Bu tabelalarda ‘Şu firmanın proje alanıdır’ yazıyor. Binalar yıllar önce şirketlere teslim olmuş ama ortada bir dönüşüm yok. Nedeni sorunca ‘imar planlar bekleniyor’ deniyor. Planlar beklenirken de vatandaş riskli olduğunu bildiği evlerde yaşamını sürdürüyor. Yenisahra’da dönüşüm 2012 yılında bu yana konuşuluyor. Bölgede onlarca inşaat şirket ofis açtı. Ofislerin amacı yeni projelere başlamak için bölge halkı ile anlaşma sağlamak. Her firmada ‘arazi ekibi’ adı altında bir ekip kurmuş. Bu ekipler kapı kapı geziyor, vatandaşlardan imza topluyor. Kimi firmaların 5-10 bin lira ödeyerek vatandaşı imzaya ikna ettiği iddia ediliyor. O tarihte imza atanlar bugün hala aynı evde bekliyor.

İnşaat patronları nerede?

Peki bu süreçte Yenisahra halkı neler yaşıyor? Bunu öğrenmek için bölgeyi keşfe çıktık ve vatandaşlarla bir araya geldik. Vatandaşın en büyük sorunu karşılarında bir muhatap bulamamak. 40 yıldır Yenisahra’da yaşayan Habib Beşiroğlu, 5 yıldır bir firmanın kendisi ile anlaşmak istediğini ancak şirketin ne sahibini ne de üst düzey yetkilisini hiç görmediğini söylüyor. Aracılara imza atmak istemediklerini, karşılarında ciddi bir kurum görmek istediklerini belirten Beşiroğlu şunları söylüyor: “Ben bu aracılara nasıl güvenirim. İmza istiyorlar vermiyorum. Önce firma bize anlatsın ne yapacağını, sorularımıza yanıt versin. İmza at diyor ama nasıl bir proje yapacak belli değil. İnşaat şirketleri yeni projeler yapınca sahneye çıkıp anlatıyor, iş kentsel dönüşüm olunca ortada yoklar.”

Keyfini sürmek hakkımız

Bölge halkı firmaların verdiği anlaşma oranlarına da karşı. Bölgede inşaat şirketleri hak sahiplerine arsa payına karşılık yüzde 50 ile 53 arasında pay teklif ediyor. Bölgenin yeni yapılaşma ile değerleneceğini söyleyen Beşiroğlu, “Sahrayıcedid bölgesine komşuyuz. Orada hak sahibine yüzde 65 veriliyor. Şehrin dışında bölgelerde yüzde 50 veriliyor. Biz bu kadar merkezi bir alanda bu orana neden tamam diyelim. 40 yıl önce geldiğimizde burada yol yoktu. Çamur içinde yaşadık. Ana babalarımızın köyde sarı öküzünü sattı da biz evlerimizi yaptık. Ne yol vardı, ne de elektrik su. Eziyeti biz çektik, keyfiniz de sürmek bizim hakkımız. Belki ben yeni modern evlerde yaşayamam ama çocuklarım var. Biz belli yaşa geldik artık dönüşümü çocuklarımızın geleceği için istiyoruz” diyor.

Binalarımıza güvenmiyoruz

Bölge sakinlerinden Ufuk Güray ise bölge halkının Ataşehir Belediyesi ile İstanbul Büyükşehir Belediyesi arasında kaldığını söylüyor. Farklı siyasi kimlikler nedeni ile sorunların çözülemediğini söyleyen Güray, “Bir yandan firmalar da bizi ciddiye almıyor. Onlarca şirket var ama işe başlama niyetinde olan yok. Biz binalarımıza güvenmiyoruz ve dönüşüm istiyoruz. Daha kaliteli yaşam bizim de hakkımız. Öyle çok isteklerimiz de yok. Sağlam bina olsun, güvenlik olsun. Bir de mahalle kültürü ölmesin. Sosyal alanlar, parklar da yapılsın” diyor. 50 yıldır Yenisahra’da yaşayan Müslüm Alaca ise yerinde dönüşüm istediklerini ekliyor. Alaca, “Bizi yeni evler olunca göndermek istemesinler, mahallemizde kalalım” diyor. Artık inşaatların ne zaman başlayıp biteceğini de bilmek istediklerini belirten bölge halkı, “Evlerin çatısı akıyor, yapamıyoruz. Ha bugün ha yarın dönüşüme girer diye bekliyoruz. Artık bize bir tarih versinler” diyor.

