Özdemir, eski TÜİK Başkanı Erhan Çetinkaya’ya da görev süresi boyunca sektöre sunduğu katkılar nedeniyle teşekkür etti.

“Birinci el verileri daha ayrıntılı açıklanmalı”

GPPS açıklamasında, 20. GYODER Zirvesi’nde gündeme gelen önerilere de dikkat çekildi. Zirvede konuşan Şekib Avdagiç’in, konut piyasasının daha sağlıklı analiz edilmesi için birinci el konut satış verilerine odaklanılması yönündeki değerlendirmesi hatırlatıldı.

Açıklamada, özellikle birinci el ipotekli konut satışlarının ve yabancıya yapılan birinci el satışların ayrı başlıklar halinde yayımlanmasının sektör açısından önemli olduğu vurgulandı.

Nisan ayında 40 bin 306 adet birinci el satış gerçekleşti

GPPS verilerine göre 2026 Nisan ayında birinci el konut satışları 40 bin 306 adet olarak gerçekleşti. Açıklamada, 2013 yılından bu yana en yüksek nisan ayı satışının 55 bin 928 adet ile 2017 yılında görüldüğü belirtildi.

Son yıllardaki dalgalı seyre rağmen 2026 Nisan verisinin yükseliş eğilimine işaret ettiği ifade edildi. Özellikle pandemi döneminde 2020 Nisan ayında görülen 16 bin 7 adetlik dip seviyeye kıyasla mevcut verilerin sektör açısından toparlanma sinyali verdiği kaydedildi.

İpotekli satış oranı yüzde 14’e çıktı

Birinci el konut satışlarında ipotekli işlemler de yükseliş gösterdi. Nisan ayında gerçekleşen 40 bin 306 adetlik birinci el satışın 5 bin 989 adedinin mortgage destekli olduğu açıklandı.

Buna göre ipotekli satışların toplam birinci el satışlar içindeki payı yüzde 14 seviyesine ulaştı. GPPS, bu oranın son iki yılın en yüksek nisan ayı verisi olduğuna dikkat çekti.

Açıklamada, 2024 Nisan ayında ipotekli satış oranının yalnızca yüzde 0,7 seviyesinde kaldığı ve 1.924 adet işlem gerçekleştiği hatırlatıldı. Buna karşın 2026 verilerinin kredi kullanımında yeniden hareketlenmeye işaret ettiği belirtildi.

“Banka destekleri yetersiz kalıyor”

GPPS açıklamasında, 2026 yılında başlayan projeler dikkate alındığında bankaların ve finans kuruluşlarının inşaat firmalarına yeterli desteği sağlamadığı görüşü paylaşıldı.

Konut satışlarında mortgage kullanım oranının yüzde 40 seviyelerine ulaşması gerektiği belirtilirken, proje geliştiricilerinin garantörlüğünde yeni kredi modellerinin oluşturulmasının sektör açısından önem taşıdığı ifade edildi.

Yabancıya satışlarda dikkat çeken düşüş

Yabancıya konut satışlarına ilişkin değerlendirmelerde de bulunan GPPS, 2026 Nisan ayında yabancılara toplam 1.516 adet konut satıldığını açıkladı.

Açıklamada, vatandaşlık uygulamasının başladığı 2017 yılından itibaren yabancıya satışların yakından takip edildiği belirtilirken, mevcut rakamların düşük seviyelerde kalmasının dikkat çekici olduğu ifade edildi.

Özellikle Antalya’da yabancıya satışların geçen yılın aynı dönemine göre gerilediği, İstanbul ve Ankara’da ise artış yaşandığı kaydedildi. İzmir’de ise yalnızca 1 adetlik satış gerçekleştiği belirtildi.

GPPS’ten yeni raporlama önerisi

GPPS, yabancıya yapılan konut satışlarının birinci el ve ikinci el olarak ayrı raporlanması gerektiğini savundu. Açıklamada, yabancıya satılan 1.516 adet konutun ne kadarının yeni projelerden oluştuğunun bilinmesinin sektör açısından kritik olduğu ifade edildi.

Kuruluş ayrıca, mevcut tablo doğrultusunda vatandaşlık karşılığı konut satış uygulamasının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

İran savaşı yabancıya konut satışında yön değiştiriyor

Uzmanlara göre, psikolojik etki bölgesel askeri etkinin önüne geçebilir. Körfez ülkelerinde konuşlu ABD üslerinin hedef alınması ihtimali, sermaye ve nitelikli insan göçünü tetikleyebilecek bir risk başlığı olarak öne çıkıyor.

BAE’de panik satış ve %50 iskonto senaryosu

Bölgenin yatırım üssü konumundaki Birleşik Arap Emirlikleri, yoğun sermaye, turizm ve gayrimenkul yatırımlarıyla öne çıkıyor. Ancak savaş tehdidinin derinleşmesi halinde güvenli liman algısının zayıflaması, ikinci el piyasada sert fiyat hareketlerine yol açabilir.

Sektör temsilcileri, olası bir göç dalgası ve yabancı çalışan çıkışı durumunda ikinci el gayrimenkul pazarında %50’ye varan iskontolu panik satışların gündeme gelebileceğini belirtiyor. Kiralarda düşüş, konut boşalmaları ve yatırım amaçlı alınan mülklerde hızlı el değiştirme süreci yaşanabilir.

Türkiye’den BAE’ye yönelen dolar bazlı kira getirisi odaklı alımların ise durma noktasına gelebileceği, hatta opsiyonlu işlemlerde iptal arayışlarının hızlanabileceği ifade ediliyor.

