TÜROB’un konuya ilişkin hazırladığı araştırmaya göre, Orta Doğu bölgesinden Türkiye’ye bu yıl gelecek turist sayısında çift haneli artış trendinin sürmesi bekleniyor. Arap turistlerin ilgisi Ramazan ayında da artarak sürüyor.

Orta Doğu bölgesinden Türkiye’ye gelen turist sayısı 2017’de bir önceki yıla göre yüzde 44 artarak 3,6 milyona çıkarken, bu yılın ilk çeyreğinde yüzde 45 artışla 703 bine ulaştı. İstanbul’a gelen ziyaretçiler içinde Arap ülkelerinden gelen ziyaretçilerin payı istikrarlı artışını sürdürürken, kenti ziyaret eden her 4 turistten biri Arap oldu.

İstanbul’da 2010’da toplam ziyaretçiler içinde yüzde 10 olan Arap turistlerin payı 2017’de tüm zamanların rekoru ile yüzde 24,3’e yükseldi. Geçen yıl kente gelen 10 milyon 840 bin turistten Arap olanların sayısı 2 milyon 630 bine ulaştı. Arap turistlerin toplam turistler içindeki payı yüzde 24,3 oldu. Yılın ilk 4 ayında İstanbul’a gelen turist sayısı 4 milyon 200 bine ulaşırken, bu turistlerin 967 bini Arap oldu.

Lüks konaklama tesislerinin fazlalığı ve zengin Arap turistlere hitap eden lüks alışveriş imkanı nedeniyle İstanbul, Arap turistlerin ilk tercihi olurken, İstanbul’un yanı sıra Bursa, Bolu, Abant, Yalova, Giresun ve Trabzon gibi yerler de hem gezmek hem de yerleşmek için Arap turistlerin diğer favorileri arasında yer alıyor.

En çok İstanbul arandı

TUROB değerlendirmesinde, Orta Doğu’da online rezervasyonların dünya ortalamasının üzerinde seyrettiği belirtilerek, şunlar kaydedildi:

“Global Travel Insight raporuna göre, Orta Doğu’da yılın ilk çeyreğinde yapılan internet aramalarında en çok aranan destinasyonlar Amsterdam, Londra, İstanbul, Paris ve Manila oldu. Aramalar sonrasında yapılan rezervasyonlarda ise İstanbul ilk sırada yer alırken, onu Kahire, Dubai, Paris ve Mekke takip etti. Orta Doğu’da çok sayıda yabancı çalışan (expat) var. Orta Doğu’dan ülkemize gelen turistler arasında expat’ların yoğunluğu dikkate alınarak bölgede yapılacak tanıtım çalışmalarında bu hususun dikkate alınması gerekiyor.”

Değerlendirmeye göre, Arap turistlerin rotalarındaki en önemli ve en çok rağbet gören ülke olan Türkiye, rakip ülkeler karşısında her bakımdan avantajlı konumda yer aldı. Son zamanlarda Arap turistler yeşil ve serin destinasyon tercihlerinin yanı sıra Muğla, Antalya ve Marmaris gibi sıcak ve denize kıyısı olan destinasyonlara da ilgi göstermeye başladı. Türkiye’nin Orta Doğu’da yakaladığı en önemli avantajlar; din, ortak kültür, doğa, vizelerin kaldırılması, ulaşım seçeneklerinin fazla olması ve Türk dizi filmlerinin televizyonlarda sıkça gösterilmesi olarak sıralandı.

Türkiye’ye bölgeden artan turizm talebi ile paralel yönde uçak seferleri de önemli oranda arttı.

AA

Yeni yatırımın yanı sıra yenileme teşviklerine de ihtiyaç duyulduğunu belirten Bayındır, “Antalya, İstanbul, Aydın ve Muğla’da yıpranma sürecine giren birçok otel bulunduğu göz önüne alınmalı ve bu illerimize verilecek teşvik belgelerinde yeni yatırımlar yerine, daha çok mevcut yatırımların modernizasyonu ve renovasyonu yönünde düzenleme yapılmalı” diye konuştu.

En büyük artışı Türkiye gösterdi

2017 yılına dair değerlendirmelerde bulunan Bayındır, sektörün zor geçen sürecin ardından toparlanmaya başladığını kaydetti. Bayındır, “Türkiye’nin Ekim 2017 otel dolulukları, 2016 yılının aynı dönemine yüzde 22.9 artarak yüzde 64.2 olarak kaydedildi. Ocak-Ekim 2017 döneminde Türkiye genelinde otel dolulukları 18.5 artışla yüzde 60.1 olarak gerçekleşti. İlk 10 aylık dönemde otel doluluklarında en büyük artışı gösteren ülke de Türkiye oldu” ifadelerini kullandı. Artan doluluklara rağmen fiyatların aynı oranda yükselmediğine dikkat çeken Bayındır, şunları anlattı: “2017 yılı ilk 10 ayında oda fiyatlarında en büyük kaybı yaşayan ülke yüzde 13.1 düşüş ve 68.9 euro ile Türkiye oldu. Şimdi üzerinde önemle durulması gereken konu, ‘elimizdeki müşteriyi de kaybetmeden fiyatlarımızı nasıl yükselişe geçirebiliriz’ olmalı. Turist sayısındaki artıştan daha çok, fiyatlarda yükselme sağlamaya odaklanmak lazım. Tabii elimizdeki müşteriyi de kaybetmeme kaydıyla. Yeni yılın ilk ve en önemli çalışması bu olmalı. Zor bir konu ama biraz turizmcilerin fiyat konusunda direnç göstermesi lazım.”