Deniz kumu kullandık

Bölgenin yaşlılarından Abdullah Aydın ve Hüseyin Demirtaş ise evlerin zor ayakta durduğunu söylüyor. 40 yıl önce inşaat kalfaları ile deniz kumu kullanılarak yapılan evlerde bugün derin çatlaklar olduğunu belirten Aydın ve Demirtaş, “Çatlakları sıva ile kapatmaya çalışıyoruz ama işin aslı bu evler 40 gün ayakta kalır mı bilen yok. Biz ne rant ne de para peşindeyiz. Huzurlu yaşam istiyoruz. Herkes vicdanı ile karar versin ve elini çabuk tutsun. Biz belki buradaki yeni yaşama ayak uyduramayız ve gideriz. Ama bölge halkı bu evlerden kurtulur” diyor.

Güzel mutfak balkon yapsınlar

Bölgedeki kadınlar da dönüşümün biran önce başlamasını istiyor. İnşaat şirketlerinin bir kısmının ofis, home ofis yapmayı planlıyor. Kadınlar, “Evime ev isterim. Ben o ofiste çoluk çocuk ne yaparım. Bize geniş mutfak ve balkonu olan ev yapsınlar. Yıllardır eziyet çektik, güzel spor salonu, hamamı, saunası olan binalarda yaşamak bizim de hakkımız. Sıkıntısını biz geçtik, sefasını zenginler sürmesin. Bizim modern evlerde yaşamaya hakkımız yok mu” diyor.

Aidat veremem

Yenisahra sakinlerinin bir kısmı ise ‘dönüşüm olmasın’ diyor. Nedeni ise yeni yapılan yapılarda oturamayacaklarını düşünmeleri. Bölgede 30 yılı aşkın süredir yaşan bir kadın şunları söylüyor, “Ben şirketlere imza vermedim, vermemde. Yeni evler yapacaklar sonra aidat diye 500-600 lira ver diyecekler. Kocam alıyor 1000 lira emekli. Ben nasıl yaşarım.”

Kentsel dönüşüm nedir?

Bölge halkı ‘kentsel dönüşüm denilince aklınıza ne geliyor? sorusuna şöyle yanıt veriyor:

-Can güvenliği.
-Yeni sağlam, modern bina.
-Çok geç kalındı.
-Para, rant ve çıkar.
-Bizim gibiler için kumar.
-Parklı bahçeli evler.
-Artık yapsınlar.

Planlar yıl sonunda

Bölgedeki son durumu sorduğumuz Ataşehir Belediye Başkanı Battal İlgezdi en iyi ihtimalle planların kasım ayında netleşeceğini söylüyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından hazırlanan 1/5000’lik planların meclisten 4 ay önce geçtiğini ancak bazı eksikleri görüldüğünü söyleyen İlgezdi, “Bu eksikler nisan mayıs gibi düzeltilir. Biz 1/1000’likleri hazırladık. Bizim bunları Büyükşehir Belediyesine yollamamız, askı süreleri derken süreç yıl sonunu bulur” dedi. Bölgede çok fazla firma olmasını da eleştiren İlgezdi, planlar netleşmeden vatandaşın inşaat firmaları ile el sıkışmaması gerektiğini dile getiriyor.

Rakamlarla Yenisahra ve Barbaros Mahallesi

Yenisahra ve Barbaros mahallerinde yeni plana konu olan alan 202 hektar.
2 mahallede 3.340 bina bulunuyor.
Toplam 12.000 birim (ev-ofis-dükkan) yer alıyor.
Nüfus ise 39.800.
Dönüşüm sonrası birim sayısının 24.000’i bulması bekleniyor.
Yeni plan sonrası öngörülen bina sayısı ise 1000.
1/5000’lik plannında parsellerin büyüklüğüne göre emsal 1.25 ile 3 arasında değişecek.
Dönüşüm kanunu kapsamında ev sahiplerinin isteği ile 151 yapı riskli ilan edildi, 39’u yıkıldı.

Gülistan Alagöz/Hürriyet

2000’li yıllardan itibaren orta ve üst gelir grubunu çeken konut yatırımları ve yapımına başlanan İstanbul Finans Merkezi’yle öne çıkan Ataşehir’de Anadolu Yakası’nın Fikirtepe’den sonra en büyük kentsel dönüşüm projesinin hayata geçirilecek.

