Verileri değerlendiren Cansel Turgut Yazıcı, piyasada satış rakamlarının korunmasına rağmen arz baskısının büyüdüğünü söyledi.

“Piyasa büyüyor ama eski hızında değil”

EVA Gayrimenkul Değerleme Genel Müdürü Cansel Turgut Yazıcı’ya göre 2025-2026 dönemindeki artış oranı, önceki yıllara kıyasla oldukça sınırlı kaldı.

Yazıcı, “2026 yılı nisan sonu itibarıyla yaklaşık 476 bin konut el değiştirirken, geçen yıl aynı dönemde bu sayı 474 bin seviyesindeydi. Artış sürüyor ancak ivme ciddi şekilde yavaşladı. Özellikle 2025-2024 dönemindeki yüzde 26’lık büyümenin ardından piyasa artık daha dengeli ama daha kırılgan bir zemine geçti” dedi.

Uzmanlara göre bu tablo, konut piyasasında talebin tamamen kaybolmadığını ancak yatırımcı ve tüketicinin daha seçici hale geldiğini gösteriyor.

Satılamayan konut stoku büyüyor

Sektörde dikkat çeken en önemli gelişmelerden biri ise satış bekleyen konut sayısındaki artış oldu.

Yazıcı’ya göre birçok satıcı hedeflediği fiyat seviyesine ulaşamadığı için satış sürecini uzatıyor. Aynı zamanda ekonomik nedenlerle satışa çıkan konut sayısı da artıyor.

Bu durumun özellikle büyükşehirlerde ikinci el piyasasında belirginleştiği belirtiliyor.

Uzmanlar, krediye erişimin kolaylaşması halinde piyasadaki stok baskısının kısmen azalabileceğini ancak bunun da orta vadede fiyatları yeniden yukarı çekebileceği uyarısında bulunuyor.

İlk el konut satışları yeniden yükselişte

Nisan ayında ilk kez satılan konut sayısı 40 bin 306 adet olarak gerçekleşti. Bu rakam geçen yılın aynı ayına göre yaklaşık yüzde 9,6’lık artış anlamına geliyor.

İlk el satışların toplam satışlar içindeki payı ise yüzde 31 seviyesinde gerçekleşti.

Uzmanlara göre bu oran, yeni projelere olan talebin tamamen kaybolmadığını gösterirken, markalı konut üreticilerinin kampanya ve ödeme kolaylıklarının etkili olduğu değerlendiriliyor.

Mortgage piyasasında toparlanma sinyali

2026 yılı verilerinde en dikkat çekici başlıklardan biri ise ipotekli satışlardaki yükseliş oldu.

Nisan ayında mortgage destekli konut satışları geçen yılın aynı ayına göre yüzde 40,5 arttı. Toplam satışlar içinde ipotekli işlemlerin payı yüzde 20,4 seviyesine yükseldi.

Bu oran:

– 2024 yılında yüzde 9,8,
– 2025 yılında yüzde 15,3 seviyesindeydi.

Böylece kredi destekli satışların yeniden güç kazanmaya başladığı görüldü.

Ancak uzmanlar mevcut faiz seviyelerinin hâlâ yüksek olduğuna dikkat çekiyor. Özellikle orta gelir grubunun krediye erişimde zorlandığı belirtilirken, piyasadaki canlanmanın daha çok yüksek gelir grubunda yoğunlaştığı ifade ediliyor.

İstanbul ve Ankara yükseldi, İzmir geriledi

Büyükşehirlerdeki performans ise birbirinden ayrıştı.

2026 yılı nisan sonu itibarıyla:

– Ankara’da satışlar yüzde 2,9,
– İstanbul’da yüzde 4,5 arttı,
– İzmir’de ise yüzde 2,3 geriledi.

Sektör temsilcileri, Ankara’daki yükselişte kamu yatırımları ve nüfus hareketliliğinin etkili olduğunu değerlendirirken, İstanbul’da ise markalı konut projelerine olan talebin devam ettiği belirtiliyor.

İzmir’deki düşüşte ise yüksek fiyat seviyeleri ve sınırlı kredi erişiminin etkili olduğu ifade ediliyor.

Yabancıya satışta yavaşlama sürüyor

Yabancı yatırımcı tarafında ise piyasa ivme kaybetmeye devam ediyor.

Nisan ayında yabancılara yapılan konut satışları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,1 azalarak 1.516 adet seviyesinde kaldı.

Toplam satışlar içinde yabancı payı yüzde 1,20 olarak gerçekleşti.

İstanbul, 689 satışla yabancı yatırımcının en fazla tercih ettiği şehir olurken:

– Antalya 471,
– Mersin ise 119

satışla sıralandı.

Ülke bazında ise:

– Rusya 263 satışla ilk sırada,
– Çin 110 satışla ikinci,
– İran 100 satışla üçüncü sırada yer aldı.

Yatırımcı neye dikkat etmeli?

Uzmanlara göre önümüzdeki dönemde konut yatırımında öne çıkacak başlıklar şunlar olacak:

– Kredi faizlerindeki değişim,
– Konut stok miktarı,
– Yeni proje arzı,
– Kira getirileri,
– Büyükşehirlerdeki nüfus hareketleri,
– Yabancı yatırımcı ilgisi.