Sermaye rotası yeniden Türkiye mi?

Uzun süredir Türkiye gayrimenkul pazarından pay alan Körfez merkezli yatırımcıların, savaşın seyrine bağlı olarak strateji değiştirebileceği değerlendiriliyor. Başta Rus yatırımcılar olmak üzere, vatandaşlık ve orta-uzun vadeli güvenli park arayışındaki uluslararası sermaye için Türkiye yeniden güçlü bir alternatif haline gelebilir.

Bölgesel güvenli konum avantajı, Avrupa’ya erişimde zorlanan Orta Doğu ve Körfez yatırımcısı açısından Türkiye’yi “yakın ve erişilebilir güvenli liman” konumuna taşıyabilir. Özellikle teslime hazır konut stokları, savaş ve korku kaynaklı ani talep artışına en hızlı yanıt verebilecek segment olarak öne çıkıyor.

Yabancı acenteler Türkiye’ye dönebilir

Son dönemde faaliyetlerini BAE’ye kaydıran yerli ve yabancı gayrimenkul acentelerinin, risk algısının yükselmesi halinde yeniden Türkiye pazarına yönelmesi bekleniyor. Bu durum, yabancıya konut satışında kısa vadede talep artışı ve fiyat dengelerinde yukarı yönlü baskı oluşturabilir.

Özetle; İran merkezli jeopolitik gerilim yalnızca enerji ve finans piyasalarını değil, bölgesel gayrimenkul yatırım haritasını da yeniden çizebilir. Körfez’de risk artışı, Türkiye’de yabancıya konut satışında yeni bir dalganın habercisi olabilir.

EVA Gayrimenkul Değerleme, 2022 yılı ilk üç aylık dönemi itibariyle yabancıların vatandaşlık edinimi için Türkiye’de yaptıkları gayrimenkul yatırımlarını inceledi. 2022 yılı ilk üç aylık döneminde yabancıların Türkiye’de yapılan 17 bin 86 adet gayrimenkul yatırımının yüzde 17,7’si vatandaşlık edinimi için gerçekleşti. Yabancıların vatandaşlık edinimi için aldığı gayrimenkuller 3 bin 22 adet olurken, vatandaşlık için edinilen gayrimenkullerin adet bazında yüzde 77,6’sının İstanbul’dan edinildiği belirlendi. Vatandaşlık için alınan mülklerin %90’a yakını ise İstanbul, Antalya ve Ankara’dan alındı.

Ülke bazında ilk üç İran, Irak ve Afganistan

Yabancıların 2022 yılı ilk üç aylık döneminde tüm gayrimenkul çeşitleri bazında vatandaşlık edinimi için Türkiye’de yaptıkları yatırımlara göre, ülke bazında ilk sırada İran yer aldı. İran’ı, Irak, Afganistan, Yemen, Filistin, Çin, Rusya Federasyonu, Ürdün ve Lübnan izledi.

İstanbul ilk sırada

Yabancıların, 2022 yılı ilk üç aylık dönemi itibariyle tüm gayrimenkul çeşitleri bazında vatandaşlık edinimi için gayrimenkul edinimlerinde en çok tercih ettiği il ise İstanbul oldu. İstanbul’u sırasıyla Antalya, Ankara, Yalova, İzmir, Mersin, Muğla, Bursa, Trabzon ve Sakarya takip etti.

İstanbul’daki yatırımların yüzde 31,8’i vatandaşlık edinimi için

Megakent İstanbul’daki yabancı gayrimenkul yatırımı ise 2022 yılı ilk üç aylık dönemi itibariyle 7 bin 380 adet gerçekleşti. Bu yatırımın da, yüzde 31,8’inin vatandaşlık başvurusu için edinilen gayrimenkullerden oluştuğu belirlendi. 2022 yılı ilk üç aylık döneminde yabancıların tüm gayrimenkul bazında vatandaşlık edinimi için İstanbul’daki yatırımlarında ise ilk sırayı İran aldı. Bu ülkeyi Irak, Afganistan, Yemen, Pakistan, Filistin, Mısır, Rusya Federasyonu, Cezayir ile Ürdün takip etti.

Aynı dönemde yabancıların vatandaşlık edinimi için İstanbul’daki gayrimenkul yatırım tercihlerinde Esenyurt, Beylikdüzü ve Avcılar ilçeleri ilk üçte yer aldı. Bu ilçeleri de sırası ile Kağıthane, Başakşehir, Büyükçekmece, Bağcılar, Fatih, Küçükçekmece ve Zeytinburnu izledi.

Gayrimenkuller satılmıyor

Buna göre, Türkiye’de gayrimenkul alan yatırımcıların %92,7’si gayrimenkullerini elinde tutmayı sürdürüyor. Ortalama mülkiyet süresinin 5,7 yıl olduğu ortaya çıkan araştırmaya göre, Türkiye’ye yatırım yapan 4 yabancıdan sadece 1’i vatandaşlık amaçlıyor.

Bu veriler, yabancıların her şeye rağmen, Türkiye’de gayrimenkule güvenle yatırım yaptığını, vatandaşlığın ise yatırım kararını belirleyen tek faktör olmadığını gösteriyor. Araştırmada yabancı yatırımcıların Türkiye’de satın aldığı gayrimenkul türlerinde ödedikleri ortalama tutar ise 161.500 dolar olarak belirtilirken, rakam sadece konut segmentinde 150.750 dolar olarak yer alıyor.

