Ocak-ekim döneminde de satışlar, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 11,9 artarak 1 milyon 112 bin 374’e çıktı.

İstanbul, ekimde konut satışlarında 24 bin 812 ile en yüksek paya sahip il oldu. Bu ili 15 bin 257 ile Ankara, 8 bin 658 ile İzmir izledi.

Konut satışının en az olduğu iller ise 76 ile Hakkari, 97 ile Bayburt ve 112 ile Ardahan olarak sıralandı.

Yabancılara konut satışı

Buna göre, ekimde yabancılara 2 bin 122 konut satıldı. Söz konusu satışlar, yıllık bazda yüzde 16,3 azaldı. Toplam konut satışları içinde yabancılara yapılan konut satışının payı yüzde 1,3 olarak hesaplandı.

Yabancılara yapılan satışlarda ilk sırayı 750 konutla Antalya aldı. Bu ili 724 konutla İstanbul ve 148 konutla Mersin takip etti.

Yabancılara konut satışı, ocak-ekim döneminde de geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 37,2 azalarak 19 bin 212 oldu.

Ülke uyruklarına göre en çok konut satışı Rusya vatandaşlarına yapıldı. Ekimde Rusya vatandaşları Türkiye’den 373 konut satın aldı. Bu ülke vatandaşlarını 172 konutla İran, 136 konutla Ukrayna vatandaşları izledi.

İpotekli konut satışları arttı

Türkiye genelinde ipotekli konut satışları, ekimde, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 278,2 artarak 21 bin 95’e çıktı. Toplam konut satışları içinde ipotekli satışların payı yüzde 12,8 olarak gerçekleşti.

Ocak-ekim dönemindeki ipotekli konut satışları ise geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 31,9 azalışla 113 bin 405 oldu.

Ekim ayındaki ipotekli satışların 5 bin 167’si, ocak-ekim dönemindeki satışların 26 bin 869’u ilk el satışları olarak kayıtlara geçti.

İlk el konut satışları arttı

Türkiye genelinde diğer konut satışları, ekimde, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 63,3 artarak 144 bin 43 oldu. Toplam konut satışları içinde diğer satışların payı yüzde 87,2 olarak kaydedildi.

Ocak-ekim döneminde gerçekleşen diğer konut satışları ise geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 20,7 artarak 998 bin 969 oldu.

Türkiye genelinde ilk el konut satış sayısı, ekimde yıllık bazda yüzde 97,3 artışla 57 bin 679 oldu. Toplam konut satışları içinde ilk el konut satışlarının payı yüzde 34,9 olarak tespit edildi. İlk el konut satışları ocak-ekim döneminde de geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 20,4 artışla 358 bin 558’e yükseldi.

Türkiye genelinde ikinci el konut satışları, ekimde, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 66,5 artış göstererek 107 bin 459’a çıktı.

Toplam konut satışları içinde ikinci el konut satışlarının payı yüzde 65,1 olarak hesaplandı. İkinci el konut satışları, ocak-ekim döneminde de geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 8,3 artışla 753 bin 816 oldu.

Mert Davut-Mertkan Oruç-AA

CHP’li Karabat, hükümetin tutarsız ekonomi politikalarının bedelini ülkece ödediğimizi ifade ederek; “Erdoğan’ın ‘Faiz sebeptir, enflasyon neticedir’ tezinden vaz geçildi. Ancak bu makas değişikliğinin bedelini ağır bir biçimde ödüyoruz.” dedi.

“TÜİK’e göre, 2023 yılında konut satışları bir önceki yıla göre %17,5 azalarak 1 milyon 225 bin 926 olarak gerçekleşti. Ancak 2024 Şubat ayında açıklanan verilerinde konut satışlarında %17,3 artış kaydedildi. Bugün açıklanan Mart ayı verilerinde ise bir önceki yılın aynı ayına göre %0,1 azalma kaydedildi. Ekonomide ve alım gücünde geriye gidiş olduğu halde bu artış üzerinde durulmalıdır” diyen Karabat sözlerini şöyle sürdürdü: “Bu veriler dikkatli incelendiğinde kredili /ipotekli satışların önceki yılın Ocak-Şubat dönemine göre %56,1 azaldığı görülüyor. Bu şu anlama geliyor, konut sahibi olanlar yine toplumun en zengin kesimleri ya da elinde yüklü miktarda sıcak para tutanlar oluyor.”

Konut satışlarında dikkat çeken artış!

1. Bilindiği üzere dar gelirli, ücretli ya da memurların konut edilmelerinin en temel yolu krediden geçiyor. Ancak bugün faizler öyle bir seviyeye yükseldi ki çalışanlar, emeği ile geçinenler bankaların önünden dahi geçmiyor!

2. Yıllardır izlenen akıl dışı faiz politikası 1 yılda 3 Maliye Bakanı 3 de Merkez Bankası Başkanı yedi. Günün sonunda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “Faiz sebeptir, enflasyon neticedir” tezinden vaz geçildi. Ancak bu makas değişikliğinin bedelini ağır bir biçimde ödüyoruz.

