Suudi Arabistan dev hayallerini biraz küçültüyor: The Line’a “makas”

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ın “geleceğin şehri” diye vitrine çıkardığı Neom projesi, yıllar süren gecikmeler, kabaran bütçeler ve bitmeyen revizyonların ardından nihayet gerçek dünyayla tanışmış görünüyor. Kızıldeniz kıyısına kurulması planlanan mega kentin, ilk anlatılan masalsı boyutlarından epey uzaklaşarak daha mütevazı bir çerçevede yeniden tasarlanması gündemde.

Financial Times’ın aktardığına göre, Neom’un yönetim kurulu başkanı olan Veliaht Prens artık projeyi “biraz daha küçük, biraz daha yapılabilir” bir ölçekte düşünüyor. Bu da, başlangıçta neredeyse bilim kurgu senaryosu gibi çizilen vizyonun fazla iddialı olduğunun zımnen kabulü anlamına geliyor.

Belçika büyüklüğündeki alanı kapsaması planlanan Neom’un kalbi sayılan doğrusal şehir “The Line” da bu revizyondan nasibini alacak. Kısacası, kilometrelerce uzanan o devasa cam duvarlı şehir hayali, daha kısa ve daha sade bir versiyona evriliyor.

Yeni senaryoda Neom’un, uçan arabalar yerine veri merkezleriyle anılması daha olası. Projenin, Suudi Arabistan’ın yapay zekâ ve dijital ekonomi hedefleri doğrultusunda büyük ölçekli veri merkezleri için cazip bir üs haline getirilmesi planlanıyor. Deniz suyu ile soğutma gibi teknik avantajlar öne çıkarılırken, “gelecek şehri” anlatısının yerini yavaş yavaş “dijital altyapı merkezi” söylemi alıyor.

Petrol fiyatlarının beklenen performansı göstermemesi, yıllardır süren yüksek kamu harcamaları ve peş peşe gelen dev organizasyon hazırlıkları da bu frene basma kararının arka planını oluşturuyor. 2030 Expo’su, 2034 Dünya Kupası derken, Riyad yönetimi harcama kalemlerine biraz daha dikkatle bakmak zorunda kalmış durumda.

Neom’un parçalarından biri olan Trojena kayak merkezinin 2029 Asya Kış Oyunları’na ev sahipliği yapamayacağının açıklanması da tabloyu tamamlıyor. Yani projede yalnızca küçülme değil, takvimlerde de ciddi kaymalar söz konusu.

Neom yönetimi ise her zamanki gibi iyimser: Projelerin ulusal hedefler, piyasa koşulları ve uzun vadeli ekonomik değer çerçevesinde aşamalı olarak ele alındığını söylüyor. Tercümesi şu olabilir: “Biraz hayal kurduk, şimdi ayaklarımızı yere basıyoruz.”

Zaten Veliaht Prens Muhammed bin Selman daha önce, kamu yararı gerektirdiğinde mega projelerin iptal edilebileceğini ya da köklü biçimde değiştirilebileceğini söylemişti. Görünen o ki, Neom da bu “köklü değişim” listesinin üst sıralarına doğru ilerliyor.