TÜROB’dan yapılan açıklamaya göre, konaklama sektörü, Türkiye genelinde sonbaharın ilk ayına, doluluklarda hafif artışla girdi. İstanbul’da doluluklarda düşüş yaşanmasına karşın fiyatların yükselmesi memnuniyetle karşılandı.

Fiyatlardaki artışın Avrupalı turistlerin geri dönüş sinyali olarak yorumlanabileceği ve son dönemde Orta Doğu kökenli turistlerin domine ettiği İstanbul turizminde pazar çeşitlenmesinin yeniden başladığı görüldü.

Dünya çapında veri ve analiz şirketi STR’nin TÜROB için hazırladığı Eylül 2018 Ülke Performans Raporu’na göre, Türkiye’nin Eylül 2018 otel dolulukları, 2017 yılının aynı dönemine yüzde 0,8 artarak yüzde 70,8 olarak kaydedildi. Ocak-Eylül 2018 döneminde ise doluluklar, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 11,7 artarak yüzde 66,8 olarak gerçekleşti.

Average Daily Rate (ADR) olarak adlandırılan ortalama günlük satılan oda bedeli Eylül 2018’de yüzde 0,2 düşüşle 76,2 avroya gerilerken, 9 aylık dönemde yüzde 5,1 artışla 72,1 avroya yükseldi. Toplam oda sayısı üzerinden odabaşı elde edilen gelirler ise (RevPAR) Eylül 2018’de yüzde 0,6 artışla 53,9 avro, 9 ayda yüzde 17,4 artışla 48,2 avro oldu.

İstanbul’da doluluk düştü, fiyat arttı

İstanbul’un Eylül 2017’de yüzde 77,6 olan doluluk oranı, Eylül 2018’de yüzde 2,2 azalarak yüzde 75,9 olarak ölçüldü. Ortalama günlük satılan oda bedeli 91,3 avro ile 2017’ye göre yüzde 6,5 artış gösterdi.

Toplam oda sayısı üzerinden odabaşı elde edilen gelirlerde ise geçen yıla oranla yüzde 4,1 artış yaşandı ve 69,3 avro oldu. Ocak-Eylül 2017’de yüzde 62,1 olan doluluk oranı, Ocak-Eylül 2018’de yüzde 71,4’e, ortalama günlük satılan oda bedeli 76 avrodan 82,6 avroya, odabaşı elde edilen gelir 47,2 avrodan 58,9 avroya yükseldi.

Antalya’da doluluk arttı, fiyat düştü

Antalya’da Eylül 2018 otel dolulukları, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 13,5 artarak yüzde 75,1 olarak gerçekleşti. Ortalama günlük satılan oda bedeli 85,57 avro ile Eylül 2017’ye göre yüzde 6,5 düşüş gösterdi.

Toplam oda sayısı üzerinden odabaşı elde edilen gelirlerde ise geçen yıla oranla yüzde 6,1 artış kaydedildi ve 64,2 avro olarak ölçüldü. Ocak-Eylül 2017’de yüzde 59,9 doluluk oranı Ocak-Eylül 2018’de yüzde 66,7’ye, ortalama günlük satılan oda bedeli 83,5 avrodan 85,9 avroya, odabaşı elde edilen gelir 50 avrodan 57,3 avroya yükseldi.

“9 ayda en yüksek doluluk artışı Türkiye’de”

Açıklamada görüşlerine yer verilen TÜROB Başkanı Timur Bayındır, şunları kaydetti:

“9 aylık dönemde Türkiye, doluluk oranında en yüksek artışı yaşayan ilk ülke olurken, odabaşı elde edilen gelirde Rusya’dan sonra geçen yıla göre en yüksek artış oranını yakalayan ikinci ülke oldu. Buna karşılık Avrupa ortalamasına ulaşamadık. 9 aylık dönemde Avrupa ülkeleri arasında ortalama doluluklar yüzde 73, ortalama günlük satılan oda bedeli 112,4 avro, toplam oda sayısı üzerinden odabaşı elde edilen gelirler ise 82 avro oldu. Türkiye’nin 9 aylık dolulukları ortalama yüzde 66,8, ortalama günlük satılan oda bedeli 72,1, toplam oda sayısı üzerinden odabaşı elde edilen gelirler ise 48,2 avro oldu. Bu yıl ülkemizde hızlı artışlara rağmen 9 aylık dönem itibarıyla doluluklarda ve fiyatlarda Avrupa ortalamasını henüz yakalayamadık.”