5 yıldır beklenen planlar kabul edildi

2012 yılında İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Meclisi tarafından onaylanan Yenisahra ve Yakın Çevresi 1/5000 Ölçekli Nazım İmar Planı’nın mahkeme tarafından iptalinin ardından, yeni bir plan hazırlanmış ve İBB Meclisi tarafından Ekim 2014’te onaylanmıştı. Ancak, planın hukuki açıdan sorunlu olduğu için 1/5000’lik planın yenilenmesi kararlaştırılan planların yeni hali İBB Meclisi’nde 18 Aralık 2015’te kabul etmişti. Yapılan itirazların ardından 15 Aralık 2016’da plana son şekli verildi ve İBB Meclisinde kabul edildi.

Yenisahra ve Çevresi 1/1000 ölçekli Uygulama Nazım İmar Planı’nın şubat ayı sonuna kadar Ataşehir Belediyesi tarafından hazırlanıp İBB Meclisi’ne gönderilmesi bekleniyor. Projelerin yönetmelikle sağlanan 0.25 ek emsal hakkında faydalanılması için belediyenin haziran ayına kadar inşaat ruhsatlarını vermesi gerekiyor.

Firmalar gün sayıyor

Yeni planlara göre, Yenisahra’da minimum 4 kat maksimum 15 katlı apartmanlara izin verildi. Konut alanlarında emsal, arsanın büyüklüğüne göre 1.25 ile 2.50 arasında değişirken ticaret alanlarında emsal 2.50’nin yükseklik ise 80 metrenin üzerine çıkamayacak. Bölgede kentsel dönüşüm için çalışmalarını sürdüren Sinpaş Yapı, DKY İnşaat, Ege Yapı Group, Tahincioğlu, Eroğlu, Yapı Merkezi, Başarır İnşaat, Platin Group, Vartaş, Mimtaş, Bir Yapı, Büyük Uzunlar ve Güneri İnşaat, gibi çok sayıda firma projelerine ilk kazmayı vurmak için gün sayıyor.

Belediye irtibat ofisi açtı

Yenisahra’da irtibat ofisi açan belediye, vatandaşlara planlarda yapılan değişiklikleri anlatıp, müstakil yapılaşmada ve parsel birleştirmelerinde geçerli olacak imar durumu ile müteahhitle anlaşma halinde geçerli olacak haklar konusunda detaylı bilgi veriyor. Bu ofiste ayrıca yol, donatı,cami, park gibi alanlarda kalan parseller ile yerinde yapılaşamayan parsellerin çözümü de gerçekleştiriliyor. Ocak ayı sonuna kadar açık kalacak imar ofisinde, vatandaşlardan gelen talepler değerlendirilerek 1/1000’lik plana son şekli verilecek.

60 bin metrekarelik dönüşüm projesi

Ege Yapı olarak dönüşüm projelerini gönülden desteklediklerini ifade eden İnanç Kabadayı, Yenisahra’da 60 bin metrekarelik arsada geliştirecekleri proje ile geniş sosyal imkânlar ve peyzaj alanlarının yer alacağı yeni ve daha nitelikli bir yaşam alanı oluşturacaklarını söyledi. Ege Yapı’nın bu proje ile bölgenin üstyapısı ile birlikte altyapısına ve güzelleşmesine katkıda bulunacağını kaydeden Kabadayı, “Sizlerin de emeği ve desteğiyle örnek olacak bir dönüşüm projesine imza atacağız” dedi.

‘Tüm paydaşların hakkı maksimum seviyede korunacak’

Yenisahra projesinde konutların yanı sıra, dükkanlardan oluşan prestij caddesi, yüzme havuzlarından, spor alanlarından oluşan sosyal tesisler ve geniş yeşil alanlar bulunacağını ifade eden İnanç Kabadayı, hedeflerinin şehrin dokusunu koruyan, 7/24 yaşayan, çevre dostu, doğaya uyumlu ve saygılı bir proje geliştirmek olduğunu vurguladı. Bu ilkeler çerçevesinde hazırlanan sözleşme metninin tüm paydaşların hakkını maksimum seviyede koruduğunu vurgulayan Kabadayı, “Sözleşme metni maksimum imar hakkı elde etmek amacıyla eşit ve şeffaf paylaşım maddeleri içerecek şekilde geniş hukuk kadromuz ile hazırlanmıştır’’ açıklamasında bulundu.