Koronavirüsle mücadelede vaka sayıları yeniden günlük 20 binleri geçerken Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, salgınla mücadelede aşının önemine dikkat çekerek aşı olmayan milyonlarca kişiyi aşıya davet etmişti. Aşısız vatandaşların oranının yüksek olması ve varyantların etkisiyle pozitiflik oranının yükselmesi salgında yeni bir pik ihtimalini gündeme getirirken Sağlık Bakanlığı Koronavirüs Bilim Kurulu Üyesi ve İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Serap Şimşek Yavuz, salgına ilişkin açıklamalarda bulundu.

“İnfeksiyonun bulaşmasını engelleyecek kadar aşılama oranı yok”

Salgına ilişkin konuşan Sağlık Bakanlığı Koronavirüs Bilim Kurulu Üyesi ve İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Serap Şimşek Yavuz, “Halen enfeksiyonun bulaşmasını engelleyecek oranda toplumda bir aşılama oranı yok. Halen maskemizi takmalıyız halen kalabalık ortamlara girmemeliyiz, açık havada bile olsa kalabalık ortamda yakın temastan kaçınmalıyız. Hele ki aşısızsak bunların hiçbirini yapmamalıyız. Çok riskli bir dönemdeyiz. Delta varyantı dediğimiz varyant gerçekten çok bulaşıcı, böyle kritik bir dönemdeyiz. Önümüzdeki günler biraz sıkıntılı olacak gibi görünüyor. Eylül ekimden çok ağustostan kaygılıyım. Eylül ekime kadar aşı oranımız baya artacak diye tahmin ediyorum. Şu andakinden 2 kat belki 3 kat kadar artmasını bekliyorum. Ağustosta şu andaki yüzde 30’luk toplum bağışıklığı oranımızla bu enfeksiyonun yayılmasını kesemeyiz. Ağustos çok daha sıkıntılı görünüyor benim açımdan bu hızla giderse on günde bir ikiye katlanacak enfeksiyon oranı” dedi.

Ağustosta pik yapacak

Salgında önemli bir noktaya gelindiğinde ifade eden Prof. Dr. Yavuz, “Şu an gerçekten kritik bir noktadayız, aslında aşısızların salgını haline geldi bu salgın. Türkiye’de de dünyada da hastalananların büyük çoğunluğunu şu anda aşısızlar oluşturuyor. Ölenlerin neredeyse tamamı aşısızlardan oluşuyor. Aşılanmak salgının hızını kesmek açısından da çok kritik. Hızla çoğalacak, bu rakam artacak yani ağustos ayı tehlikeli bir ay oluyor bu durumda. Hem aşımız düşük hem hızlı yayılan bir varyant var elimizde, bu piki ağustosta yaşayacağımızı tahmin ediyorum. Yeterince insanı aşılarsak eylül ekimden daha ümitliyim. Bulaştırma zincirini kıracak önlemler almak zorundayız. Ya aşı olacak bu insanlar, hayır ben aşı olmuyorum diye ısrar ediyorsa o zaman da mutlaka test yaptırarak belirli yerlere girmesi gerekir diye düşünüyorum. O nedenle böyle uygulamalara geçmemiz gerekecek gibi gözüküyor. Hastalık var mı yok mu göstermek için PCR testini kullanmaları gerekecek. Buna ihtiyaç olduğunu düşünüyorum. Aşısızsa bir insan ve toplu bir ortama girecekse en azından PCR testinin negatif olduğunu göstermesi gerekir. Yoksa başka türlü bu kadar bulaşıcı bir virüsle başa çıkmamız mümkün değil” diye konuştu.

“Önce okullar açılmalı, en son okullar kapanmalı”

Salgında en son kapatılacak alanların okullar olduğunu belirten Prof. Dr. Yavuz, sözlerini şöyle sürdürdü, “Bizim esas önceliğimiz okullar olmalı şu an, okulları açmak için elimizden ne geliyorsa yapmamız gerekiyor. Bu çocukların bir gün daha eğitimden uzak kalacak durumu kalmadı her anlamda. Bunun için de yazdan itibaren hazırlık yapmak gerekiyor. Çocuklarda da aşı yapılabilir, belli yaş gruplarına inebilir. Çünkü ruhsat aldı çocuklarda da belirli yaş gruplarında birincisi o olabilir. İkincisi okullarda test yapmak, hızlı testlerle. Test dışında okulda alt yapının iyileştirilmesi, havalandırma sistemlerinin nasıl olacağının belirlenmesi. Bir kısıtlamadan sonra ilk açılması gereken şey okullar olmalı son kapanması gereken şey okullar olmalı. Bizde maalesef böyle olamadı, bir eleştiri olarak kendimize yapmamız gerekiyor. Biz de genellikle ilk okullar kapatıldı en son okullar açıldı gibi oldu. Önümüzdeki süreçte bunu böyle yapmamamız gerekir. Önce okullar açılması en son okullar kapanmalı”

