EVA Gayrimenkul Değerleme Koordinatörü Serkan Bal, gayrimenkul sektöründe Z kuşağının etkisiyle büyük bir dönüşüm yaşandığını belirtti. İstanbul’da gayrimenkul fiyatlarının milyonu geçtiği bir dönemde, Z kuşağının sahiplik yerine erişilebilirliği tercih etmesinin yalnızca ekonomik sebeplerle açıklanamayacağını vurguladı.

Bal, Z kuşağının henüz ev sahibi olma yaşına gelmediğini ancak yaşam tarzı tercihleri ve değerlerinin, gelecekteki barınma modelleri hakkında güçlü ipuçları verdiğini söyledi. Sahiplik bu kuşak için bir hedef değil; hareketlilik ve erişilebilirlik öne çıkıyor.

“Ev artık bir deneyim alanı”

Z kuşağının sıklıkla seyahat eden ve lokasyondan bağımsız kariyer planları yapan bir nesil olduğunu belirten Bal, evin artık sadece bir mülk olmadığını ifade etti. Ev, bu kuşağa göre deneyimlenen bir alan olarak görülüyor ve sahip olunması gereken bir şey değil. Bal, bu değişimin sektörel dönüşümü de beraberinde getirdiğine dikkat çekti.

Sektörel dönüşüm: Esnek kiralama modelleri ve sosyal alanlar

Bal, Almanya, İngiltere, Hollanda ve ABD gibi ülkelerde kiralama odaklı geliştirilen konut projelerinin hızla yayıldığını aktardı. Bu projeler, kullanıcılara esnek kiralama seçenekleri, sosyal alanlar ve tam donanımlı yaşam birimleri sunuyor. Concierge hizmetleri de bu projelerin önemli bir parçası.

Türkiye’de zihinsel dönüşüm gerekiyor

Türkiye’deki konut geliştiricilerinin hâlâ “al-sat” mantığıyla hareket ettiğine dikkat çeken Serkan Bal, kiralamaya uygun, yalnızca kullanım odaklı projelerin çok az olduğunu belirtti. Z kuşağının sahiplik dışı eğilimi göz ardı edilirse, Türkiye’deki gayrimenkul üretim–tüketim dengesi bozulabilir.

Bal, Z kuşağının henüz ekonomik olarak ev alacak durumda olmadığını ancak taleplerinin şimdiden şekillendiğini vurguladı ve şunları ekledi:

“Z kuşağı, nasıl yaşayacağına klasik modellerle değil, kendi deneyim dünyası üzerinden karar verecek. Gayrimenkul sektöründe dönüşüm yalnızca fiyatlarla sınırlı kalmamalı; strateji ve zihniyet değişmeli. Bu değişimi öngören firmalar için büyük fırsatlar doğabilir.”

Türkiye Sınai Kalkınma Bankası (TSKB) Gayrimenkul Değerleme Genel Müdürü Makbule Yönel Maya, tedarik zinciri ve üretim kaynaklı nedenlerle fiyatı artan emtia kalemlerinin inşaat sektöründe maliyet artışına neden olduğunu belirterek, “Konut fiyatlarındaki artış, alım gücünün azalmasına neden olmaktadır. Dolayısıyla önümüzdeki dönemde ev sahipliğinde azalma, kiracılıkta ise artış gözlemlenmesi beklenmektedir. Özellikle yeni kuşaklar için konut satın almak yerine kiralama öncelik kazanacaktır.” dedi.

Geleceği okuyan öngörü

Makbule Yönel Maya, küresel inşaat ve gayrimenkul sektöründe yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını öncesi ve sonrası yaşanan gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Salgının gayrimenkul sektörüne olan etkilerinin birkaç başlıkta ele alınması gerektiğini belirten Maya, bu başlıkların ilk sırasında global ölçekteki düşük faiz ortamı ve enflasyonist etkilerin yer aldığını söyledi.

