Akkuyu Nükleer Santrali’nin temel atma töreni Beştepe’de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in katılımıyla gerçekleştirildi.

Putin ve Erdoğan, video konferans yoluyla Akkuyu’ya bağlanarak nükleer santralin temelini attı.

Erdoğan: Tarihi bir ana şahitlik ediyoruz

Törende konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan şunları kaydetti: “Tarihi bir ana şahitlik ediyoruz. Akkuyu santralinin temelini bugün burada Putin’le birlikte atmanın bahtiyarlığını yaşıyorum. 2017’de yüzde 7,4 büyüdük. Cumhuriyetin 100. yılında dünyanın en büyük 10 ekonomisinden biri olmayı hedefliyoruz. Bu durum enerji ihtiyacımızın artması anlamına geliyor. Enerji güvenliğinin geliştirilmesi hedefi doğrultusunda enerjinin her alanında yatırımlar kesintisiz devam ediyor. Halen 16 ülkede 55 nükleer santral inşa halinde. Bugün temelini attığımız Akkuyu ile bu sayıs 56 oluyor. Elektrik ihtiyacının yüzde 10’unu karşılayabilecek. Petrol, doğalgaz ve kömüre dayanan enerji sepetini daha sağlıklı hale getirmiş olacağız. Enerji güvenliğine katkı sağlarken iklim değişikliğinde de önemli bir rol oynayacaktır. Türkiye’nin pek çok yatırımı gibi yarım asırlık hayali gibi Akkuyu projesini hayata geçirmek de bize nasip oldu. Sayın Putin başta olmak üzere tüm Rus makamlarla çok yakın bir mesaimiz oldu. Böylesine çetrefilli bir konuda kısa sürede mesafe almamızın sebebi işbirliği ruhudur. Rusya ile bölgesel meseleler hususunda işbirliğine de artırarak sürdürmekte kararlıyız.”

Putin: Türkiye’nin potansiyelini artıracak

Putin yaptığı konuşmada şu ifadeleri kullandı: “Bu yenilikçi proje son derece önemlidir. Türkiye nükleer sektörünü kuruyor. Türkiye gelişmiş bir ülke, bu da Türkiye için yeni bir basamak. Güvenlik standartları da en yüksek olacak. Bu santralin devreye girmesi Türkiye’nin potansiyelini de artıracaktır. Uzmanların görüşüne göre santral Türkiye’nin enerji ihtiyacının yüzde 10’unu karşılayacaktır. 350’yi aşkın şirket tedarik listesine dahil olmak istiyor. Bu projeyle her iki ülkede de iş imkanı yaratılacaktır. Yüksek kalifiyeli uzmanların yetiştirilmesinde de işbirliği yapmak istemekteyiz. Rus üniversitelerinde 220’yi aşkın Türk öğrenci nükleer teknoloji eğitim alıyor. Son derece iddialı bir hedefimiz var 2023 senesinde ilk bloğun hizmete girmesini planlıyoruz. Değerli dostum Recep Tayyip Erdoğan’la bunun gerçekleşmesi için mutabık kaldık. Bu projenin başarılı bir şekilde gerçekleşmesi, Rus-Türk işbirliğinin göstergesi olacaktır.”

Albayrak: Önemli bir miladı yaşıyoruz

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Berat Albayrak da konuşmasında şunları söyledi: “63 yıllık rüyanın gerçekleşmesinde en önemli kavşakta duruyoruz. Bugün tarihi bir ana şahit oluyoruz. Bugün burada 20 milyar dolarlık maliyetiyle Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en büyük projesinin temelini atıyoruz. 7 gün 24 saat sıfır emisyonla elektrik üretimi gerçekleştireceğiz. Birçok alanda kazandıracağı nükleer teknoloji kapasitesini de düşününce önemli bir miladı yaşadığımız açıkltır. İnşaatın başlamasıyla 10 bin kişilik istihdam olacak, işletmeye başlayınca 3 bin 500 kişi çalışıyor olacak. Sanayimize milyarlarca dolarlık iş imkanı oluşacak.”

İstanbul’un enerji ihtiyacını tek başına karşılayacak

Mersin’deki Akkuyu NGS 4 bin 800 megavatlık tam kapasitesiyle devreye girdiğinde, yaklaşık 35 milyar kilovatsaat elektrik üretimiyle İstanbul’un enerji ihtiyacını tek başına karşılayabilecek.

Maliyeti 20 milyar dolar

Yaklaşık 20 milyar dolarlık maliyetiyle ülkede tek kalemde yapılan en büyük yatırım olacak Akkuyu NGS’nin üretimi, Türkiye’nin elektrik talebinin yüzde 10’unu karşılayacak.

