Helenistik döneme ait olduğunu belirttiği mağaranın, dedesinden kendisine kaldığını anlatan Tilki, elektrik ve su bağlattığını söyledi. Mağarasına yapı kayıt belgesi alabilmek imar barışından yararlanmak istediğini dile getiren Tilki, mağaranın, dedesinin olduğuna dair Osmanlı döneminden kalma belgeler olduğunu kaydetti.

Mehmet Tilki, “Ailemin bir bölümü Adana’da yaşıyor. Ben ise buradaki mağaramda kalıyorum. Yazın çok serin olan mağaramı modern konutlara bile değişmem. Ilısu Barajı, Hasankeyf’in eski yerleşim biriminin bir bölümünü sular altına bırakacak. Mağaram, baraj suları dışında kalıyor. Bu nedenle konut alanı olarak kullandığım mağaramın, kayıt altına alınmasını istiyorum. Mağaramın su ve elektrik aboneliği de var” dedi.

Mağarasında televizyon ve buzdolabı var

Hasankeyf eski yerleşim bölgesindeki Bahçelievler Mahallesi’nde bulunan mağarasına, gözü gibi baktığını belirten Mehmet Tilki, “Mağaramda televizyon ve buzdolabı da var. Mutfak eşyalarım elektrikle çalışıyor. Akşamları mağaramda keyifle televizyonumu izliyorum.

Kışın sıcak, yazın da serin olan mağaramı modern konutlara bile değişmem. Çünkü burada mutluyum. Doğup, büyüdüğüm mağaramın da diğer kaçak yapılar gibi kayıt altına alınmasını istiyorum. İmar barışından faydalanmak için yapı kayıt belgesi e-devlet üzerinden başvurdum. Umarım, bu talebim yerine getirilir. Çünkü gözüm gibi baktığım mağaramdan kopmak istemiyorum. Halen konut olarak kullandığım mağaranın da diğer yapılar statüsünde değerlendirilmesi gerek” diye konuştu.

DHA

“Peki, belgesiz ruhsatsız yapılara kayıt imkanı verecek olan imar barışı nedir? İmar barışı hangi yapıları kapsıyor? İmar barışı ile birlikte tapusu olmaya herkes tapu sahibi olabilecek mi? 2018 imar barışı ne zaman çıkacak? İşte, imar barışı konusuna dair tüm detaylar:

İmar barışı nedir?

İmar mevzuatına veya ruhsata aykırı yapılara verilecek yapı kayıt belgesiyle vatandaşların imar sorunlarının çözülmesidir. Devletle ihtilaflı durumunu ortadan kaldırmak, imara aykırı, ruhsatsız veya ruhsat eklerine aykırı olan yapıların kayıt altına alınması yoluyla bu yapılara yasallık kazandırmaktır.

İmar barışına neden ihtiyaç duyuldu?

Ülkemizdeki imara aykırı yapıların %50’in üzerinde olduğu bilinmektedir. Bu da yaklaşık olarak 13 milyon bağımsız birime tekabül etmektedir. Bu yapılarda daha çok dar gelirli vatandaşlar oturmaktadır.
Yapılan yasal düzenleme ile ülkemizde imar barışını sağlamak maksadı hedeflemiştir. Yapılardaki mevcut aykırılıkların büyük çoğunluğu 1950-2000 yılları arasındaki yapılaşmalardan kaynaklanmaktadır.
Vatandaş ve Belediyeler arasında ortaya çıkan imardan kaynaklı sorunlar mahkemelerde altından kalkılamayacak kadar dosyaların birikmesine yol açmaktadır. Ayrıca Belediyeler imara aykırı yapılarla ilgili olarak yıkım işlemini bir çok sebepten dolayı gerçekleştirememektedir.

Vatandaşlar bu ihtilaflardan dolayı oturdukları evlerine su, elektrik ve doğal gaz bağlatamamakta ya da kaçak kullanım yapmaktadır. Konut veya iş yerleri ekonomik olarak bir değer ifade etmemektedir. Fabrika ve konut yapıları ticari piyasalarda ipotek veya teminat olarak gösterilememektedir.

İmar barışından hangi yapılar faydalanacak?

31 Aralık 2017 tarihinden önce ruhsatsız veya ruhsat eklerine aykırı yapılmış kırsal ve kentsel alanlardaki tüm yapılar İmar Barışı kapsamındadır.

Sadece Boğazici Sahil Şeridi ve öngörünüm bölgesi ile İstanbul Tarihi Yarımadanın Sultanahmet ve Süleymaniye çevresi ve Gelibolu Tarihi Alan’da belirlenen yerler bu kapsamın dışındadır.

Ayrıca başkasına ait taşınmazlar üzerinde yapılan yapılar ile hazineye ait olup sosyal donatı için tahsisli arazi üzerindeki yapılara yapı kayıt belgesi düzenlenemez.

İmar barışı kapsamında kat mülkiyetine geçiş olacak mı?

İskan alınamadığından kat mülkiyeti kurulamayan yapılarda yapı kayıt belgesi alındıktan sonra aşağı- daki koşullarla cins değişikliği ve kat mülkiyeti tesis edilebilecektir.