Maliyet artışı, arzı azalttı

Maya, düşük faiz ortamı nedeniyle krediye kolay erişim ve arz kısıtının konut sektörüne fiyat ve kira artışı olarak yansıdığını ifade ederek, “Tedarik zinciri ve üretim kaynaklı nedenlerle fiyatı artan emtia kalemleri yoluyla inşaat sektöründe maliyet artışları yaşanırken, bu maliyet artışlarının konut fiyatlarındaki artıştan daha yüksek olması karlılıklarda düşüşe ve arz kısıtına yol açtı. Öte yandan, konut tercihlerindeki değişim de öne çıktı ve kent merkezlerinden daha düşük yoğunluktaki bölgelere doğru göç yaşandı. e-ticaretteki artışla birlikte depo nitelikli taşınmazlara artan talep ile sosyal hareketliliğinin azalmasıyla turizm ve ticari amaçlı gayrimenkullere olan talepte azalma da bu dönemde gözlenen etkiler oldu.” diye konuştu.

“Konut balonu” söylentileri tarih oldu

Bu dönemde konut fiyatları ve kiralardaki artışların öne çıktığına işaret eden Maya, şunları kaydetti:

“Konut satış değerlerindeki artış daha çok 2017-2019 döneminde yapılamayan artışların Haziran 2020’den itibaren hızlıca düzeltme şeklinde hayatımıza girmesiyle başladı. Bahsettiğim yıllar, ‘Arz fazlası mı var acaba?’ dediğimiz yıllardı ve bu yıllar arasında fiyatlardaki artış, genel itibarıyla enflasyona yenik düşmüştü. Geçen yılın haziran ayından itibaren konut kredisi kampanyalarının etkisiyle rakamlarda önemli miktarda artış görmüştük.

Genel piyasa beklentisi olarak Ocak 2021 itibarıyla bu artışların zayıflayacağını düşünürken bu kez de enflasyon, maliyet rakamlarındaki artışlar ve arzdaki kısıtlılık hali konut satış değerlerinin tekrar yukarı yönlü hareket etmesine zemin oluşturdu. Bu yıl için konut satış değerleri ve kira rakamlarında esas olarak belirleyici unsurun enflasyon olduğunu söylemek yanlış olmaz. Konut alma motivasyonunda bu kez daha çok enflasyona karşı korunma düşüncesinin hakim olduğunu söyleyebiliriz.”

Kiralama için düzenleme gerekiyor

Makbule Yönel Maya, Kovid-19 ile başlayan kısıtlamalar ve karantina süreçlerinin, arza yeni katılımların önündeki en büyük engellerden biri olsa da aslında Türkiye’de inşaat sektöründe durgunluğun salgın öncesi dönemde başladığını söyledi.

Salgın dönemine durgunlukla giren inşaat sektöründe, tedarik zincirindeki bozulmalar ve artan maliyetlerin yeni üretimlerin kısıtlanmasına yol açtığına işaret eden Maya, Temmuz 2021 itibarıyla yıllık bazda inşaat maliyetlerinin yüzde 45, yeni konut fiyatlarının ise yüzde 35 arttığını bildirdi.

Maliyet artışının konut fiyatlarındaki yükselişin üzerinde olmasının yeni stok üretimini olumsuz etkilediğini vurgulayan Maya, “Bu durum, bir süre daha yeni konut stoku oluşumunu engelleyecek gibi görünüyor. İnşaat sektörünün arza yeni katılımın sağlanmasına ilişkin problemleri çözmesi gerek. Yüksek talebi arzla destekleyemeyen sektörün gelecekteki en büyük problemi; konut satın alım gücündeki azalma ve global ölçekte faiz oranlarındaki artış beklentisiyle maliyetlerdeki artışlar olacaktır.” ifadelerini kullandı.

Alım gücü çok azaldı

Konutta gelecek dönemde öne çıkacak başlıklara ilişkin görüşlerini de aktaran Maya, şunları kaydetti:

“Salgının etkilerinin sona ermesiyle yeniden kent merkezindeki gayrimenkullere talebin artış göstereceği düşünülmektedir. Konut fiyatlarındaki artış, alım gücünün azalmasına neden olmaktadır. Dolayısıyla önümüzdeki dönemde ev sahipliğinde azalma, kiracılıkta ise artış gözlemlenmesi beklenmektedir. Özellikle yeni kuşaklar için konut satın almak yerine kiralama öncelik kazanacaktır. Enflasyonist etkiler, yüksek para arzı ve yaşam maliyetindeki artışı sınırlamak için global ölçekte faiz oranlarında yakın gelecekte artış beklenmektedir. Bu durumun konut fiyatlarındaki artışta belirli bir süreliğine sınırlayıcı etkiye sahip olabileceği düşünülmektedir. Talebin azalacağı bu dönemde inşaat sektörünün teşvik edilerek ya da sosyal konut üretimi sağlanarak stok artırımına odaklanılması sektörün dengeye gelmesi için yerinde olacaktır.