Sektör temsilcileri, özellikle yüksek stok baskısının bulunduğu bölgelerde fiyat artış hızının yavaşlayabileceğini, buna karşın merkezi lokasyonlarda ve güçlü kira potansiyeline sahip projelerde yatırım iştahının sürebileceğini belirtiyor.

Özdemir, eski TÜİK Başkanı Erhan Çetinkaya’ya da görev süresi boyunca sektöre sunduğu katkılar nedeniyle teşekkür etti.

“Birinci el verileri daha ayrıntılı açıklanmalı”

GPPS açıklamasında, 20. GYODER Zirvesi’nde gündeme gelen önerilere de dikkat çekildi. Zirvede konuşan Şekib Avdagiç’in, konut piyasasının daha sağlıklı analiz edilmesi için birinci el konut satış verilerine odaklanılması yönündeki değerlendirmesi hatırlatıldı.

Açıklamada, özellikle birinci el ipotekli konut satışlarının ve yabancıya yapılan birinci el satışların ayrı başlıklar halinde yayımlanmasının sektör açısından önemli olduğu vurgulandı.

Nisan ayında 40 bin 306 adet birinci el satış gerçekleşti

GPPS verilerine göre 2026 Nisan ayında birinci el konut satışları 40 bin 306 adet olarak gerçekleşti. Açıklamada, 2013 yılından bu yana en yüksek nisan ayı satışının 55 bin 928 adet ile 2017 yılında görüldüğü belirtildi.

Son yıllardaki dalgalı seyre rağmen 2026 Nisan verisinin yükseliş eğilimine işaret ettiği ifade edildi. Özellikle pandemi döneminde 2020 Nisan ayında görülen 16 bin 7 adetlik dip seviyeye kıyasla mevcut verilerin sektör açısından toparlanma sinyali verdiği kaydedildi.

İpotekli satış oranı yüzde 14’e çıktı

Birinci el konut satışlarında ipotekli işlemler de yükseliş gösterdi. Nisan ayında gerçekleşen 40 bin 306 adetlik birinci el satışın 5 bin 989 adedinin mortgage destekli olduğu açıklandı.

Buna göre ipotekli satışların toplam birinci el satışlar içindeki payı yüzde 14 seviyesine ulaştı. GPPS, bu oranın son iki yılın en yüksek nisan ayı verisi olduğuna dikkat çekti.

Açıklamada, 2024 Nisan ayında ipotekli satış oranının yalnızca yüzde 0,7 seviyesinde kaldığı ve 1.924 adet işlem gerçekleştiği hatırlatıldı. Buna karşın 2026 verilerinin kredi kullanımında yeniden hareketlenmeye işaret ettiği belirtildi.

“Banka destekleri yetersiz kalıyor”

GPPS açıklamasında, 2026 yılında başlayan projeler dikkate alındığında bankaların ve finans kuruluşlarının inşaat firmalarına yeterli desteği sağlamadığı görüşü paylaşıldı.

Konut satışlarında mortgage kullanım oranının yüzde 40 seviyelerine ulaşması gerektiği belirtilirken, proje geliştiricilerinin garantörlüğünde yeni kredi modellerinin oluşturulmasının sektör açısından önem taşıdığı ifade edildi.

Yabancıya satışlarda dikkat çeken düşüş

Yabancıya konut satışlarına ilişkin değerlendirmelerde de bulunan GPPS, 2026 Nisan ayında yabancılara toplam 1.516 adet konut satıldığını açıkladı.

Açıklamada, vatandaşlık uygulamasının başladığı 2017 yılından itibaren yabancıya satışların yakından takip edildiği belirtilirken, mevcut rakamların düşük seviyelerde kalmasının dikkat çekici olduğu ifade edildi.

Özellikle Antalya’da yabancıya satışların geçen yılın aynı dönemine göre gerilediği, İstanbul ve Ankara’da ise artış yaşandığı kaydedildi. İzmir’de ise yalnızca 1 adetlik satış gerçekleştiği belirtildi.

GPPS’ten yeni raporlama önerisi

GPPS, yabancıya yapılan konut satışlarının birinci el ve ikinci el olarak ayrı raporlanması gerektiğini savundu. Açıklamada, yabancıya satılan 1.516 adet konutun ne kadarının yeni projelerden oluştuğunun bilinmesinin sektör açısından kritik olduğu ifade edildi.

Kuruluş ayrıca, mevcut tablo doğrultusunda vatandaşlık karşılığı konut satış uygulamasının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Türk projeleri vitrinde

Etkinlikte yalnızca Piyalepaşa İstanbul Premium değil, Türkiye gayrimenkul piyasasının genel görünümü ve yatırım fırsatları da ele alındı. Yatırımcıların yönelttiği detaylı sorular ve birebir görüşmelerdeki yüksek katılım, Polat markasının yurt dışındaki güvenilir ve kurumsal algısını somut şekilde yansıttı. Sürdürülebilirlik, şeffaflık ve uzun vadeli değer üretimi vurgusu, sunumların ana eksenini oluşturdu.