Yapı kayıt belgesi alındıktan sonra maliklerin tümünün muvafakat etmeleri ve varsa umumi hizmete ayrılan yerlere denk gelen alanların terk edilmesi şartıyla, yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın, tapuda bu yapıyla ilgili cins değişikliği ve kat mülkiyeti tesis edilebilecektir.

Yani kat mülkiyetinin kurulması için maliklerin tamamının anlaşması ve imar planında, yol, yeşil alan, park gibi alanların terk edilmesi gerekmektedir.

Bu durumda, daha önce yapı kayıt belgesi bedeli olarak ödenen bedel kadar bir bedel daha ödenecektir.
Bu işlemlerin sonucunda kat mülkiyetine geçen yapıların alım ve satım işlemleri yasallık kazanacak ve arsa vasfından alınan emlak vergisi, yapı vasfından alınmaya başlanacağından vergi kayıpları önlenecektir.
Kat irtifakı ve kat mülkiyeti kurulduğu için bina; teminat, ipotek veya her türlü bankacılık işlemlerinde değerlendirmeye alınabilecektir.

Hazine taşınmazı üzerindeki yapıların durumu?

Hazine taşınmazı üzerindeki yapılara da yapı kayıt belgesi verilebilecektir.

Hazine taşınmazı üzerindeki yapı sahipleri yapı kayıt belgesi aldıktan sonra yapının bulunduğu arsayı satın almak üzere Çevre ve Şehircilik Bakanlığına müracaat edebilecek ve yıllardır kullandıkları arsalarını rayiç bedel üzerinden satın alabileceklerdir.

İmar barışının sağlayacağı faydalar nelerdir?

İmar Barışı’ndan faydalanan ve yapı kayıt belgesi alan yapılara elektrik, su ve doğal gaz bağlanabilecektir. Yapı Kayıt Belgesi alan binalar için yıkılma endişesi son bulacaktır. Ancak depremsellik açısından yapılarda alınması gereken her türlü tedbiri malikleri alacaklardır.

İmar Kanununa göre alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen para cezaları iptal edilecektir.

Yapı kayıt sahipleri kendi mülklerini ekonomik bir değer olarak gösterebileceklerdir.

Müracaatlar nasıl yapılacak?

Vatandaşların kendi rızası ile müracaatı ve kendi beyanı esas alınacaktır.

Müracaatlar e-devlet sistemi üzerinden veya Bakanlığın yetkilendireceği kuruluşlara başvurularak yapılacaktır. Başvurular e-devlet sistemi üzerinden takip edilebilecektir.

Çevre ve Şehircilik İl Müdürlükleri bu konuda vatandaşlarımıza her türlü bilgi ve destekte bulunacaktır.

Müracaatlar için son tarih nedir?

Başvurular 2018 yılı Haziran ayı içerisinde başlayacak olup 31.10.2018 tarihine kadar devam edecektir.

Yapı kayıt belgesi bedeli nasıl hesaplanacak?

Yapı kayıt belgesi başvuru bedeli; arsa emlak değeri ile yapı yaklaşık maliyeti toplamı üzerinden kontlarda ticari kullanımlarda ise olacak şekilde hesaplanacaktır.

Son ödeme tarihi nedir?

Yapı kayıt belgesi bedeli en son 31.12.2018 tarihinde kadar yatırılabilecektir.

Gerek görülmesi halinde başvuru ve ödeme süresi Bakanlar Kurulu’nca bir yıla kadar uzatılabilecektir.

Elde edilen gelir nerede kullanılacak?

Yapı kayıt belgesinden elde edilen gelirler deprem ve afet risklerine hazırlık kapsamında ve kentsel dönüşüm çalışmalarında kullanılmak üzere bütçeye gelir olarak kaydedilecektir.

Bu kapsamda kentsel dönüşüm çalışması yürüten belediyelere yüzde yüz yerli inşaat malzemelerini tercih ettikleri takdirde, sıfır faizli kredi imkanı sağlanacaktır.

Yapı kayıt belgesi alan yapı yenilenebilecek mi?

Alınacak yapı kayıt belgesi, yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar geçerli olacaktır.

Yapı kayıt belgesi düzenlenen yapıların yenilenmesi durumunda yürürlükte olan imar mevzuatı hükümleri uygulanır ve düzenlenen yapı kayıt belgesi imar açısından herhangi bir kazanılmış hak sağlamaz, müktesep oluşturmaz.

İmar affı ile 60 milyar TL’lik vergi geliri

İmar affı ile birlikte kısa vadede 50-60 milyar TL vergi girişi olacağına dikkat çeken Kayhan, “Söz konusu 13 milyon imarsız yapıya imar affının gelmesiyle birlikte, her bağımsız üniteye tahmini olarak 200 bin TL üzerinden değer biçtiğimizde, toplamda 2,6 trilyon TL’lik bir ekonomik değer olduğunu düşünüyoruz” diyor.

Bakanlığın açıklamasına istinaden bu tutarın tamamının kentsel dönüşüm ve altyapı yatırımları için belediyelere düşük faizli borç desteği olarak kullanılacağı düşünülüyor.