Azalan konut arzına önlem olarak mevcut stokun ülke vatandaşları tarafından en verimli şekilde kullanılabilmesi için vergisel düzenlemeler yapılması ve yabancılara konut satışını sınırlayan önlemler getirmeyi öneren ülkeler bulunmaktadır. Konut satın alımına erişim sağlanamaması toplumsal eşitsizliği artırmaktadır. Bu doğrultuda ihtiyaç duyulan yerlerde yeni konut üretiminin artırılması ve kiralamalar için alım gücünü destekleyecek düzenlemeler gerekmektedir.”

Yüksek konut fiyatlarına rağmen devam eden konut alımlarının, hanelerin daha fazla borçlanmasına da neden olduğunu vurgulayan Maya, “Enflasyonu baskılamak için global ölçekte faiz oranlarında artış beklenmekte. Bunun sonucunda kredi maliyetlerinde artış ve finansmana erişimin güçleşmesi, talebi azaltabilecek ve olası bir yüksek işsizlik senaryosunda tablo daha olumsuz bir hale dönüşebilecektir.” dedi.

“Kira rakamlarındaki düzeltme, satış rakamlarını takip etti”

TSKB Gayrimenkul Değerleme Genel Müdürü Maya, konut satın almaya erişim gücü azalan kişilerin odaklarını kiralık ev aramalarına çevirdiğini, kısıtlı arz için gelen bu yüksek kiralama talebinin de kira rakamlarının yukarı yönlü hareket etmesini sağladığını söyledi.

Konut satış değerlerinin bir süredir yükseldiğini, şu anda artmakta olan kira değerleri ile amorti etme sürelerinin yakınsamaya başladığını ifade eden Maya, “Aksi halde konut kira ve satış süresi arasındaki korelasyonda da önemli bir bozulma söz konusu olacaktır. Kira rakamlarındaki bu düzeltmenin aslında satış rakamlarını takip ettiğini söyleyebiliriz.” dedi.

Maya, kira artışlarının kontrol altına alınamaması durumunda sadece belirli bir varlık düzeyine sahip kişilerin kent merkezlerinde yaşayabileceğini, kirayı karşılayamayan kesimin şehir dışına taşınma zorunda kalacağını belirterek, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Kira krizinin toplumsal eşitsizlikte artışa yol açması nedeniyle sosyal etkileri de söz konusu olacaktır. Kiralardaki artışa ilişkin yasal otoriteler tarafından sınırlamalar getirilmesi masadaki ilk seçenek olarak görülmektedir. Uzun vadeli ve sürdürülebilir bir çözüm için ise imar düzenlemelerinin yeniden gözden geçirilmesi, düşük maliyetli arsa üretimi, ofis fonksiyonlu yapıların konuta dönüştürülmesi gibi alternatifler düşünülebilir. Diğer yandan, salgının başlangıcında ticari gayrimenkullerde görülen iyi kiracıyı elde tutma yaklaşımının ve sürdürülebilir kiranın önümüzdeki dönemde konut piyasası için de önemli başlıklar olacağı öngörülmektedir. Hanehalkı gelirinin yüzde 30’u ve üzerine çıkacak kira ödemeleri ödenebilirliği güçleştirecektir.”

Belgin Yakışan Mutlu-AA

Bankacılık ve finans hizmetleri veren Bank of America’nın raporuna göre, Z kuşağının toplam geliri 2030 yılına kadar yaklaşık 5 kat artarak 33 trilyon dolara ulaşacak. Z jenerasyonunun harcama gücü artarken, pazarlama ve e-ticaret alanlarında daha fazla söz sahibi olmaları bekleniyor. Raporda Z kuşağının gelirinin 10 yıla kadar Y kuşağınınkini geçeceği belirtiliyor.