Türkiye gayrimenkul sektörünün uluslararası pazarda referans noktası olan ve Türkiye’de her 5 gayrimenkulden 1’inin uluslararası yatırımcılara satışı üyeleri tarafından gerçekleştirilen Gayrimenkul Yurt Dışı Tanıtım Derneği (GİGDER), yabancı yatırımcıların eğilim ve beklentilerini ölçümlemek için yeni bir saha araştırmasına imza attı. GİGDER, bugün gerçekleştirilen basın toplantısıyla araştırmanın önemli sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı.

Süreler 5 yıldan fazla

Saha çalışması pazar araştırma şirketi AGS Global tarafından yapılan ve Türkiye’nin 12 şehrinde gayrimenkul yatırım geçmişi bulunan, 48 ülkeden toplam 410 uluslararası yatırımcıyla 8 dilde gerçekleştirilen araştırmada yatırımcıların %92,7’sinin gayrimenkullerini elinde tuttuğu, mülkiyet süresinin ise 5,7 yıl olduğu ortaya çıktı. Araştırmaya göre, yabancı yatırımcıların Türkiye’de geçirdikleri süre 2,8 ay/yıl, gayrimenkul sayısı ise 1,66 adet. Bir başka deyişle yabancılar global piyasalarda yaşanan tüm olumsuzluklara rağmen Türkiye gayrimenkul piyasasına güvenle bakıyor.

Verileri değerlendiren GİGDER Başkanı Ömer Faruk Akbal, “Rekabet ve İlham: Türkiye’de Yabancı Gayrimenkul Yatırımlarının Geleceğini İhracat Odaklı Yeniden Düşünmek’ adlı araştırmamız, ülkemizde yabancı yatırımcıların gayrimenkule ilgisini ölçen ‘ilk kapsamlı çalışma’ olmasıyla sektörümüz için kıymetli ve stratejik bir karar alma dinamiğini oluşturuyor. Bugüne kadar sektörde yabancıya satışla ilgili TÜİK’in aylık ve yıllık satış verileri ile sektör profesyonellerinin deneyimlerinin dışında yabancı yatırımcıların eğilimlerini, tercihlerini, karar alma mekanizmalarını detaylı olarak analiz eden, bunları bilimsel bir dayanağa oturtan bir saha araştırmasının olmaması GİGDER olarak bizi harekete geçirdi” diye konuştu.

Birleşik Krallık hem rakip hem ilham veren bir pazar

Araştırma ile literatürleri tarayarak bir dizi analizle ülke ve pazar dinamiklerini ve yatırımcı eğilimlerini görerek sektörün ve Türkiye’nin tanıtımına yön verecek stratejileri ve pazarları belirlediklerini kaydeden Akbal, “Araştırmamıza ‘Rekabet ve İlham’ diyerek başlamamızın nedeni, dünyada gayrimenkul yatırımları açısından en cazip pazarların başında gelen İngiltere’nin olgunlaşmış bir gayrimenkul pazarı olmasından dolayı hem bir rakip hem de ilham veren bir örnek olarak araştırmada yer alması oldu.

Bu pazarı her yönüyle detaylı olarak inceledik ve karşılaştırmalı analizler yaparak önemli stratejiler çıkardık. GİGDER olarak uluslararası gayrimenkul pazarında önümüzdeki 10 yılın yol haritasını çizme hedefimiz doğrultusunda çok çarpıcı sonuçlar edindiğimiz bu araştırmamızın gelecek bölümlerini önümüzdeki süreçte yine kamuoyuyla paylaşmaya devam edeceğiz” dedi.

Araştırma ile 6 bine yakın kişiye dokunduk

Türkiye’den en çok konut alan Irak, İran, Rusya, Suudi Arabistan, Kuveyt, Ürdün ve Almanya başta olmak üzere geniş bir coğrafyanın ele alındığı araştırmada, yönetici, mühendis, iş insanı, doktor ve emeklilerin ağırlıkta olduğu yatırımcıların yaş ortalamasının 50,6 olarak belirlendiğini belirten AGS Global Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Güler ise “Yürüttüğümüz online saha çalışması kapsamında 410 uluslararası yatırımcıyla görüşmüş olsak da mail, telefon, sms gibi pek çok iletişim kanalı yoluyla her coğrafyadan toplamda 6 bine yakın kişiye dokunduk. Böylece yatırımcıların düşünce, tutum ve davranışlarına yönelik, alanında özgün, kozmopolit bir yapıda, homojenize bir çalışmayı ortaya koyabildik” değerlendirmesini yaptı.

Araştırma verileri arasında diğer önemli 6 başlık ise şöyle yer alıyor:

1- Yabancıya konut satış payı %2.7’ye çıktı

Yaklaşık 400 milyar doları bulan dünya gayrimenkul pazarı içerisinde yabancı yatırımlarının payı %2,6-3 civarında seyrediyor. Birleşik Krallık bu pazar içinde 48 milyar dolarlık yatırım çekerek %13,9 pay alırken, Türkiye 6,85 milyar dolar ile %10,6 seviyesinde paya sahip bulunuyor. Türkiye’de 2015 yılında %1,7 olan yabancıya konut satışı oranı ise 2020 yılı sonunda %2,7 olarak gerçekleşti.

2- Vatandaşlık tek başına yatırım nedeni değil

Türkiye’ye gayrimenkul yatırımlarının son yıllarda artmasının bir diğer sebebi vatandaşlık edinimi. Bununla birlikte Türkiye’ye yatırım yapan 4 yabancıdan sadece 1’inin vatandaşlık amaçladığını gösteren araştırma, Türkiye’de gayrimenkul satın alma kararını etkileyen en büyük faktörün vatandaşlık edinmek olmadığını gösteriyor.

