Demiryolu ve denizyolu taşımacılığı paylarının artırılması ve ulaştırma planlamasında koridor yaklaşımına geçilmesi için demiryolu yük taşımacılığındaki payın yüzde 15’in, yolcu taşımacılığındaki payın ise yüzde 10’un üzerine çıkarılması hedefleniyor.

Böylece 2023 yılı sonuna kadar karayolunun yük taşımacılığındaki payının yüzde 90’dan yüzde 60’a, yolcu taşımacılığındaki payının da yüzde 89’dan yüzde 72’ye çekilmesi planlanıyor.

Ulaşım modlarının entegrasyonu sağlanacak

Ulaşımda enerji verimliliği konusunu ele alan Enerji Verimliliği Strateji Belgesi ile motorlu taşıtların birim fosil yakıt tüketiminin azaltılması, yük ve yolcu taşımacılığında demiryollarının ve şehir içinde toplu taşımanın payının artırılması, şehir içi ulaşımda gereksiz yakıt sarfiyatının önlenmesi ve çevreye zararlı emisyonların düşürülmesi amaçlanıyor. Yürütülecek çalışmalarla ulaşım modlarının entegrasyonu sağlanacak.

2015 yılı verilerine göre, Türkiye’nin toplam nihai enerji tüketiminin yaklaşık yüzde 25’i ulaştırma sektöründe gerçekleşti. Ulaştırmadaki enerji tüketiminin yüzde 91,6’sı karayolu ulaşımında gerçekleşti. Karayolundaki enerji tüketiminin de tamamını petrol ürünleri oluşturdu.

Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığınca bilgi ve iletişim teknolojilerinin ulaşım sektörüne adapte edilmesini amaçlayan Ulusal Akıllı Ulaşım Sistemleri Strateji Belgesi ve Eylem Planı ile ulaştırma sektörüne yönelik önlemler hayata geçirilecek.

AA

Türkiye’de 15 yılda toplam 30,2 milyar dolarlık enerji tasarrufu sağlanması öngörülüyor. Enerji verimliliği sayesinde ayrıca 2,5 milyar dolarlık 3 bin megavat kapasiteli doğalgaz santralinin kurulmasına gerek kalmayacağı hesaplanıyor.

Plandaki eylemler tarımdan, sanayiye, ulaşıma, binalarda enerji verimliliği uygulamaları ve çatılarda güneş santralleri kurulmasına kadar birçok alanda gerçekleştirilecek. Söz konusu yatırımlar kamu ve özel sektör tarafından yapılacak.

Plan kapsamında 2023‘e kadar kümülatif olarak 23,9 milyon ton eşdeğer petrol tasarruf sağlanacak ve bu tasarrufun sağlanması için 10,9 milyar dolar yatırım gerçekleştirilecek.

Binalar için ulusal veri tabanı oluşturulacak

Eylem planı kapsamında, Türkiye’de binalara ilişkin başlıca özelliklerle birlikte kentsel ve kırsal alanlardaki binaların sayısı ve tipolojisini içeren bir envanter geliştirilecek.

Belirli ölçekteki binaların gerçek enerji tüketim ve emisyon verilerinin toplanması, kıyaslama yapılması ve binaların enerji verimliliği açısından değerlendirilmesinin yapılabileceği bir ulusal veri tabanı oluşturulacak.

Binalarda enerji verimliliğinin artırılması ve halkın bilinçlendirilmesi için kılavuz ve rehber dokümanlar hazırlanacak. Yeni binaların “C” olan asgari enerji performans sınıfının “B” veya “A” sınıfına yükseltilebilmesi için yapılacak yatırımlar özendirilerek, bina sahiplerine doğrudan veya dolaylı destek sağlanacak.

Güneşten üretilen fazla elektrik için mahsuplaşma

Binalarda yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımına yönelik engeller azaltılacak, idari süreçler daha kolay ve hızlı hale getirilecek. Bu kapsamda, güneş paneli kullanılan binaların şebeke işletmecileriyle mahsuplaşması kolaylaştırılacak. Üretilen elektriğin ve ısı enerjisinin öz tüketimden fazlasının satışına yönelik gerekli düzenlemeler de eylem planı kapsamında gerçekleştirilecek.

Elektrik ve doğalgaz faturaları değişiyor

Bu arada, tüketicilerin bilinçlendirilmesi ve daha önceki tüketimleriyle kıyaslama yaparak enerji tasarrufu sağlamaları amacıyla, elektrik ve doğalgaz faturalarına yeni detaylar eklenecek.

Tüketicilerin verimli olmayan alışkanlıklarından kaçınması, enerji verimliliği iyileştirme önlemleri, enerji tüketen ekipmanların tasarruf olanakları hakkında bilgiler içeren bir uygulama, mevzuat geliştirilip enerji tedarik şirketleriyle iş birliği içinde hayata geçirilecek. Böylece oluşturulan ortak bir formatla faturalarda tüketimle ilgili temel istatistiklere yer verilecek, kullanım alışkanlıkları analiz edilerek uyarılar yapılabilecek.

Eylem planında yer alan kategoriler bazında 6 ayrı izleme ve denetleme komisyonu kurulacak. Bu komisyonlarda ilgili kurum ve kuruluşlardan uzman düzeyinde en az bir kişi yer alacak. Söz konusu komisyonlar bu yıl mayıs ayından başlamak üzere altışar aylık aralıklarla her yılın mayıs ve kasım aylarında eylemlerin gerçekleşme düzeyine ilişkin gelişmeleri değerlendirip ek önlemleri ilan edecek.

Bu kapsamda 2018’in enerji yoğunluğunun azaltılarak verimliliğin sağlanacağı ve yeni çalışmaların da ortaya konulacağı “odaklanma yılı” olması planlanıyor.

Eylem planı çerçevesinde, enerji sektörünün ayrıca daha çok yerli ve yenilenebilir kaynaklarla büyümesi amaçlanıyor.

AA