3. Faziler tarihi seviyelere yükselmişken, “ben ekonomistim” diyen Erdoğan’ın ağzından faize dair tek söz dahi duyulmuyor. Bu tabloda bırakın ev sahibi olmayı, kiralık ev bulmak bile problem haline geldi.

4. TÜİK’in son açıkladığı konut satış istatistikleri de bu tezi doğruluyor. Veriler ücretli veya dar gelirli için ev sahibi olmanın imkansızlığını ortaya koyuyor. Uzun zamandır sert düşüşler yaşayan konut piyasasında son aylarda dikkat çeken bir hareketlenme yaşanıyor.

5. Türkiye genelinde konut satışları Şubat ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %17,3 artarak 93 bin 902 oldu. Uzun zamandır düşme eğiliminde olan satışların ekonomide olumlu bir iyileşme olmamasına rağmen artması akıllarda soru işaretleri yaratıyor.

6. Bu veriler dikkatli incelendiğinde kredili /ipotekli satışların önceki yılın Ocak-Şubat dönemine göre %56,1 azaldığı görülüyor. Bu şu anlama geliyor, konut sahibi olanlar yine toplumun en zengin kesimleri ya da elinde yüklü miktarda sıcak para tutanlar oluyor.

7. Kısmi fiyat düşüşlerini fırsat bilenler bu koşullarda servetlerine servet katmaya devam ediyor. Olan yine yoksul vatandaşa oluyor! AKP’nin bu krizden çıkacak ne öngörüsü ne de planı var! Bu çark kırılmadıkça emekçiler kiralık ev bulmakta dahi zorlanmaya devam edecek!

Bu yılın 8 ayında yabancılara satılan konut sayısı 2018’in aynı dönemine göre yüzde 50 artışla 27 bin 748’e ulaştı. Ocak 2015-Ağustos 2019 döneminde Türkiye’den en çok konut alan ülke vatandaşları arasında 24 bin 20 adetle Iraklılar başı çekti. Iraklıları, 12 bin 11 adetle Suudi Arabistanlılar takip etti. 5 yılda 6,6 milyon konut satışı yapıldı.

Beş yıllık veri

Türkiye genelinde son 5 yılda (Eylül 2014-Ağustos 2019) satılan konut sayısı 6 milyon 584 bin adet oldu. Bu dönemde yıllık bazda en yüksek konut satış adedi 1 milyon 409 bin 314 ile 2017’de gerçekleşirken, 2014’te 1 milyon 165 bin 381 adet, 2015’tel milyon 289 bin 320, 2016’da 1 milyon 341 bin 453 adet ve 2018’de 1 milyon 375 bin 398 adet konut satıldı. Bu yılın 8 aylık döneminde ise yüksek faiz oranı ve ekonomik dalgalanmaya rağmen 718 bin 570 adet konut el değiştirdi. Faizlerin düşmesi ve ekonomik göstergelerin iyileşmesiyle söz konusu rakamın yıl sonunda en az 1,1 milyon adet olarak gerçekleşmesi öngörülüyor.

Verilere göre, son 5 yılda en çok konut satışı 1 milyon 153 bin 778 adetle İstanbul’da gerçekleşti. İstanbul’u, 691 bin 494 adetle Ankara, 387 bin 614 adetle İzmir, 307 bin 764 adetle Antalya ve 253 bin 569 adetle Bursa takip etti. Bu dönemde Mersin’de 176 bin, Kocaeli’de 174 bin, Konya’da 164 bin, Tekirdağ’da 156 bin, Aydın’da 155 bin, Kayseri’de 146 bin, Adana’da 137 bin, Balıkesir’de 136 bin, Gaziantep’te 135 bin, Eskişehir, Manisa ve Samsun’da 111 biner, Sakarya’da 109 bin ve Hatay’da 102 bin adet konut el değiştirdi.

Nerede, kaç tane?

Şanlıurfa 94 bin, Muğla 88 bin, Diyarbakır 86 bin, Denizli 79 bin, Kahramanmaraş 72 bin, Çanakkale 63 bin, Trabzon 62 bin, Malatya 58 bin, Yalova 52 bin ve Elazığ da 50 bin 463 adetle 50 binden fazla konut satışının gerçekleştiği iller arasında yer aldı. Söz konusu dönemde Hakkari’de sadece 704 konut satışı oldu. Ardahan’da 956, Bayburt’ta 3 bin 91, Şırnak’ta 3 bin 782, Tunceli’de 5 bin 634, Gümüşhane’de 5 bin 891, Iğdır’da 6 bin 829, Bitlis’te 7 bin 54, Muş’ta 7 bin 409 ve Artvin’de de 8 bin 992 konut satıldı.

Türkiye genelinde oturulan eve sahip ya da kiracı olma oranı son yıllarda düşük de olsa değişim gösterdi. 2006’da konut sahipliği yüzde 60,9 ve kiracı olma oranı yüzde 23,5 olurken, 2017’de bu oran konut sahipliğinde yüzde 59,1, kiracı olmada ise yüzde 24,7 olarak gerçekleşti.

Analiz