Mezarlar taşınıyor

1950 yılında son yerleşim yerinde kurulun Yusufeli ilçe merkezi, Yansıtıcılar Mevkii’ndeki yeni yerleşim yerine taşınacak. Yeni yerleşim yeri için başlatılan alt yapı çalışmalarında sona gelindi. Alt yapı yatırımları ile bin 638 konut inşaatının planlandığı yeni yerleşim yerine mezarlar taşınmaya başladı. Yusufeli Belediyesi, sular altında kalacak 7 farklı toplu mezar yerinde bilirkişiler, muhtarlar ve belediye meclis üyelerinden oluşan komisyonlarla birlikte inceleme yaptı, taşınacak mezarları kayıt altına aldı. Vatandaşların talepleri ile tespit edilen 500 dolayında mezar, yeni yerleşim yerindeki toplu mezar alanına taşınıyor.

Yeni binalar yükseliyor

Yusufeli için yaklaşık 150 hektarlık yeni yerleşim alanına 334 konut inşa edilecek. 1600 yetişmiş ağaç, 16 bin adet çalı türü peyzaj bitkisi ekilecek. Bölgede, 100 dönümlük alan tarımsal alan olacak. Yansıtıcılar Mevkii’nde kurulan yeni yerleşim yerinde kamu binaları, ev ve işyerleri ile yol, kaldırım ve parklar ortaya çıkmaya başladı. 68 yıllık ilçe yerleşim yerine veda etmeye hazırlanan vatandaşlar, yeni yerleşim yerine geçecek olmanın heyecanını yaşıyor. Kimi vatandaşlar, yeni yerleşim yerinin eskisinden daha güzel olduğunu belirtiyor, kimileri ise anıları olduğu eski yerleşim yerinden ayrılmanın zor olacağını dile getiriyor. Yeni yerleşim yerinde işyeri beklentisi olan esnaflar da, kendilerine verilecek müjdeli haberi bekliyor.

Güzel bir ilçe olacak

Yusufeline veda edeceklerini anlatan Osman Aksu, Umarım yeni yerleşim yeri güzel bir ilçe olur. Gördüğümüz kadarıyla güzel çalışmalar oluyor. Güzel bir ilçe olacak. İnşallah evimiz de kurulur, işimizi de kurarız güzel bir yaşam sürdürürüz dedi.

Yusufeli halkının yerleşim yerini terk edecek olması nedeniyle mağduriyet yaşayacağını savunan Serkan Duman da, Yusufeli halkı mağdur ama bize yüzyılın yeni ilçesi sözü verildi. Onun için bizim gözümüz arkada değil, güzel bir ilçe olacağına inanıyoruz diye konuştu.

Yeni yerleşim yerinde inşa edilen konutları beğenmeyen Yaşar Koçoğlu ise, Yeni yapılan konutlardan ben memnun değilim. Penceresi, mutfağı, odaları küçük. Binalar birbirine çok yakın, sıkışık yapılmış. Biz böyle beklemiyorduk, daha iyisini bekliyorduk. İnşallah diğer yapılacak yerlerde buna dikkat edilir ifadelerini kullandı.

Yusufeli Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanı Mehmet Özdemiroğlu da, yeni yerleşim yerinde çalışmaların sürdüğünü hatırlattı. Özdemiroğlu, Devlet eliyle iskan yapılıyor. Hak sahipliğiyle ilgili olarak Yusufeli ilçesindeki 150 esnafımıza iş yeri çıkmadı. Şu an ilçe merkezinde 400e yakın esnafımız var, 150 tanesi yeni yerleşim yerinde hak sahibi değil. Daha ortada bir plan proje yok, biz de o arkadaşlarımıza iş yeri çıkmasını bekliyoruz diyerek esnafın mağduriyetinin giderilmesini istedi.

Hürriyet

Türkiye sınırları içerisinde 410 kilometrelik uzunluğa sahip Kuzeydoğu Anadolu’nun en büyük nehirlerinden olan Artvin’deki Çoruh Nehri üzerinde 26 Şubat 2013 tarihinde dönemin Başbakan’ı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından telekonferans bağlantısı ile temeli atılan Yusufeli Barajı ve HES Projesi inşaatı sürüyor.

