İstanbul depremi bir milli güvenlik sorunudur !

İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu, 26 Eylül 2019’da Silivri açıklarında meydana gelen İstanbulluların yüreğini ağzına getiren 5.8 büyüklüğündeki depremin ardından “Deprem Seferberlik Planı”nı açıklamıştı. İmamoğlu, İstanbul’da hasar alacağı tahmin edilen 20 bin binaya bir yıl içinde noktasal müdahale yapılacağını, 2 yıl içinde güçlendirme çalışmalarının tamamlanacağını duyurmuştu.

Harita Yüksek Mühendisi Uğur Örs yaptığı açıklamada, !İstanbul Depremi bir milli güvenlik sorunu olarak değerlendirilmeli ve acil önlem alınmalıdır” dedi.

7 büyüklüğünde bir depremde 48 bin hasarlı bina

İBB Deprem ve Zemin İnceleme Müdürlüğü ve Boğaziçi Üniversitesi tarafından 2018 yılında gerçekleştirilen “Deprem ve Hasar Kayıp Tahmin Çalışması”nda yer alan 7.5 büyüklüğündeki yıkıcı bir deprem senaryosuna göre; İstanbul’da çok ağır ve ağır hasarlı bina sayısı 48 bin, orta ve daha üstü hasarlı bina sayısı 194 bin olacak.

Yani binaların yüzde 22,6’sı yıkılacak, 25 milyon ton enkaz oluşacak, yolların yüzde 30’u kapanacak, 463 içme suyu noktası, bin 45 atık su noktası ve 355 doğal gaz noktası hasar görecek. Toplamda 120 milyar TL yapısal ve yapısal olmayan ekonomik kayıp yaşanacak! Bu çalışma 2019 yılında güncellendi. Ve Deprem Risk Yönetimi ve Kentsel İyileştirme Daire Başkanlığı Deprem ve Zemin İnceleme Müdürlüğü, bu projenin verilerini ilçeler bazında özelleştirdi. İlçelere özel olarak analizler ve haritalamalar yapılarak, İstanbul’un 39 ilçesi için “İlçe Olası Deprem Kayıp Tahmini Kitapçıkları” üretildi.

“İstanbul depreme hazır değil”

İstanbul’un depreme hazır olmadığını vurgulayan Harita Yüksek Mühendisi Uğur ÖRS, kamu binaları ve bazı yolların depreme karşı güçlendirildiğini ancak halkın yaşadığı yüz binlerce binanın depreme karşı güvenli olmadığını söyledi. Harita Yüksek Mühendisi Uğur ÖRS, kentsel dönüşümün çok iyi bir proje olduğunu ancak onun da hızlı ve doğru yürümediğini ifade etti.

“Devlet kararlı durmalı”

Harita Yüksek Mühendisi Uğur ÖRS, “İstanbul, devletin gücü, kararlılığı ve denetimini ortaya koyarak 1999’dan bu yana depreme hazırlandı mı, tabi ki hayır. Dolayısıyla İstanbul depreme hazır mı diye sorarsanız, büyük ölçüde hazır değil. Bir şeyler yapılıyor ama bu yapılanların can kaybını önlemedeki rolü son derece düşüktür. Örneğin resmi binalar, okullar, hastaneler, yollar ve viyadükler güçlendirildi. Bunlar iyi, güzel şeyler ama halkın yaşadığı yerlerde yüz binlerce bina var ve bunlar depreme karşı dayanıklı değil. Burada yaşayan halkın can güvenliği yok. O nedenle tabi ki herkes korkuyor. Kentsel dönüşüm yapmak suretiyle yapı stoğunu biraz düzeltmeye çalıştılar ama bu kentsel dönüşüm hızlı ve doğru yürümedi daha çok bir müteahhitlik projesi olarak algılandı. Kentsel dönüşüm depremde en büyük darbeyi yiyecek olan Avrupa yakasından başlamadı. Asya kıtasında, Bağdat caddesinde daha fazla oldu. Neden? Çünkü orada yapı para ediyor. Kentsel dönüşüm bence çok iyi bir projeydi ama bunu beceremedik” dedi.

