Vergi istisnası kalkıyor, yük artıyor

Yeni düzenlemeye göre taşınmaz ticareti yapan işletmeler her yıl 20 bin TL, büyükşehirlerde ise 40 bin TL tutarında ruhsat harcı ödeyecek. Bu uygulama, kayıtlı çalışan emlak ofisleri için yeni bir maliyet kalemi yaratacak.

“Kiralık konut arzı azalabilir”

Altın Emlak Global Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Hakan Özelmacıklı, teklifin bütçeye katkı sağlayacağını ancak piyasa açısından riskler içerdiğini söyledi. Özelmacıklı, “Gelir amacıyla konut alan yatırımcılar hem istisnanın kalkması hem de faiz giderlerini kira gelirinden düşemeyecekleri için ilerleyen dönemde kiralık konut arzında azalma bekleniyor. Bu durum kiraları yukarı çekerken, yurtdışından kira getirisi için yapılan alımları artırabilir,” dedi.

Özelmacıklı ayrıca, 700 bin beyan vermeyen ve 1,5 milyon potansiyel kira geliri sahibi mükellefin sisteme dahil edilmesinin hedeflendiğini, ancak mevcut sistemde zaten beyanname verenlerin yükünün ağırlaştığını vurguladı. “Önemli olan, kayıt dışı alanları sisteme dâhil edecek mekanizmaları güçlendirmek” diye konuştu.

Emlak işletmeleri için yıllık harç geliyor

Türkiye genelinde yetki belgesi almış taşınmaz ticareti işletmelerinin sayısı 86 bini aştı. Özelmacıklı, yeni düzenlemenin vergi adaletini güçlendirmeyi amaçladığını ancak kayıtlı çalışan işletmelerin yükünü artırdığını belirtti.

“Bugün sektörde hizmet bedelleri sınırlı, mükerrer ilan girişine izin veriliyor, kayıt dışı çalışan yüzbinlerce kişi var. Son on yılda kendini emlak danışmanı olarak tanımlayan kişi sayısı bir milyonu geçti. Bu tabloya rağmen düzenleme sadece kayıtlı işletmeleri hedef alıyor,” ifadelerini kullandı.

Özelmacıklı, asgari matrah şartı getirilmesi gerektiğini, aksi halde yetki belgeli işletme sayısında düşüş yaşanacağını belirtti.

Tapuda düşük beyana dört kat ceza

Yeni yasa teklifinde en dikkat çekici başlıklardan biri de tapu işlemlerinde eksik beyana yönelik cezaların artırılması. Gerçek satış bedelini düşük gösteren taraflara uygulanan yüzde 25’lik ceza, “bir kat” olarak yeniden düzenleniyor. Böylece tapuda düşük bedel beyan edenlere dört katına kadar ceza uygulanabilecek.

Özelmacıklı, “Emlak vergilerindeki artışlarla birlikte harç gelirleri 116 milyar TL barajını aştı. Yıl içinde döner sermaye bedelleri zaten yükselmişti. Rayiç değer sistemi güncellenmeden bu cezaların artırılması piyasayı tedirgin ediyor,” dedi.

“Vergi politikaları katılımcı biçimde belirlenmeli”

Özelmacıklı, finansal şeffaflık ve kayıt dışı ekonomiyle mücadele hedeflerinin desteklenmesi gerektiğini, ancak bunun tek yönlü gelir artırıcı yaklaşımlarla sınırlı kalmaması gerektiğini vurguladı:

“Kamuda harcamalar artarken bütçe dengesi, sadece vergisini zamanında ödeyen mükelleflerle sağlanamaz. Vergisel düzenlemeler, katılımcı ve bütüncül bir yaklaşımla yapılmalı.”

Emlaknews.com.tr

Konuya ilişkin duyuru, Gelir İdaresi Başkanlığının (GİB) internet sitesinde yayımlandı.

Buna göre, 14 Mayıs gün sonuna kadar verilmesi gereken 2018 yılı 1. geçici vergi dönemine ait gelir ve kurum geçici vergi beyannamelerinin süreleri 17 Mayıs Perşembe günü sonuna kadar uzatıldı.