“Başvuran hasta sayısı her geçen gün katlanarak artıyor”

Prof. Dr. Yavuz, “İstanbul gerçekten şu anda enfeksiyon oranı çok arttı, biz kendi kurumumuzda da görüyoruz. Hem test pozitiflik oranı çok arttı hem başvuran hasta sayısı katlanarak da artıyor her geçen gün. Delta etkisi bu, ağustos ayımız zor geçecek gibi görünüyor. Tam aşılılar, tam aşılı olan insanlarla görüşürken maske kullanmayabilirler. İki doz CoronaVac arkasından BioNTech olmuş ya da iki doz BioNTech olmuş olanlara tam aşılı diyoruz. Yerli aşıyı beklemenin bir anlamı yok gerçekten bunu tüm samimiyetimle söyleyebilirim. Sonuçta elimizdeki aşılar da son derece etkili ve güvenli. Mesela Sinovac da inaktive virüs aşısı bizim aşımız da Sinovac türü bir aşı. Elimizde yerli aşı olması çok çok büyük bir avantaj olacak bizim için, çok destekliyorum ama şu anda yerli aşıyı beklemek için çok akıllıca bir zaman değil. Şu an ilk bulduğunuz aşıyı olmanız gerekiyor. Bilim dünyası bu salgının grip gibi olacağını öngörüyor” ifadelerine yer verdi.

“Öneriler içinde hangilerini hangi zaman uygulayacakları konusunda bilgim yok”

Dünya Sağlık Örgütü’nün salgınla ilgili önerdiği önlemler olduğunu belirten Yavuz, “Ne gibi kısıtlamaların yapılması gerektiğiyle ilgili tavsiyeleri var, aslında biz bunları öneriyoruz zaten ama salgının yönetimi tabii ki hükumette. Hükumetin tarzı daha değişik oluyor, bu öneriler içinde hangileri hangi zaman uygulayacakları konusunda bilgim yok. Bir önce aşısını olsun insanlar. Salgın maalesef şu anda kötü bir aşamaya girmiş durumda Türkiye’de” dedi.

mynet

Sosyal mecralar tanıttı

Yusuf Yılmaz, minimal ve doğa içinde, ekolojik bir yaşantı sunduğu için tercih edilen küçük evlerin yaygınlaşmasında koronavirüsün yanı sıra Amerikan yapımı belgeseller ve İnstagram gibi sosyal medya mecralarının da etkili olduğunu, bu mecralardaki yayınların insanlarda doğa içinde yaşamı özendirdiğini söyledi.

Çekirdek aile için 36 metrekare evler yapılıyor

Bu tür evlerde yaşamın 36 metrekareden başladığını belirten Yılmaz, “Bunlar, çekirdek bir aile için, anne baba ve bir çocuğun rahatlıkla kalabileceği bir ev. İçerisinde bir evde olması gereken her şey var. Mutfak gereçleri, buzdolabından tutun çamaşır makinesine, bulaşık makinesinden fırına her şeyi içine yerleştiriyoruz.” diye konuştu.

Anlaşma sağlandıktan sonra bir evi 40 günde yaşamaya hazır hale getirdiklerini ve teslim ettiklerini belirten Yılmaz, bu evlerin O2 belgesi alınarak istenen yere taşınabileceğini söyledi.

Dayanıklı malzemeler kullanılıyor

Evlerde Türkiye’deki mevsim şartlarına uzun yıllar dayanabilecek ithal Sibirya çamı kullandıklarını anlatan Yusuf Yılmaz, “Babadan, dededen marangozuz biz. Bunlar tamamen elde yapılıyor, fabrikasyon hiçbir şey yok. Mutfak dolaplarından penceresine, çatısına kadar her şey tamamen bizim elimizden geçiyor. Tamamı yüzde yüz ağaçtır.” ifadelerini kullandı.

