Dünya inşaat sektörünün yakından takip ettiği ENR’ın (Engineering News Record), müteahhitlik firmalarının ülkeleri dışındaki faaliyetlerinden elde ettikleri bir önceki yıl gelirleri esas alarak her yıl hazırladığı “Dünyanın En Büyük 250 Uluslararası Müteahhidi” listesi açıklandı. Türkiye, listede yer alan 48 firmasıyla Çin’in ardından ikinci sıradaki konumunu korudu.

250 firmanın 2025 yılı inşaat gelirleri toplam 550,6 milyar dolara ulaştı

ENR tarafından yayımlanan verilere göre, dünyanın en büyük 250 uluslararası müteahhitlik firmasının 2025 yılı cirolarının toplam değeri 550,6 milyar dolara ulaştı. Bu sonuç, küresel ölçekte faaliyet gösteren müteahhitlik firmalarının ulaştığı proje hacminin büyüklüğünü ortaya koyarken, uluslararası pazarlardaki rekabetin de devam ettiğini gösterdi.

Türkiye’nin 48 firmayla ikinci sırada yer alması ise Türk müteahhitlerinin küresel pazarlardaki güçlü ve kalıcı konumunu bir kez daha ortaya koydu. Çin 75 firmayla listenin ilk sırasında bulunurken, ABD 41 firmayla üçüncü sırada yer aldı.

“Türk müteahhitlik sektörü küresel gücünü koruyor”

TMB Başkanı M. Erdal Eren, ENR sonuçlarına ilişkin değerlendirmesinde Türk müteahhitlerinin uluslararası pazarlardaki başarısının Türkiye açısından önemli bir kazanım olduğunu belirtti.

Eren, “Türk müteahhitleri, sahip oldukları deneyim, teknik kapasite ve farklı coğrafyalarda proje gerçekleştirme kabiliyetiyle dünya genelindeki güçlü konumunu sürdürmektedir. ENR’ın dünyanın en büyük 250 uluslararası müteahhidini sıraladığı listede 48 firmamızın yer alması ve Türkiye’nin ikinci sıradaki konumunu koruması, sektörümüzün küresel rekabet gücünün önemli bir göstergesidir.

Firmalarımız, üstlendikleri projelerle yalnızca ülkemizin müteahhitlik kapasitesini değil, aynı zamanda Türkiye’nin uluslararası pazarlardaki itibarını ve güvenilirliğini de temsil etmektedir. Geçen yıl listede olmayan 7 firmamızın bu yıl listede yer alması ve ilk 50 içerisinde 2 firmamızın bulunmasından mutluluk duyuyoruz. Ülkemize bu başarıyı getiren tüm firmalarımızı ve meslektaşlarımızı tebrik ediyoruz” dedi.

Küresel ekonomik koşullar, finansmana erişimde yaşanan güçlükler, maliyet baskıları ve bölgesel gelişmelerin müteahhitlik sektörünün faaliyetlerini etkilediğine dikkat çeken Başkan Eren, Türk firmalarının tüm bu koşullara rağmen uluslararası pazarlardaki varlıklarını güçlendirmeye devam ettiğini vurguladı.

Başkan Eren, “Türkiye Müteahhitler Birliği olarak önümüzdeki dönemde de sektörümüzün yeni pazarlara açılması, mevcut pazarlardaki konumunu güçlendirmesi ve yüksek katma değerli projelerde daha fazla yer alması için çalışmalarımızı sürdüreceğiz. Türk müteahhitlerinin uluslararası alandaki başarılarını daha ileriye taşımak, hem sektörümüz hem de ülkemiz ekonomisi açısından büyük önem taşıyor” ifadelerini kullandı.

TÜİK’in son açıkladığı verilere göre Türk inşaat sektörü güven endeksi 2,1 düşerek 55,4’e geriledi. Endekste 100’ün altındaki sonuçlar karamsarlığın göstergesi. Ekonomini lokomotifi olarak adlandırılan inşaat sektöründe 2018’in üçüncü çeyreğinde küçülme oranı ise yüzde 5’in de üstünde. Rakamlar tam olarak kestirilemese de şu anda ‘Ülkede konkordato veya iflas başvurusunda bulunan şirketlerin dörtte üçü inşaat şirketi‘ olduğu tahmin ediliyor.

Tüm bu gelişmelere rağmen sektör oyuncuları Türkiye’nin genç nüfusu ve yabancı yatırımcılara yönelik verilen vatandaşlık hakkı gibi faktörler sayesinde inşaatın yeniden kendine gelebileceğini savunuyor.

Yabancıya satışla inşaat sektörü dönmez

Özellikle 250 bin dolarlık konut alana Türk vatandaşlığının verilmesi sonrası, Iraklılar, İranlılar, Suudi Arabistanlılar ve Katarlılar’ın Türkiye’ye olan ilgisi arttı. TÜİK’e göre bu yıl içinde uygulama sonrası ilk kez aylık bazda yabancıya 3 bin konutun üstünde satış yapıldı.

Satış rakamları sektör dışına büyük bir bayram havasıymış gibi yansıtılsa da gerçekler biraz daha farklı. Uzmanlara göre; yabancıya satışın toplam satışlardaki payı yüzde 3 civarında ve bu oranlardaki etkinin inşaat sektörünü tek başına kurtarmaya gücü asla yetmez.

Türkiye İstatistik Kurumu tarafından kasım ayına ilişkin açıklanan son konut satış istatistikleri inşaat sektöründe özellikle yeni konut yapanların ne kadar büyük zorluklarla karşı karşıya kaldığını ortaya koyuyor. TÜİK verilerine göre; ipotekli yapılan satışlarda yaşanan düşüş oranı geçen yıla göre tam yüzde 85,7.

Bu durumun oluşmasındaki ana faktör ise yüksek faiz. Hükümetin ABD ile yaşanan papaz krizi sonrası fırlayan doları dizginleyebilmek adına faizleri arttırması inşaat sektörü için büyük bir sorun oluşturdu. Kamu ve bazı özel bankaların anlaşmalı oldukları firmalarla yaptığı 0,98’lik konut kredi faizi fırsatı ise projelerdeki yüksek fiyatlar nedeniyle oluşan açığı kapatmaya yetmedi.

Denizhan Erkoç-Karar