AA

Özelleştirmede 13 milyar liralık hedefimiz var

Bütçe açığının belirli bir seviyede tutulması konusunda özel gayret gösterdiklerini söyleyen Ağbal, 2017 yılına ilişkin yılbaşında beklenilen bütçe açığının yüzde 1.6 olduğunu ancak açığın milli gelire oranının yüzde 2’ye çıktığını söyledi. Ağbal, “Hedefimiz bu rakamın hemen altı, hemen üstü olacak. Bütün gayretimizle bunun yüzde 2’nin altında sonuçlanmasını önemsiyorum” diye konuştu. Ağbal, özelleştirme uygulamalarına yoğunlaştıklarını, halen hidroelektrik santralleri ve liman ve gayrimenkul özelleştirmeleri olduğunu söyledi. Ağbal, “Özelleştirmede 13 milyar liralık bir hedefimiz vardı, şu andaki baz senaryoda bu 10 milyar civarında tahmin ediyoruz. Ama ikinci yarıda yoğun bir gayretle, 13 milyar liraya doğru yukarıya çekemeye çalışıyoruz” diye konuştu.

Meydan okuyana acımam

Yapılandırmayla ilgili birçok teşvik verildiğini buna rağmen ödemeyenlerin olduğunu söyleyen Ağbal, “Yüz binlerce mükellef vergisini yapılandırmadı. Adeta devlete meydan okurcasına, ‘Bunu ödemiyorum’ diyenlerle ilgili gerekeni yapacağız. Şayet gerçekten sıkıntı varsa başka. Ama durumu güzel, tıkır tıkır araba alıyor, ev alıyorsa kimse kusura bakmasın, üzerine gitmezsem vatandaş hesap sorar” dedi.

Sabah

Daha önce yapılandırılan borçlar kapsam dışı

Yaklaşık 9 milyon kişinin kamuya olan borçlarını kolayca kapatmasına imkan sağlayan tasarı, 19 Ağustos 2016’da yürürlüğe giren yapılandırma kanunu kapsamına giren alacak türleri ve alacaklı idareler esas alınarak, bu idarelerin 31 Mart 2017‘ye kadar olan kesinleşmiş alacaklarını yapılandırıyor. Daha önceki yapılandırma kapsamında başvuru yapamamış borçlulara da yeni bir imkan tanınıyor. Ancak yapılandırmadan yararlanan ve taksit ödemeleri devam edenlerin, yapılandırılan borçları kapsam dışında tutuluyor.

36 taksit imkanı

Vergi, prim, su borçlarına, ecrimisil ödemelerine, trafik, askerlik ve nüfus cezalarına yapılandırma imkanı getiren tasarıya göre, ana paranın tahsilinden vazgeçilmeyecek. Ancak gecikme faizi ve cezası silinip, bunun yerine enflasyona (Yİ-ÜFE) göre güncelleme yapılacak. Peşin ödemeyi seçenler enflasyon tutarının da yarısını ödeyecek. İsteyen de 6, 9, 12, 18 taksitten birini tercih edecek ve 2 ayda bir ödeme yapacak. Taksitli ödemelerde yeniden hesaplanan borca, belirlenen katsayılar ilave edilecek.

Başvuru için son tarih 30 Haziran

Yapılandırma başvuruları, düzenlemenin Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla başlayacak. Borcunu yapılandırmak isteyenler, 30 Haziran‘a kadar başvuruda bulunacak. İlk taksit ve peşin ödeme için son tarih; Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’na, Maliye Bakanlığı’na, il özel idarelerine ve belediyelere bağlı tahsil dairelerine olan borçlar için 31 Temmuz, SGK’ya olan borçlar için 31 Ağustos olacak.

Mobilyada KDV yüzde 8

Buna göre, döner koltuk ve sandalyeler, yatak haline getirilebilen oturmaya mahsus mobilyalar, büro mobilyaları, mutfakta ve yatak odalarında kullanılan ahşap mobilyalarla plastik maddeden yapılan mobilyaların KDV’si 30 Eylül’e kadar yüzde 8 olacak.

ÖTV sıfırlandı

Klima, buzdolabı, çamaşır makinesi, su ısıtıcısı, bulaşık makinesinin de aralarında bulunduğu beyaz eşya ile bazı küçük ev aletlerinden alınan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) ise 30 Eylül’e kadar sıfıra çekildi.

Beyaz eşya ve elektrikli ev aletlerinde ÖTV 30 Nisan’a kadar sıfırlanmış, mobilyadaki KDV ise yüzde 8’e düşürülmüştü.

‘Artık vergi mükellefi oldular’

Habertürk’ten Rahim Ak’ın haberine göre, günlük hatta saatlik kiralanan 773 evi denetlediklerini anlatan Bayrakdar, gelir elde etmesine karşılık hiçbir vergi ödeyen 667 evi mükellef olarak kaydettiklerini açıkladı. Bu evlerin sahiplerinin artık vergilerini ödemek zorunda kalacaklarını söyleyen Bayrakdar, önceki yıl yaptıkları çalışmalar ile İstanbul’da kira gelirlerini yüzde 14 artırdıklarını açıkladı.