Atlas Portföy Yönetimi A.Ş. Polat Birinci Proje Gayrimenkul Yatırım Fonu Yatırım Komitesi Başkanı ve Polat Gayrimenkul İcradan Sorumlu Yönetim Kurulu Üyesi Kaan Yücel de organizasyonda şirketin uluslararası büyüme stratejisini ve yeni dönem projelerini paylaştı. Yücel, Polat Gayrimenkul’ün yalnızca konut geliştiren bir şirket olmadığını; şehir ölçeğinde değer üreten, yatırımcısına sürdürülebilir kazanç sağlamayı hedefleyen ve uzun vadeli stratejik iş birlikleri kuran bir marka olduğunu vurguladı. Ayrıca, şirketin hayata geçirdiği büyük ölçekli kentsel dönüşüm projeleri sayesinde uluslararası yatırımcı nezdinde güven ve kalite ile özdeşleştiğini ifade etti.

Etkinlik kapsamında tanıtımı yapılan Atlas Portföy Yönetimi A.Ş. Polat Birinci Proje Gayrimenkul Yatırım Fonu (PGYF) da katılımcılardan yoğun ilgi gördü. Sermaye Piyasası Kurulu mevzuatına uygun, şeffaf ve kurumsal bir yatırım enstrümanı olarak konumlandırılan fonun yapısı, yönetim modeli ve güvenli yatırım altyapısı detaylı şekilde aktarıldı. Özellikle Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlık sürecine uygun yatırım modeli sunması, uluslararası yatırımcılar açısından önemli bir avantaj olarak değerlendirildi.

İran savaşı yabancıya konut satışında yön değiştiriyor

Uzmanlara göre, psikolojik etki bölgesel askeri etkinin önüne geçebilir. Körfez ülkelerinde konuşlu ABD üslerinin hedef alınması ihtimali, sermaye ve nitelikli insan göçünü tetikleyebilecek bir risk başlığı olarak öne çıkıyor.

BAE’de panik satış ve %50 iskonto senaryosu

Bölgenin yatırım üssü konumundaki Birleşik Arap Emirlikleri, yoğun sermaye, turizm ve gayrimenkul yatırımlarıyla öne çıkıyor. Ancak savaş tehdidinin derinleşmesi halinde güvenli liman algısının zayıflaması, ikinci el piyasada sert fiyat hareketlerine yol açabilir.

Sektör temsilcileri, olası bir göç dalgası ve yabancı çalışan çıkışı durumunda ikinci el gayrimenkul pazarında %50’ye varan iskontolu panik satışların gündeme gelebileceğini belirtiyor. Kiralarda düşüş, konut boşalmaları ve yatırım amaçlı alınan mülklerde hızlı el değiştirme süreci yaşanabilir.

Türkiye’den BAE’ye yönelen dolar bazlı kira getirisi odaklı alımların ise durma noktasına gelebileceği, hatta opsiyonlu işlemlerde iptal arayışlarının hızlanabileceği ifade ediliyor.

Sermaye rotası yeniden Türkiye mi?

Uzun süredir Türkiye gayrimenkul pazarından pay alan Körfez merkezli yatırımcıların, savaşın seyrine bağlı olarak strateji değiştirebileceği değerlendiriliyor. Başta Rus yatırımcılar olmak üzere, vatandaşlık ve orta-uzun vadeli güvenli park arayışındaki uluslararası sermaye için Türkiye yeniden güçlü bir alternatif haline gelebilir.

Bölgesel güvenli konum avantajı, Avrupa’ya erişimde zorlanan Orta Doğu ve Körfez yatırımcısı açısından Türkiye’yi “yakın ve erişilebilir güvenli liman” konumuna taşıyabilir. Özellikle teslime hazır konut stokları, savaş ve korku kaynaklı ani talep artışına en hızlı yanıt verebilecek segment olarak öne çıkıyor.

Yabancı acenteler Türkiye’ye dönebilir

Son dönemde faaliyetlerini BAE’ye kaydıran yerli ve yabancı gayrimenkul acentelerinin, risk algısının yükselmesi halinde yeniden Türkiye pazarına yönelmesi bekleniyor. Bu durum, yabancıya konut satışında kısa vadede talep artışı ve fiyat dengelerinde yukarı yönlü baskı oluşturabilir.

Özetle; İran merkezli jeopolitik gerilim yalnızca enerji ve finans piyasalarını değil, bölgesel gayrimenkul yatırım haritasını da yeniden çizebilir. Körfez’de risk artışı, Türkiye’de yabancıya konut satışında yeni bir dalganın habercisi olabilir.

Yabancıya konut satışının geçmişi ve dönemselleşmesi

Yabancıya konut satışı ile T.C pasaport vatandaşlığı uygulaması, Türkiye’de gayrimenkul ihracatını artırmak ve yabancı sermayeyi inşaat sektörüne yönlendirmek amacıyla başlatıldı. Uzman Remzi Atay’ın TÜİK verilerine dayanan çalışmasına göre süreç üç ana dönemde yaşandı:

1 milyon dolarlık dönem (Ocak 2017 – Eylül 2018):

12 Ocak 2017’de yürürlüğe giren uygulamada 1 milyon Amerikan doları değerinde ev alan yabancılar, konutu 3 yıl elde tutarlarsa Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığı kazanabiliyordu. Bu dönemde 47.655 adet konut satıldı.