Verilere göre, katılımcıların %75,4’ü Türkiye’ye yatırım sürecinde herhangi bir vatandaşlık başvurusu yapmadığını ya da vatandaşlık almadığını ifade ederken, Türkiye’den gayrimenkul satın alan yatırımcıların %14,6’sı ‘Türk vatandaşlığına’ başvuru sürecinde olduğunu ifade ediyor. Araştırmaya katılan her 10 yatırımcıdan 1’i, gayrimenkul yatırımları sonucunda T.C. vatandaşlığı alma sürecini tamamladığını belirtiyor.

3- Yabancı için ilk yatırım %61 ile en fazla İstanbul’a

Araştırmada yabancıların Türkiye’den ilk gayrimenkulü satın aldıkları şehirler sıralamasında %61 ile İstanbul ilk sırada yer alırken, onu %27,4 ile Antalya, %3,7 ile Trabzon takip ediyor. İlk 5’teki sıralamayı %2 ile Kemer ve Alanya ve %1,2 ile Yalova izliyor.

4- En çok daire tercih ediliyor, ortalama 151 bin USD’ye konut alınıyor

İlk satın alınan gayrimenkul türünün %90,4 oran ile ‘daire’ olarak belirtildiği araştırmada, onu sırayla müstakil ev-villa, ticari gayrimenkul, bina, öğrenci yurdu ve arazi izliyor. Yabancı yatırımcıların Türkiye’de satın aldığı gayrimenkul türleri ışığında, ödedikleri ortalama tutar 161.500 dolar olarak belirtilirken, rakam sadece konut segmentinde 150.750 dolar olarak yer alıyor. Araştırmaya göre, yatırımcıların bu noktada ilgisi ise ağırlıkla yeni projelerde. Araştırmaya katılanların %57,2’sinin sahip olduğu gayrimenkuller ‘yeni’ iken, %31,8’inin gayrimenkulü inşaat halinde, %11’i ise ikinci el.

5- Yatırımda Ürdün, tatilde Rusya, kalıcı hayat kurmada İngiltere zirvede

Türkiye’den gayrimenkul satın alma amaçları incelendiğinde %45,40 ile ‘yatırım’ın, ilk neden olduğu görülüyor. Katılımcılara çoklu seçim imkânı tanınarak sağlanan verilere göre, onu ilk 5’te sırayla %30,50 ile kısa süreli tatil, %27,80 ile kalıcı hayat, %27,60 ile vatandaşlık, %23,70 ile emeklilik izliyor. Sıralamada oturma izni %13,90 ile, eğitim %9,5 ile, iş-ticari nedenler %6,8 ile ve diğer nedenler %8,10 ile ifade ediliyor.

Araştırma kapsamında ülke bazlı yatırım amaçları incelendiğinde ise, Ürdün’ün %89,5 ile yatırım amacıyla, %84,2 ile vatandaşlık almak için gayrimenkul satın alan ülkeler sıralamasında başı çekmesi dikkat çekiyor. Rusya %76,5 ile kısa süreli tatil, %35,3 ile emeklilik, %23,5 ile sağlık nedeniyle gayrimenkul satın alan ülkeler arasında liderken, İngiltere %50 ile kalıcı hayat kurma ve %25 ile eğitim amacıyla gayrimenkul satın alan ülkeler arasında önde yer alıyor. Araştırmada İran ise %46,2 ile oturma izni, %23,1 ile iş/ticari nedenlerle gayrimenkul satın alan ülkeler arasında ilk sırada.

6- Son trendleri takip eden yeni bir yatırımcı profili var

Uluslararası yatırımcıların izlediği yatırım trendlerini dönemsel olarak analiz eden araştırma, yabancı yatırımcıların %53,9’unun 2014
2018 yılları arasında Türkiye’den gayrimenkul satın aldığını, %37,6’sının ise 2019-2020 yılları arasındaki yatırım trendini takip ettiğini ortaya çıkardı. Veriler ‘yeni bir yatırımcı’ profili ile karşı karşıya olduğumuzu gösteriyor.

Medya ve eğitimde görüşme trafiği!

Uğur Akkuş, 2019 yılında medya ve eğitim alanında toplam 2 milyar TL’lik yatırım hedefliyor. Akkuş, “Çok yakında Türkiye’de çok yaygın bir eğitim kurumunu satın alacağız. 300 milyon dolarlık yatırım yapacağız. Ayrıca eğitim kurumumuzu franchise vererek tüm Arap alemine yaymak istiyoruz. Medya alanında şu sıralar görüşmelerimiz sürüyor.” diye konuştu.

Ortadoğulu ‘hizmet’e geliyor

Bugüne kadar Türkiye’de ağırlıkla konut sektöründe ‘alıcı’ olarak karşımıza çıkan Ortadoğulu yatırımcı, sağlık, turizm, eğitim ve medya başta olmak üzere hizmet sektörüyle ilgilenmeye başladı. Ortadoğu’dan Türkiye’ye son 13 yılda sadece A&S Investment kanalıyla 3.5 milyar dolar yatırım geldiğini belirten Yönetim Kurulu Başkanı Uğur Akkuş, “Gelen yatırımın yüzde 75’i gayrimenkul finansmanı, geri kalanı ise bankacılık ve fînans sektörüne oldu. Ancak artık Ortadoğulu yatırımcı farklı alanlara kaymaya başladı. Söz konusu yatırımcıların ilgi alanında artık, eğitim, medya, film yapım platoları, turizm acenteleri, gayrimenkul yönetim şirketleri, yeme-içme sektörü, sağlık yatırımı, hukuksal danışmanlık ve taşımacılık gibi hizmet sektörü yer alıyor” dedi.

