Özdemir, eski TÜİK Başkanı Erhan Çetinkaya’ya da görev süresi boyunca sektöre sunduğu katkılar nedeniyle teşekkür etti.

“Birinci el verileri daha ayrıntılı açıklanmalı”

GPPS açıklamasında, 20. GYODER Zirvesi’nde gündeme gelen önerilere de dikkat çekildi. Zirvede konuşan Şekib Avdagiç’in, konut piyasasının daha sağlıklı analiz edilmesi için birinci el konut satış verilerine odaklanılması yönündeki değerlendirmesi hatırlatıldı.

Açıklamada, özellikle birinci el ipotekli konut satışlarının ve yabancıya yapılan birinci el satışların ayrı başlıklar halinde yayımlanmasının sektör açısından önemli olduğu vurgulandı.

Nisan ayında 40 bin 306 adet birinci el satış gerçekleşti

GPPS verilerine göre 2026 Nisan ayında birinci el konut satışları 40 bin 306 adet olarak gerçekleşti. Açıklamada, 2013 yılından bu yana en yüksek nisan ayı satışının 55 bin 928 adet ile 2017 yılında görüldüğü belirtildi.

Son yıllardaki dalgalı seyre rağmen 2026 Nisan verisinin yükseliş eğilimine işaret ettiği ifade edildi. Özellikle pandemi döneminde 2020 Nisan ayında görülen 16 bin 7 adetlik dip seviyeye kıyasla mevcut verilerin sektör açısından toparlanma sinyali verdiği kaydedildi.

İpotekli satış oranı yüzde 14’e çıktı

Birinci el konut satışlarında ipotekli işlemler de yükseliş gösterdi. Nisan ayında gerçekleşen 40 bin 306 adetlik birinci el satışın 5 bin 989 adedinin mortgage destekli olduğu açıklandı.

Buna göre ipotekli satışların toplam birinci el satışlar içindeki payı yüzde 14 seviyesine ulaştı. GPPS, bu oranın son iki yılın en yüksek nisan ayı verisi olduğuna dikkat çekti.

Açıklamada, 2024 Nisan ayında ipotekli satış oranının yalnızca yüzde 0,7 seviyesinde kaldığı ve 1.924 adet işlem gerçekleştiği hatırlatıldı. Buna karşın 2026 verilerinin kredi kullanımında yeniden hareketlenmeye işaret ettiği belirtildi.

“Banka destekleri yetersiz kalıyor”

GPPS açıklamasında, 2026 yılında başlayan projeler dikkate alındığında bankaların ve finans kuruluşlarının inşaat firmalarına yeterli desteği sağlamadığı görüşü paylaşıldı.

Konut satışlarında mortgage kullanım oranının yüzde 40 seviyelerine ulaşması gerektiği belirtilirken, proje geliştiricilerinin garantörlüğünde yeni kredi modellerinin oluşturulmasının sektör açısından önem taşıdığı ifade edildi.

Yabancıya satışlarda dikkat çeken düşüş

Yabancıya konut satışlarına ilişkin değerlendirmelerde de bulunan GPPS, 2026 Nisan ayında yabancılara toplam 1.516 adet konut satıldığını açıkladı.

Açıklamada, vatandaşlık uygulamasının başladığı 2017 yılından itibaren yabancıya satışların yakından takip edildiği belirtilirken, mevcut rakamların düşük seviyelerde kalmasının dikkat çekici olduğu ifade edildi.

Özellikle Antalya’da yabancıya satışların geçen yılın aynı dönemine göre gerilediği, İstanbul ve Ankara’da ise artış yaşandığı kaydedildi. İzmir’de ise yalnızca 1 adetlik satış gerçekleştiği belirtildi.

GPPS’ten yeni raporlama önerisi

GPPS, yabancıya yapılan konut satışlarının birinci el ve ikinci el olarak ayrı raporlanması gerektiğini savundu. Açıklamada, yabancıya satılan 1.516 adet konutun ne kadarının yeni projelerden oluştuğunun bilinmesinin sektör açısından kritik olduğu ifade edildi.

Kuruluş ayrıca, mevcut tablo doğrultusunda vatandaşlık karşılığı konut satış uygulamasının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

