İstanbul Teknik Üniversitesi Jeofizik Mühendisliği mezunu olan ve gayrimenkul danışmanlığı yapan Evrim Kırmızıtaş Başaran, “Özellikle depremler sonrasında evinin güvenli olmadığını düşünenler yeni ev arayışlarına giriyorlar. İzmir Depremi’nden sonra da insanlar, depremle tekrardan yüzleşti” dedi. Son günlerde ev arayan danışmanlarının arttığını belirten Başaran, “Yeni ev arayışlarında normalde evin konumu, oda sayısı, sahip olduğu sosyal olanaklar ilk akla gelen özelliklerdi ancak şimdi ev depreme dayanıklı olsun isteniyor” diye konuştu.

Mekanlar depreme karşı güvenli olmalı

Dikkat edilen konuların başında binanın deprem yönetmeliğine uygunluğunun geldiğini belirten Başaran, “Zemin etüd raporu, dış görünümdeki çatlaklar, daire ve binaya yapılan müdahaleler, kolon ve kirişlerde değişim incelenen diğer konular” dedi.

İlçesi ve zemini önemli

Başaran’ın verdiği bilgilere göre depreme dayanıklı bir eve geçmek isteyenler ilçe ve zemin araştırması yapıyor. Başaran, “İstanbul’da Avcılar, Fatih, Zeytinburnu, Esenler, Küçükçekmece, Tuzla ve Beylikdüzü ilçelerinin yüksek riskli olduğu bilinen ilçeler. Bu bölgeler şu anlık tercih edilmiyor. Öte yandan binanın zemini de önemli. Özellikle zemini kaya olanlar daha sağlam oluyor. Ancak dere yatağı, sulu zemin, çevresine göre çukur yerlerde olan binalar tehlikeli” diye konuştu.

Bodrum da geziliyor

Ev alacakların artık evin içini gezdikten sonra bodrumu da görmek istediğini ifade eden Başaran, “Binanın toprak altında ne kadar çok kat varsa o kadar güvenli olduğu biliniyor. Bunun dışında bodrum katlarda rutubet olmaması gerekiyor. Eğer rutubetliyse, binanın su yalıtımı iyi yapılmamış demektir. Yalıtımı iyi yapılmamış binaların taşıyıcı sistemlerinin paslanması, büyük şiddetli bir deprem sırasında yapının hasar görmesine neden olabiliyor” dedi.

Devir değişti

Lüks emlak ofisleri yerini daha mütevazi ofislere, hatta evden çalışma yöntemlerine terk ediyor. Bazı şirketler normalleşmenin başlamasıyla ofislere dönse de birçok şirket uzaktan çalışmaya devam ediyor. Bazı şirketler ise ‘home office’ çalışma sistemini kalıcı hale getirdi. Bu nedenle artık büyük ofislere ihtiyaç duyulmuyor.

Lüks emlak ofisleri masraf kapısıydı

Lüks Gayrimenkul Danışmanı Evrim Kırmızıtaş Başaran, “Koronavirüs nedeniyle çoğu şirketin evden çalışma modeline geçmesiyle gösterişli ofislere talepler azaldı. Son dönemlerde daha küçük mekanlara taşınan şirketlerin sayısı hızla artıyor. Böylelikle kira, elektrik, güvenlik gibi masraflarını kısan kurumlar, tasarruf yapmış oluyor. Evden çalışma modeliyle aynı iş verimliliğini sağlayan şirketler bu modeli kalıcı hale getirmeyi planlıyor” dedi.

Emlak alışkanlıkları değişti

Koronavirüsün gayrimenkul sektöründe birçok değişime neden olduğunu belirten Lüks Gayrimenkul Danışmanı Evrim Kırmızıtaş Başaran, “Salgın başladığından beri müşterilerimizden farklı talepler aldık. Yürüyüş yapacak alanlarının olmamasından ve komşulardan gelen gürültülü seslerden şikâyetçi olanlar apartmanlardan müstakil evlere geçmek istedi. Virüs endişesiyle tatile çıkmak istemeyenler ev ve tatili bir arada yaşamak için havuzlu evler istedi. Müstakil ya da havuzlu villalar için bütçesi olmayanlar balkonlu ya da teraslı ev arıyor” dedi.

‘Evde tartışmalar yaşandı’

Lüks Gayrimenkul Danışmanı Evrim Kırmızıtaş Başaran’ın verdiği bilgilere göre bir diğer talep ise çalışma odası olarak kullanmak üzere yeni bir oda.