Bayındır, İstanbul’da doluluk düşüşüne karşın fiyat artışları gerçekleşmesinin pazarın yeniden çeşitlenmeye başlamasının işareti olduğunu belirtti.

AA

Hollanda pazarına yönelik çalışan turizmcilerin “Hollandalılar Türkiye’yi özledi” sloganıyla tanıtımlara başladığı bildirilen açıklamada, bu yıl bu pazarda yüzde 20 civarında artış beklendiği kaydedildi.

Açıklamada, Kültür ve Turizm Bakanlığı verilerine göre 2016’de Türkiye’yi ziyaret eden Hollandalı sayısının 906 bin iken, bu yıl yaklaşık yüzde 12’lik düşüşle 799 bine gerilediği, İstanbul’a geçen yıl yüzde 2,7’lik düşüşle 253 bin Hollandalı turistin geldiği belirtildi.

Türkiye 6. sırada

Açıklamada, Hollanda’nın en önemli tur operatörlerinden Corendon’un, kısa süre önce gerçekleştirilen Utrecht Turizm Fuarı kapsamında çıkardığı yayında “Türkiye geri döndü” başlığı ile Hollandalıların son 2 yıldır Türkiye’yi, Türkiye’nin denizlerini, “her şey dahil” sistemini, hizmet kalitesini özledikleri ve 2018’de Türkiye’ye geri dönecekleri vurgulandı.

Söz konusu yayında, Hollandalıların 2016’da 17,9 milyon yurt dışı seyahati gerçekleştirdiği ve toplam 12,6 milyar avro harcama yaptığı, Hollandalıların tercih ettikleri destinasyonların ise Fransa, Almanya, İspanya, İtalya, Yunanistan ve Türkiye olarak sıralandığı bildirildi.

Yayında, Hollanda’nın Türkiye açısından özellikle güney kesim destinasyonları için önemli bir pazar olduğu ancak kültür ve iş turizmi için İstanbul’un potansiyelinin verimli kullanılamadığı belirtildi.

Özellikle büyük hacimli fuarlarda, tedarik eden katılımcı sayısı göz edilmeksizin, İstanbul, Kapadokya, Antalya gibi destinasyonların bir marka olarak ayrıca tanıtımının sağlanması gerektiği kaydedilen yayında, Türkiye’ye gelen yabancı ziyaretçiler arasında Hollanda’nın pazar payının yüzde 2,4 olduğu bildirildi.

Yeni yatırımın yanı sıra yenileme teşviklerine de ihtiyaç duyulduğunu belirten Bayındır, “Antalya, İstanbul, Aydın ve Muğla’da yıpranma sürecine giren birçok otel bulunduğu göz önüne alınmalı ve bu illerimize verilecek teşvik belgelerinde yeni yatırımlar yerine, daha çok mevcut yatırımların modernizasyonu ve renovasyonu yönünde düzenleme yapılmalı” diye konuştu.

En büyük artışı Türkiye gösterdi

2017 yılına dair değerlendirmelerde bulunan Bayındır, sektörün zor geçen sürecin ardından toparlanmaya başladığını kaydetti. Bayındır, “Türkiye’nin Ekim 2017 otel dolulukları, 2016 yılının aynı dönemine yüzde 22.9 artarak yüzde 64.2 olarak kaydedildi. Ocak-Ekim 2017 döneminde Türkiye genelinde otel dolulukları 18.5 artışla yüzde 60.1 olarak gerçekleşti. İlk 10 aylık dönemde otel doluluklarında en büyük artışı gösteren ülke de Türkiye oldu” ifadelerini kullandı. Artan doluluklara rağmen fiyatların aynı oranda yükselmediğine dikkat çeken Bayındır, şunları anlattı: “2017 yılı ilk 10 ayında oda fiyatlarında en büyük kaybı yaşayan ülke yüzde 13.1 düşüş ve 68.9 euro ile Türkiye oldu. Şimdi üzerinde önemle durulması gereken konu, ‘elimizdeki müşteriyi de kaybetmeden fiyatlarımızı nasıl yükselişe geçirebiliriz’ olmalı. Turist sayısındaki artıştan daha çok, fiyatlarda yükselme sağlamaya odaklanmak lazım. Tabii elimizdeki müşteriyi de kaybetmeme kaydıyla. Yeni yılın ilk ve en önemli çalışması bu olmalı. Zor bir konu ama biraz turizmcilerin fiyat konusunda direnç göstermesi lazım.”