A&S Investment Yönetim Kurulu Başkanı Uğur Akkuş, Dünya’ya yaptığı açıklamada, Türkiye’ye en çok Suudi Arabistan, Katar, Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden yatırımcı geldiğine işaret ederek, “Bu yatırımcılar Türkiye’nin karlılığını tfe büyüme potansiyelini biliyor” ifadesini kullandı.

Doğrudan yatırım anlamına gelmiyor

Bu yatırımların sadece Türkiye’ye doğrudan yatırım anlamına gelmediğini, aynı zamanda hizmet ihracatı kapılarının açıldığına da işaret eden Akkuş, Türkiye’de medya sektörünün imkanları kullanılarak dizi ve benzeri çalışmaların bu coğrafyaya satılmasının mümkün olabileceğini de kaydetti.

Akkuş, “Oradaki dizilerin Türkiye’deki platolarda çekilmesi de mümkün olacak. Turizm alanında kurulacak acentelerle bu ülkelere yönelik organizasyon ve kültür turları yapabilecekler” diye konuştu. Akkuş, bu nedenle Türk işadamlarının aslında bu alanlara daha fazla ilgi duyması ve yatırım yapması gerektiğini aktardı.

Medyada görüşmeler sürüyor

2007 yılından bu yana 3.5 milyar doların üzerinde yabancı sermaye işlemine aracılık ettiklerine değinen Akkuş, “Gayrimenkul, inşaat, fînans ve varlık yönetimi, yatırım danışmanlığı, ihracat, turizm, enerji, eğitim, medya ve perakendeciliğin olduğu, 4 ülkede 18 şirketin toplamından oluşmuş, yabancı ortaklı bir Türk şirketiyiz” bilgisini verdikten sonra, bu yıl eğitim ve medya alanında gerçekleştirmeyi planladıkları bazı satın almalar hakkında şu bilgileri verdi:

“2019 yılında medya ve eğitim alanında toplam 2 milyar TL’lik yatırıma hedefliyoruz. Bunun için yakında Türkiye’de çok yaygın bir eğitim kurumunu satın alacağız. 300 milyon dolarlık yatırım yapacağız. Ayrıca eğitim kurumumuzu franchise vererek tüm Arap alemine yaymak istiyoruz. Devamında da Türkiye’de bir üniversite projemiz olacak. Medya alanında şu sıralar görüşmelerimiz sürüyor. Medya alanına gerçekleştireceğimiz satın almanın ardından da aynı bölgelere açılım planlıyoruz.”

En büyük yatırım 4 ülkeden geliyor

Türkiye’ye en çok Suudi Arabistan, Katar, Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden yatırımcı geldiğini ifade eden Akkuş, Türk işadamlarının da söz konusu bölgedeki yatırımlarını artırması gerektiğine inanıyor.

Uğur Akkuş şöyle konuştu: “Ortadoğu’da, Arap Baharı ile beraber ciddi bir güvensizlik ortamı oluştu. Akabinde Suudi Arabistan-Yemen Savaşı ile bölgede ciddi karışıklıklar oluştu. Bununla beraber Avrupa ve Amerika’da ISID terör olayından sonra zirveye çıkan islamofobi ile beraber ibre tamamen Asya ve Türkiye’ye dönmüş durumda. Bölgenin en güvenli ve huzurlu ülkesi olarak aynı dinin mensubu olmamız, kültürel yakınlık ve ulaşımın kolay olması ile Ortadoğu ve Kuzey Afrika ilgisini Türkiye’ye çevirdi.

O pazarlara girmemiz ve aktif şirketler kurmamız da Türkiye’ye gelecek yatırımın büyüklüğünü ve sürekliliğini hızlı ve ciddi şekilde artıracaktır. Son 10 yılda Türkiye’de ciddi yabancı nüfus oluştu. Şu an ülkemizde 5 milyon yerleşik Arap yaşıyor. Bu da birçok sorunu akabinde getiriyor. Bu sorunları çözecek danışmanlık ve hukuk bürolarının açılması, Türk işadamlarının ayrıca sorun çözmeye de odaklı hizmet sektörlerine yönelmeleri, yatırımların devamlılığına katkıda bulunacaktır.

Örneğin; burada 5 tane gayrimenkul almış bir yabancı yatırımcının bu gayrimenkullerini kiraya vermesi, aidatların ödenmesi, varsa kamu borçlarının ve vergilerinin takip edilmesi, bakım-onarım renevasyon gibi onlarca iş ve sektörü ilgilendiren özelikle hizmet alanında ciddi işler yapılması çok önemli. Bunların her biri başlı başına bir iş ve sektördür.”

Cevahir AVM’nin satışına aracılık etti

1962’den bu yana Türkiye’de üç kuşaktır ticaretle meşgul olan bir ailenin ticari bilgi, birikim ve sermayesinden oluşan A&S Investment’ın 4 ülkede 18 şirketin toplamından oluşmuş yabancı ortaklı bir Türk şirketi olduğunu aktaran A&S Investment Yönetim Kurulu Başkanı Uğur Akkuş, “Türkiye’ye ilk olarak getirdiğimiz finansal enstrüman, Türkiye’nin tek kalemde en büyük yabancı gayrimenkulü olan Cevahir Alışveriş Merkezi’nin satılmasıdır. Türkiye tarihinde ilk kez bir gayrimenkul 890 milyon dolar gibi büyük bir rakama satılmıştır. Bu yatırımın yurtdışından gelmesi, satılması tamamen bizim yapmış olduğumuz çalışma sonucunda gerçekleşti” diye konuştu.