Ekonomist

Özhaseki’nin açıklamalarından satır başları şöyle;

“Ruhsat alıp yerinden fazla yer kaplayanlar var”

Mülkiyet sorunu olanlar, gelip hazine üzerinde yapılmış yerlerde veya kendi yerinden taşmışlarla ilgili sorunlar var. İkinci sorun ise ruhsatını almayıp oturanlar, ruhsatı alıp da yerinden fazla mülkiyet yapanlar. Bazı fabrikalar eklentilerinden dolayı kaçak duruma düşmüş, fazla alan kaplamış. Bunlar da imara aykırılık teşkil ediyor. Bunların ekonomik kaybı da var.

Sosyal sorunlar da var. Kaçak diyoruz adına. Suda, elektrikte, gazda epey sorunlar çıkıyor. Bazı yanlış adamlar gidip kaçaklık teşkil edenlerden zarf içinde bir şey alıyor. Bunlar için devreye girdik.

“Oturduğu yer Hazine’ninse bedelini vermesi gerekecek”

Arsa kendisine aitse konu yapıyla ilgili imara aykırılığa ilgili. Yüzde 3’ü yatırılacak. İş yeri ise yüzde 5’ini yatıracak. Kat mülkiyetine geçmek istiyorsa yüzde 6’sını ödeyecek.

Arsa bedeli üzerinden imara aykırılık teşkil edilen değer neyse yüzde 3’le çarpıp fiyat ortaya çıkacak.

Eğer oturduğu yer hazineninse bedelini verip sahip olacak.

Yapı kayıt belgesi alan bir vatandaş her türlü ihtilafı çözmüş oluyor. Sonra ihtilaflar varsa hukuken bunlar düşer.

“Gelibolu Yarımadası da af kapsamı dışında”

Tarihi yarımada içindeki Sultanahmet, Süleymaniye çevresi, Topkapı’dan Süleymaniye’ye geçen hatta Unkapanı caddesine kadar bu düzenlemenin dışında.

Gelibolu tarihi yarımada kısmını da af kapsamı dışına aldık.

İstanbul’da yüzde 40 civarı imara aykırılık var.

Hazine arazisi üzerine ev, iş yeri yapan vatandaş gelip beyanda bulunuyor. Bunun bedeli bu, ben almak istiyorum diyor. Parasını alıp işi bitiyoruz.

2b üzerinde aldığı halde ormancılar dava açtığında kazanıp elinde mülkiyeti olanlar da gelip bunu bana satın derse tapularını alacaklar.

Şahıs arazisi üzerinde benim yapacak bir şeyim olmaz. Sizin arazinizi biri işgal ettiyse şahıs malında bizim yapacak bir şeyimiz yok.

Ruhsatsız bina da müracaat edecek, yüzde 3’ü verip ruhsatı alacaklar.

“Yasa Cumhurbaşkanımıza gidecek”

Bu yasa Cumhurbaşkanımıza gidecek. Bir hafta 10 günü bulur. Bilgisayar altyapısını kurmak için çalışıyoruz. Bazı kurumlara da yetki vereceğiz.

Altıncı ayın ortalarından itibaren kendi sitemizden ilan edeceğiz. İki tane belge isteyeceğiz.

Doğru beyan etmeyenlerin başına bela olur. Yüz yılın fırsatını üç kuruş için vatandaş harcamaz diye düşünüyorum.
30.10.2018’e kadar müracaat edilebilecek. Buradan gelecek gelir ne kadar olur belli değil. Ortalama 39-40 milyar lira gelecek. Buradan gelecek bedelin hükümetin niyeti kentsel dönüşümde kullanmak. Deprem gibi bir belamız var. Zemine dikkat etmeden ev yapılıyor. Özensiz davranılıyor. Başımıza büyük felaketler geliyor. Ben burdan çıkan parayı kentsel dönüşümde kullanmak istiyorum.

Türkiye Veri İşleme Merkezi (TUVİMER) Strateji ve İş Geliştirme Direktörü Ömer Türkoğlu ile İstanbul’daki krediye uygun olan ve olmayan konutların fiyatlarını inceledik. Ruhsatlı ve ruhsatsız binaları, krediye uygunluk durumunu ve arsa tapulu, kat irtifaklı ve kat mülkiyetli olma durumunu incelediğimiz araştırmamızda özellikle krediye uygunluk konusunun konut-işyeri değerlerini ciddi anlamda etkilediğini gördük. Konutların kendi segmentindeki muadilleri ile yapılan karşılaştırmalarda krediye uygun olan birimlerin metrekare değerlerinin uygun olmayanlara göre yüzde 16 oranında daha yüksek bedellerle satılabildiği gözleniyor.

Toplam değeri 556 milyar TL

Bu durumu daha açık halde, ‘300 bin TL lik krediye uygun olmayan konutun aynı lokasyonda ve aynı yapı kalitesinde olan muadili krediye uygun ise 350 bin liraya satılıyor’ şeklinde açıklayabiliriz.