Z hislerini, Y mantığını dinliyor

1997-2012 arasında doğanlardan oluşan Z kuşağını “spontane tüketiciler” olarak tanımlayan dijital performans ajansı EG Bilişim Teknolojileri CEO’su Gökhan Bülbül, “Alışverişlerde Y kuşağının aksine planlama yapma ihtiyacı duymayan Z kuşağı, harcamalarında daha esnek davranıyor. Pandeminin tüketici davranışlarında yarattığı değişim dijital pazarlama verilerinde açıkça görülüyor. Benzeri görülmemiş bu dönemi finansal açıdan verimli hale getirmek için şirketler dijital pazarlama verilerine her zamankinden daha fazla kanalize olmalı.” açıklamasında bulundu.

Z kuşağının yüzde 47’si mobilde

Emerging Communications şirketinin Çin pazarı üzerinde yaptığı araştırmada Z kuşağının alışverişi bir hobi ve eğlence biçimi olarak gördüğü belirtiliyor. Araştırma, Z kuşağının yüzde 52’sinin henüz iş gücüne girmemiş olsa da kendisini ebeveynlerinden finansal olarak bağımsız gördüğünü ortaya koyuyor. Z kuşağının yüzde 47’si hareket halindeyken ürün satın alıyor. Yüzde 21’i ise her gün çevrimiçi alışveriş yapıyor.

Yaratıcı etkinlikten yanalar

Generation Create olarak da bilinen 2020 Adobe/Harris anketine[i] katılan Z kuşağının yüzde 50’den fazlası, kendilerini ‘kreatif’ olarak tanımlıyor. Aslında Z Kuşağı, yüzde 67’lik olumlu yanıtıyla diğer nesillere kıyasla (yüzde 57) her gün yaratıcı bir şey deneme olasılıklarının daha yüksek olduğunu ortaya koydu.

Özgünler

Z kuşağı, benzersizliklerini ifade etmek için farklı yöntemler kullanıyor, ancak çoğu gencin farklı yaratıcılıklarını keşfetmeye çalışırken başvurduğu şey müziğin gücünden daha fazlası değil. Z kuşağının yüzde 67’si müziğin onlara her şeyden[ii] çok ilham verdiğini söylüyor ve “müziğin birbirleriyle ve farklı kültürlerle bağlantı kurmalarına izin verdiğine” şiddetle inanıyor.

Geçen yıl LG’nin Life’s Good Music Projesi’yle Grammy Ödüllü sanatçı H.E.R. binlerce yetenekli genç müzisyene, “hayatın güzelliği” mesajını en iyi ifade eden seslerini ve bestelerini sergilemeleri için ilham verdi ve sosyal medyada 163 milyondan fazla görüntüleme ve 3,3 milyon etkileşim sağladı. Merakla beklenen müzik programının 2021 versiyonu çalışmalarına devam eden LG, LG Life’s Good Müzik Projesi ile, müzikleriyle kendilerini ifade etmelerine yardımcı olmak amacıyla hayatın her kesiminden genç yetenekler için küresel bir platform sağlamaya devam edecek.

Dansa önem veriyorlar

TikTok rüzgarı tüm dünyada esmeye devam ederken, ister yeni bir viral dans figürleri, ister tarihin en ikonik dans hareketlerinden bazılarının yeni versiyonları olsun, dans sanatı, Z kuşağı nüfusuna, kişiliğinin parlamasını sağlayan bir sanat formunda sunduklarını gösteren başka bir harika kanal sunuyor. Bir performansın koreografisinin son derece teknik süreci veya yeni ve eski ikonik hareketleri başarılı bir şekilde yeniden yaratmanın unutulmaz hissi, Z kuşağı için kendini ifade etmek anlamına geliyor. 29 Nisan’daki Uluslararası Dans Günü tüm dans tarzlarını ve dansın getirdiği sonsuz neşeyi kutluyor. 16 Nisan’daki Dünya Ses Günü ise, insanların kendini ifade etmeleri için seslerini yükseltmelerinin önemini vurguluyor.

Daha yakın zamanlarda, her yaştan herkesin evde daha fazla zaman geçirdiği bir ortamda, yemek pişirme gençlerin yaratıcılığının öne çıkmasını sağlayan en popüler hobilerden biri haline geldi. Gençler artık mutfakta becerilerini test ediyorlar. Z kuşağının yüzde 62’si yemek pişirmenin kendilerine ilham verdiğini söylüyor. Bu, arkadaş ve takipçilerle paylaşılan yaratıcı tarif, pişirme hileleri gibi TikTok’ların miktarı göz önüne alındığında hiç de şaşırtıcı bir sonuç değil.