250 bin dolarlık dönem (Eylül 2018 – Mayıs 2022):

18 Eylül 2018’de T.C pasaport vatandaşlığı için gerekli konut bedeli 250 bin dolara düşürüldü. Konut, satın alındıktan sonra 36 ay satılamıyordu. Bu dönemde 209.095 adet konut yabancıya satıldı.

400 bin dolarlık dönem (Mayıs 2022 – Aralık 2025):

12 Mayıs 2022’den itibaren minimum değer 400 bin dolara yükseltildi, 36 aylık elde tutma süresi devam etti. Bu dönemde toplam 129.991 konut satışa ulaştı.

2026 Ocak ayında ise, bu kriterlerle 1.306 adet konut yabancıya satıldı.

GPPS’in önerileri: Yeni politika ve ihracat odaklı model

Bilge Özdemir, T.C pasaport vatandaşlığı yoluyla yabancıya konut satışında radikal değişiklikler öneriyor:

Kurumsal / Ticari firmalardan 1.el konut alımı zorunluluğu: Yabancıların ikinci el konut alarak vatandaşlık başvurusunda bulunmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.

Minimum 650 bin dolarlık konut alım şartı: Orta ve üst segment 1.el konut pazarına hareket kazandırılması amaçlanıyor.

1 konut = 1 vatandaşlık prensibi: Konut başına bir vatandaşlık hakkı verilerek talep odaklı denge sağlanacak.

10 yıl satılamaz şerhi: Konutun teslim ve fatura tarihinden itibaren 10 yıl satılamaz kaydı ile ikinci el pazar rekabeti ve kiralama alternatiflerinin düzenlenmesi hedefleniyor.

Özdemir, bu düzenlemelerin inşaat sektörü, proje geliştirme firmaları ve gayrimenkul ihracatının sürdürülebilirliği açısından kritik olduğunu vurguladı.

Şeffaf veri ve istatistik önerisi

GPPS, TÜİK ve TKGM’nin veri setlerinde aşağıdaki bilgilerin yer almasını öneriyor:

Ocak 2017’den sonraki 109 ayda yabancıya satılan toplam 384.048 adet konut üzerinden kaç T.C pasaport vatandaşlığı verildiği.

Her ay, 1.el yabancıya konut satışı ve vatandaşlık başvuru sayısı açıkça raporlanmalı ve sektörel değerlendirmelere dahil edilmeli.

Sektöre etkisi

Bu öneriler hayata geçerse, Türkiye gayrimenkul sektöründe yabancıya satışlar ihracat boyutuna taşınacak, yatırım odaklı 1.el konut talebi artacak ve ikinci el konut piyasasında fiyat istikrarı sağlanacak. Ayrıca, yabancı sermaye doğrudan inşaat ve proje geliştirme firmalarına yönlendirilecek, Türkiye ekonomisine katma değer yaratacak.

Emlaknews.com.tr

TÜİK verileri GPPS tarafından projelere özel analiz ediliyor. Çalışmalar, inşaat sektöründe “üretim ekonomisi” yaklaşımının güçlendirilmesini, özellikle 1. el konut pazarının daha görünür hale gelmesini amaçlıyor. İnşaat firmaları, proje geliştiriciler, GYO’lar ve proje pazarlama şirketlerinden gelen veri paylaşım taleplerinin artması da bu ihtiyacı ortaya koyuyor.

Yabancıya satışların bölgesel dağılımı

2013–2025 döneminde yabancıya yapılan konut satışlarının bölgesel dağılımı şu şekilde gerçekleşti:

– %48 Marmara Bölgesi

– %36 Akdeniz Bölgesi

– %5 Ege Bölgesi

– %3 Karadeniz Bölgesi

– %8 diğer üç bölge

Bu tablo, yabancı talebinin sınırlı sayıda bölgede ve ağırlıklı olarak kıyı ile metropol odaklı geliştiğini gösteriyor.

13 yılda yabancıya 426 bin 737 konut satıldı

Türkiye genelinde yabancıya konut satışı 2013–2025 yılları arasında toplam 426.737 adet olarak kayıtlara geçti. Bu dönemde hem vatandaşlık mevzuatı hem de yatırım eşikleri önemli değişimler yaşadı.

Vatandaşlık uygulamalarına göre dönemsel satışlar

– 2013–2016 (vatandaşlık yok): 72.159 adet

Yıllık ortalama: 18.040 adet

– 2017–Ekim 2018 (1 milyon dolar): 61.897 adet

Yıllık ortalama: 30.950 adet

Ekim 2018–2021 (250 bin dolar): 144.871 adet

Yıllık ortalama: 48.290 adet

2022–2025 (400 bin dolar): 147.810 adet

4 yıllık ortalama: 36.950 adet

Veriler, eşik düşürüldüğü dönemlerde adet bazlı talebin hızla yükseldiğini, eşik yükseltildiğinde ise satışların gerilediğini ortaya koyuyor.