İstanbul’da imar barışından etkilenecek ve krediye uygun olabilecek yapı sayısının yaklaşık 1.7 milyon adet olarak öngörüldüğünü belirten Türkoğlu, “Ortalama metrekare değerini 3 bin 120 lira ve büyüklüğünü 105 metrekare olarak hesapladığımız bu konutların toplam değeri halihazırda 556 milyar lira. Bu konutların fiyatları yüzde 16 oranında artarsa yaklaşık 89 milyar liralık bir ek değer oluşacak ve toplam 645 milyar liralık bir hacim ortaya çıkacak” diye konuştu.

‘Kaynak deprem hazırlığında kullanılacak’

Çevre ve Şehircilik Bakanı Mehmet Özhaseki, imar barışından gelen kaynak ile belediyelere 0 faizli kredi kullandırılacağı ve bu kaynağın depreme hazırlıkta kullanılacağını kaydetti. Özhaseki, “Türkiye’de büyük bir dönüşüm başlayacak. Bu dönüşümden ekonomi istifade edecek, istihdam artacak, yepyeni güzel şehirlere kavuşmuş olacağız” diye konuştu. Türkiye’de bağımsız birim sayısı 26 milyon 358 bin civarında. Bu yapıların yaklaşık 13 milyon adedinin iskâna aykırı olduğu tahmin ediliyor. Yapı maliyeti ve arsa emlak değerinin toplamı üzerinden yüzde 3 kayıt bedeli alınacak. Buaradan yaklaşık 50 milyar liralık bir kaynağın gelmesi öngörülüyor. İmar affıyla vergi kayıplarının da engellenmesi öngörülüyor.

’Afla 60 milyarlık vergi girışi olacak’

Zingat.com kurucu ortağı ve CEO’su Ahmet Kayhan, imar affının Türkiye ekonomi tarihinde çok büyük ve ciddi bir adım olacağını vurguladı. Kayhan, Türkiye’de 13 milyona yakın imarsız yapı olduğunun tahmin edildiğini belirterek, “Söz konusu 13 milyon imarsız yapıya imar affının gelmesiyle birlikte, her bağımsız üniteye tahmini olarak 200 bin TL üzerinden değer biçtiğimizde, toplamda 2.6 trilyonluk bir ekonomik değer olduğunu düşünüyoruz. İmar affı ile birlikte, kısa vadede toplanacak vergilerle ekonomiye 50-60 milyar lira değerinde vergi girişi sağlanacak” dedi.

“İmar affıyla birlikte kısa vadede 50-60 milyar vergi girişi olacak”

Kayhan, imar affından önce Türkiye’de 13 milyona yakın imarsız yapı olduğunu belirterek şöyle konuştu:

“Söz konusu 13 milyon imarsız yapıya imar affının gelmesiyle birlikte, her konuta tahmini olarak 200.000 TL üzerinden değer biçtiğimizde, toplamda 2.6 trilyonluk bir ekonomik değer yaratılmış olacak. Bu, kısa vadede ekonomiye 50-60 milyar TL değerinde vergi girişi olması anlamına geliyor. Bakanlığın açıklamasına istinaden bu tutarın tamamının kentsel dönüşüm ve altyapı yatırımları için belediyelere düşük faizli bir borç desteği olarak kullanılacağı düşünülüyor.

İmar affı, kısa vadede Türkiye ekonomisine sağlayacağı bu katkının yanı sıra uzun vadede ise gelişmekte olan ülkeleri gelişmiş ülke seviyesine taşıyan en önemli geçiş aşamalarından biri sayılan gayrimenkulün sermayeye dönüşüm yapılarını kurmada ülkemiz için önemli bir adım olacak. Bankaların şu anda hiçbir şekilde tanımadıkları ve üzerine kredi kullandıramadıkları herhangi bir imarsız yapı, imar affı kapsamında tanımlandıktan sonra sermayeye dönüştürülebilir hale gelecek.”

“İmar affının etkisi anlaşılmadı”

İmar affının neredeyse serbest ekonomiye geçiş kadar ciddi bir adım olduğunu belirten Ahmet Kayhan, imar affının ne gayrimenkul sektöründe ne de ekonomide yaratacağı ekonomik ivmenin etkisinin anlaşıldığını kaydetti. Kayhan, “Yaratılacak 2.6 trilyonluk ekonomik değerin yüzde 1’i bile her sene ekonomiye girecek olsa, bunun sermaye olarak ve ekonomik istihdam yaratarak ekonominin içinde dönüşmesi hem gayrimenkul sektörü hem de ekonomi için devrim niteliğinde bir etki yaratır” şeklinde konuştu.

“Hem Hazine hem vatandaş kazanacak”

İmar affı sayesinde ihale listelerinin de tamamen bitmesini beklediklerini aktaran Ahmet Kayhan, bu gelişmenin yaratacağı faydaları şöyle sıraladı: “Öncelikle, Hazine arazisi vatandaşa en uygun fiyatla satılacağı için hem Hazine kazanacak hem de vatandaş kendi evini, işyerini ve mülkünü yasal hale getirebilecek. Ayrıca belediyeler arsa üzerinden değil, konut veya işyeri üzerinden vergi alabilecekleri için vergi kaybı sorununun da önüne geçilecek.”