Leyla İlhan-Dünya

Yüzde 10 getiri garantisi ve aile boyu vatandaşlık

İstinye Park’ta açacakları stant ile ilgili görüşlerini aktaran Mar Yapı Genel Müdürü Robert Varon, “Wanda projemizde hayata geçirdiğimiz 20 yıl üzerinden kira garantisi kampanyamızın yabancı yatırımcılar tarafından oldukça yoğun bir ilgi göreceğini düşünüyoruz. Kira garantili gelir modelimiz ile yabancı yatırımcıya yüzde 10’a varan getiri garantisi veriyoruz.

Ayrıca vatandaşlık düzenlemesi sayesinde de Wanda Vista’da yapılan yatırım karşılığında aile boyu vatandaşlık alma hakkına sahip oluyorlar. Projeye yapılan yatırım, dünyanın sayılı otelcilik gruplarından biri olan Wanda Hotels & Resorts’un işletmesini üstlendiği Wanda Vista’ya bırakılarak yatırımcının aklında kiralama ya da yatırımın geri dönüşüyle ilgili hiçbir soru işareti de bırakılmıyor” dedi.

Yabancı yatırımcıya her her yerde dokunmalıyız

Varon “Ortadoğu ülkelerindeki yatırımcının rotayı ülkemize çevirdiği bu dönemde satışlarımızın artması için farklı projeler üretmeye devam ediyoruz. Stant projemiz de yabancı yatırımcının yoğun olarak bulunduğu lokasyonlara odaklanma fikri ile ortaya çıktı.

Yabancı yatırımcıları İstinye Park’ta oldukça büyük bir stant ile karşılıyoruz. Projelerimizi, felsefemizi ve farkımızı yabancı yatırımcılara anlatıyoruz. Uluslararası iş birliklerimiz ve dünya genelinde elde ettiğimiz marka bilinirliğimiz sayesinde yabancı yatırımcının projelerimize ilgisi oldukça yoğun olacağına inanıyoruz.

Projelerimizin yanı sıra ödeme koşullarımız ve sektörde ilk olan 20 yıl üzerinden kira garantisi modelimiz ile stantta çok başarılı satışlara imza atacağız” şeklinde konuştu.

Wanda Vista’da 320 rezidans var

Mar Yapı’nın ulusal ve uluslararası birçok marka ile iş birliği yaparak gayrimenkule getirdiği yenilikçi yaklaşımıyla inşa ettiği Wanda Vista’da, 128 odalı bir otel ve yine otel binası içinde yer alan 320 rezidans daire bulunuyor. Wanda Vista İstanbul, şehir içi ulaşım ağının oldukça yaygın olduğu bir nokta olan Basın Ekspres Yolu üzerinde yer alıyor.

Yavuz Sultan Selim Köprüsü bağlantı yolları, TEM ve E-5 gibi ana arterler, metro ve metrobüs gibi toplu ulaşım alternatifleri projenin etrafında yoğunlaşmış durumda. Yakın dönemde hizmete açılması planlanan 3. havalimanına en yakın otel olma özelliği ile ön plana çıkıyor.

Yabancı mülkiyet sayısı artıyor

Artık yabancı komşu niteliği taşıyan gerçek kişilerin taşınmazlarının 14 bine yakın parsel ile en çok İstanbul’da yayıldığını belirten Altın Emlak Genel Müdürü Mustafa Hakan Özelmacıklı, “Diğer illerden örneğin Antalya’da 11 bin 307 parselde, Bursa 7 bin 18, Muğla’da 6 bin 386, İzmir’de 3 bin 944, Aydın’da 3 bin 901, Yalova’da 3 bin 607, Ankara’da 4 bin 424, Mersin’de 2 bin 32, Sakarya’da bin 952, Samsun bin 629, Kocaeli’de bin 198 ve Trabzon’da 949 parselde yabancılar hissedar” dedi.

Yabancılara satışta avantajlar arttı

2012’de kaldırılan mütekabiliyet şartı sonrasında her geçen gün satışların arttığını dile getiren Özelmacıklı, “250 bin dolarlık gayrimenkul alımında Türk vatandaşlığı hakkı tanınması, satış vaadi sözleşmelerinin de bu kapsama dahil edilmesi, konut ve işyeri satışında KDV istisnaları hatta askeri yasak ve güvenlik alanların belirlenmesi sonrası tapu işlemlerinin hızlanması yabancılara satışı artırdı” şeklinde konuştu.

MÜSİAD’ın 94 ülkedeki yurt dışı ağı aracılığıyla yabancı yatırımcılarla özel görüşmeler gerçekleştiren GABORAS yetkilileri, bölge ülkelerine de model olma yolunda ilerliyor. Yabancı yatırımcıların taleplerini almaya başlayan GABORAS, MÜSİAD ev sahipliğinde düzenlenen Türk-Arap İş Adamları Zirvesi ve Londra merkezli UK 101 Club organizasyonlarında yapılan yoğun temaslarda Londra ve Bağdat’tan ilk yurt dışı tekliflerini aldı.

Bağdat’tan davet

Türk-Arap İş Adamları Zirvesi’ne katılan Iraklı üst düzey yetkililer ve bankacılar, GABORAS heyetini know-how transferi ve fiziki alt yapı tespitlerini yapmak üzere Bağdat’a davet etti. Bu sayede, GABORAS’ın Irak gayrimenkul pazarını geliştirmesi öngörülüyor.