71 milyon kişi kentli olacak

Demografik ve ekonomik gelişmeler göz önüne alınıp dünya ile kıyaslandığında sektörün daha çok potansiyel içerdiği görülüyor. Zira, milli gelire göre dünyanın en büyük 17’nci ekonomisine sahip Türkiye, sahip olduğu genç nüfusla da, konut sektörü için büyüme dinamiklerini bünyesinde barındırıyor. TÜİK verilerine göre, ülkemizdeki hanehalkı sayısı 19 milyon 481 bin civarında. Ortalama hanehalkı büyüklüğü ise 3.8 kişi. Bu rakam yakın geçmişte 5 kişi seviyesindeydi. Avrupa’da ise bu oran yüzde 2.5 seviyelerinde. Bizde de bir evde yaşayan kişi sayısında azalma görülüyor. Bu anlamda hanehalkı ortalamasının azalması da ev sahipliği oranın artması konusunda bir fırsat olarak gözüküyor. Öte yandan genç nüfusa sahip Türkiye’de ortalama yaş 31.5. Türkiye’de yine TÜİK’e göre 2016’da 594 bin çift evlenirken, boşanan çiftlerin sayısı ise 126 bin olarak gerçekleşti. Bütün bu rakamlar bize sektörün daha çok potansiyele sahip olduğunu gösteriyor. Köyden kente göçün devam ettiği Türkiye’de kentleşme oranı halihazırda yüzde 78 ve buna bağlı nüfus 60 milyon civarında. 2023 yılına kadar kente göçün devam edeceği ve kentleşme oranının yüzde 84’lerin üzerine çıkması beklenmekte. Buna göre kentleşen nüfusun 2023 yılında 71 milyon olması öngörülüyor. Bu göç kaynaklı kentleşme nedeniyle de sektör canlılığını korumayı sürdürecektir. Demografik özelliklerin de etkisiyle sektörün, eğer faiz oranları ve fiyatlar biraz daha ulaşılabilir olursa çok uzun süre canlılığını korumayı sürdüreceği belirtiliyor.

– 23 milyon konutun %5’i markalı konut
– Türkiye ortalama 31.5 yaşında
– Bir hanede ortalama 3.8 kişi yaşıyor
– 2023’te Türkiye’nin %84’ü şehirde yaşayacak

Avrupa Birliği’nin % 69’u ev sahibi

Dünyada ev sahipliği oranında yüzde 99 ile ilk sırada yer alan Mauritius, Afrika kıtasında bir ada ülkesi. Ülkenin nüfusu yaklaşık 1.2 milyon kişi. Milli geliri 12 milyar dolar civarında. Onu yüzde 96 ile Romanya, yüzde 90.9 ile Singapur izliyor. Ev sahipliği oranı Avrupa Birliği ülkelerinde yüzde 69.2, Euro bölgesinde ise 66.4 seviyesinde.

İsviçre son sırada

Ev sahipliği oranında İsviçre, Almanya, Avusturya gibi ülkelerin listenin son sıralarında yer alması dikkat çekti. Dünya Bankası’nın 2016 verilerine göre kişi başı ortalama geliri 79 bin 890 dolar olan İsviçre’de ev sahipliği oranı yüzde 42.5 seviyesinde.

İsviçre bu oranla listenin son sırasında yer alıyor.

‘Konut iyi bir yatırım’ diyenler % 70 oranında

Soru 1: Sizce ev almak mı, kiralamak mı daha mantıklı?

ING International’in yaptığı ankete göre Türklerin yüzde 70’i ev satın almayı akıllı bir yatırım olarak görüyor. Yapılan ankette, en çok Lüksemburg vatandaşları konut satın almanın iyi bir yatırım olduğunu söylüyor. Lüksemburg’ta yaşayanların yüzde 83’ü konut yatırımını akıllıca buluyor. Öte yandan İspanyollarda bu oran yüzde 47 ile en düşük seviyede. İspanyolların yüzde 27’si ev kiralamayı satın almaya kıyasla daha akıllıca buluyor.

En iyimser tablo Türkiye’de gözüküyor

Soru 2: Asla ev sahibi olamayacağınızı düşünüyor musunuz?

Rapora göre, Türklerin yüzde 29’u asla ev sahibi olamayacağını düşünüyor. Türkiye bu tabloya göre diğer ülkeler arasında en iyimser ülke. Zira bu oran Avustralya’da yüzde 62’lere kadar çıkıyor. İstanbul İnşaatçılar Derneği Başkanı Nazmi Durbakayım Türkiye’nin yüzde 85’inin orta ve altgelir grubunda olduğunu belirterek, “Demek ki barınma ihtiyacımızı karşılayacak olan konutlarımızın metrekare fiyatı 3 bin 500-5 bin 500 TL olması lazım” dedi.

Gazete Habertürk/Erdem Aktürk

Kredi artış hızı yavaşladı

Değerleme sektöründe yaptığı araştırmalar ve isabetli öngörüler ile dikkat çeken EVA Gayrimenkul Değerleme Danışmanlık 2016 Haziran raporunu açıkladı. Buna göre konut kredisi kümülatif değişimi % 10 artış gösterirken geçen yılın aynı döneminde % 20’lik bir artış tespit edilmişti. Yani konut kredisi artış hızı yarıya düştü. Kredi miktarının yılın ikinci çeyreğinde yavaşlarken ilerleyen aylarda yeniden yükseleceği öngörülüyor.

Verileri değerlendiren EVA Gayrimenkul Değerleme Genel Müdürü Cansel Turgut Yazıcı, ipotekli konut satışlarının yaklaşık % 18 oranında azaldığına dikkat çekti. Yazıcı, “2015 Mayıs sonu itibariyle bir önceki yılın aynı dönemine göre %21 artış gösteren konut satışlarının son iki yılın aynı döneminde de yaklaşık %21 artış gösterdi. 2016 Haziran’da bu verilerin biraz daha azalması ya da aynı seviyelerde seyretmesini bekliyoruz” diye konuştu.