Tanıtımlar başlamalı

Gelecek yıl herhangi bir olumsuzluk yaşanmazsa turist sayısındaki yükselişin devam edeceğini öngördüklerini aktaran Bayındır, tanıtımların bir an önce başlaması gerektiğine dikkat çekti. Türkiye’de çok önemli bir iç turizm potansiyeli bulunduğunu vurgulayan Bayındır, “Yerli tatilci sadece Türkiye’de değil, gittiği diğer ülkelerde de tercih edilen, istenen bir profile sahip. Dolayısıyla iç pazarda da bunun değerini bilememiz ve ona göre uygulamaları hayata geçirmemiz lazım. İlk önce kendi halkına güveneceksin. Ne olursa olsun bu ülkenin çocuklarıyız ve bu ülkede yaşıyoruz” şeklinde konuştu.

1 milyon Çinli hayal değil

Türkiye’nin Hindistan, Çin ve diğer Uzakdoğu ülkelerine odaklandığını anımsatan Bayındır, ancak bu pazarlarda ulaşım probleminin hala sürdüğünü belirtti. Çin Havayolları’nın Türkiye uçuşlarının artması gerektiğini belirten Bayındır, “Mevcut durumda bütün Çin Türkiye’ye gelmek istese senede 300 bin kişi gelebilir. Çin hükümetinin Türkiye’ye uçak seferleri koymasını sağlamak lazım. Çinli havayollarının Beijing-Atina direkt uçuşları başladı bile. Bu uçuşların Türkiye’ye de gelmesini sağlarsak Çinli turist sayısı artar. Ne yapıp edip Çinli turist sayısını 1 milyona çıkarmamız lazım. 1 milyon Çinli hayal değil” değerlendirmesini yaptı.

Sabah

Bayındır, “Bir şey inebilir, en son noktaya geldikten sonra da durup çıkması lazım. (Otellerdeki doluluk) 2016’da hakikaten dibe vurdu diyebiliriz. Ondan sonra ise bu yıl 2016’ya göre aşağı yukarı yüzde 30’luk artış oldu.” şeklinde konuştu.

Doluluk oranlarındaki artışın gelirlere yansımadığını belirten Bayındır, “Bu bizlerin yaptığı bir yanlış. Ama mecburiyetten yapılan bir yanlış. O kadar büyük fiyat kırmalar oldu ki otellerde yüzde 30’luk artışa rağmen gelirlerde hiçbir artış olmadı.” dedi.

Turist sayısındaki artışta fiyatlardaki düşüşün etkili olduğunu vurgulayan Bayındır, kişi sayısı ya da gelirin önemli olup olmadığı konusunun gelecek sezonlarda iyi hesaplanması gerektiğini kaydetti.

“Fiyatları yavaş yavaş yukarı çekmemiz mümkün”

Bu yıl da bazı otellerin ekonomik zorluklarla karşılaştığını belirten Bayındır, “Misafir sayısında artış olduğu zaman fiyatlar da daha iyiye gidebilir. Bu durumu koruyabilirsek fiyatları da yavaş yavaş yukarı çekmemiz mümkün olabilir.” dedi.

“Kendi ayağımıza sıktık”

Timur Bayındır, Booking.com ile ilgili karara değinirken, kararı olumsuz karşıladığını, büyük otellerin durumdan etkilenmediğini ancak küçük otellerin karardan dolayı zor durumda kaldığını söyledi.

Bayındır, ihtiyati tedbir kararını doğru bulmadığını belirterek, “Biz silahı aldık ve kendi ayağımıza sıktık. Bir haksızlık var tabii. Vergi vermiyor. Ama bir dava açarsın, dava sürecinde ne yapılması gerektiğine karar verirsin. Olması gereken buydu. Zararı bize dokundu bu işin.” ifadelerini kullandı.

AA

İstanbul 1’de kaldı

Yatak sayısı açısından 770 yatak ile Hatay ilk sırada yer aldı. Hatay’ı, 248 yatak ile İstanbul takip etti. Mayıs ayında Ağrı, Ardahan, Çanakkale, Diyarbakır, Düzce, Hatay, İzmir, Karabük, Muğla, Samsun’da birer proje teşvik aldı. İstanbul’da da proje sayısı birde kalırken, Antalya’da mayıs ayında teşvik başvurusu olmaması dikkat çekti. Teşvik belgesi alan oteller içerisinde 3 yıldızlı oteller toplam 5 otel ile ilk sırada yer alırken, yatak kapasitesi bakımından 1.316 yatak ile 4 yıldızlı oteller ilk sırada yer aldı.