3 bin 500 kişiye iş imkanı

Ayrıca bölgedeki istihdamı artıracak Akkuyu NGS inşaatında, en yoğun döneminde yaklaşık 10 bin kişi çalışırken, işletme aşamasında ise yaklaşık 3 bin 500 kişiye iş imkanı sağlanacak.

İlk ünite 2023’te açılıyor

Toplam dört ünitenin ilkinin 2023 yılında elektrik üretimine başlaması planlanan santralin diğer ünitelerinin de birer yıl arayla devreye alınması hedefleniyor.

Öğrenciler 6,5 yıl eğitim aldı

Öte yandan, Akkuyu NGS’de çalışmak üzere Rusya’da eğitim alan 248 öğrenciden, 6,5 yıllık eğitim sonunda mezun olan 35’inin bu aydan itibaren projede görev alması bekleniyor.

Hükümetler arası Akkuyu NGS anlaşması Türkiye ile Rusya arasında 2010 yılında imzalanmıştı.

Dünya Kupası ve Konfederasyon Kupası hazırlıklarıyla ilgili olarak stadyumdaki koltukların önemli kısmını yabancı misafirlere ayırdıklarını vurgulayan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin; “Taraftar ve taraftar dernekleri ile aktif olarak çalışıyoruz. Spor tesisleri, Rusya’da kalma şartları, taraftar ve sporcu ile ilgili bütün sürecin en üst düzeyde gerçekleşmesini sağlamak için elimizden gelen her şeyi yapıyoruz” diye belirtti. Krasnodar Arena’nın mükemmel yapısının yanı sıra, eğitim için de önemine değinen Putin, “Krasnodar Arena, hem sporcular hem de sporseverler için üst düzey şartlar sağlamasının yanında ayrıca Avrupa ve Rusya’nın en büyük futbol okullarının eğitimini esas alan Krasnodar Akademi ile de kendini kanıtlıyor” şeklinde konuştu.

Krasnodar Arena’nın Rusya’nın sorumluluklarını yerine getireceğinin kanıtı niteliğinde olduğunu belirten FIFA Başkanı Gianni Infantino, Putin’e Krasnodar’daki stadyumu bizzat gezdirmesi ve FIFA Dünya Kupası’na iyi hazırlanmalarından dolayı teşekkür etti. Infantino, “Krasnodar Arena, Rusya’nın ne olduğunu ve turnuvalar için neler yaptığını gösterecek örneklerden biri. Krasnodar’da futbolun gelişimi için son derece modern tesisler gördüm. Tüm dünyanın Rusya’nın sadece kendisi için değil, dünya için futbolun gelişimine yönelik yaptıklarını görmesi önemli” diye konuştu. Genç sporcuların, dünya futboluna kazandırıldığı Krasnodar Akademi’ye de değinen Infantino, “Bugün burada Krasnodar’da, futbol gelişimi için çok modern tesisler gördük. Ayrıca gördüğümüz sadece muhteşem bir stadyum değil, aynı zamanda gençlerin gelişimi için hizmet veren Krasnodar Akademi’de eğitim ve sporun bir arada olduğu sağlam bir yapı görüyoruz” dedi.

1 milyar doları aşan 5 proje

ESTA olarak dünyada gerçekleştirdikleri ikonik yapıları Türkiye’de de hayata geçireceklerinin altını çizen ESTA Construction Yönetim Kurulu Başkanı Bahattin Demirbilek, “ESTA Construction olarak Rusya’da gerçekleştirdiğimiz dünyanın en lüks ve teknolojik stadı olarak literatüre giren Krasnodar Arena’nın 2018 FIFA Dünya Kupası için seçilmesinin gururunu yaşıyoruz” dedi. Türkiye’de de yatırım hamlesine başladıklarının altını çizen Demirbilek, “2017 yılı içinde Beyoğlu, Acıbadem, Basın Ekspres, Bahçelievler ve Marmaris’te toplam değeri 1 milyar doları aşan projelerimizle Türkiye’de de yakın gelecekte çok önemli işlere imza atacağız” şeklinde konuştu.