“Önlem alınmalı”

Harita Yüksek Mühendisi Uğur Örs, son olarak halkın deprem farkındalığının arttırılması yönünde eğitimler verilmesinin önemli olduğunu belirtirken İstanbul’u yönetenlerin de afet ve risk yönetimini ciddiye almalarının gerekliliğinden bahsetti. Görür, ayrıca depremin en büyük çevre felaketi olduğunu ve bu konuda da gereken önlemlerin alınmasının önemine vurgu yaptı.

Tapu harcı nedir

Tapu harcı taşınmaz alım satım işlemleri sırasında vatandaştan tahsil edilen tapu hizmet bedelidir. Tapu harcı yaptırılmadığı taktirde tapu işlemleri gerçekleştirilemez. Tapu işlemlerini gerçekleştirebilmek için tapu dairesinden randevu alınmalı ve randevu saatinden önce tapu harcı yatırılmalıdır.

Tapu harcı kimden alınır

Tapu harcı hem alıcıdan hem de satıcıdan alınır. Ancak bazı durumlarda taraflar kendi aralarında bu konuda ilgili anlaşmaya varabilirler. Tapu masrafı iki taraftan da alındığı için, ev alma planınız varsa hesaplamalarınıza tapu bedelini de eklemenizde fayda var ancak Türkiye’de resmi bir uygulama olmamakla birlikte genellikle tapu harcını alıcı ödemektedir. Bundan dolayı tapu harcı noktasında satıcı ile konuşulması gerekmektedir.

Tapu harcı oranı nedir

Tapu harcı bedeli, aksi taraflarca kararlaştırılmadıkça alıcı ve satıcıdan eşit olarak yani her birinden satış bedelinin %2’si oranında tahsil edilir. (31.12.2018 tarihine kadar alıcı ve satıcıdan ayrı ayrı %1,5 olarak tahsil edilecek.) Yani 200.000 TL değerindeki bir evin alım/satım işlemlerinde alıcı ve satıcı ayrı ayrı 4.000 TL harç bedeli öderken, 31.12.2018 tarihine kadar alıcı ve satıcı ayrı ayrı 3.000 TL harç bedeli ödeyecek.

Tapu harcından kimler muaf

Kentsel dönüşüm yasası kapsamında satışı yapılan gayrimenkuller için tapu harcı alınmayacak. Yeni düzenlemeye göre, dönüşüm uygulamaları teşvik edilecek.

Riski binaların yenilenmesi de dahil

Eğer binanız kadar bir bina inşaatı yapacaksanız harç ödemiyorsunuz. Yeni yapacağınız bina eski binanızdan bir buçuk katı büyükse o zaman belediyeye ruhsat harcı ödüyorsunuz.

TOKİ şehit aileleri, dul ve yetimlere tapu harcı muafiyeti sağladı

TOKİ tarafından faizsiz konut kredisi kullanan şehit aileleri, harp ve vazife malulleri ile dul ve yetimlere tapu harcı muafiyeti sağlandı. Sadece bir konutla sınırlı kalmak kaydıyla sağlanacak muafiyetle şehit aileleri, alım satımda da yüzde 4’lük harç indirimine kavuşacak.

TOKİ’den faizsiz kredi kullanana sağlanan harç muafiyeti sadece idarenin yaptığı konutlarla sınırlı değil. İdareden faizsiz kredi kullanmasına rağmen konutu bir başka yerden alan şehit aileleri ile dul ve yetimleri yine bu indirimden faydalanabilecek. Kredinin tavan tutarına ise Yüksek Planlama Kurulu (YPK) karar veriyor. Kredi için yapılacak başvurulara, kredilerin kullandırılmasına, geri ödeme süre ve yöntemlerine ilişkin usul ve esaslar, Toplu Konut İdaresi’nce çıkarılan yönetmelikle belirleniyor.

Harita Yüksek Mühendisi Uğur Örs

“Bu durumu bilen ne kadar kişi var derseniz sayısı oldukça az maalesef”

Sıfır vergiden faydalanmak için evin brüt 200 metrekareyi aşmaması ve sadece bir konutun olması gerektiğini kaydeden Örs, “Buna rağmen vergi borcu çıkarılan veya vergi ödeyen milyonlarca vatandaş var. Vergi muafiyetinden faydalanmak için mutlaka belediyeye başvurup vergi muafiyeti formu doldurup bizzat başvuru yapmak gerekiyor” dedi.