İmar affı kentsel dönüşümde de kilit rol oynayacak

Kayhan, Türkiye’de hala konutta arz ve talep arasında çok büyük bir açık olduğuna değindi. Kentsel dönüşümün bu açığı kapatmada önemli bir aşamayı oluşturduğunu kaydeden Kayhan, imar affının kentsel dönüşüme etkisini ise şöyle açıkladı: “Türkiye’de 7 milyona yakın konut imar anlamında deprem bölgesinde ve depreme dayanıklı değil. O konutların yıkılıp yeniden yapılması yüzde 100 şart. Bu konutların yıkılıp yeniden yapılabilmesi için ise finansmana ihtiyaç var. İmarı olmayan gayrimenkulün finanse edilmesi mümkün değil. Bu yapılarla, imarla birlikte kredi sağlanabilir hale gelecek; kendi kendini çeviren bir sistem yaratılmış olacak. Hem ek sektörlere kredi anlamında bir varlık yaratarak önemli bir katkı sağlanacak hem de kentsel dönüşümün doğru yapılmasını sağlayan altyapı temin edilmiş olacak.”

“İmar affı gelişmekte olan ülkeler için gerekli bir adım”

Kayhan, Türkiye ekonomisi için büyük bir ivme yaratacak imar affının dünyadaki örneklerine de değindi: “İmar affı yapan ülkelerin, endüstriyel devrimle birlikte gelişmekte olan ülke statüsünden gelişmiş ülkeler seviyesine yükselişlerini çok hızlı gerçekleştirdiklerini görüyoruz. Bu ülkelere örnek olarak Amerika, Japonya, İngiltere ve Güney Kore’yi verebiliriz. Örneğin, Güney Kore 1990’lı yılların başında imar affını gerçekleştirmeden önce Gayrisafi Milli Hasıla bakımından Türkiye’yle başa baş konumdaydı. İmar affının ardından geçen 30 yıl içinde Güney Kore’nin neredeyse Türkiye’nin Gayrisafi Milli Hasıla oranının üç katına ulaştığını görüyoruz. İmar affı ekonomik anlamda bu denli büyük bir fark yaratabilecek bir gelişme.”

Beykoz 1. Asliye Ceza Mahkemesi’nde görülen duruşmaya sanıklardan Ebru Gündeş’in avukatları ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın avukatı katıldı.

Gazete Habertürk’ün haberine göre; Yalıda tadilat işlemlerini yapan diğer sanık Hakkı Süha Gökdemir gelmedi. Yaptığı ihbar ile davanın açılmasını sağlayan CHP’li İstanbul Büyükşehir Belediye Meclis üyeleri Hüseyin Sağ ve Hakkı Sağlam da duruşmayı takip etti. Avukatı çekilen sanık Gökdemir için barodan atanan avukat ise mazeret dilekçesi sundu.

Boğaz’ı kapsamıyor

Ebru Gündeş’in avukatları, dosyaya sunulan ek bilirkişi raporuna itiraz etti. Gündeş’in avukatlarından Begüm Can Gürel, 4 parsel için inceleme istendiğini ancak bilirkişilerin 5 parsel için de değerlendirme yaptıklarını belirterek, “Bilirkişiler cezalandırma istemişler. Bilirkişiler hukuki değerlendirme yapamaz. Bu bilirkişiyi reddediyoruz. Dosyanın yeni bilirkişi heyetine tevdi edilmesini istiyoruz” dedi.

Rıza Sarraf’ın savcılık sorgusunda davaya konu işlemlerden Gündeş’in haberinin olmadığını iddia eden avukat Gürel, “İmar affı çıkması an meselesidir. Buna yalıların da dahil edileceği belirtilmiştir. Bu değişiklik durumunda zaten iddialar asılsız kalacaktır” diye konuştu.

Bilirkişi heyetinin reddine ilişkin talebi reddeden mahkeme, sanıklara ek savunma hakkı vererek duruşmayı erteledi. Bu arada, Meclis Komisyonu’ndan geçen İmar Affı Yasa Tasarısı’nda, Boğaziçi öngörünüm bölgesi ve Tarihi Yarımada kapsam dışında bırakılıyor.

İmar affı değil, İmar barışı

“Onu Meclis’e verdik ama bu imar affı değil, İmar barışı. İmar affı ayrı bir şey. İmar barışı Türkiye’de 12-13 milyon konutu ilgilendiriyor. Büyükşehirler başta olmak üzere yapılmış ama bir türlü yapı kullanım, ruhsat ve imar iznini alamamış. Kimisinin mülkiyet sorunu var, kimisi imar almadan yapı yapmış veya imar almış eklentiler var. İmara uygun yapılmamış. Mera, Hazine, vakıf, şahıs ve orman arazisi üzerine yapılmış falan. Yani burada getirilen şey bir barış, bir uzlaşma. Bu ne getirecek? Bir kere, vatandaşın yapıp yıllarca yaşadığı yeri meşruiyet kazanacak.