İngiliz iş insanları ise Türkiye’ye yapmayı planladıkları yatırımlarda, GABORAS’ı kullanmak istediklerini belirtti. GABORAS Global’in ilk hamlesi olarak Londra ofisinin kurulması sonrası, İngiltere’de dağınık durumda olan Müslüman iş adamlarının bir araya gelmesiyle milyarlarca dolar büyüklüğünde bir ticari hacim oluşumunu sağlaması bekleniyor.

GABORAS’ın, global ölçekte Dünya Ekonomik Forumu’nda (World Economic Forum) gündeme gelmesi gerektiğinin altını çizen İngiliz yatırımcılar, GABORAS heyetini Londra’da ağırlayarak, Türkiye’deki yatırım fırsatlarını dinlemek istediklerini aktardı.

“GABORAS’a Londra’dan davet”

GABORAS Genel Müdürü Kurtuluş Altun, AA muhabirine yaptığı açıklamada, borsalaşma çalışmalarını tüm hızıyla sürdürdüklerini belirterek, Brexit sürecinin GABORAS’a yaradığını söyledi. GABORAS Global’in Londra, Dubai, New York, Frankfurt ve Singapur’da merkez kurma konusunda araştırma içerisinde olduğu bilgisini veren Altun, “Gayrimenkul Kıymetler Borsası’nın Türkiye merkezli kurulması, ülkemizin dünyanın en büyük 10 ekonomisi arasında yer almasına olanak sağlayacaktır.” dedi.

Altun, 2023 hedeflerinin yakalanmasında GABORAS’a büyük rol düştüğünü kaydederek, “MÜSİAD ile İngiliz iş adamları topluluğu UK 101 Club arasında İstanbul’da gerçekleştirilen ‘İngiliz İş İnsanları İle Buluşma’ programında özellikle Londra Belediyesi ve Londra Borsası ile temaslar ön plana çıktı. Brexit sürecini yaşayan İngiltere’de şimdiye dek yoğun ilgiyle karşılaşıyoruz.” ifadelerini kullandı.

Uluslararası ticari gayrimenkul danışmanlık şirketi Cushman & Wakefield tarafından hazırlanan “Türkiye Pazar Analizleri 2019 Birinci Çeyrek Raporu” ofis, perakende, sanayi ve lojistik pazarlarındaki son durumla ilgili önemli bilgileri ortaya koyuyor.

Yılın ilk üç çeyreğinde 2018’nin aynı dönemine göre cadde mağazaları ve ofis kiraları kura bağlı olarak yüzde 22’ye varan oranlarda gerilemişti. Gerilemenin aynı eğilimde sürdüğü birinci çeyrek rapor sonuçlarına göre, Türkiye genelindeki ofis kiraları döviz bazında ortalama yüzde 13 düşerken, perakende pazarında da yüzde 22 civarı bir azalma kaydedildi.

Kiralar düşüyor, yeni kiralamalar artıyor

İstanbul’da birinci çeyrekte 151 bin 980 metrekare yeni ofis alanının pazara girdiği ve toplam arzın 6,33 milyon metrekareye yükseldiği belirtilen rapora göre; ilk çeyrekte gerçekleşen kiralama işlemleri bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 22,39 artarken, geçtiğimiz çeyreğe göre yüzde 30,15 gibi önemli bir oranda yükselme kaydetti.

2019 birinci çeyrek Mart sonuçlarına göre, İstanbul Levent’te metrekare başına aylık ofis kiraları 2018’in aynı dönemine oranla değişikliğe uğramayarak 32 dolarda kalırken, Gayrettepe’de yüzde 13.,6 düşüşle 19 dolara, Maslak’ta yüzde 24 düşüşle 19 dolara, İstanbul Anadolu Yakası’nda ise yüzde 12’lik düşüşle 22 dolara geriledi. Söz konusu rakamlar İzmir’de yüzde 14,3 azalışla 12 dolar olurken, Ankara’da yüzde 13,3 düşerek 13 dolar olarak hesaplandı.

TL bazında ise İstanbul Levent’te metrekare başına aylık ofis kiraları 170 TL., Gayrettepe ve Maslak’ta 105 TL. olurken, İstanbul Anadolu Yakası’nda 120 TL. oldu. İzmir’deki metrekare başına fiyat İstanbul Levent’teki fiyatın yarısı olan 65 TL., Ankara ise 70 TL’de kaldı.

Yatırım faaliyetlerinde ivme artacak

Rapora göre 1. çeyrekte, ekonomideki sıkışık görünüm ve artan satılık gayrimenkuller ile birlikte özellikle Mart sonunda gerçekleşen seçimlerden sonra, yatırım faaliyetleri ivme kazanmayı sürdürecek. Kısa vadede fiyatların alıcı beklentilerine yaklaşması beklenirken, ek olarak kiracı lehine ortamın orta ve uzun vadede devam edeceği tahmin ediliyor.

AVM’lerde kiralar düşüyor, yenileme dönemi başlıyor

İlk çeyrekte büyük çaplı bir yatırım gerçekleşmezken, perakende yatırım faaliyetlerinin artan satılık gayrimenkuller ile ivmelenmesinin beklendiği rapora göre; birinci çeyrekte birincil perakende kiralarındaki metrekare fiyatları, Türkiye genelinde döviz bazında ortalama yüzde 22 civarında azaldı. Birincil perakende kiraları İstanbul’da geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre yüzde 23,5 azalarak 140 dolara geriledi. İzmir’de yüzde 25 düşüşle 70 dolar, Ankara’da ise yüzde 18,2’lik düşüşle 90 dolar olarak gerçekleşti.

