Buna artışa göre 2018 Şubat kiralara yapılacak zam yüzde 15,66 olarak belirlendi. Konut kira sözleşmesi bu ay yenilenen kiracılara bu orandan fazla zam yapılamayacak.

Bir önceki sene kirası 1000 TL olan bir kiracının Şubat 2018’de yapılan zamla birliktekirası 1.213,9 TL’ye çıkacak.

İşyerlerinde sözleşmeye göre zam

Kiracılık hukuku gereğince, işyeri kira artış hesaplamalarında üretici fiyat endeksi zorunluluğu 2020 yılına kadar bulunmuyor. Buna göre, işyerindeki kiracıya sözleşmede belirtilen oranlarda zam yapılabiliyor.

Dövizli kira anlaşmaları

Sözleşmede kira bedeli yabancı para olarak kararlaştırılmışsa, 5 yıl geçmedikçe kira bedelinde değişiklik yapılamıyor.

5 yıl geçtikten sonra kira bedelinin belirlenmesinde, yabancı paranın değerindeki değişiklikler de göz önünde tutularak üçüncü fıkra hükmü uygulanıyor.

ÜFE’deki artış

Yurt içi üretici fiyat endeksi aylık yüzde 0,99 arttı. Yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE), 2018 yılı Ocak ayında bir önceki aya göre yüzde 0,99, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 0,99, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 12,14 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 15,66 artış gösterdi.

ÜFE‘nin 12 aylık ortalaması baz alınarak hesaplanan kira zam oranı 017 yılı Aralık ayında Kasım ayına göre yüzde 1,37 artış, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 15,47 artış, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 15,47 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 15,82 artış gösterdi.

Yeni kira zammı nasıl hesaplanır?

Yeni yapılan zamla birlikte ev sahipleri üst sınır olan yüzde 18,82’lik zam oranından fazla zam yapamayacak. Zamla birlikte 1000 lira kira ödeyen vatandaş, ödediği bedelin yüzde 18,82’si yani 1,158.2 TL kira ödeyecek.

Karmaşayı Yargıtay giderdi

Borçlar Kanunu’nda kira artışının bir önceki yılın ÜFE’sini geçemeyeceği yazıyor. Ancak Yargıtay 6’ncı Hukuk Dairesi’nin aldığı bir kararda, artışın son 12 aylık ÜFE ortalamasına göre yapılabileceğine hükmedildi. Emsal karara göre; kira kontratı yeni bitenler veya bitecek olanlar son 12 aylık ÜFE’ye bakacak. Nisan itibarıyla bu oran yüzde 6.9. Yani ev sahibi, 1000 liralık kirayı en fazla 1069 lira yapabilir.

Bir istisnası bulunuyor

ÜFE’nin üzerinde yapılan zamma karşılık mahkeme yolu açık. Dava açan da kazanıyor. Kira artışında ÜFE’nin aşılacağı bir istisna var. Eğer kiracı 5 yıl ve daha uzun süre aynı evde oturuyorsa, mülk sahibi kirayı piyasa şartlarına göre güncelleme hakkına sahip. Yıllık kira artışları sözleşmelere serbestçe yazılabiliyor. Bu durumda zam yine yasal artış oranını geçemez. Emlakçılar ve mülk sahipleri bu konuda yanılabiliyor.

Sözleşmede yazsa da geçerliliği yok

Posta’nın haberine göre, Tüketici Hukuku Enstitüsü Başkanı Hakan Tokbaş, kira sözleşmesinde yazsa dahi Borçlar Kanunu’ndaki hükümlerin emredici olduğuna dikkat çekiyor. Hakan Tokbaş, “Bu yüzden sözleşmede daha yüksek oran yazarsa geçersiz olur. Kiracı, ev sahibi ile itilaf yaşarsa son bir yıllık ÜFE oranındaki artış kadar farkı kiraya ekleyip yatırmalı. Böylece ev sahibi ‘Eksik kira yatırdı’ deyip, kira sözleşmesini feshedemez ve hukuki işlem başlatamaz” dedi.

İş yeri için 2020’ye kadar vakit var

İş yeri kira artışı da en çok merak edilen konular arasında. Bununla ilgili Tüketici Sorunları Derneği Emlak Komisyonu Başkanı Hatice Kolçak şunları söyledi: “Borçlar Kanunu’ndaki kira artış maddesinin uygulanması işyerleri için 2020 yılına ertelendi. Bu durumda, mülk sahibi ile kiracı esnaf veya şirket uzlaşarak bir kira artış oranı belirleyecek. Yani ÜFE’ye göre artış işyerleri için şimdilik geçerli değil. Kirayı piyasa belirler.”