İadesini isteyin

Bilmeden emlak vergisi ödeyen emekliler, ev hanımları, işsizler, engelliler, gaziler, şehit dul ve yetimleri; yersiz ödemenin iadesi için belediyelere itiraz ederek, geriye dönük 5 yıllık emlak vergisini isteyebileceğini bildiren Örs,

“Bunun için belediyenin emlak birimine, ‘Vergi usul kanunu Madde 120/2’yi dayanak göstererek ‘düzeltme dilekçesi’ verilmeli” ifadelerini kullandı.

Kimler emlak vergisinden muaf tutulacak?

Harita Yüksek Mühendisi Uğur Örs, muafiyetten yararlanabilmek için mesken sahibinin ev hanımı, şehit yakını, gazi, dul, işsiz veya emekli olması şartları arandığını belirterek muafiyet şartlarını şöyle sıraladı:

“Eviniz, brüt 200 metrekareden küçük ise emlak vergisinden muaf olabilirsiniz. Ancak brüt alan hesabına konutun dışında kalan; sığınak, kapalı otopark, merdiven boşluğu ve hol gibi alanlar dahil edilir. Buna rağmen, 200 metrekarenin altındaysa, emlak vergisinden muaf tutulursunuz.

Eğer, dairenizde intifa hakkını kullanıyorsanız; yani, yani başka bir dairede kısıtlı kullanım hakkınız varsa, bu metrekare de evin toplam brüt metrekaresine yansıtılır. Hala 200 metrekarenin altında kalıyorsa, emlak vergisinden muaf tutulursunuz.

Yazlık ev sahibi olmanız, gelir vergisi ödemesini zorunlu kılar. Ancak, yaz-kış bu evde yaşadığınızı kanıtlamanız halinde, emlak vergisinden muaf olursunuz.

SGK’dan aldığınız belgelerle vergi mükellefi olmadığını ispatladığınız takdirde, emlak vergisinden muaf olursunuz.
Yanan, yıkılan, tamamen kullanılmaz hale gelen binaların durumundan doğan, vergi mükellefliği muafiyeti, bu olayların yaşandığı tarihi takip eden ilk emlak vergisi dönemi itibarıyla başlar. Binanın durumu devam ettiği müddetçe, devam eder.

Yeni inşa edilen bina veya binaların vergisi, arsasının vergisinden az olamaz; ancak Emlak Vergisi Kanunu’na göre, bina veya apartman dairelerinin vergi değerinin 4’te 1’i, inşalarının sona erdiği yılı takip eden bütçe yılından itibaren, 5 yıl süre ile geçici muafiyetten faydalandırılır.

Dilekçeyle bildirmek durumunda olmadığınız istisnai durumlardan biri de, o yıl içinde satın aldığınız evin emlak vergisi, evin eski sahibi tarafından ödenir. Sizin emlak vergisi mükellefliğiniz ise bir sonraki sene başlar”.

Emlak vergisi muafiyetine nasıl başvurulur?

Emlak vergisi ödemesinden muaf olunan şartların tamamını karşılandığı takdirde, taşınmazın bağlı bulunduğu belediyeye başvurarak, bu durumun bildirmesinin yeterli olduğunu kaydeden Örs, “Başvurunuz onaylandıktan sonra, bu haktan kolayca yararlanabilirsiniz. İlgili şartları taşıdığınız halde muafiyet durumundan haberdar olmadığınız için emlak vergisi ödediyseniz; geçmişe dönük beş yıllık emlak verginizin iadesini talep edebilirsiniz” dedi.

Emlak vergisi muafiyet dilekçesi nasıl yazılmalı?

Harita Yüksek Mühendisi Uğur Örs, emlak vergisi muafiyet dilekçesinin nasıl yazılması gerektiğini şöyle açıkladı:

“Bağlı bulunduğunuz Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğü’nün dikkatine yazılır. Bu dilekçede, vergi muafiyeti için gerekli tüm şartların yerine geldiğine dair detaylı beyan verilir. Örneğin, daimi kalıcı olduğunuz konutun, brüt 200 metrekare olduğu vb. bilgilere yer vererek; bina ile ilgili açık adres, vergi sicil, pafta, ada ve parsel numarasını bildirerek dilekçenizi tamamlayabilirsiniz”.

Hürriyet