Raporda; birincil perakende kiralarındaki metrekare fiyatları İstanbul’da 750 TL., İzmir’de 375 TL., Ankara’da ise 482 TL. olarak ortaya kondu.

Rapora göre; AVM ciro endeksi uzun bir aradan sonra, seçimlerin etkisiyle tüketici duraksamasından kaynaklı, enflasyonun az da olsa altında seyretti. Ancak rapor, önümüzdeki dönemlerde satış endekslerinin giderek artacağını öngörürken, kısa vadede kiralardaki düşüşün sürdüğünü, mal sahiplerinin üzerinde devam eden baskının da kira fiyatlarını indirmeye iteceğini ortaya koyuyor.

Bununla birlikte, AVM’lerde ana eğilimin, yenileme ve yeniden konumlandırma olacağının öngörüldüğü rapora göre, yakın zamanda gerçekleşen seçimler sonrasında AVM yatırım pazarının, piyasayı yönlendirecek alıcılar ile hareketleneceğinin altı çizildi.

Yabancı firmaların yatırım tercihi Türkiye

Sanayi ve lojistik yatırım işlemlerinin, ilk çeyrekte temel olarak birçok arsa ve fabrika satın alımları ile artış gösterdiğinin işaret edildiği rapora göre; 1. çeyrekte birincil sanayi ve lojistik kiraları İstanbul’da geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 8,3 düşerek 5,50 dolar oldu. Ankara’da ise bu rakam yüzde 7,1 azalarak 3,25 dolar olarak hesaplandı.

Birinci çeyrekte birincil sanayi ve lojistik kiraları; İstanbul’da 30 TL ve Ankara’da 18 TL olarak hesaplandı.

İhracat ve ithalat rakamlarında gözlenen tablo; ekonomistlerin 2019 yılına dair daha umutlu bir bakış açısını doğrular nitelikte ortaya çıkarken, ekonomik veriler dış ticaret açığının Şubat ayında bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 63,1 daraldığını ortaya koydu.

Rapora göre; ekonomide son dönemlerde kaydedilen düşük GSYH ve yüksek enflasyona rağmen, finansal koşulların, reel sektör güven artışı ve imalat sanayi endeksinin yükselmesi ile önümüzdeki dönemlerde giderek yumuşaması bekleniyor. Bununla birlikte, fırsatları değerlendiren alıcılar tarafından sanayi ve lojistik yatırım talebinin bu çeyrekte de görüldüğü gibi ivme kazandırılacağı öngörülüyor.

Ayrıca, büyük ölçekli yabancı lojistik firmalarının yatırım rotalarını Türkiye’ye çevirmeye başladığının ifade edildiği raporda örnek olarak; İngiliz lojistik şirketinin Türkiye’ye üç yeni hat açarak, Avrupa’ya bağlanacak intermodal ağına dahil olmayı sağlaması ve yılın ilk yabancı lojistik yatırımı olarak gösterilen İsviçreli lojistik şirketinin Avrupa’da açtığı ilk ofisin Türkiye’de olması gösterildi.

Yönetmelik değişikliğiyle, 2018 için yıllık 40 bin konut satışının garanti altına alındığı belirtiliyor. İnşaat sektörü, 2019’da yabancıya satışta rekor kırılabileceğini vurguluyor.

Satış sözleşmesi

Resmi Gazete’de dün yayımlanan yönetmeliğe göre, 250 bin dolar veya karşılığı döviz ya da karşılığı Türk Lirası tutarı peşin olarak yatırılan taşınmazın satış vaadi sözleşmesinin 3 yıl süreyle devri ve terkini yapılmayacağı taahhüdüyle tapu siciline şerh edilmesi de yabancıya vatandaşlık kazandıracak. Yabancılar, tamamlanmamış konut projelerinde, 250 bin dolar ya da karşılığı Türk Lirası tutarı peşin ödeyerek aldıkları devir satış sözleşmesini notere ibraz ederek Türk vatandaşı olabilecek. İnşaat sektörü, yeni düzenlemenin yabancıya konut satışını artıracağını belirtiyor. KONUTDER Başkanı Altan Elmas, “Çok doğru ve ihtiyaç olan bir konuydu. 2019’da satış artar” dedi.

GYODER Başkanı Doç. Dr. Feyzullah Yetgin ise 2019’da daha planlı, arz-talep dengesine göre konut projelerinin yapılacağını belirterek, gayrimenkul sektörünün öneminin ve dinamiklerinin kaybolmayacağı bir yıl öngördüklerine dikkat çekti. İNDER Başkanı Nazmi Durbakayım, yabancıya satışın yıl sonuna kadar 40 bin seviyesini rahatlıkla aşacağını belirtirken, “Ekonomiye en az 8-9 milyar dolar döviz girişi sağlanır. 2019’da 50 bin adet konut satışı yapılır. Eğer bu rakama çıkarsak, en az 10 milyar dolarlık döviz girişi sağlanır” dedi.

Bakanlık müteahhitlerle görüştü

Kasımda İçişleri Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı bakan yardımcıları yurtdışında da iş yapan müteahhitlerle bir araya gelmişti. Bu görüşmede özellikle yabancıya konut satışını artıracak faaliyetler konusunda görüş alışverişinde bulunulmuştu.

1 milyon dolardan indirildi

Yabancıların vatandaşlığa geçişi için gereken asgari taşınmaz bedeli 18 Eylül’de 1 milyon dolardan 250 bin dolara indirilmişti. Yabancıya konut satışları eylül ayında yüzde 151.1 artarak 5 bin 615 , ekim ayında ise yüzde 134.4 artarak 6.276 oldu.

Seda Tabak/Sabah