Ülke ekonomisine kazandırdığı döviz geliriyle öne çıkan turizm sektörü, yeniden iyi günlerine dönüş sinyalleri veriyor. Dünya çapındaki veri ve analiz şirketlerinden biri olan STR’nin TÜROB için hazırladığı 2019 yılı ‘Ülke Performans Raporu’na göre, Türkiye’de doluluk oranları geçen yıl önceki yıla göre yüzde 2,4 artarak yüzde 67,6 oldu.

Türkiye genelinde ortalama oda fiyatları yüzde 10,4 artışla 77,5 Euro’ya, oda başı gelir de yüzde 13’lük artışla 52,4 Euro’ya yükseldi. Böylece krizli yılların ardından 2019 yılında son üç yılın en iyi rakamlarına ulaşıldı.

Türkiye Avrupa ortalamasının gerisinde

Ortalama dolulukta gözlenen artış hızı arzu edilen düzeyde olmasa da fiyatlardaki çift haneli artış sektörü sevindirdi. 2019 sonu itibariyle 27 Avrupa’da Türkiye dahil 27 ülkede ortalama doluluk oranı yüzde 72,2, oda fiyatı 113,4 Euro, oda başı elde edilen gelir 81,9 Euro oldu. Bu rakamlarda yaşanan artışa rağmen Türkiye’nin Avrupa ortalamasının gerisinde kaldığını ortaya koyuyor.

Türkiye Otelciler Birliği (TÜROB) Başkanı Müberra Eresin, turizmde yükselişin sevindirici olduğunu söylüyor ancak oda başına gelirin artmasının gerektiğine dikkat çekiyor.

İstanbul da yükselişte

2019 yılında İstanbul’un ortalama doluluk oranı yüzde 3,9 artışla yüzde 74’e, ortalama günlük satılan oda bedeli yüzde 9,3 artışla 89,7Euro’ya, oda başı elde edilen gelir yüzde 13,6 artışla 66,4 Euro’ya yükseldi. Dolulukta Avrupa ortalamasının üzerine çıkan İstanbul’un fiyat bakımından ise Avrupa destinasyonlarının gerisinde kaldığı gözlendi. Turizmin başkenti Antalya da geçtiğimiz yılı yükselişle kapattı. Ortalama doluluk oranı önceki yıla göre yüzde 1,8 artışla yüzde 65,7 olan Antalya’da ortalama günlük satılan oda bedeli yüzde 12,5 artışla 87,7 Euro, oda başı elde edilen gelir yüzde 14,7 artışla 57,6 Euro olarak gerçekleşti.

Konaklama sektörü 2019 yılını artıda kapatmasına karşın, rekor yılı olan 2012 performansını yeniden yakalamak için çaba gösteriyor. 2012 yılında Türkiye, ortalama yüzde 64,7 dolulukla oda fiyatında 115,6 Euro’ya, oda başı gelirde 74,8 Euro’ya ulaşmıştı. İstanbul ise 2012 yılında yüzde 72,4 dolulukla oda fiyatında 152,9 Euro’ya ve oda başı gelirde 110,8 Euro’ya yükselmişti. Bu yükselişle İstanbul 2012 yılnda oda fiyatında Avrupa’nın en pahalı şehirleri arasında yer almıştı.

Yükseliş sürecek

Türkiye Otelciler Federasyonu (TÜROFED) Başkanı Sururi Çorabatır, Almanya, Hollanda, İngiltere ve Rusya’nın bu yıl da Türkiye’nin en önemli pazarları olmaya devam ettiğini söylüyor. Bu yıl kıyı turizminde İskandinav pazarından ciddi geri dönüşler görüldü. Polonya, Çek Cumhuriyeti, Romanya ve Slovakya ise önümüzdeki beş yılın en hareketli pazarları olarak gösteriliyor. Çorabatır, Türkiye’nin bu yıl en çok tercih edilen turizm ülkeleri arasında yeniden yerini aldığını belirtiyor.

Bölgedeki gelişmelere rağmen hala Türkiye ilgisinin sürdüğünü, herhangi bir olumsuz gelişme olmaması halinde bu yıl turizmde iki haneli büyümenin kolaylıkla yakalanacağını da vurguluyor.

Geçen yıl yüzde 10 artışla 15 milyon civarında turist ağırlayan İstanbul’un potansiyeli lüks otel markalarını kente çekiyor. Dünyanın en büyük zinciri olan Marriott International, İstanbul’daki ilk JW Marriott otelini Karaköy’de açtı. JW Marriott İstanbul Bosphorus ve Sheraton İstanbul City Center Genel Müdürü Sinan Köseoğlu, İstanbul’un gerçek turizm potansiyelinin açığa çıkarılıp turizm gelirlerinin artırılması gerektiğini söylüyor. Köseoğlu, koronavirüs salgını nedeniyle kongre turizminde Çin’den İstanbul’a doğru bir yönelim olabileceğine işaret ediyor. Köseoğlu, “İstanbul geçen yıl yüzde 10’luk artışla 15 milyon turist ağırladı. Sektör olarak bu yükselişin devam etmesini bekliyoruz” diye konuşuyor.