Ticari işletme olarak değerlendirilecek

Günlük, saatlik ve haftalık kiralanan evlerden, sürekli kiralananların ticari işletme olarak değerlendirilecek. Evlere emniyet ve belediyeler ile giden vergi dairesi, böylece daha önce herhangi bir yaptırım uygulanmayan evlere bir yaptırım da uygulamış oluyor.

Kabul eden zararın yüzde 20’sini ödeyecek

Satış bedelinin düşük beyan edilmesine dair haklarında ön tespit yapılan mükellefler, Maliye tarafından izaha davet edilecek. Konut alırken değerini düşük gösterip daha az tapu harcı ödeyenler ile satarken düşük gösterip daha az vergi ödeyenler de bunun nedenini izah edecek. İzah edemezlerse bu kişilere ceza kesilecek. Eğer mükellef vergiyi ziyaa uğrattığını yani daha düşük gösterdiğini kabul ederse beyanname verecek. Tahakkuk eden vergiler ile izahat zammını süresinde öderse vergi zararının yüzde 20’sini ödeyecek ve vergi incelemesine tabi tutulmayacak, takdir komisyonuna sevk edilmeyecek.

İzah nasıl istenecek?

*Mükelleflerin faaliyet grupları ve sektörlerine göre Vergi Denetim Kurulu risk analizleri yapıyor.
*Yapılan risk analizleri sonucunda vergi zararı olabildiğine ilişkin ön tespit yapılırsa mükellef, izaha çağrılabilecek.
*50 bin liranın altında sahte belge düzenleyenler için de izaha davet uygulaması devreye girebilecek.
*Ancak bu mükelleflerin ilgili yıldaki toplam mal ve hizmet alımlarının yüzde 5’ini aşması halinde izaha davet uygulaması geçerli olmayacak.

Bildirim mecburi

Tasarrufu Kısıtlanan Bina, Arsa ve Arazi Hakkında Yönetmelik’in 2’nci maddesinde, umumi hizmetlere ayrılması sebebiyle üzerinde inşaat yapılmasına izin verilmeyen arsalar ile esaslı değişiklik ve ilaveler yapılmasına izin verilmeyen binaların tasarrufunun kısıtlanmış sayılacağının belirtildiğini anlatan Hakan Orhan, “Bu hallerde kısıtlı olarak vergilemenin, imar planının kesinleştiği tarihi izleyen yılbaşından itibaren ilgili arsa veya binanın bulunduğu alanın imar programına alınıncaya kadar devam edeceği ifade ediliyor” dedi. Aynı madde hükmünde, arsanın imar planında kısıtlılığı gerektiren amaçlara tahsis edildiğini bildirim mecburiyeti bulunduğunu anlatan Orhan, “Tespit edilmemiş olması halinde ise arsa veya bina sahibi tarafından yazılı müracaatıyla alınacak kısıtlılık durumunu gösteren belgenin ibrazı halinde kısıtlılık durumunun uygulanacağı belirtiliyor” diye konuştu.

Danıştay kararı var

Danıştay 9’uncu Dairesi’nin 2007/2143 sayılı Kararı ile imar planına alınan yerlerin tasarrufu kısıtlı yerlerden sayıldığını kaydeden Hakan Orhan, imar planına alınmakla birlikte henüz imar programına alınmayan davacılara ait taşınmaz için planda olduğu döneme ilişkin ödenen emlak vergisinin iadesinin yapılması gerektiğine oybirliğiyle karar verildiğini hatırlattı.

‘Kentsel dönüşüm de bir imar planıdır’

Kentsel dönüşüm planındaki arsa ve gayrimenkul sahiplerinin bu düzenlemeden yararlanabileceğini anlatan Hakan Orhan, kentsel dönüşümün aslında bir imar planı olduğunu belirtti. Bu plan dâhilinde olan ancak henüz imar izni verilmeyen gayrimenkuller için ilgili makamlara dilekçe ile başvurulması neticesinde kısıtlılığa ilişkin belge alınması gerektiğini ifade eden Orhan, “Bu belgenin bir dilekçe ile beraber belediyeye ibraz edilmesi durumunda mükellef, kentsel dönüşüm planına dâhil edilen yıldan itibaren kısıtlılık uygulamasından faydalanılabilecek, emlak vergisini 9/10 indirimli ödeyebilecek” dedi. Orhan kimi durumlarda da geçmişe yönelik fazla ödenen emlak vergilerinin iadesi mümkün olabileceğini de vurguladı.