Vatandaş “benim yerim” hissini yaşayamıyor

Şimdi vatandaş kullandığı alana burası benimdir diyemiyor. Yani devletin kayıtlarında bina gözükmüyor, toprak gözüküyor. Vatandaş sahip, burası benim yerim hissini yaşayamıyor. Elektrik, su, doğal gaz alamıyor, değişiklik yapacak ruhsat alamıyor. Yapı kayıt belgesi verilecek. Böylece bir uzlaşma, bir barışma süreci başlamış olacak. Ondan sonra ne olacak? Vatandaş eğer yerini yıkıp yeniden yapmak istiyorsa bu sefer müracaat edecek belediyelere, uygun imar planı onaylanacak, sonra yapacak. Kentsel dönüşüm teşvik edilecek. Yani bu yapı kayıt belgesiyle kentsel dönüşümün hızlanması da sağlanmış olacak. Bu yönde teşvik maddeleri var. Getirdiğimiz budur. ”

Kaygınız var mı?

Yıldırım, “Türk ekonomisine karşı siyasi süreçlerle de bağlantılı dışarıdan birtakım olumsuz saldırılar gündemde. Yeni bir kaygınız var mı?” sorusuna, şu cevabı verdi:
“Hiçbir kaygım yok. Türk ekonomisi her türlü saldırıya, şoka karşı dirençli bir ekonomidir. Çünkü sanal değil üreten, büyümeyi esas alan, istihdam oluşturan ve ihracat esasına dayalı bir ekonomidir. Bu sene alacağımız kararların da etkisiyle hem büyüme sürdürülebilir şekilde olacak hem de kur ve enflasyon meselesini daha dengeli, sürdürülebilir bir düzeye getireceğiz.”

AA

İNDER Yönetim Kurulu Başkanı Nazmi Durbakayım, imar affıyla ilgili değerlendirmelerde bulundu. İşte Nazmi Durbakayım’ın açıklamaları…

Yapıların birçoğunun imar kanunu ve yönetmeliklere uygun şekilde yapılmamalarından dolayı, zaman zaman çeşitli adlar altında imar afları gündeme gelip uygulanmaktadır. Bugün ilan edilen ‘’İmar Barışı’’ da bunlardan biri.

Çeşitli nedenlerden dolayı, bu affa ihtiyacı olan binaların meşru hale gelmesi açısından çok olumlu bir gelişme olarak değerlendiriyorum. Bu binalardan alınacak olan harçların ‘’Afet Yasası’’ için gerekli olan kamulaştırma bedeli ve kira yardımı bütçelerine harcanacak olması da, sektörümüzde çok güçlü bir görevdeşlik yaratacaktır. Diğer taraftan riskli binaların bu affa girmemesini son derece olumlu buluyoruz. Artık kimse riskli bina üretmeye cesaret edemeyecektir diye düşünüyorum.

Ancak kanun ve yönetmeliklere saygılı bu şekilde bina inşa edenlerin de bu olumlu girişimde bir mükâfatlarının olması için yüce devletimizin nasıl bir planı olduğu hususunu da merak ediyoruz.

İşte Bakan Özhaseki’nin açıklamaları…

İstanbul’da artık bir deprem bekleniyor

– Bir büyük Marmara depremi bekleniyor. Nasıl bir deprem söz konusu olabilir? Can kayıpları, ekonomik kayıplar… Bize özetler misiniz?

Cennet gibi bir vatanda yaşıyoruz. Yüzde 66’sı deprem bölgesi. Son 100 yıl içerisinde 6 ve üzeri 56 deprem var. Ölen insan sayısı 83 bin vatandaşımız. Bizim biraz ciddi olmamız lazım. Özellikle İstanbul için, kuzey Anadolu denilen fay. Ne kadar deprem uzmanı varsa ortalamalarını aldım. Şunu söylüyor hepsi de İstanbul açıklarında bir deprem var ve şiddeti 7 üzerinde. Dedikleri en geç 2030…

Hocalar derler ki İstanbul’da belirli aralıklarla olan deprem var. İstanbul’da artık bir deprem bekleniyor. Biz bunu görmemezlikten gelebiliriz ama tabiat kendine has kurallarını işletiyor. Bir gün açığa çıkacak. Japonya’da bir vatandaş deprem olduğunda evinden çıkmıyor rahatça yatıyorsa biz neden küçük depremde sokaklara dökülelim?

600 bin yıkım ne demek?

– Biz gayri ciddi yaklaştık. Bir de lütfen şunu söyleyin. Böyle bir deprem olması halinde yıkım ne şekilde gerçekleşebilir?

Benim söyleyeceğim rakamlar meclis araştırma raporları ve İBB’nin çalışmalarına dayanıyor. 4 milyon 700 bin bağımsız birim var. 600 bini direkt riskli görünüyor. Yıkılabilir gözüküyor. 600 bin yıkım ne demek? Bunların çıplak inşaat maliyeti 90 milyar lira. İçindeki eşyaları da götürecek, bir o kadar zarar da orada var. Bir bina yıkıldığı zaman sokaktaki araba da, altyapı da gidecek.