Birçok şirketin koronavirüsle ilk defa evden çalışmaya başladığını belirten Başaran, “Bu alışık olmadığımız bir durumdu. O nedenle birçok insan bu konuda zorlandı. Özellikle iki çalışanın, eğitim alan öğrencilerin bulunduğu evler çok sorun yaşadı. Bir kişi online toplantı yaparken diğerinin odaklanması gereken bir iş oldu, çocukların ders çalışması gerekti. Böyle olunca hem herkesin verimi düştü hem de ev içinde tartışmalar yaşandı” dedi.

Uzmanlar da öneriyor

Bu zorluğu yaşayanların yeni ev arayışına girdiğini aktaran Başaran “Birçok şirket evden çalışma dönemi bu yıl sonuna kadar uzattığını açıkladı. Öte yandan sağladığı avantajlar nedeniyle evden çalışmayı kalıcı hale getiren şirketler de var. Evden çalışma şeklinin devam edeceğini gören müşterilerimiz artık bir oda daha istiyor. Uzmanlar da ev-iş dengesini sağlamak oturma odası, yatak odası gibi yerlerdense farklı ortamda çalışılması gerektiği önerisinde bulunuyor” diye konuştu.

Bunun üzerine erken tanı olması sebebiyle hastaneye yatmasına gerek görülmeyen Başaran, bugün itibariyle evde beş günlük ilaç tedavisi alacak. Başaran ailesinin diğer üyelerinde ise herhangi bir soruna rastlanmadı.

‘Sağlık durumu iyi’

Ömer Faruk Başaran’ın sağlık durumu hakkında bilgi veren Doktor Sibel Özgül, “Başaran’ın sağlıklı yaşam amaçlı olarak kliniğimizde yürüttüğümüz rutin takipleri sırasında, herhangi bir şikâyeti bulunmamasına rağmen, tetkik ettiğimiz kan tablosunda eritrosit sayısı, nötrofil sayısı, feritin ve CRP değerlerindeki yükseklik ile lenfosit değerlerindeki düşüklüğü saptamamız üzerine, kendisini tam teşekküllü bir hastaneye yönlendirdik” dedi.

Testi negatif çıktı

Burada gerçekleştirilen Covid19 testinin negatif çıkmasına rağmen, bilgisayarlı tomografi ile yapılan analizlerde hafif derecede buzlu cam görüntüsü görüldüğünü aktaran Özgül, “Covid19 ile uyum sağlayan bu tablo üzerine, Başaran’ın gerekli tedavileri planlanmış olup, kendisi kontrol altında takip edilmektedir” diye konuştu.

‘Talepler arttı’

Lüks emlak danışmanı Evrim Kırmızıtaş Başaran, koronavirüsün Türkiye’de görülmesiyle kiralık villa ve müstakil konutlara talebin arttığını belirterek “İki haftadır talep çok arttı. Özellikle merkezi semtlerde, apartman dairelerinde, plazalarda oturan müşterilerimiz evlerini değiştirmek istiyorlar” dedi.

Başaran, müşterilerin bu değişim isteğini ise şu şekilde açıklıyor: “Müşterilerimiz, koronavirüsle uzun bir süre daha uğraşacağımızı düşünüyorlar. Bu durum atlatılsa bile karantina gerektirecek benzer bir durum için önlemlerini şimdiden almak istiyorlar. Eskiden ev satın alırken kimsenin aklına böyle bir durum gelmiyordu ancak artık bunlar düşünülüyor” dedi.

Bir odayı ofis yapıyorlar

Evrim Kırmızıtaş Başaran müşterilerin ilk önceliğinin şehir merkezinden biraz uzakta olan müstakil bir ev olduğunu aktararak “İnsanlar artık sosyal mesafeyi rahatça uygulayabilecekleri bir ev istiyorlar. Öte yandan evde ofis olarak kullanılmak üzere bir oda daha talep ediliyor” dedi. Başaran, “Şu anda insanlar küçük evlerinde ev ve iş yaşantısını bir arada götürmekte zorlanıyorlar. Çalışan iki eşin aynı odada işlerine devam etmesi de çeşitli sorunları beraberinde getiriyor. Müşterilerimiz bu nedenle bir odayı ofise çevirmek istiyorlar” diye konuşuyor.

Mutlaka bahçe olmalı

Ayrıca müşterilerin bir diğer talebi ise bahçe. Başaran, “Karantina süreci uzadıkça insanlar yürümek, temiz hava almak istiyor. Ancak bu dairelerde oturanlar için mümkün değil. Bu nedenle bahçe isteniyor. Bazı müşterilerimiz ise sürecin yaza kadar uzamasından korkarak havuz da talep ediyor” dedi. Başaran’ın verdiği bilgilere göre bazı müşteriler, evlerinin önündeki bahçede meyve ve sebze de dikmek istediğini hatta fırın yaptırmak istediğini söylüyor.