“Yenileme teşvikleri için adım atılmalı”

Mayısta aylık bazda düşüşe karşın, 5 aylık dönemde ise yatırım tutarında yüksek kapasiteli tesisler sebebiyle artış gözlendi. 5 aylık dönemde 37 ilde 1 milyar 413 milyon TL tutarında toplam 13 bin 641 yataklı 88 otel projesi teşviğe bağlandı. 2016 yılının aynı döneminde 31 ilde 1 milyar 388 milyon TL’lik toplam 17 bin 739 yataklı 86 proje teşvik almıştı.

TÜROB Başkanı Timur Bayındır, yatırım teşviklerinde il bazlı artış yaşanmasının, Mayıs 2017’de Ağrı, Ardahan, Düzce, Hatay olmak üzere Anadolu’dan 4 yeni şehrin teşvik almaya hak kazanmasının memnun edici bir gelişme olduğunu belirtti.

Bayındır, “Tesis türü ve coğrafi çeşitlilik, turizmin yaygınlaşmasındaki en önemli unsurlar arasındadır” dedi. Yenileme teşviklerinin yeterli olmadığını da dile getiren Bayındır, “Bu konuda adımlar atılmalı. Antalya, İstanbul, Aydın ve Muğla’da yıpranma sürecine giren birçok otel bulunduğu göz önüne alınmalı ve bu illerimize verilecek teşvik belgelerinde yeni yatırımlar yerine, daha çok mevcut yatırımların modernizasyonu ve renovasyonu yönünde düzenleme yapılmalı” diye konuştu.

Yatırımlar geriledi

Öte yandan Eylül’de yüzde yatırımlarda 26 gerileme meydana geldi. Eylül 2015’te 5 ilde 4 bin 482 yataklı 10 otel projesi 413 milyon TL’lik, Eylül 2014’te ise 15 şehirde 5 bin 74 yatak kapasiteli 23 otel projesi 296 milyon TL ile teşvik almıştı. 2016 ‘nın ilk 9 aylık döneminde Türkiye genelinde toplamda 37 şehirde 131 yeni otel projesi ‘teşvik belgesi’ aldı. 2 milyar 266 milyon TL harcanarak tamamlanacak 131 otel haşata geçtiğinde sektörde 7 bin 476 yeni ek istihdam sağlanacak. Sektörün yatak kapasitesi ise 28 bin 868 adet artacak. Geçen yılın ilk 9 aylık döneminde 48 ilde 38 bin 976 yataklı 172 otel projesi toplam 2 milyar 662 milyon TL ile teşvik almıştı. Buna göre yatırımlar tutar açısından yüzde 17 geriledi.

En büyük yatak kapasitesi 5 yıldızlıda

2016’nın ilk 9 aylık döneminde en fazla tercih edilen projeler 5 yıldızlı otel projeleri oldu. Bu döelde teşvik belgesi alan otellerin 43 adedi 3 yıldız, 32’si 4 yıldız, 28’i 5 yıldız kategorisinde yer alırken 5 yıldızlı oteller 15 bin 218 yatak kapasitesi ile bu kategoride açık ara ilk sırayı aldı. 4 yıldızlıların yatak kapasitesi 8 bin 192, 3 yıldızlıların ise 3 bin 625 adet oldu. İlk 9 aylık dönemde 5 bin 275 yatak ile Antalya ilk sırada yer alırken, 4 bin 560 yatak ile İstanbul ikinci ve 3 bin 484 yatak ile Muğla üçüncü oldu. Otel sayısı açısından ise İstanbul 21 otel ile ilk sırada yer aldı. İstanbul’u 14 otel ile Muğla, 11 otel ile Antalya izledi. Erzincan ve Bayburt birer otel ile ilk kez listede yer aldı.

Yatak kapasitesi 4 bin 271 artacak

Milliyet’te yayınlanan habere göre, Ekonomi Bakanlığı’nın 2016 yılı mart ayına ait ‘Yatırım Teşvik Belgeleri’ni değerlendiren TÜROB, Mart 2016’da Türkiye genelinde toplamda 17 ayrı şehirde 25 yeni otel projesi için teşvik belgesi, 3 otel için ise renovasyon belgesi verildiğini bildirdi. 321,7 milyon lira harcanarak tamamlanacak olan yatırımların sektöre 1,133 yeni ek istihdam sağlayacağı vurgulandı. Değerlendirmede ayrıca yatırımların tamamlanmasıyla 4 bin 271 adet ek yatak kapasitesi oluşacağı da belirtildi.