LG Orta Doğu ve Afrika, “LG’s the Spot” kampanyası ile çeşitli etkinlikler başlatıyor ve bu Ramazanda, gençleri nostaljik ve değerli yemek tariflerini etraftaki insanlarla paylaşmaya davet ediliyor. Kampanyanın ilk bölümü olarak da ünlü şefleri yemekleri pişireceği “Life’s Good Restaurant” etkinliği düzenleniyor.

Yaşam Tarzı Seçimleri:

40 yaşın, özellikle de 25 yaşın altındakiler için, kendini ifade etmek sadece sevdiği bir etkinliği yapmak değil, kişinin günlük alışkanlıklarını ve kararlarını belirlemesine yardımcı olan bütünsel bir yaşam tarzı benimsemek anlamına geliyor. Z kuşağı için tüketim aynı zamanda kendini ifade etmenin bir yolu.

2021’deki genç tüketiciler, mevcut ve kolay olanı satın almak yerine, kendi değerlerine ve stillerine göre seçimler yapıyor. Bu yeni nesil tüketicilere ulaşmak için markaların sürdürülebilirlik, çeşitlilik, eşitlik ve daha fazlasıyla ilgili temel değerlerini daha iyi anlamaları ve daha iyi karşılamaları gerekiyor. Dahası, 2021’de Z Kuşağı bireyler kendi markalarını yaratıyorlar ve yalnızca kişisel olarak “marka üzerinde” olduğuna inandıkları şeyleri tüketiyorlar, kendilerini satın aldıkları şeyle ifade ediyorlar.

Bu tür ilkeler ve bireysellik, özellikle kariyer seçimleriyle ilgili olarak, Z kuşağının kendileri için öngördüklerini daha da ileriye taşıyor. Geleneksel kariyer yolları, istikrara razı olmayı reddeden genç çalışanlar için daha az çekici hale geliyor. Anlamlı ve ahlaki çalışma, geleneksel iş güvenliği için bireysel kimliklerini tehlikeye atmayı kabul etmeyen geleceğin profesyonelleri için daha önemli. Gençler, kendileri için önemli olan, neredeyse kendilerinin bir uzantısı olan ve daha geniş bir etki ve ifade ölçeğinde kim olduklarını ortaya koyan işleri yapmayı umuyorlar.

Buna karşılık, LG gibi şirketler günümüzün genç bireylerinin kendilerini ifade etmelerine çok dikkat ediyor. LG Life’s Good kampanyası gibi marka etkinlikleri, gençlere çeşitli ve sınırsız olanaklarla daha fazla ifade etme ve ilham verme fırsatları sağlamaya çalışıyor.

Z kuşağındaki çoğu kişi için, kendini kucaklamak ve ifade etmek bir seçenek değil, bir zorunluluk. Teknoloji ve kültürün ilerlemesi sayesinde bu ifade biçimi çeşitli şekillerde ortaya çıkabiliyor. Özellikle son zamanlarda, sürekli değişen bir dünyanın ortasında, Z Kuşağı, yaratıcı benliklerine sadık kalma umudunu buluyor.

Algı nasıl olmalı?

Bağcılar Belediyesi Gönül Bağı Platformu ve İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nün işbirliğiyle öğretmen ve öğrencilere yönelik eğitim etkinlikleri düzenlendi. 24’ü online 5’i yüz yüze olmak üzere gerçekleşen 29 programa 10 bin 572 kişi katılım gösterdi. Konuk uzman isimler, meslek tanıtımından diksiyona kadar çok farklı başlıklarda sunumlar yaptı. Son program ise ilçede görev yapan öğretmenlere yönelik oldu.

Eğitmen Sinan Öztürk, “Z Kuşağına Yaklaşım, Beklenti ve Algı Yönetimi Nasıl Olmalıdır?” konulu seminerde okul yöneticileri ve rehber öğretmenlerle bir araya geldi. Doğum tarihlerine göre kuşakların sınıflandırılmasıyla ilgili bilgiler vererek seminerine başlayan Öztürk, X, Y ve Z kuşaklarının genel özelliklerinden bahsederek kuşaklar arası karşılaştırmalar yaptı.