Bilge Özdemir: TÜİK konut satış verilerini güncellesin

2025, son 9 yılın en düşük seviyesi

Gayrimenkul alımı yoluyla vatandaşlık uygulamasının başladığı 2017’den bu yana geçen 9 yıllık dönemde, en düşük yabancıya satış adedi 21.534 adet ile 2025 yılında gerçekleşti.

GPPS’ye göre bu tablo, hızlı şekilde önlem alınmasını ve yeni bir eylem planı hazırlanmasını gerekli kılıyor. Aksi halde;

– Yurt içinden yabancıya satışlar azalırken,

– Yurt dışından Türklerin konut alımları artmaya devam edecek,

– Cari denge üzerindeki baskı güçlenecek.

Satışların %38’i İstanbul’da

13 yıllık toplam satış içinde iller bazında dağılım:

– İstanbul: 162.871 adet (%38)

– Antalya: 114.132 adet (%26)

– Diğer 68 il: 36.076 adet (%8)

Bu tablo, yabancı yatırımcının büyük ölçüde iki şehirde yoğunlaştığını gösteriyor.

GPPS’den mevzuata yönelik yapısal öneriler

GPPS, yabancıya gayrimenkul satışı ve vatandaşlık mevzuatının güncel piyasa koşullarına göre yeniden ele alınmasını öneriyor:

– Yabancıya satış verilerinde 1. el ve 2. el konut ayrımı yapılmalı.

– Vatandaşlık kriterinde hedef satış adedi değil, ciro olmalı.

– Asgari taşınmaz bedeli için en az 650.000 dolar seviyesi değerlendirilmeli.

– Uygulama, kat irtifakı kurulmuş ve/veya iskanı alınmış projelere yönlendirilerek inşaat sektörüne doğrudan nakit akışı sağlamalı.

– Satılamaz süresi en az 10 yıl olmalı ve tapuya şerh düşülmeli.

Yatırımcı açısından ne ifade ediyor?

Veriler, yabancı talebinin belirli şehir ve proje tiplerinde yoğunlaştığını, eşik tutarların ise doğrudan talep seviyesini belirlediğini gösteriyor. 1. el konut ve nitelikli proje üretimine odaklanan geliştiriciler için, doğru fiyatlama ve doğru lokasyon seçimleri önümüzdeki dönemde rekabet avantajı yaratabilir.

Emlaknews.com.tr

İpotekli satışlarda 1.el – 2.el ayrımı talebi

GPPS’nin önerileri arasında en dikkat çeken başlıklardan biri, satış şekline göre açıklanan ipotekli satış verilerinin 1.el ve 2.el olarak ayrılması oldu. Bu düzenlemenin hayata geçirilmesi halinde, 1.el konutlarda kullanılan mortgage kredilerinin doğrudan izlenebilir hale gelmesi sağlanacak. Böylece inşaat ve proje geliştirme sektöründeki gerçek talep daha net görülebilecek.

İkinci el pazarda derinlik artışı hedefleniyor

Türkiye’de güçlü bir ikincil konut pazarı bulunduğuna dikkat çeken Özdemir, 2.el konut satışlarının emlak organizasyonları aracılığıyla gerçekleşen ve doğrudan yapılan satışlar şeklinde ayrıştırılarak istatistiklere yansıtılmasını önerdi. Bu adımın, emlak hizmet sektörünün büyüklüğünü ve derinliğini daha sağlıklı ortaya koyacağı belirtiliyor.

Yabancıya konut satışının yüzde 92’si sadece 13 ilden geliyor

Yabancıya satışlarda yeni dönem sinyali

Yabancılara konut satışında artık yalnızca 1.el değil, 2.el pazarın da aktif olduğu vurgulandı. GPPS, yabancıya satışların da 1.el ve 2.el olarak ayrılması halinde, inşaat ve proje geliştirme alanındaki düzenlemelerin daha isabetli yapılabileceğini ifade etti.

2026 için “yeni başlangıç” beklentisi

Her yıl şubat ayından itibaren açıklanan TÜİK Konut Satış İstatistikleri’nin, 2026 yılıyla birlikte güncellenmiş veri setiyle yayınlanması, sektörün ortak beklentisi olarak öne çıkıyor. GPPS’ye göre bu güncelleme, hem yatırımcıların hem de sektör paydaşlarının karar alma süreçlerini güçlendirecek.

Yatırımcı açısından ne anlama geliyor?

Daha net talep analizi

1.el projelerde gerçek satış gücünün ölçülmesi

2.el pazarın büyüklüğünün şeffaf biçimde izlenmesi

Yabancıya satışlarda sağlıklı segmentasyon

Bu adımların hayata geçmesi halinde, konut ve emlak piyasasında veriye dayalı yatırım döneminin güçleneceği ve sektörün daha sağlam bir zemine oturacağı değerlendiriliyor.