Dünyanın en lüks ve teknolojik stadı

Türk inşaat şirketi ESTA Construction tarafından yapılan, dünyanın en lüks ve teknolojik stadı olarak literatüre giren Krasnodar Arena, 210 bin metre kare kullanım alanı ve 34 bin 300 kişilik bir futbol kompleksi. Seyirci sayısının 40 bin kişiye kadar çıkabildiği Krasnodar Arena’da, futbolcular stadın soyunma odalarında bir anda eksi -28 dereceye ulaşan soğuk şok ve ardından yine saniyeler içerisinde tekrar eski vücut ısılarına kavuşacakları Cryo sauna sisteminden jakuzilerine, hamamlarına ve ailelerinin maçı izleyebileceği özel restoranlı alanlara kadar her şeye sahip. Öte yandan seyirciler; maçı izlemenin yanı sıra stadın alışveriş merkezi, restoran, olimpik yüzme havuzu gibi imkanlarından da yararlanabiliyor.

Dünyanın 7 ayrı ülkesinden getirilen lüks malzemelerle yapıldı

Krasnodar Arena, form olarak antik bir yapı formu olan Roma’daki Kolezyum örnek alınarak inşa edildi. Yapının ruhunun da birebir benzer olması için, stadyumun dışında kullanılan travertenler, yüzer kiloluk taşlar halinde tırlarla Roma’daki Kolezyum’unda traverter taşlarının toplandığı yerlerden getirildi. Dünyada ilk kez vakumlu drenaj sisteminin yer aldığı statta; içinde Türkiye’nin de olduğu, dünyanın 7 ayrı ülkesinden lüks malzemeler kullanıldı. Yine stat yapımında kullanılan çatı tasarımı ve teknolojisi, Rusya’da ilk kez kullanıldı.

Putin açılışta yaptığı konuşmada, projenin, hem St. Petersburg halkı hem de Rusya’nın tüm kuzeybatı bölgesi için büyük önem taşıdığını belirtti. Putin, aralarında Türk işçi ve mühendislerin de bulunduğu projede yer alan ekibe teşekkür etti.

Rusya’nın bu bölgesinden ayda 3 milyon aracın geçtiğine işaret eden Putin, projenin hayata geçmesiyle bu rakamın 6-7 milyon araca çıkacağını bildirdi.

Emre Gürkan Abay/AA

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Rusya’ya giderek Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bizzat görüşmesi iki ülke arasındaki ilişkilerde yeni bir sayfa açacak. En son 15 Kasım 2015’te Antalya’daki G20 Zirvesi’nde bir araya gelen iki liderin görüşmesi yaşanan sürecin sonlanması için büyük önem taşıyor.

6 ayın inşaata faturası en az 3 milyar dolar

İlişkilerin bozulmasından sonra Türk inşaat sektörünün en büyük pazarı olan Rusya’da büyük kayıplara uğradığını dile getiren Türkiye Müteahhitler Birliği Başkanı Mithat Yenigün, yıllık zararın 3 milyar dolar civarında olacağını tahmin etti.

Yenigün son üç yılda Türkiye’nin Rusya’da yıllık ortalama 4,5-5 milyar dolar civarında ihale kazandığını belirterek, “Krizin başlaması ile yılın ilk 7 ayında bir dolarlık sözleşme bile imzalanmadı. Sadece devam eden işler için akreditasyon verildi, başka vize verilmedi. Putin’in tavrı nedeniyle Ruslar durumdan vazife çıkardı. Türkler’in işlerini zorlaştırdılar, hak edişler zor alındı. Arkadaşlarımız da yeni ihaleleri takip etmedi” diyerek durumu özetledi.

Türkiye Müteahhitler Birliği Başkanı Mithat Yenigün

Görüşmeyle önümüz açılacak

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ziyaretini bu açıdan çok önemseyen Yenigün, “24 Kasım öncesi anlaşılmış beklemede olan yeni projeler ve sözleşmeler vardı. Olumlu bir durum olduğu takdirde yıl bitene kadar 2 milyar dolarlık sözleşme imzalayacağımız kanaatindeyim” dedi.

Türkler olmasa Soçi Olimpiyatları yetişmeyecekti

Türk inşaatçıların Rusya’da olmadığı bu zaman zarfında yeni oyuncuların girmediği fikrinde olan Yenigün, “Rusya’da yeterince müteahhit var. Yenilerin girdiğini zannetmem. Bizim özelliğimiz hızlı, ucuz ve kaliteli iş yaptığımız için yıllardır oradayız. Soçi Olimpiyatları’nda ihaleleri sadece Rus müteahhitlerine iş verdiler. Yetişemeyeceğini görünce Türkleri de kattılar ve olimpiyatların yetişmesi mümkün oldu. 2018’de Dünya Şampiyonası Rusya’da yapılacak. Oradan da iş çıkacağı fikrindeyim” diye konuştu.

Bloomberg TV