275 metre gövde yüksekliği ile Türkiye’nin en yüksek, dünyanın ise Çin’deki 292 ve Gürcistan’daki 272 metre yüksekliğindeki barajlardan sonra çift eğrilikli ince kemer baraj tipi kategorisinde 3’üncü en yüksek barajı olacak Yusufeli Barajı’nda, 558 mega waat kurulu güce sahip santral ile 650 bin nüfuslu bir şehrin elektrik ihtiyacı karşılanabilecek.

Türkiye’nin kendi öz kaynakları ile tamamı Türk mühendisleri tarafından inşa edilen baraj projesinde yaklaşık 3 bin kişi vardiyalı 24 saat süreyle çalışıyor.

’Beton miktarı ile Artvin’den Edirne’ye 13 metrelik yol yapılabiliyor’

Baraj inşaatında 440 metre temel kotundan başlanarak 715 metre kotuna yükselecek olan 275 metrelik gövde inşa edilecek. Gövde yüksekliği 100 katlı bir gökdelene eş değer olacak Yusufeli Barajı’nda, Artvin’den Edirne’ye 13 metre platform genişliğinde beton yol veya 120 metre karelik 60 bin adet konutun inşa edilebileceği 4 milyon metreküp beton kullanılacak.

Günde 7 bin metreküp beton dökümünün 3 hava hattı ile taşımalı olarak sürdüğü baraj projesinde gelecek yılın yarısından itibaren su tutulmaya başlanacak, 2020 yılında ise elektrik üretimine geçilecek.

2130 milyon metre küp su depolanacak ve 2.5 milyar liraya mal olması planlanan proje ile günlük 3 milyon lira elektrik enerjisi geliri elde edilecek. Baraj inşaatı nedeniyle sular altında kalacak olan ve 1950 yılında kurulan Yusufeli ilçe merkezi ile 4 köy, yeni yerleşim alanına taşınacak.

’Yıllık 1 milyar 150 milyon lira kazandıracak’

Limak Yusufeli Barajı Proje Müdür Yardımcısı Mehmet Bozali, dünyanın sayılı mega projelerinden, Türkiye’nin ise en büyük baraj projesi olan Yusufeli Barajı’nda 2019 yılında su tutulmaya başlayacağını belirterek 2020 yılında elektrik üretimine geçileceğini söyledi.

Yıllık yaklaşık 1 milyar 150 milyon liralık ülke ekonomisine katkı sağlayacak projenin bölgedeki tüm bağlantılı yatırımlarla birlikte 7 yılda bunu geri kazandıracağını ifade eden Bozali, “Tamamı Türk mühendislerle çalışıyoruz. Yerli kaynaklarla proje inşa ediliyor. Barajda 3 bin kişi çalışıyor. Bağlantı yolları yeni yerleşim yeri ile birlikte bölgede çalışan sayısı yaklaşık 7 bin kişiyi buluyor. Proje tamamlandığında ülke ekonomisine, turizmine ve insanlara katkı sağlayacak bir eser ortaya çıkacak” dedi.

Çoruh havzasına 143 proje planlandı

Bayburt ilindeki Mescit Dağları’ndan doğan ve Gürcistan’ın Batum ilinden Karadeniz’e dökülen Çoruh Nehri, Türkiye’nin en hızlı akan nehridir.

Çoruh Nehri’nin Türkiye sınırlarını terk etmeden önceki ortalama debisi saniyede 192 metre küp, yıllık ortalaması ise 6.3 milyar metreküptür. 431 kilometre uzunluğundaki Çoruh Nehri’nin 410 kilometresi Türkiye sınırlarında, 21 kilometresi ise Gürcistan sınırlarında yer almaktadır.

Çoruh Nehri’nin Türkiye sınırları içerisindeki menba kısmındaki Laleli Barajı ile mansap kısmındaki TBMM 85’inci Yıl Muratlı Barajı arasında kurulan santrallerde toplam 2632 megawatlık kapasiteyle yılda 8.631 giga waat elektrik üretilecek.