İlk el konutta 540 bin 786 satış

Türkiye genelinde Aralık 2025’te 96 bin 690 adet ilk el konut satışı gerçekleşirken, yılın tamamında bu rakam 540 bin 786 olarak kayıtlara geçti. Bu seviyenin, 2016–2018 dönemindeki 600 binli satışlara yeniden yaklaşma sinyali verdiğini ifade eden Özdemir, 2019 sonrası 300 binli seviyelere kadar gerileyen satışların yeniden toparlandığını vurguladı.

540 bin 786 adetlik satış, 2014–2025 döneminde 500 bin bandının aşıldığı yıllar arasında en güçlü üçüncü performans olarak dikkat çekti.

İpotekli satışlar sınırlı ama yükselişte

Aralık ayında gerçekleşen 96 bin 690 ilk el satışın 7 bin 666 adedi ipotekli olarak yapıldı. Böylece 2025 genelinde ipotekli ilk el satış sayısı 57 bin 639 oldu. İpotekli satışların toplam ilk el satışlar içindeki payı yaklaşık yüzde 10,6 seviyesinde gerçekleşirken, Aralık ayı yılın en yüksek ipotekli işlem adedinin görüldüğü dönem oldu.

2017 zirvesinin gerisinde ama sektör için olumlu

Bilge Özdemir, 2025 performansının 2017’de ulaşılan 659 bin 698 adetlik tarihi zirvenin gerisinde kaldığını ancak mevcut seviyenin; inşaat, müteahhitlik, GYO, proje geliştirme firmaları ile bu alana hizmet veren proje pazarlama ve satış şirketleri açısından üretim ekonomisi adına önemli ve moral verici olduğunu ifade etti.

Yabancıya satışlar tarihi dip seviyelerde

Ocak–Aralık döneminde yabancılara yapılan konut satışları 21 bin 534 adet olarak gerçekleşti. Aralık ayı özelinde bu rakam 2 bin 541 oldu. Özdemir, bu seviyenin 2014–2025 döneminde en düşük yabancıya satış rakamlarından biri olduğuna dikkat çekerek, yabancıya satış politikasının yeniden ele alınması gerektiğini vurguladı.

GPPS’den 2026 için öneriler

GPPS Platformu olarak 2026 yılına yönelik önemli önerilerde bulunan Bilge Özdemir, öne çıkan başlıkları şöyle sıraladı:

– TÜİK ve Tapu Kadastro tarafından, otomotiv sektöründe olduğu gibi sadece 1. el / sıfır konut / proje satışlarının ayrı ve eş zamanlı yayınlanması,

– Satış vaadi sözleşmelerinde noter zorunluluğu getirilerek verilerin anlık olarak TÜİK ile paylaşılması,

– Devlet destekli Sosyal Yapı Konut Kooperatif Modeli ile karşılanamayan hazır talebin değerlendirilmesi,

– Tasarruf finansman şirketleri ile projeden tüketiciye alternatif satış modellerinin geliştirilmesi,

– Yabancıya konut satışında, vatandaşlık odaklı ve proje bazlı yeni teşvik modellerinin hayata geçirilmesi,

– Mortgage kredi faizleri ve vadelerini destekleyici düzenlemelerin uygulanması,

Özdemir ayrıca, İNDER, KONUTDER, AYİDER ve GYODER gibi sektör temsilcileriyle iş birliği içinde; yalnızca ilk el konut, ipotekli satış ve yabancıya satış verilerinden oluşan, adet ve ciro bazlı aylık istatistik bültenleri hazırlanmasına katkı sunacaklarını belirtti.

TMB’nin analizine göre, yüksek faiz oranları, zayıf kredi erişimi ve düşen konut talebi, sektörde özel yatırımları sınırlarken, kamu projeleri inşaatın itici gücü olmaya devam ediyor.

İnşaat yeniden ekonominin lokomotifi

200’den fazla alt sektöre talep yaratan ve istihdamda kritik rol oynayan inşaat sektörü, 2025’in ikinci çeyreğinde üst üste 11. kez büyüme kaydetti. TÜİK verileri, 2,29 trilyon TL’lik harcama hacmine işaret ederken, büyümenin asıl kaynağının kamu yatırımları olduğu vurgulandı.

TMB’nin “Küresel Ekonominin Denge Arayışı” başlıklı raporunda, “Konut talebindeki zayıflama ve kredi koşullarının sıkılığı, özel sektörü beklemeye itti. Buna karşın kamu projeleri sektörü taşıdı” ifadeleri yer aldı.

Gayrimenkul sektörü ise zayıf bir ivmeyle %2,6 büyüyebildi. Bu tablo, inşaatta genel aktivitenin yüksek olmasına rağmen satış kanadında hâlâ tedirginlik olduğunu gösteriyor.

Ciro endeksi inşaatta rekor seviyede

Rapor, inşaatın ekonomideki payının hızla büyüdüğünü de ortaya koydu. Ağustos 2025’te toplam ciro endeksi %36,7 artarken, inşaat ciro endeksi %53,2 yükseldi.

İnşaat üretim endeksi yıllık %25 artışla güçlü kaldı. Bina inşaatı %26,6, bina dışı yapılar %17,4, özel inşaat faaliyetleri %25,1 büyüdü.