Tanıtımlar başlamalı

Gelecek yıl herhangi bir olumsuzluk yaşanmazsa turist sayısındaki yükselişin devam edeceğini öngördüklerini aktaran Bayındır, tanıtımların bir an önce başlaması gerektiğine dikkat çekti. Türkiye’de çok önemli bir iç turizm potansiyeli bulunduğunu vurgulayan Bayındır, “Yerli tatilci sadece Türkiye’de değil, gittiği diğer ülkelerde de tercih edilen, istenen bir profile sahip. Dolayısıyla iç pazarda da bunun değerini bilememiz ve ona göre uygulamaları hayata geçirmemiz lazım. İlk önce kendi halkına güveneceksin. Ne olursa olsun bu ülkenin çocuklarıyız ve bu ülkede yaşıyoruz” şeklinde konuştu.

1 milyon Çinli hayal değil

Türkiye’nin Hindistan, Çin ve diğer Uzakdoğu ülkelerine odaklandığını anımsatan Bayındır, ancak bu pazarlarda ulaşım probleminin hala sürdüğünü belirtti. Çin Havayolları’nın Türkiye uçuşlarının artması gerektiğini belirten Bayındır, “Mevcut durumda bütün Çin Türkiye’ye gelmek istese senede 300 bin kişi gelebilir. Çin hükümetinin Türkiye’ye uçak seferleri koymasını sağlamak lazım. Çinli havayollarının Beijing-Atina direkt uçuşları başladı bile. Bu uçuşların Türkiye’ye de gelmesini sağlarsak Çinli turist sayısı artar. Ne yapıp edip Çinli turist sayısını 1 milyona çıkarmamız lazım. 1 milyon Çinli hayal değil” değerlendirmesini yaptı.

Sabah

TÜROB açıklamasına göre, geçen yılın ilk 6 aylık döneminde 31 ilde toplam 19 bin 124 yataklı 94 otel projesi için 1 milyar 480 milyon TL’lik teşvik başvurusunda bulunulmuştu. İlk yarıda parasal bazda yatırım tutarında yüzde 13,5 artış gerçekleşti. Ancak rekor yılı olan ve ilk yarısı itibarıyla 2 milyar 751 milyon TL’lik yatırıma imza atılan 2014 yılı rakamlarına hala ulaşılamadı.

Yatırım miktarı yüzde 190 arttı

Haziran 2016’da 7 ilde toplam bin 385 yataklı 8 otel projesi 92,3 milyon TL’lik teşvik başvurusunda bulunulurken, Haziran 2017’de 7 ilde toplam 2 bin 379 yataklı 13 otel projesi için teşvik miktarı 268 milyon TL’ye yükseldi. Yapılması planlanan tesislerin kapasitelerine bağlı olarak yatırım miktarının da yüzde 190 artması dikkati çekti.

Karadeniz’e yatırımlar sürüyor

Açıklamada verilen bilgilere göre, yılın ilk yarısında yapılan yatırımlarda yine Antalya, İstanbul, İzmir ve Muğla öne çıkan iller oldu. Bu illerde 9’ar otel projesi teşvik aldı. Yatak kapasitesi bakımından 2 bin 390 yatak sayısı ile Antalya ilk yarıda en büyük payı aldı. Orta Doğu’dan gelen turist sayısındaki artışla birlikte başta Trabzon olmak üzere Karadeniz’deki yatırımlarda sıçrama dikkat çekiyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın düzensiz yapılaşmaya dikkati çektiği Karadeniz Bölgesi’nde otel yatırımlarında büyük artış gözlenirken, Körfez turistlerinin büyük ilgi gösterdiği Trabzon’da art arda yeni yatırımlar devreye giriyor.