Yüksek maaş değil az iş istiyorlar

Gen Z diye tabir edilen kuşağın 1997 ile 2010 arası teknolojinin kucağına doğan çocuklar olduğunu belirten Öztürk, neslin profiliyle ilgili olarak şunları söyledi: “Sabırsızlar, sıkılganlar, eleştiriye tahammülleri yok. Kuralları sevmiyorlar, otoriteye inanmıyor ve kabul etmiyorlar. Odaklanma sorunları var maksimum 30 saniye odaklanabiliyorlar. Günde ortalama 6 saat sosyal medyada zaman geçiriyorlar. Bunların yüzde 47’si kendini dünyaya karşı yalnız hissediyor.

Ekip çalışmasından ziyade bireyselliğe yatkınlar. Hayattan beklentileri çok farklı. Kariyer de yüksek maaş da istemiyorlar tek istedikleri daha az çalışmak. İş hayatında oldukça sadakatsizler. Şartları müsait olunca bir yapıdan diğerine geçiyorlar ve diğer kuşaklar gibi duygusallık hissetmiyorlar. Çok hızlı öğrenme kabiliyetleri var. Görsel zekaları oldukça yüksek. Kararları kendileri almak istiyorlar. Seçim özgürlüğüne inanıyor ve dayatmaları sevmiyorlar.”

Gizli yönlendirici rolü oynayacağız

Bütün dünyada siyasetçiler, markalar, holdingler başta olmak üzere “Z kuşağıyla nasıl iletişim kuracağız?” sorusuna cevap aradığını ifade eden Öztürk, katılımcılara şu önerilerde bulundu: “İletişim kurmak için onları her ortama adapte etmeliyiz. Sabrı öğretmeliyiz. Biraz eğlenceli, sonu ödüllü işlere yöneltmemiz gerekir. Kuralları sevmiyorlar kuraları gözden geçirmeliyiz ve esnetilebilecek olanları esnetmeliyiz. Görsel zekaları iyi olduğu için iletişimi görselleştirmemiz gerekiyor. Eleştiriyi topluluk içinde değil, birebir yapmalıyız.

Onlara kendilerini yalnız olmadıklarını hissettirmemiz lazım. Onlara saygı göstermeliyiz ki saygı bulalım. Kendi kararlarını almaktan hoşlanıyorlar. Kararlarını almada gizli yönlendirici rolü oynayacağız. 50 yaşındaki bir bireyle 20 yaşındaki birey iletişim kuramayabilir. Aralarında ciddi kuşak farkı var. Arabulucu bir kuşak bulmak gerekir.”

Mobilde ortalama 4 saat 15 dakika online kalıyorlar

Tüketim alışkanlıkları üzerinde yapılan ölçümle 100 milyar dolar harcama güçleri bulunduğu belirlenen araştırmaya göre, Z kuşağı günde ortalama 4 saat 15 dakika telefonda vakit geçiriyor. Z kuşağı, dijital mecralarda geçirdikleri süreyle mobil alışverişin de en güçlü grubu olarak konumlanıyor. Dijitale entegre markalar, stratejilerini belirlerken bu grubun mobil dünyadaki davranışlarını, tercihlerini ve beklentilerini göz ardı önünde bulunduruyor.

Z kuşağına açılan kapı, dijital pazarlama

Çağı yakalamak isteyen markaların radarında Z kuşağının bulunduğunu belirten EG Bilişim Teknolojileri CEO’su Gökhan Bülbül, “Markaların hedef kitlelerinin odak noktasında bulunan olan Y kuşağı, yerini etkinliği gittikçe artan Z kuşağına bırakmaya başladı. Dijital dünyaya bakış açıları ve mobil dünyadaki aktiflikleriyle Z jenerasyonu pazarlama stratejilerinin kilit noktası durumuna gelmeye başladı. Çağı yakalamak isteyen markaların anlamaları gereken bu neslin tüketim alışkanlıklarına, ilgi ve beklentilerine cevap vermek isteyen markalar dijital pazarlama sayesinde hedeflerine ulaşabiliyor.” dedi.