Bu rakamlar, konut ve ticari inşaatlardaki canlı talep ile kamu destekli altyapı yatırımlarının sektörü diri tuttuğunu gösteriyor.

Şantiyelerde dijital devrim başlıyor

Raporda, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından eylül ayında yayımlanan iki önemli yönetmelik – “Yapı Müteahhitlerinin Sınıflandırılması ve Kayıtlarının Tutulması” ile “Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelik” – sektörde dijitalleşme ve şeffaflık dönemini başlattı.

Artık şantiye şeflerinin günlük ilerleme, iş makinesi ve personel sayısı gibi verileri dijital sistemde anlık olarak izlenebilecek. Bu uygulama, verimlilik, kalite ve denetimde yeni bir çağ anlamına geliyor. Ancak rapor, müteahhitlik kriterlerinin gevşetilmesi hâlinde “yapı kalitesinde risk artabilir” uyarısını da yapıyor.

Türk müteahhitleri dünyada yine zirvede

2025’in ilk dokuz ayında Türk müteahhitler, yurt dışında 9,2 milyar dolar değerinde 128 yeni proje üstlendi. 1972’den bu yana 137 ülkede toplam 12.665 projeye imza atan sektörün toplam proje değeri 546,5 milyar dolara ulaştı.

Bu dönemde Romanya 4 milyar dolar ile en fazla iş yapılan ülke olurken, Irak 1 milyar dolarla ikinci sırada yer aldı. Türk firmaları, ENR’nin “Dünyanın En Büyük 250 Uluslararası Müteahhidi” listesinde 45 firma ile ikinci sırayı korudu. İlk 100’de 8 Türk firmasının yer alması, sektörün küresel gücünü bir kez daha gösterdi.

Konutta satış rekoru kırıldı ama fiyatlar geriliyor

2025 Eylül ayında Türkiye genelinde 150 bin 657 konut satışıyla yılın zirvesi görüldü. Ocak–Eylül döneminde 1 milyon 128 bin 727 satış gerçekleşti; bu, geçen yıla göre %19,2 artış demek.

İstanbul 24 bin 119 satışla ilk sırada, Ankara ve İzmir onu takip etti. İpotekli satışlarda %34,4’lük artış görülse de toplam satışlardaki pay %14,1 seviyesinde kaldı.

Konut Fiyat Endeksi (KFE) eylülde %1,7 artışla 195,7 seviyesine çıktı; yıllık artış %32,2 oldu. Ancak reel bazda %0,8 düşüş, fiyatların enflasyon karşısında eridiğini gösteriyor.

Yabancı yatırımcı ilgisi zayıflıyor

Yabancılara yapılan konut satışları aynı dönemde %7,7 azalarak 1.867 adete geriledi.

Satışlarda İstanbul, Antalya ve Mersin ilk üçte yer aldı.

Rus, İranlı ve Iraklı yatırımcılar başı çekti ancak genel eğilim düşüş yönünde.

Küresel riskler büyümeyi sınırlıyor

TMB raporunda, jeopolitik gerilimler, finansal sıkılaşma ve yüksek maliyetlerin dünya genelinde inşaatı baskıladığı vurgulandı. Kamu yatırımlarındaki yavaşlama büyümeyi törpülerken, Türkiye’de kamu destekli projeler üretim ve istihdamın sigortası oldu.

Finansman krizi özel sektörü zorluyor

Raporda, sektörün en büyük problemi olarak finansmana erişim zorluğu ve yüksek faiz maliyetleri öne çıktı. Kredi faizlerinin yüksek seyretmesi, özel sektörün projelerini ertelemesine yol açarken, inşaatın kamu kaynaklarına bağımlı yapısını güçlendirdi.

Maliyet baskısı bitmiyor

Malzeme, enerji ve işçilik fiyatlarındaki tırmanış hız kesmiyor. İthal girdilere bağımlı sektör, jeopolitik risklerle artan maliyet sarmalına girmiş durumda. Bu tablo, özel yatırımlarda temkinli bir bekleyişe neden oluyor.

Yeni konut arzı düşük, talep canlı

Yüksek faiz oranları ve artan üretim maliyetleri, konut üreticilerini frenliyor. Talep sürse de yeni konut arzındaki yavaşlama özellikle büyükşehirlerde dengesizliği derinleştiriyor.

TMB raporunun genel mesajı net:

“İnşaat sektörü büyümeye devam ediyor, ancak bu büyüme kamu destekli bir mucizeye dayanıyor. Özel sektörün yeniden devreye girmemesi hâlinde, bu ivmenin sürdürülebilirliği risk altında.”

İnşaatın lokomotif etkisi sürüyor ama özel sektörün temkinli adımları, sektörün geleceği konusunda soru işaretleri yaratıyor. 2025’in son çeyreği, ya yeni bir atılımın ya da uzun bir bekleyişin habercisi olacak gibi görünüyor.

Göç İdaresi Başkanlığı, 1 Temmuz 2022 itibarıyla 62 farklı ilde yabancı sayısı toplam nüfusun %25’ini geçen 1.169 mahallenin yabancı uyruklu kişiler için yeni ikamete kapatılacağını açıkladı. Buna göre 1 Temmuz’dan itibaren ilgili oranın %20 ile sınırlandırılacağı bu kapalı mahallelerde, yabancı uyruklu kişiler mülk satın alsalar dahi oturma izni alamayacak.