105 bin liraya mal oluyor

Yılmaz, küçük evlerin deprem açısından da güvenli olduğunu, temel dahil evlerde beton kullanmadıklarını söyledi. Kullandıkları malzemenin haşerata karşı ilaçlandığını anlatan Yılmaz, düzenli bakımları yapılması halinde bu evlerin en az 35 yıl rahatlıkla kullanılabileceğini söyledi.

Yusuf Yılmaz, kendilerinin tavsiye ettikleri ürünlerin kullanılması durumunda 36 metrekare bir küçük evin 105 bin TL’ye mal olduğunu ifade etti.

Satışlar arttı

İstanbul Pendik’te prefabrik, çelik ve konteyner yaşam evleri üreten Levent Songelen de salgın sonrasında satışların geçen seneye göre artış gösterdiğini belirterek, “Edirne’den Kars’a kadar Türkiye’nin her yerinden telefon alıyoruz. İnsanlar şehir dışındaki arsalarına ev yaptırmak için bilgi ve fiyat talebinde bulunuyorlar.” dedi.

85 metrekare evler talep görüyor

Genellikle 85 metrekare prefabrik evlerin talep edildiğini ifade eden Levent Songelen, bu evleri iki oda bir salon olarak dizayn ettiklerini aktardı.

85 metrekare prefabrik bir evin 46 bin 500 TL’ye satıldığını anlatan Songelen, kurulum süreciyle ilgili şunları söyledi:

“Müşterimize imalattan önce beton planı vermiş oluyorum. Müşterimiz su basman tabir ettiğimiz işi yapana kadar biz malzemeyi çıkarmış oluyoruz. 80 metrekare bir evin fabrikadan çıkışı beş gündür. Nakliyesi de müşteriye ait oluyor. Geriye kalan vitrifiye malzemeleri, kapı, doğrama, cam, dış panelleri bunlar da fiyatın içerisinde oluyor. Müşterimiz betonu döktükten sonra geri kalanın yüzde 80’ini biz yapmış oluyoruz. Müşterimiz içine parke, mutfak dolaplarını koyup, istediği gibi betonarme evlerde yaptığı gibi dizaynını yapıp oturabiliyor. 85 metrekare evin boyası dahil montajı 5-6 günde bitmiş oluyor.”

Sattıkları evler için kullandıkları bu malzemelerle hastaneler, okullar yapıldığını ifade eden Songelen, bakım için evin dışının 2-3 yılda bir düzenli boyanmasının yeterli olduğunu anlattı.

Fırsatçılara dikkat

Levent Songelen, prefabrik evlerde talep artışıyla birlikte bazı firmaların fahiş fiyatlarla ürün sattıklarına da değinerek, “Bunu fırsata çevirip, ‘benim malzemem güzel’ deyip daha pahalıya satan firmalar da var. Ama gerek yok, çünkü prefabrikler de yüzde 90 oranında sistem aynıdır. Ama dediğim gibi talep arttığında fiyatları da arttırıyorlar.” uyarısında bulundu.

Tansel Parlak,Safiye Gören-AA

AVM’lerde kira etkisi

COVID-19 salgını devam ederken gayrimenkul pazarında ortaya çıkan sonuçlar değerlendiriliyor. Beklendiği üzere doğrudan etkilenen fiziksel perakende pazarının bu dönemde zarar gördüğünü söylemek mümkün.

Türkiye’de alışveriş merkezlerinin fiilen kapanışının ardından, salgının yarattığı ekonomik zorlukları hafifletmek için alışveriş merkezleri sahipleri ile perakendeciler arasındaki kira ödemeleri konusunda, üzerinde durduğumuz “kirasız dönem’’ uygulamasının ön plana çıkarıldığı yeni düzenlemeler yoğun olarak gündeme gelmeye devam etmektedir. Sonuç olarak mevcut durumda belirtilenlere göre, büyük şehirlerdeki birincil projelerin de içinde bulunduğu bazı alışveriş merkezleri Nisan ayı için kira alınmamasına yönelik karar verdiklerini belirtmişlerdir.

Bununla beraber, Türkiye’nin önde gelen süpermarket perakendecileri, koronavirüs salgını nedeniyle e-ticaret alışverişinde hızla yükselen talep artışını karşılamak adına işe alımlarını artırmaya gitmiştir. Bunların yanı sıra, özellikle giyim ve ayakkabı perakende sektöründen olan birtakım yerli markalar, e-ticaret satışlarını personel ve müşteriler için riski en aza indirmek adına askıya almıştır.