Bu işin can kaybını düşünün, psikolojik kaybı düşünün. Yani içeride yaşayan herkesin öleceğini düşünmek doğru olmayabilir ama herkes yakının kaybedecek, sevdiklerini kaybedecek. Belki aylarca senelerce işe gidemeyecek. Bunun oluşturabileceği hasarı anlatmakta güçlük çekiyorum.
Bakın Marmara depreminde 17 bin 500 kişi şehit olmuş, on binlerce insan yaralı, yüzbinlerce bina hasarlı. Adapazarı’ndaki deprem Avcılar’a 80 kilometredir.

Avcılar’da bile 254 kişi ölüyorsa…

– Celal Şengör’ün değerlendirmesi oldu. “Türkiye bağımsızlığını kaybedebilir”

Bağımsızlığımızı kaybetmeyiz tabi ama öyle bir kaybımız olur ki bağımsızlığımıza kadar gidebilir. Sizin paranız kalmazsa IMF’den para istersiniz. Bu hasarları karşılayacak bir birikim yoktur. Dışarıya karşı el açan bir ülke olabilirsiniz. Bunları söylerken şöyle bir psikolojideyim. Çevre tarafında çok keyifli işler var. Caretta koruyoruz, SİT alanlarını talan etmeye hazır bir sürü insan var. Rant böyle bir şey. Aslında bu adamlar fakir fukara da değiller. Bunlar milyar dolarlık adamlar, paraları pulları da var.

Şom ağızlılık yapıyorum

– Milyar dolarlık kişiler ve kurumlar, sizin üzerinizde bir baskı mı kuruyorlar? Bunları niye açıklamıyorsunuz?

İdarecilik aslında bir noktada azimle iş yapma sonra biraz da hazımlı olma sanatı. Size gelenler hukuken hakkı olduğunu iddia ederek geliyorlar. Siz ona resmen ‘buradan çalıyorsun’ demiyorsun. SİT alanlarının imara açılması teklifiyle gelene ne diyeceksiniz siz?
Şom ağızlılık yapıyorum. Deprem deyip duruyorum.

Hocalar artık beni korkutuyor

– Toplanma alanlarına imar izni verildi. Buna neden izin verdik?

2012’de bir kanun çıkmış kentsel dönüşüm yasası. İnsanlar evlerinden çıktıklarında, yeni bina yapılacak. Üç yıl biz devlet olarak kirasını biz veriyoruz. Bunun neticesinde şu anda Türkiye’de 1 milyon 200 bin bağımsız birim dönüşüm için müracaat etmiş bir kısmı yıkılmış. Bunlar doğru işler, güzel gelmiş buraya kadar. Ama bizim çok hızlı davranmamız lazım. Hocalar artık beni korkutuyor, 2030’a kadar ben bütün yapıları değiştirmek istiyorum.

99’dan sonra yapılanları biraz sağlam kabul ettiğimiz için… Bizim yönetmeliğe göre yapılmışsa sağlamdır. Orada bir müteahhit hatası, işçilik çalınması varsa bilemeyiz ki. Teorik olarak sağlam kabul edebiliriz. 99 öncesinde 60’lı 70’li 80’li yıllarda yapılanların hiçbirisini kabul edemeyiz.

Birkaç tane işlerin hızlanmamasında engel vardı. Şehircilik şurasını topladık. Başlığımızdan birisi akademisyenler vardı. Orada bizim bürokratlar vardı. Bu işin uygulayıcısı olan müteahhitlik grupları vardı. Mevzuat engellerini aşıyoruz, Bakanlar Kurulu’na sundum. KHK ile çıkması benim tercihim. Ama Meclis açıldığında bütçe görüşmeleri başlıyor, tartışmalar devam ediyor. En kötüsü Meclis’ten geçecek. Benim özellikle sayın Başbakanımızdan ricam bu oldu, KHK diye. Meclis de olabilir, çok önemli değil. 2018 öncesi bunu çıkartmalıyız.

Bin konutluk yere 2 bin konutluk veriyorlar

7,5 milyon binayı özellikle söylüyorum. Yılda 500 bin binayı dönüştürecek finans gücü nasıl sağlanacak bu önemli. Bizim yaptığımız hesaplarda, İstanbul’da dönüşümü yanlış yapıyorlar. Bin konutluk yere, 2 bin konutluk veriyorlar. Şimdi ben Fikirtepe’de uğraşıyorum, Esenler’de uğraşıyorum.

Ben bir bütçe oluşturmaya çalıştım. Napıyoruz, İller Bankası’nda oluşturduğum bütçede gelecek seneden itibaren belediyelerimize açacağım ben. Milyarlarca lirayı kredi olarak vereceğim. İller Bankası’nın sosyal tesisleri vardı hepsini satılığa çıkardım. Siz devlet de gördünüz mü oturduğu bahçeyi satılığa çıkaranı? Orada otel, lokanta hizmeti veriyorduk. Orasını sattığım zaman, mesela Ankara’da satışa çıkardığım yer 300 milyon ediyor. Ben bunu kentsel dönüşüm yapacak belediyelere can suyu olarak vereceğim. 2018’i ben hedef yıl koydum.

Toplanma alanları

Toplanma alanlarını hesaplayanlar biz değiliz. Kadir Bey “Hiçbirisinde sıkıntı yok” dedi. Basın toplantısı yaparak açıkladı.