Çoruh Havzasının yan kolları ile birlikte toplamda 143 adet baraj ve HES projesi ile yılda 14 bin 552 giga waat elektrik üretimi gerçekleştirilmiş olacak.

DHA

Sözleşmeye göre iş bitim tarihi: “4 Nisan 2021”

30 Mart 2018 tarihinde ise ikmal ihalesi yapılan Yusufeli Barajı ve HES projesinde inşaat çalışmalarına 20 Nisan 2018 tarihinde başlanmıştı. Sözleşmeye göre iş bitim tarihinin ise 4 Nisan 2021 olduğu belirtildi. Yusufeli Barajı ve HES inşaatında geçici bağlantı yolları, baraj ulaşım yolları tamamlanırken, 1 Nisan 2014 tarihinde Çoruh Nehrinin derivasyonu yapılmıştı. Baraj gövdesi kazı ve destekleme çalışmalarına 20 Haziran 2014 tarihinde başlanırken, 21 Haziran 2018 tarihinde temel kotuna ulaşılmıştı. Temel enjeksiyon çalışmaları tamamlanan projenin enerji kırıcı havuz kazısına başlanırken, kazı ve destekleme çalışmaları devam ediyor.

“140 bin m3 baraj gövde betonu döküldü”

11 Temmuz 2018 tarihinde baraj gövde betonu döküm çalışmalarına başlanırken, bugüne kadar 140 bin m3 baraj gövde betonu döküldü. Enerji yapıları ulaşım, kablo ve havalandırma amaçlı tüm tünel ve galeriler tamamlanırken, santral binası kazı ve destekleme çalışmaları ile tavan kemer betonu inşaatları sona erdi. Santral binasında gömülü parça montajları ile kalıp, donatı ve beton dökümleri koordineli olarak devam ederken, enerji şaftı kazısı da tamamlandı. Su alma yapısı beton imalatları tamamlanırken, tünel kısmında kaplama betonlarına başlandı. Şalt sahası kazı çalışmaları tamamlandığı belirtilirken, şalt sahası binası inşaatına başlandığı öğrenildi. Elektromekanik teçhizat çalışmalarının baraj inşaatı ile koordineli olarak devam ettiği Yusufeli Barajı ve HES çalışmalarında toplam fiziki gerçekleşmenin yüzde 60 seviyesinde olduğu bildirildi.

DSİ’den yapılan yazılı açıklamaya göre, Acu, Yusufeli Barajı ve HES inşaatı ile yeniden yerleşim alanlarında devam eden çalışma bölgelerinde incelemede bulundu.

İncelemelerinin ardından şantiyeye geçen Acu, Yusufeli Barajı ve HES projesinde çevresel faaliyetlerde gelinen seviye ile yeniden yerleşim alanlarındaki çalışmalar hakkında brifing aldı.

Acu, dünyanın en yüksek 3’üncü barajının Yusufeli Barajı olduğunu ifade ederek, “Yusufeli Barajı, 270 metre yüksekliğine sahip. Baraj, tipi çift eğrilikli, beton kemer baraj tipinde inşa edilmektedir. Baraj inşaatında ihtiyaç duyulan personel sayısı bin 200 olup, bu yoğun zamanlarda bin 800’lere çıkmaktadır.” ifadelerini kullandı.

“Milli ekonomiye 450 milyon lira katkı”

Genel Müdür Acu, Çoruh havzasındaki projelerin toplam enerji üretiminin yüzde 13’ünün Yusufeli Barajı ve HES projesinden karşılanacağını vurguladı.

Acu, “Tamamen Türk mühendisi ve işçisinin alın teriyle yapılan Yusufeli Barajı ve HES, günlük bir milyon lirayı aşkın tutarlı elektrik enerjisi üreterek 7 yılda kendisini amorti edecek olup, 650 bin nüfuslu bir şehrin enerji ihtiyacı karşılanacaktır. Projenin tamamlanmasıyla milli ekonomiye yıllık 450 milyon lira katkı sağlayacaktır.” bilgisini paylaştı.