Düzenlemenin gayrimenkul sektörüne etkilerini değerlendiren Tekçe Overseas Yönetim Kurulu Başkanı Bayram Tekçe, Türkiye’de yabancıların taşınmaz edinimini düzenleyen mevcut Tapu Kanunu’nun taşınmazların toplam alanının bir ilçedeki özel mülkiyete konu alanın %10’unu aşamayacağına ilişkin maddesini hatırlattı. Tekçe, “Düzensiz göçle yabancı ikameti olması gereken sınırların üzerine çıkan mahalleler için getirilen yeni düzenleme ile Tapu Kanunu’nda var olan bu kadim sınırın korunması amaçlanmaktadır. Böylece düzensiz göçmenlerin bazı bölgelerde yarattığı gettolaşma riskinin de önüne geçilmesi mümkün olacaktır” dedi.

İkamet izni talebi sahile yakın mahallelere yönelecek

İstanbul’da en çok yabancı ikametine kapatılan mahallenin Fatih’te olduğunu söyleyen Tekçe, “Kararla birlikte İstanbul Fatih’te 13, Beyoğlu’nda 10 ve Esenyurt’ta 8 mahalle yeni yabancı ikametine kapatıldı. İstanbul’da ayrıca Avcılar, Bahçelievler, Başakşehir, Beşiktaş, Beylikdüzü, Küçükçekmece, Sarıyer, Şile, Şişli, Tuzla, Ümraniye ve Zeytinburnu’nda da kapatılan mahalleler var. Antalya’da ise Alanya 4, Konyaaltı 3 mahalleyle kararda yerini aldı. Bu kapsamda Antalya’da Liman, Hurma ve Sarısu ile Alanya’da Mahmutlar, Kestel, Kargıcak ve Avsallar yeni yabancılara kapalı durumda” ifadelerini kullandı.

İkamet izniyle gayrimenkul talebinin bundan sonra sahile yakın mahallelere sıçrayabileceğini belirten Tekçe, “İstanbul’dan konut almak isteyen yabancılar Anadolu yakasında Kadıköy, Kartal ve Maltepe’yi tercih edebilir. Antalya’da ise bundan sonra Altıntaş, Lara ve Döşemealtı bölgelerinin, Alanya’da ise Payallar, Konaklı, Okurcalar ve Oba’nın yabancılar tarafından daha çok rağbet görmesini bekliyoruz” şeklinde konuştu.

Tapu sahibi olan yabancılar endişe etmemeli

Gayrimenkul yatırım yapacak yabancıların kapalı olan mahallelerle ilgili doğru bilgilendirilmesi gerektiğine, bu mahallelerde artık ikamet için uygunluk belgesi verilmeyeceğine dikkat çeken Bayram Tekçe, “Duyuru yapılır yapılmaz yabancılara satın alma aşamasından oturma izinlerini alana kadar tüm aşamalarda rehberlik eden profesyonellerimizi bilgilendirdik. 1 Temmuz’dan itibaren yatırım yoluyla ikametgah ve vatandaşlık alacak yabancı yatırımcılar listeyi dikkatle incelemeli. Açıklanan kapalı mahallelerde halihazırda bulunan tapu sahipleri ise endişe etmemeli, çünkü onlar oturma izni yenilemelerini almaya devam edebilecekler” değerlendirmesini yaptı.

Düzensiz göçmen etkisi Güneydoğu’da baskın

Suriye sınırı başta olmak üzere tüm ülkeye dağılmış yaklaşık 4 milyon Suriyeli mülteci bulunduğunu hatırlatan Bayram Tekçe, “Kapalı mahallelerin çoğu Suriye’nin sınır illeri olan Gaziantep, Kilis, Şanlıurfa ve Hatay’da bulunuyor. Ayrıca sınırlardan geçen ve ülkelerine dönmeyen 3,5 milyon göçmen var. Bu düzensiz göçmenler ağırlıklı olarak Irak, İran, Afganistan, Pakistan ve Somali gibi birçok ülkeden olup, genel olarak İstanbul ve Ankara’da yaşamaktadır. Bu düzensiz göçmenler ev kiraladıklarında oturma izni alabiliyorlardı, ancak son zamanlarda kiralamalarla verilen oturma izinleri durduruldu” dedi.

Tatil için ev alan yabancılar çok etkilenmeyecek

Tatil için ev alan yabancıların düzenlemeden çok fazla etkilenmeyeceğini belirten Tekçe, “Her yabancı sadece turistik vize ile Türkiye’de ikamet izni olmaksızın 180 gün kalabilir. Almanlar, İskandinavlar veya İngilizler gibi birçok tatil evi alıcısı yılda 180 günden fazla Türkiye’de yaşamıyor. Oturma iznine ihtiyaçları olmadığı için istedikleri yerden ev satın alabilirler. Dış talebin kesilmesi nedeniyle bu kapalı mahallelerde fiyatlar bir miktar düşebilir” dedi.