Hazır ofisler öne çıkacak

Açık bir biçimde ofis pazarındaki en görünür etki, evden çalışma düzeninin süreç içinde yaygınlaşması ve olası daha uzun vadeli sosyal mesafe önlemleri ışığında, işyeri yoğunluğu ve çalışanların etrafında gerçekleşecektir. Kira ödemelerinin belirli bir süre için askıya alınması, perakende sektöründe ön plana çıktığı kadar olmasa da ofis pazarında da gündeme gelmektedir. Küresel salgının bir sonucu olarak esnek çalışma alanlarına olan talebin giderek artması beklenirken, paylaşımlı çalışma alanlarının daha uzun vadede ele alınması gerekmektedir.

Öte yandan sanayi ve lojistik pazarı, tedarik zincirlerindeki aksamalara rağmen diğer sektörlere göre daha az etkilenmiş olarak değerlendirilebilir. Türkiye’de faaliyet gösteren büyük çaplı otomotiv şirketlerin üretimlerini geçici olarak durdururken, e-ticaret ve online alışverişte görülen artışlar ile perakendecilerin acil talepleri doğrultusunda gerçekleşen depo ihtiyaçları lojistik pazarına bu anlamda hareketlilik kazandırmıştır.

Webtapu uygulamasında oran yüzde 25

Bununla birlikte, konut pazarı bu zorlayıcı pazar koşullarına adapte olmaya başlamış olup, webtapu uygulaması üzerinden tapu işlemlerinin yapılabildiği yeni sistem ile salgının etkisini artırdığı Mart ayının ikinci yarısında konut satışları, bir önceki ay kaydedilen toplam konut satışlarının yaklaşık %25’ine denk geldiği dikkate değer bir işlem hacmi gerçekleşmiştir.

“Kredi erteleme” aramaları arttı

Koronavirüs sebebiyle ekonomide yaşanabilecek sıkıntıları azaltabilmek amacıyla finans sektörü yeni önlemler almaya devam ediyor. Topyekün mücadele kapsamında bankalar da kredi borçlarında erteleme, ödemesiz dönem, yapılandırma ve ek kredi limitleri de dahil olmak üzere birçok destek paketini devreye aldı. Bu dönemde Google üzerinden “kredi erteleme” aramaları 100 kat artış göstererek vatandaşların eğilimini ortaya koydu. Yapılan incelemeye göre, Mart ayının ilk haftasına (2-8 Mart) göre, geçtiğimiz hafta (23-29 Mart) online kredi başvurularında dikkat çekici değişimler yaşandı. İhtiyaç kredilerinde %50, taşıt kredisi başvurularında %15 artış yaşanırken konut kredilerinde ise başvurular %30 düştü.

Kredi borç erteleme kararı ihtiyaç kredisine talebi artırdı

Borç erteleme kararlarının ardından endişelerin aratarak devam ettiği piyasalarda vatandaşlar olası senaryolara karşı ihtiyaç kredilerine yöneldi. Mart ayının ilk haftasına göre online ihtiyaç kredisi başvuruları %50 arttı. İhtiyaç kredilerinde bu hafta itibarıyla faiz oranları %0,99 ile %1,79 arasında dalgalanırken, ortalama faiz oranı ise %1,39 seviyesinde.

Konut alımı için açıklanan destek piyasayı hareketlendirmedi

Salgına karşı açıklanan ilk destek paketinde 500 bin liranın altındaki konutlar için kredilendirilebilir miktar %80’den %90’a çıkarılarak asgari peşinat %10’a düşürülmüştü. Bu kararın özellikle konut kredisi tarafında bir hareketliliğe yol açmadığı görülüyor. Geçtiğimiz hafta konut kredisi başvuru oranları da %30 düşüş gösterdi.

Salgın nedeniyle toplu taşıma araçlarını kullanmak istemeyenler özellikle kişisel araçlarıyla trafiğe çıkmayı tercih ediyor. Sosyal izolasyon hassasiyeti çocuklu ailelerde öne çıkarken, özel araçla seyahat beklentisi ekonominin genel anlamda duraksamasına rağmen taşıt kredisi başvurularını %15 artırdı.

Hesapkurdu.com