“Yusufeli kimliği kaybolmayacak”

Yusufeli ilçesi yeniden yerleşim yeri çalışmalarının da devam ettiğini hatırlatan Acu, projeden bir ilçe, 19 köy arazisi ve yerleşim yerinin etkilendiğini, Yusufeli ilçesi ve 6 köyün yerleşim yerinin tamamen su altında kalacağını kaydetti.

Acu, ilçe için hazırlanan yeni yerleşim planlarının, yörenin coğrafi şartları ve bütün kesimlerin ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde hazırlandığına dikkati çekerek, şu bilgileri paylaştı:

“Yeniden yerleşim altyapı çalışmaları kapsamında onaylı imar planında 25,20 hektar olan park ve rekreasyon alanlarına sakut dolgusu ve sonradan projelendirilen ilave dolgu alanlarıyla yaklaşık 35,40 hektar alan eklenerek, yeni Yusufeli ilçesinin daha müreffeh bir ilçeye dönüşmesi sağlanmıştır. Geçici kabulü yapılan yeniden yerleşim yeri altyapı çalışmaları işinde 9,435 milyon metreküp kazı ve 8,413 milyon metreküp dolgu ve 7 dolgu batardosu imalatı tamamlanmıştır. Yeniden yerleşim altyapı çalışmaları 2. kısım işi kapsamında yaklaşık 6 milyon 250 bin metreküp kazı yaptırılacaktır.

Yeniden yerleşim üstyapı çalışmaları kapsamında 3. bölge (Tekkale köyü tarafı) üstyapı çalışmaları için TOKİ Başkanlığına teslim edilmiştir. TOKİ tarafından 3. bölgede 334 konut, 6 dükkan, bir adet 24 derslikli lise, bir sağlık ocağı, bir ilçe jandarma komutanlığı inşaatı ile altyapı ve çevre düzenlemesi yapım işinin ihalesi yapılmış ve yüklenici firmaya yer teslimi yapılmıştır. Yerleşim yerleri Yusufeli Barajı’ndan etkilenen 8 köy için ön seçimi yapılan yeni yerleşkelerinde hali hazır harita alımı ve jeolojik-jeoteknik etüt çalışmaları işleri tamamlanmıştır.”

Yusufeli Barajı’nın üreteceği enerjinin yanı sıra diğer barajlara da su kaynağı olacağına işaret eden Acu, “Çoruh Nehri’nin getireceği rusubatı önemli ölçüde tutarak diğer barajların ömrünün uzamasına ve Çoruh Nehri’nde oluşabilecek taşkın riskini de azaltacaktır.” değerlendirmesinde bulundu.

İncelemelere AK Parti Artvin Milletvekili İsrafil Kışla ve Yusufeli Belediye Başkanı Eyüp Aytekin de katıldı.

AA

Bütçeye 450 milyon TL gelir sağlayacak

Yusufeli Barajı ve HES Tesisinin kurulu gücünün 558 MW olup, yıllık enerji üretimi 1 888 GWh. Olması ve projenin tamamlanması ile yıllık yaklaşık 450 milyon TL milli bütçeye katkı sağlanması hedefleniyor. AA’nın haberine göre; çalışmaların hız kesmeden devam ettiği Artvin‘in Yusufeli İlçesi’nde gerçekleşen Yusufeli Barajı ve HES Projesinde bugüne kadar yüzde 61 fiziki gerçekleşme sağlandı.

Dünyanın üçüncü en yüksek barajı

Karadeniz Teknik Üniversitesi Of Teknoloji Fakültesi İnşaat Mühendisliği bölümü öğrencileri ve öğretim görevlileri Yusufeli Barajı ve HES Projesi Şantiyesini ziyaret ettiler. Temelden 270 m yüksekliği ile Türkiye’nin en yüksek, dünyanın 3. yüksek barajı olacak olan Yusufeli Barajı hakkında DSİ Çoruh Projeleri 26. Bölge Müdürlüğü Şube Müdürü Mehmet Kalaycıoğlu, Kontrol Mühendisleri Kerim Ataman ve Mustafa Özgehan Ünal tarafından KTÜ’lü öğrenciler ve öğretim görevlilerine sunum yapıldıktan sonra projenin şantiye sahası gezildi.