Bugün saat 2’de Çamlıca Camisi’nin altındaki mahalleyi dönüştürüyoruz, yıkıma gideceğiz oraya.

Biri yeşil alanı konuta çevirmek istiyorsa benden geçirmesi mümkün değil

– Adalar ile ilgili bir şey var. İmar düzenlemesi. İstanbul’un Adaları’nda aşırı nüfus yoğunluğu olacak diye bir kaygı var.

Cumhurbaşkanımızın talimatı var. Revize ederek disipline etmek. Çirkinlik oluşturanların yenilenmesiyle ilgili bire bir talimatı var. O gazeteyi okudum ama bir dayanağı yok. İlk defa duyuyorum bunları.

En titizlendiğim konu birisi yeşil alanı konuta çevirmek istiyorsa benden geçirmesi mümkün değil. Belediye başkanlığımda da yapmadım böyle bir şey.

Yanan ormanlık alanlar

– Yanan orman alanlarımız var. Buralara imar izni verilmesi söz konusu mu?

Anayasa hükmü orman arazileri azaltılamaz, eksiltemez diyor. Veysel hoca geçen Kayseri’deydi. Yanan yerlerle ilgili de sordular. Çok net olarak ifade etti, oraların imara açılması mümkün değil dedi. Ben böyle bir şey olacağını aklımın ucundan bile geçirmiyorum.

Sur’da şöyle bir sıkıntımız var

– Doğu ve Güneydoğu’da yıkılan yapılar oldu. Buradaki son durum nedir?

Orada terörün şiddetli yaşandığı 7 bölge var. Evi yıkılan vatandaşlarımızın hepsinin evlerini yapıyoruz. Bir tek Sur’da şöyle bir sıkıntımız var. Birkaç koldan çalışıyoruz. Orada bizim yaptığımız birkaç çalışma daha var. Fakat oradaki biraz geciktiğimiz konu, bizden kaynaklanmayan gecikme şu. Yıkılan binalar sivil mimarlık örnekleri. Onların tek tek projeden geçtikten sonra bildiğimiz klasik Diyarbakır evlerini yapmak söz konusu. Sur’un içerisinde yapamıyoruz. Taş binalar yapılıyor. Onlarca ev yapılıyor, bir kısmı hala kuruldan çıkmadı. Tahmin ediyorum 2 yıl içerisinde bitmiş olur.

– Ege’de ve Akdeniz’de ne olacak o kadar beton sahillerimizde…

Şehirleşme ve turizm bir süreç. O hataları bir daha yapmamak esas. Bütün sahillerimizi baştan sona, buralar özel çevre koruma alanları. Kıyılardaki yüksek binalara ben izin vermedim. SİT derecelendirmesi var bizde. Birinci derece SİT alanına yapı yaptırmıyoruz zaten. İkinci derece SİT olan yerlerde ancak bungalov yapılabilir.
Çevre konularında Batılılar çok konuşuyor ama biz daha hassasız. Biz dünyayı kirleten ülke değiliz.

İmar affı gelir mi?

– İmar affı gelir mi?

İmar affı gelmez. Ancak sıkıntıda olan, oturduğu eve elektrik, su bağlatamayanların sıkıntısını çözecek bir takım çözümler önümüzdeki dönemde geliyor.

– Ataköy’deki yeni yapılan binalar ne olacak?

Yapılan ruhsatlı binalara diyecek bir şey yok. Bire bir incelemediğim için bir şey söyleyemiyorum. Orada hatalı bir şeyse, ömrü dolduğu zaman yerine bir daha yapılmaz. Nihayetinde insanlar tapu sahibi olmuşlar vesaire vesaire.. Plan safhasında gördüklerimi de bire bir iptal etmiş insanım ben. Cumhurbaşkanımız bire bir takip ediyor ama, şunu yıkın şunu yapın diye direktifle olacak bir iş değil ki. Yani…

8 kurumun imar yapma yetkisi var. Ben bunu doğru bulmuyorum. Bakanlığın da re’sen hatalara el koyma hakkı olmalı, denetleme hakkı. İstanbul’dan bana çok geliyor, falan belediye şu hakkımı engelledi diyor…

Karadeniz’de çarpık yapılaşma

Cumhurbaşkanımızın talimatıyla bir araya geldik. Arkadaşlarımız çalışma yaptılar. Uzungöl ve Ayder Yaylasıyla ilgili. Hali hazırda bir imar planı çıktı. Aykırı olanları yıkacağız. Konutların yapılacağı yer, otoparklar ama hiçbir şey yapılmayacak yer de belli oldu.

– Yeni yönetmelik yayınladınız. Niye değiştirme ihtiyacı duydunuz?

Eski yönetmeliğe dayalı olarak o kadar çok istismar oluyordu ki. 100 metrekarelik ev yapma hakkı olan birisi 50 metre bahçe çiziyor, 60 metre kış bahçesi koyuyor, 60 metre mescit koyuyor 250 metre ev çıkıyor. Bunların hepsini meskeni aldıktan sonra eve katmak için yapıyorlar. Bize dediler ki, 100 metrelik ev için 25-30 metre yeterli. Biz de yüzde 30 sınırı getirdik. Bu istismarları engellemek için yaptık.