Tebliğler başladı

Bu konuyu örneklerle açıklayan Lüx Gayrimenkul Danışmanı Evrim Kırmızıtaş Başaran, “Evin değeri tam 5 milyon lira ise 15 bin lira, 7.5 milyon liraysa 22 bin 500 lira, 8 milyon liraysa 48 bin lira, 11 milyon l10 bin lira vergi ödenecek” dedi. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nün, bu kapsamda belirlediği değerli konutlara tebligatları göndermeye başladığına işaret eden Başaran, ancak uygulamayla birlikte değerlemenin nasıl yapıldığı konusunda kafalarda soru işareti oluştuğuna dikkat çekti.

Satmayı düşünen var

Evrim Kırmızıtaş Başaran, bazı mülklerde evin değeri konusunda sıkıntılar olduğuna dikkat çekti. Başaran, “Örneğin evin maksimum 3.5-4 milyon lira eden bir kişinin evine gelen raporda evin değerinin 5.3 milyon lira olduğu belirtiliyor. Dolayısıyla ev 5 milyon liranın üzerinde olduğu için vergi mükellefi oluyor. Bu durumun tartışmaya çok açık olmaması gerekiyor. Fazla gelen vergi nedeniyle evini satmayı düşünenler dahi var” dedi.

Ödemek için 2 ay, itiraz için 15 gün

Başaran, değerlemenin yanlış olduğunu düşünenlerin vergi tebliği edildikten itibaren 15 günlük süre içinde Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü’ne itiraz edilebileceğini söyledi. Lüks konut vergilerini ödemek için 2 aylık süre olduğunu belirten Başaran, “20 Şubata kadar süre veriliyor. Vergiyi şubat ve ağustosta olmak üzere iki taksitte de ödemek mümkün” değerlendirmesinde bulundu.

Mevcut uygulamaya göre kişinin beyanı ve rayiç bedel esas alınıyordu. Bu nedenle 500 bin liralık ev alan kişi 300 bin lira beyanda bulunarak daha az tapu harcı ödeniyordu. Normal şartlarda toplam (alıcı ve satıcı eşit) 15 bin liralık tapu harcı ödenmesi gerekirken aynı ev için düşük bedel nedeniyle ödenen tapu harcı 9 bin lirada kalıyordu.

Tespitte ceza da var

Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Remax Gayrimenkul Danışmanı Evrim Kırmızıtaş Başaran, “Vergi paketi kapsamında Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ile taşınmaz değerleme sistemi üzerinden emsal konut fiyatları temel alınacak ve konutların gerçek fiyatları belirlenecek. Böylece 500 bin liralık konut alan bu değer üzerinden vergisini yatırılacak. Verginin yarısını evi alan yarısını da evi satan kişi ödeyecek. Düşük beyan sonradan tespit edilirse aradaki farkın yanı sıra yüzde 25 oranında vergi ziyaı cezası alınacak” dedi.

Evrim Kırmızıtaş Başaran, gayrimenkul alım ve satımlarında gerçek değer üzerinden beyanda bulunmanın önemine dikkat çekerek, “Evinizi nakit ya da banka kredisiyle aldıysanız tapuda gerçek alım-satım bedelini bildirin. Çünkü devlet eksik bildirimi çok kolay tespit edebiliyor” uyarısında da bulundu.

SSK’lı işyerleri kapsamında Türkiye’de toplam 1 milyon 854 bin işyeri bulunuyor. Bu işyerlerinin 700 bininde sadece bir kişi çalışıyor. 2 veya 3 kişinin çalıştığı işyerlerinin sayısı ise 515 bin.
SSK’lı işlerde sektörler bazında günlük kazançlarda ise en düşük ev hizmetlerinde 10 günden fazla çalışılan işlerde kazanılıyor.

Gelir farkı dikkat çekici

Bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde de kadın ve erkekler arasında gelir farkı dikkat çekiyor. Bu alanda çalışan erkeklerin günlük kazancı 339 lira olurken, kadınlarınki 263 lirada kalıyor.

Kadınlar günlük 110 lira kazanıyor

Kadınların günlük kazanç alanında erkekleri küçük bir farkla da olsa geride bıraktığı sektörler ise çok az. Bunlardan biri de gayrimenkul faaliyetleri. Gayrimenkul faaliyetlerinde kadınlar günlük 110 lira kazanırken, erkekler 109 lira kazanıyor.

5 ödüllü Kırmızıtaş

Bu alanda gayrimenkul danışmanları arasında en başarılı isim olan Evrim Kırmızıtaş Başaran’ın hem dünya hem Türkiye şampiyonlukları bulunmakta. Kırmızıtaş Başaran, geçtiğimiz aylarda Remax Türkiye’nin düzenlediği ödül gecesinde toplam 5 ödül birden almıştı.