6 ayda 7 otel projesi

İlk 6 ayda Trabzon’da toplam yatırım tutarı 100 milyon TL’yi bulan 7 otel projesi için teşvik başvurusunda bulunuldu. Trabzon’da 2016 yılında da 86 milyon TL tutarında bin 451 yataklı 12 otel projesi başlamıştı. Böylece son 1,5 yılda sadece Trabzon’da 19 otel projesi başladı. Bu arada Karadeniz Bölgesi’nde bu yıl ilk yarıda Ordu, Rize ve Samsun’da birer proje teşvik aldı.

TÜROB Başkanı Timur Bayındır, Karadeniz Bölgesi’ndeki yatırım artışında Körfez bölgesinden gelen turistin sayısındaki artışın önemli bir rolü bulunduğunu hatırlatarak, bu bölgede yatırımların kontrollü bir şekilde yapılması gerektiği uyarısını yineledi.

Bayındır, “Gelecek dönemde otel arzı talebin üzerinde olabilir. Bu durum da bölgede birçok yatırımın atıl kalmasına neden olabilir.” uyarısında bulundu.

“Trabzon’da yatak kapasitesi 6 binin üzerinde”

TÜROB Trabzon Temsilcisi Ali Şahin de Karadeniz bölgesinin ciddi düzeyde otel yoğunluğuna doğru gittiğine işaret ederek, şu bilgileri verdi:
“Sadece Trabzon’da değil, Ordu ve Samsun’da da aynı sorun yaşanıyor. Plansız yatırımlar, gelecek dönemde sıkıntılara neden olabilir. Oteller atıl kalabilir. Bölgede sezon kısa. Yatırımların atıl kalmaması için sezonu uzatacak uygulamaların devreye girmesi lazım. Trabzon’da yatak kapasitesi 6 binin üzerinde. Devam eden yatırımlarla 1,5 yıl içinde 10 bini bulacak. Yüksek sezonda bazı otellerde yüzde 80’i bulan doluluklar, yıllık bazda ortalama yüzde 50’nin çok altına iniyor. Yatırımların bir plan dahilinde yapılması gerekiyor.”

AA

İstanbul Anadolu Yakası’nda da İstanbul’un diğer bölgeleri gibi konaklama sektöründe aşırı arz riski oluşurken, bölgedeki kayıt dışı ve kontrolsüz günübirlik kiralık evler turizm ve konaklama sektörü için tehdit oluşturuyor.

Hem güvenlik hem de mali açıdan devlete büyük zararı bulunan bu tip evler, hükümetin hayata geçirdiği yeni uygulamalar ile kontrol altına alınmaya başladı. Ancak yine de bu bölgede günübirlik kiralık evler geniş bir faaliyet alanı buluyor.

Tamamen kayıtdışı

Araştırmayla ilgili bilgi veren TÜROB Yönetim Kurulu Üyesi Levent Erdoğan, bu tip evlerin tamamen kayıt dışı çalıştığına işaret ederek, uyguladıkları fiyatlar ile tamamen kayıt içindeki otellerle haksız rekabete neden olduklarını dile getirdi.

Erdoğan İstanbul’un Anadolu yakasında yer alan toplam kayıtlı konaklama tesis sayısının 190, toplam yatak kapasitesinin ise 22 bin 220 civarında olduğunu hatırlatarak, “Bu tür yerler terör örgütleri ve kanun dışı kişilerin kullanımına çok müsait. 18 yaş altı gençlerin kanun gereği otellerde tek başına konaklaması mümkün olmadığından dolayı bu tür yerlere yöneldiğini de üzülerek gözlemlemekteyiz.” dedi.

Kasım ayında günlük kiralık ev kiralayanların kimlik bildirimi yapmasının zorunlu hale getirildiğini belirten Erdoğan, “Konut oldukları için denetimleri neredeyse imkansız. Kanuna aykırı hareket etmeleri halinde ruhsat iptali ile ilgili maddenin işletilebilmesi mümkün değil, çünkü zaten ruhsatları yok.” diyerek duruma açıklık getirdi.