Gazete Habertürk’ten Esra Nehir’in aktardığına göre; yeni haritada 46 ilde deprem tehlikesi azalırken, 6 ilde yükseldi. Eski haritada Türkiye topraklarının yüzde 42’si “en tehlikeli” kategoride tanımlanıyordu. Yeni haritada bu oran yüzde 17’ye düştü. 1996 yılında hazırlanan haritada binaların yüzde 44’ü “tehlikeli alanlar”da yer alırken, bu oran yüzde 26 olarak güncellendi. AFAD Yönetimi Başkanı Mehmet Güllüoğlu, “Yerin altı değişmedi ama fay hatlarını daha yakından tanımaya başladık” dedi.

“İstanbul’un güneyine dikkat”

Eski haritanın herhangi bir kente ilişkin genel tahmini ortaya koyduğunu belirterek, artık semt semt, hatta noktasal olarak tespit yapılabildiğini vurgulayan Güllüoğlu, “Örneğin, Manisa’nın tamamı eskiden en tehlikeli olarak kabul edilen 1. bölgede yer alırken yeni haritada artık renk geçişleri var. Deprem haritasının değişmesi sadece haritanın değişmesi anlamına gelmiyor, aynı zamanda inşaatlarda kullanılan binlerce parametrenin de değişmesi demek. Her bir parametrenin bir karşılığı var, bir maliyeti var. İstanbul’da fay hattı Marmara Denizi’nden geçiyor. Özellikle güneyindeki bölge tehlikeli. İstanbul’un güneyindeki binaların daha dayanıklı yapılması gerekiyor” diye konuştu.

Güllüoğlu, zemininde kayma ve sıvılaşma tespiti yapılan Topkapı Sarayı’yla ilgili olarak ise “O yarıklar deprem kaynaklı değil ama bugüne kadar ayakta kaldı diye bundan sonra da ayakta kalır diye kimse garanti veremez” ifadesini kullandı. Sitenin ilk 12 saatte 5 milyon tık aldığını, 800 bin kişinin sorgulama yaptığını kaydeden Güllüoğlu, birkaç hafta içinde siteye girişlerin e-Devlet’te olduğu gibi üyelik yoluyla yapılacağını dile getirdi.

Gülloğlu, “Farkındalığı artırmak istiyoruz. ‘Oturduğunuz evin deprem sigortası var mı, güvenli bir bina mı, belediyenin imar planına uygun mu, siz bireysel olarak hazır mısınız?’ Vatandaşa bu soruları sordurtmak istiyoruz” dedi. Güllüoğlu, haritadaki değişikliklerin, deprem riski yükselen illerdeki inşaat maliyetlerinde artışa neden olacağına dikkat çekerek, “Depremden kaynaklı inşaat maliyetlerini artıracak. Betonarme taşıyıcı sistem denilen yapının maliyetinde yüzde 2’den yüzde 5’e kadar artış bekliyoruz” diye konuştu.

“Fay hattı değil teknoloji değişti”

Başbakan Yardımcısı Recep Akdağ ise yeni haritada deprem riskindeki düşüşleri teknolojinin gelişmesine bağlayarak, “Fay hattında değişiklik yok, teknoloji değişti. Yer altındaki sismik riski daha iyi şekilde ayırabilecek durumdayız. Yeni harita hazırlanırken zemin yapısını da göz önünde bulundurduk. Deprem sorgulama sistemi vatandaşı bilinçlendirerek kentsel dönüşüm konusunda duyarlılık kazandıracaktır. Yeni harita inşaat maliyetlerini değiştirebilir. Deprem bölgesi çıkarsa o bölgenin rayiç bedelleri düşebilir tabi. Genel olarak konut fiyatlarını olumlu etkiler” ifadesini kullandı.

“Silivri’de tehlike arttı”

İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Ercan: Harita eksik ve yetersiz. Deprem tehlike haritası değil deprem davranış haritası çıkarılmalı. Emekli Boğaziçi Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Erdik: Benzerleri arasında en iyisi. En son teknoloji ve bilgilerle hazırlanmış çok kıymetli bir haritadır. Avrupa ile de beraber çalıştık, onların da haritalarını alıp, onun üzerine ilaveler yaptık ama onun da üzerinde. Yeni harita ile belirsizliklerin azaldı. İstanbul için 1999 depreminden sonra ana Marmara fayının konumu daha iyi belirlendi, tehlike değerlendirmeleri de ona göre yapıldı.

Haritanın 4-5 yılda bir revize edilmesi gerekebilir. İTÜ Öğretim Üyesi Prof. Dr. Okan Tüysüz: MTA diri fay hatlarını 2011 yılında güncelledi. Deprem tehlike haritasının güncellenme gereği çıkmıştı. 22 yıl sonra güncellendi, geç kalındı ama mevcut bilgilere göre doğru ve iyi bir harita. Eskiden fayın Marmara denizinin içinden dümdüz gittiği düşünülüyordu, bu değişti. Fayın yeri net olarak belirlendi. Buna paralel olarak da Avrupa yakasında özellikle Silivri civarında tehlike arttı. Anadolu yakasında ise tehlike azaldı.