Zamanaşımına uğramamış vergilerin ödenmesi gerekiyor

Burada dikkat edilmesi gereken başka bir noktanın ise Emlak Vergisi Kanunu’nun 30’uncu maddesinin 2’nci fıkrasının devam eden kısmı uyarınca tecil edilen 9/10 oranındaki verginin kısıtlılık kapsamındaki bina, arsa veya arazinin satılması, istimlaki veya hibe yoluyla devir ve temliki halinde, tahsilat zamanaşımına uğramamış vergilerin ödenmesi gerektiği olduğunu kaydeden Orhan, “Bu nedenle imar programı kesinleşinceye kadar gayrimenkulün elden çıkarılması gündemde ise indirim uygulamasından yararlanılmasının tekrar değerlendirilmesi faydalı olacaktır” açıklamasında bulundu.

‘Belediyeler rayiç bedeli düşük tutuyor’

Son Bakanlar Kurulu’nda da konuya ilişkin değerlendirme yaptığını belirten kaydeden Ağbal, belediyeler eliyle yapılan emlak vergisi tespit yönteminin doğru olmadığını belirterek bazı belediyelerin seçmenle karşı karşıya gelmemek için rayiç bedeli düşük tuttuğunu anlattı. Bunun da alınması gereken verginin alınamadığı anlamına geldiğini vurgulayan Ağbal, bazı uygulamaların da vatandaşları mağdur ettiğini söyledi. Ağbal “İstanbul Sultanbeyli’de ‘Burada sanayi büyüyor, ticaret gelişiyor, ekonomi büyüyor’ diyerek belediyeler parsel topluyor. Değeri yükseltiyor. Burada olan gariban vatandaşa oluyor” şeklinde konuştu.

Gayrimenkul haritası yapılıyor

Belediyeler rayiç değeri düşük gösterdiği için tapu harçlarının düşük alındığını anlatan Ağbal “Gayrimenkul gelirin gizlendiği sektör haline geldi” dedi. Emlak değerlerinin bir caddenin iki tarafında bile farklı olduğuna dikkat çeken Naci Ağbal, değerleme işini belediyelerden alarak Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü’ne yetki vermeyi planladıklarını söyledi. Tapu Kadastro memurlarının ve lisanslı değerleme uzmanlarının yetki alarak bu işi yapabileceğini belirten Ağbal “Ağrı’dan Edirne’ye uyumlu bir gayrimenkul haritası üretilecek. Bu herkes için bağlayıcı olacak” diye konuştu.

En çok İstanbul’u tercih ediyorlar

İstanbul’daki markalı konut projelerine sıklıkla yatırım yapan yabancı yatırımcılar İstanbul’dan sonra en çok Antalya, Bursa, Yalova, Ankara ve Aydın’da gayrimenkul alıyorlar. Mütekabiliyet Yasası’nın çıkması ile Türkiye’deki yatırımlarına hız veren yabancıların, ülkeye ilgisini artıran en büyük etkenlerden biri de müteahhitlerin projelerinde yabancıların tercihlerine uygun hareket etmesi ve yurt dışında yapılan tanıtımlar geliyor. Irak, Kuveyt, Suudi Arabistan, Afganistan ve Rusya Federasyonu vatandaşları, Türkiye’de en çok gayrimenkul satın alan yatırımcıların başında geliyor.

En fazla 30 hektarlık taşınmaz alabiliyorlar

Yabancıların Türkiye’de gayrimenkul sahibi olabilmesi için ikamet izni alma şartı aranmıyor. Buna karşılık, Türkiye’de en fazla 30 hektar taşınmaz satın alabilen ve sınırlı ayni hak edinen yabancıların gayrimenkul sahibi olduğu ilçenin yüzölçümünün en çok yüzde 10’una kadar taşınmaz alabilmesi mümkün. Askeri yasak alanlar başta olmak üzere güvenlik bölgelerinde taşınmaz alamayan yabancılar ayrıca bu bölgelerde izin almadıkça kiralama da yapamıyor.

Tapu almak ortalama iki ay sürüyor

Yabancıların aldıkları arsa, tarla gibi taşınmazların üzerinde proje geliştirmek isterlerse projeyi arsayı aldıktan sonra iki yıl içerisinde ilgili bakanlığın onaya sunması şart. Taşınmaz mülkiyetinin devri tapu müdürlüklerinde imzalanacak resmi senet ve tescille mümkün oluyor. Tapu alma işlemi ise yaklaşık 1-2 ay sürüyor. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’ne ön başvurusuyla başlayan tapu işlemlerinde ödenmesi zorunlu olan harç ve vergilerde yabancılarla Türk vatandaşları arasında bir farklılık gözetilmiyor.