Bu ödüller arasında en çok dikkat çekeni ve gayrimenkul sektöründe ilk kez bir Türk’e verilen ‘Lifetime Achievement’ yani ‘Yaşam Boyu Başarı’ uluslararası ödülüydü.

Konuyla ilgili değerlendirmede bulunan Remax Dünya Rekortmeni Evrim Kırmızıtaş Başaran, “Ödüllerden en değerlisi Amerika’dan gelen en az 7 yıl çalışmış olma ve toplamda 3 milyon dolar ve üzeri hizmet bedeli kazanma koşulu olan ‘Lifetime Achievement’ yani ‘Yaşam Boyu Başarı’ uluslararası ödülümü sahnede büyük bir çoşkuyla almak oldu” dedi.

İlk ve tek kadın

Remax Türkiye tarihinde bu ödülü alan ilk ve tek kadın olduğunu da belirten Başaran, “Remax Türkiye tarihine bir kadın olarak destan yazarak adımı altın harflerle kazımış oldum.” diyerek sözlerini noktaladı.

Yalı dairelerinin fiyatı üçte bire geriledi

Başaran, son dönemde yalı ve köşk dairelerinin fiyatlarının yatırım için çok cazip olduğuna işaret etti. İstanbul’da yalı, köşk, yalı dairelerinde fiyatların üçte bire kadar gerilediğini ifade eden Başaran, “Normal daire fiyatına yalı daireleri satılıyor” dedi.

Çengelköy’de

Dünyanın en bilinen mimarlık ödüllerinden Ağa Han Mimarlık Ödülü almış Türk mimarı tarafından 1993 yılında restore edilmiş özel köşk satışa çıkarıldı. İstanbul’un gözbebeği Çengelköy’de Boğaz manzaralı 893 metrekare 4 katlı bahçesinde müştemilatı bulunan 2. derecede tarihi eser olan özel köşk 23 milyon liraya satışa çıkarıldı. Gayrimenkul Danışmanı Evrim Kırmızıtaş Başaran, yabancı yatırımcıların daha fazla ilgi göstermesini, KDV muafiyeti, Türk vatandaşlığı için 250 bin dolarlık yatırım bedelinin yeterli olması gibi düzenlemelerin satışlarda etken olduğunu vurgulayarak şunları söyledi:

“Ortadoğu ülkelerinden üst düzey gelir grubuna sahip kesimin İstanbul Boğazı’ndaki yalı ve köşklere büyük ilgisi var. İstanbul Boğazı’nda yalı fiyatları 30 milyon lira ile 500 milyon TL arasında değişiyor. 600 yalının yaklaşık 100’ünü yabancılar aldı.”

Konuyla ilgili değerlendirmede bulunan Remax Dünya Rekortmeni Evrim Kırmızıtaş Başaran, “Ödüllerden en değerlisi Amerika’dan gelen en az 7 yıl çalışmış olma ve toplamda 3 milyon dolar ve üzeri hizmet bedeli kazanma koşulu olan ‘Lifetime Achievement’ yani ‘Yaşam Boyu Başarı’ uluslararası ödülümü sahnede büyük bir çoşkuyla almak oldu” dedi.

İlk ve tek kadın

Remax Türkiye tarihinde bu ödülü alan ilk ve tek kadın olduğunu da belirten Başaran, “Remax Türkiye tarihine bir kadın olarak destan yazarak adımı altın harflerle kazımış oldum” değerlendirmesind bulundu. Evrim Kırmızıtaş Başaran aldığı diğer ödülleri şöyle sıraladı:

* Platinum Club ödülümü aldım (minimum 100 bin euro ve üzeri hizmet bedeli kazananlara veriliyor)

* 2018 yılı toplam ciroda konut artı ticari satışlarda tüm danışmanlar arasında Remax Türkiye ciro 5’incisi.

* 2018 yılı ticari satışta Remax Türkiye ciro 7’incisi.

* 2018 yılı Ocak-Şubat-Mart ayları toplam ciroda tüm danışmanlar arasında Remax Türkiye 3’üncüsü.

Tutku ve istikrar

Daha önce aldığı ödüllere de atıfta bulunan Başaran, “Yine uluslararası bir ödül olan ‘Hall Of Fame’ ödülünü ben bundan 6 yıl önce yani 2013 yılında yine büyük bir coşkuyla Las Vegas’tan almıştım? Geçen zaman gösterdi ki yıllar boyunca değişmeyen tek gerçek, benim işime olan tutkum ve bunun sonucu gelen istikrarlı başarım oldu” diye konuştu.