Sepetler büyüyor

Koronavirüs salgınının hüküm sürdüğü belirsizlik ortamında tüketicilerin satın alma davranışları da değişmeye başladı. Daha az harcamaya başlayan tüketiciler market ziyareti sayısını azaltırken sepet ortalamalarını büyütüyor. Geçmişte ihtiyaçlarına hızlıca ulaşıp tek seferde tüketen Z kuşağı ise şimdiye kadar bilmediği stoklama kavramını öğrenmeye başladı. Yeni nesil araştırma ve perakende teknolojileri şirketi REM People’a göre bu salgınla birlikte eski satın alma davranışlarından bazıları da kalıcı olarak değişebilir.

Alışkanlıklar değişti

Uluslararası markalara 43 ülkede perakende analitiği hizmeti veren REM People’ın CEO’su Bülent Peker, Covid-19 salgını kısıtlamalarıyla birlikte tüketicilerin market alışverişinde yeni bir dönemin başladığını söylüyor. Peker, dünyada ve Türkiye’deki alışveriş alışkanlıklarını şöyle anlatıyor:

Z kuşağı değişime öncülük ediyor:

Kendisinden önceki nesillere göre tüketim ve alışveriş alışkanlıkları çok daha farklı olan Z jenerasyonu Koronavirüs kriziyle yeni davranışlar sergilemeye başlıyor: Stoklama Alışkanlığı. Bugüne kadar ihtiyaç duyduğu şeye hızlı bir şekilde ulaşıp tek seferde tüketen, geleneksel alışveriş yöntemlerinden ziyade, online alışveriş yöntemlerini daha yoğun kullanan Z kuşağı kendileri için yeni, bir önceki nesiller için alışılmış stoklama davranışını öğrenmeye başladı. Tabi bu krizin etkilerinin uzun sürmesi bu yeni davranışı da pekiştirecek.

3 yerine 1 markete gidiyorlar:

Salgının yayılmaya başladığı ilk fazda, alışverişçiler market ve bakkal ziyaretlerini daha az yapmalarına karşılık sepet başına daha fazla harcama yapma eğilimine girdiler. Mağazalara giderek kendilerini virüse maruz bırakma konusunda endişelenen birçok market alışverişçisi, online market alışverişi teslimatı veya eve servis hizmeti kullanımını artırdı. Eskiden uygun fiyatlı ürünü bulabilmek için ortalama 3 mağaza gezen alışverişçiler, bu dönemde tek bir fiziki mağazadan ya da birden fazla online kanaldan alışveriş yapmaya başladı.

50 yaş üstü de online sipariş veriyor:

50 yaş üstü tüketicilerin bir kısmı online alışverişi bu süreçte ilk kez deneyimledi. Online alışveriş alışkanlığının gelecekte de devam etmesi bekleniyor. Ancak tüketici, yaşadığı deneyimin kalitesine bağlı olarak tedarik kanallarını değiştirme yoluna gidebilir. Belirli bir markaya karşı sadakat geliştirecek kadar henüz derinleşmemiş olan bu tecrübe sürecinde, markaların tüketiciyi elinde tutabilmesi için her zamankinden daha dikkatli olması ve proaktif bir tutum takınması kritik önem arz ediyor.

Harcamalar yüzde 6 düştü:

Mart ayında Amerika’da yapılan bir online araştırmada; çoğu insanın Koronavirüs salgını nedeniyle yüzde 4 ila yüzde 6 daha az harcadığı tespit edildi. İlginç bir şekilde Kovid-19’un şiddetini en kritik olarak değerlendiren kişiler (katılımcıların %18’i) %17 daha fazla harcama yaptıklarını söyledi. Bunda tüketicinin stoklama davranışının önemli bir etken olduğu görünüyor.

Mağazalar dijitalleşecek:

Tüketiciler krizin etkileri geçtikten sonra mağazalara, alışveriş merkezlerine ve sosyal buluşma yerlerine geri dönecekler. Bununla birlikte kriz, perakendecileri öncelikle mağazalarına kalabalık kitleleri çekmeye odaklanmak yerine, daha fazla uzaktan erişilebilir (sanal) deneyimler sunmak ve çevrimiçi alışveriş yapanlarla daha çok etkileşime geçmek için alternatif yollar aramaya itecek. Mağazalar, çevrimiçi görüntülenebilen mağaza içi sistemler veya alışveriş yapanlarla anlık etkileşime girebilecek sanal satış görevlileri gibi yeni ve inovatif deneyimlere yatırım yapmaya başlayacak.