Öncesi:

Sonrası:

Buna göre, 2015 yılı Afet ve Acil Durum Yüksek Kurulunda alınan kararlarla ilgili ilerleme raporu hazırlanarak AFAD Başkanlığı tarafından kurul üyelerine takdim edilecek.

Çalışması tamamlanan “Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği” onaylanarak yayınlanmak üzere Resmi Gazete’ye gönderilecek ve “Türkiye Deprem Tehlike Haritası” Bakanlar Kurulunun onayına sunulacak.

AFAD Başkanlığınca işletilen bölgesel lojistik depolara destek olacak il depoları oluşturulacak, toplumun afete hazırlanması konusunda eğitimlerin etkin biçimde devamı ile eğitimlerin öncesi ve sonrası farkındalık ve davranış ölçümleri yapılacak.

Kurul kararlarına göre, deprem sigortasının yaygınlaştırılmasını sağlayacak mevzuat ve çalışmalar gerçekleştirilecek, afet ve acil durumlar ile sivil savunmaya ilişkin hizmetler için ihtiyaç duyulacak sertifikalandırılmış gönüllü sayısı ve ilk yardım eğitimi almış kişi sayısının artırılmasına ilişkin çalışmalar yürütülecek.

Yerel yönetimlerin afet yönetimi kapasitesini geliştirecek eğitim programları düzenlemesi istendi. Ayrıca, 2018 yılı içinde farklı afet konularını da ele alan veya bölgesel amaçlı Afet ve Acil Durum Yüksek Kurulu toplantılarının yapılmasına, bunlara ilişkin alt çalışma grupları oluşturularak bu toplantılara ait rapor ve sunumlar hazırlanmasına karar verildi.

Kayba yol açabilecek riskli alanlar için çalışma

Afet ve Acil Durum Yüksek Kurulu, depremde hasar ve can kaybına yol açabilecek riskli alanlara yönelik çalışmaları da ele aldı.

Bu kapsamda riski azaltacak yapı stoku dönüşümünün gerçekleştirilmesi için mevzuatın güçlendirilmesine yönelik çalışmalar yapılarak, gerekli finansman kaynakları oluşturulacak.

AFAD Başkanlığı koordinesinde yürütülen ve illerde uygulanan Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) kapsamında yer alan kamu kurum ve kuruluşları ile sivil toplum kuruluşlarının müdahale kapasitesinin geliştirilmesinde gerekli olan kaynağın sağlanması için Maliye Bakanlığı ve Kalkınma Bakanlığının bütçelendirme çalışmalarında ilgili paydaşlara öncelik sağlanacak.

Afetlere müdahale kapasitesinin güçlendirilmesi çerçevesinde her bir hizmet grubu için kapasite planlamalarının nicelik ve nitelik olarak netleştirilmesine ve yıllık olarak gözden geçirilmesine karar verildi. İl özel idareleri ve büyükşehir belediyelerince ayrılması gereken bütçelerin “AFAD Başkanlığınca uygun görülen afet ve acil durumlar ile sivil savunmaya ilişkin hizmetler kapsamındaki yatırım projeleri” için kullanılması hususunda gerekli hassasiyetin gösterilmesi istendi.

JEMUS altyapısı AFAD’ın kullanımına sunulacak

Kurul kararına göre, afet yönetiminin etkinliğinin sağlanmasına katkıda bulunması için Jandarma Entegre Muhabere ve Bilgi Sistemi’nin (JEMUS) altyapısı AFAD Başkanlığının kullanımına ücretsiz açılacak.

Bu arada ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının katılımıyla “2018-2023 Afet Yönetimi Strateji ve Eylem Planı”nın hazırlanması ve Yüksek Kurul tarafından onaylanması kararlaştırıldı.

Ayrıca, AFAD Başkanlığı koordinasyonunda, Orman ve Su İşleri Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı tarafından yangınlar ve özellikle kırsal alanlarda gözlenen yangınlar için yeni bir strateji ve eylem planı oluşturulmasına karar verildi.

Afet ve acil durumlarla ilgili hazırlanan plan, program ve raporları onaylamakla görevli olan Afet ve Acil Durum Yüksek Kurulu, Başbakan veya görevlendireceği Başbakan Yardımcısının başkanlığında, Milli Savunma, İçişleri, Dışişleri, Maliye, Milli Eğitim, Çevre ve Şehircilik, Sağlık, Ulaştırma, Enerji ve Tabii Kaynaklar ile Orman ve Su İşleri bakanlarından oluşuyor.

Kurul toplantılarına, ilgili bakan, kurum ve kuruluş, sivil toplum kuruluşları temsilcileri ve konu ile ilgili uzmanlar çağrılıyor. Yılda en az iki kez toplanan Kurul, ayrıca Kurul Başkanının isteği üzerine de toplanabiliyor.

AA