Uygun kampanyalar etkiledi

Geçtiğimiz Haziran ayında kamu bankalarının uyguladığı cazip konut kredisi kampanyalarıyla nefes alan ve stoklarını eritme yönünde kazanımlar elde eden gayrimenkul geliştirme firmalarınca satılan yeni ( sıfır) konutların, toplam konut satışları içindeki payı oldukça azaldı. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK), yayınladığı Kasım ayına ait konut satış verilerine göre, Ocak-Kasım 2020 döneminde, yeni (sıfır) konutlar, 432.842 adetlik satışla, toplam konut satışları içinde %31,1’lik bir paya sahip oldu. Geçen yılın aynı döneminde bu oran %38 olarak gerçekleşmişti.

Yeni konut azaldı

Eylül 2019-Eylül 2020 döneminde T.C. Merkez Bankası konut endeksine göre fiyat artışının %27,3 oluğunu anımsatan Gayrimenkul Pazarlama ve Satış Profesyonelleri Derneği (GAPAS) Başkanı İsmail Özcan, hem kamu bankalarının uyguladığı kampanya bitimi sonrasında yeniden yükselen kredi faizlerinin, hem de gözlenen fiyat artışlarının, tüketiciyi yeni konutlardan uzaklaştırdığını belirtti.

Alternatifler azalıyor

Yeni (sıfır) konutların toplam konut satışları içindeki ağırlığının düşmesindeki esas sebebi ‘satın alacak yeni konut kalmamasıyla’ açıklayan Özcan, İstanbul’da özellikle merkezi ilçelerde yeni konut üretimi sınırlı olduğundan, tüketicilerin, 2. el konutlara yöneldiğini söyledi.

Konut kıtlığı kapıda…

Özcan, ortalama 100 adetlik bir konut sitesinin inşaatının, en iyi ihtimalle 2 yıllık bir sürede tamamlanabildiğini, hem 2018’de hem de 2019’da bir önceki yıla göre art arda iki yıl %53 azalma yaşanan yapı ruhsatı alımlarının 2021’de ‘konut kıtlığı’ yaratacağını”, son yıllarda görülen 2. el konuta rağbetin zorunlu olarak artacağını söyledi.

Yeni konut üretimi zorunlu oluyor

Özel sektörün yeni (sıfır) konut inşa etmek için teşvik edilmesi gerektiğini dile getiren GAPAS Başkanı Özcan, “2021 yılında konut sektöründe ciddi fiyat artışlarının olmaması için hemen bugün özel sektör konut üretmeye teşvik edilmelidir” dedi. 2013-2018 yılları arasında, altı yıl boyunca yeni (sıfır) konut ve 2. el konut paylarının %45 ve %55 bandında istikrarlı bir gelişim sergilediğini hatırlatan Özcan, bu yıl toplam içindeki satış payı %30’lara gerileyen yeni (sıfır) konutların üretimi için gayrimenkul sektörünün, vergi ve harç indirimi, istihdam teşviki, kredilendirme desteği ve arsa tahsisi gibi farklı başlıklarda teşvik edilmesini önerdi.

Salgın sonrası ekonomi canlanacak

Gayrimenkul sektörünün teşvik edilmesinin, ekonomiye de pozitif katkı sağlayacağını söyleyen GAPAS Başkanı Özcan, birçok sektörü etkileme ve istihdam yaratma potansiyeli olan gayrimenkul ve inşaat sektörünün, teşvik edildiği takdirde, Covid-19 salgını sonrası dönemde ekonomiyi canlandırma, çarkların dönmesini hızlandırma potansiyeli olduğunu ve bu gücün değerlendirilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.

Stoklar azalırken…

Covid-19 salgını sürecinde, özellikle Mart, Nisan ve Mayıs aylarında görece yavaşlayan talebin harekete geçmesi, kamu bankalarının uyguladığı cazip konut kredisi kampanyalarıyla birleşince haziran ayında 190.012 adet konut satışı gerçekleştiren gayrimenkul sektöründe, satış fiyatlarının da artma eğilimine girdiği gözleniyor. Konut üretiminin yüksek olduğu Beylikdüzü, Esenyurt, Başakşehir, Çekmeköy, Pendik gibi yeni yerleşim bölgelerinde dahi konut kiralarının artış eğiliminde olması, konut stoğunun azaldığı yönünde güçlü işaretler oluşturmaya başladı.

Yeni konut üretimi gerekiyor

Yeni yapı için ruhsat alımlarının son birkaç yıldır ciddi oranlarda azaldığına vurgu yapan Özcan, haziran ayında satışların ivmelenmesiyle moral bulan gayrimenkul sektörünün, yeni konut üretimi için teşvik edilmesi gerektiğini söylerken ortalama 100 adetlik bir konut sitesinin inşaatının, en iyi ihtimalle 2 yıllık bir sürede tamamlanabildiğini ifade eden ÖZCAN, “TÜİK verilerine göre yeni yapı ruhsatı alımlarında, daire sayısı özelinde bakıldığında hem 2018’de hem de 2019’da bir önceki yıla göre art arda iki yıl %53’lük azalma yaşandığını, sektörün üretim konusunda ‘fren’ yaptığını, bu durumun da 2021’de ve hemen önlem alınmazsa sonraki yıllarda ‘konut kıtlığı’ yaratacağını” belirtti.

Teşvik verilmeli

Özel sektörün yeni konut inşa etmek için teşvik edilmesi gerektiğini savunan GAPAS Başkanı İsmail ÖZCAN, “bugün otomotiv sektöründe gözlenen ciddi fiyat artışlarının, 2021 ve 2022 yıllarında konut sektöründe yaşanmasını istemiyorsak, piyasalarda konut sektörü kaynaklı enflasyonist bir baskı oluşmasını engellemek için hemen bugün özel sektör konut üretmeye teşvik edilmelidir” dedi.

Dört kanal var

Vergi ve harç indirimi, istihdam teşviki, kredilendirme desteği ve arsa tahsisi olarak dört kanalda gayrimenkul sektörünün teşvik edilebileceğine işaret eden GAPAS Başkanı Özcan, “Önümüzdeki bir yıllık bir sürede yeni proje geliştirip yeni yapı ruhsatı alınacak projelerde, proje onay ve yapı ruhsatı, yapı denetimi, tapu devir harçları %50 indirimli talep edilmeli, yapı malzemelerindeki KDV oranı %8’e düşürülmeli, yeni projelerde bütün bağımsız bölümler %1 KDV ile satılabilmeli, inşaat işi için teknik ve pazarlama-satış uzmanı istihdam edecek gayrimenkul geliştirme ve müteahhitlik şirketlerinin muhtasar ödemeleri 2021 yılı sonuna ertelenmeli, konut kredisi tahsisi için inşaat tamamlanma oranı şartı %25’e düşürülmeli, devlet elindeki konut imarlı arsaları ‘kat karşılığı’ modeliyle’ indirimli baz ve tavan oran uygulamasıyla gayrimenkul geliştiricilere tahsis etmeli” dedi.

Ekonomiye enerji katar

Gayrimenkul sektörünün teşvik edilmesinin, ekonomiye de pozitif katkı sağlayacağını söyleyen GAPAS Başkanı ÖZCAN, birçok sektörü etkileme ve istihdam yaratma potansiyeli olan gayrimenkul ve inşaat sektörünün, teşvik edildiği takdirde, Covid-19 salgını sonrası dönemde ekonomiyi canlandırma, çarkların dönmesini hızlandırma potansiyeli olduğunu ve bu gücün değerlendirilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.