Avrupalı turistin önemi

Turizm sektörünün gelişmesi ve turizm gelirinin artırılması için eğitime önem verilmesinin ve kalifiye eleman yetiştirilmesinin de önemine dikkat çekiliyor. Krizli yıllarda kan kaybeden sektörün kalitesini koruyabilmesi için nitelikli elemana ihtiyaç duyduğu ifade ediliyor. Nitelikli turist çekmenin yolunun da iyi hizmet sunmaktan geçtiğine vurgu yapılıyor. Dedeman Hotels & Resorts International Yönetim Kurulu Başkanı Banu Dedeman, Galataport’un açılmasıyla birlikte İstanbul’a ciddi oranda üst düzey turist geleceğine dikkat çekerek Türkiye’nin Avrupalı turistleri geri kazanması gerektiğini belirtiyor. Turizmde kalitenin artırılması ile birlikte turizm gelirinin de artırılabileceğine işaret eden Dedeman, şunları söylüyor:

“Özellikle Sultanahmet bölgesinde hizmet veren taksicilerin İngilizce öğrenmesi gerekiyor. Avrupa’dan en çok turist çeken dördüncü ülke olan ülkemizde tabelaların İngilizce olması da gerekiyor. Buraya gelen turist araba kullanmak istediğinde rahatça yolunu bulabilmeli.”

Etkinlik ve kongreler

Banu Dedeman, oda fiyatlarının ve turizm gelirlerinin artırılmasında kongre ve toplantı turizminin büyük önem taşıdığını da vurguluyor. Krizlerde oteller birbiri ardına fiyat indirimine giderken krizlerin ardından oda fiyatlarının tekrar eski seviyelerine döndürülmesi uzun zaman alıyor.

İstanbul otellerinin bundan birkaç yıl önce yaşanan kriz döneminde ciddi fiyat kaybı yaşadıklarına dikkat çeken Elite World Hotels CEO’su Ünsal Şinik, kaybedilen fiyatların geri dönüşünün 2020 sonrasında gerçekleşeceğini söylüyor. Şinik, şu anda İstanbul’un doluluk bakımından toparlanma sürecine girdiğini, fiyatların ise etkinlik ve kongre takviminin yoğunlaşması halinde eski parlak günlerine dönebileceğini belirtiyor.

Turizmde nitelikli turistlerin ülkemize çekilebilmesi için turizmin çeşitlendirilmesi ve yerel unsurların öne çıktığı gastronomi ve yerel turizm gibi farklı alanların öne çıkarılması gerektiği ifade ediliyor. Antalya Belek’te golf turizminin ve kamp için bölgeye gelen futbol kamplarının bu yıl yükselişe geçtiğine de dikkat çekiliyor.

Levent Gökmen Demirciler – Ekonomist

Edirne Belediye Başkanı Recep Gürkan, AA muhabirine yaptığı açıklamada, dünya genelinde yaşanan ekonomik sıkıntıyı en az hisseden illerden birinin Edirne olduğunu söyledi.

Kur farkı nedeniyle çoğunluğu alışveriş için gelen Yunan ve Bulgar turistlerin, Edirne esnafının yüzünü güldürdüğünü ifade eden Gürkan, “Turistler, gezi için değil de doğrudan alışveriş amacıyla kentimizi ziyaret ediyorlar. ” dedi.

Afişler Türkçe-Bulgarca-Yunanca

Turistlerin kendilerini rahat hissetmeleri için bazı çalışmalar yaptıklarını anlatan Gürkan, geçmişten bu yana devam eden iyi komşuluk ilişkilerinin daha da gelişmesi için çaba gösterdiklerini belirtti.

Yeni yılı Edirne’de karşılayacak komşu ülke insanları için afişleri Yunanca ve Bulgarca hazırlattıklarını aktaran Gürkan, şunları kaydetti:

“Edirne’ye daha sık gelmelerini, esnafımızın, iş insanlarımızın daha rahat etmesini sağlamak için yeni yıl kutlama afişleri hazırladık. Bu afişleri sadece Türkçe değil, Bulgarca ve Yunanca da hazırladık. Edirne’nin geçmişi de böyledir. 100 yıl öncesinde Osmanlı Devleti dönemine bakarsanız Edirne’de çok dilli, çok kültürlü ve çok inançlı bir yaşam var. Bu bugün de sürüyor. Sınırlar dostluğa ve ticarete engel olmamalıdır. Tam aksine teşvik edici bir yönü olmalı diye düşünüyoruz.”

“Esnaf ahiliği devam ettiriyor”

Kentteki birçok esnafın Bulgar ve Yunan turistler için veresiye defterler tuttuğunu vurgulayan Gürkan, “Bazen turistin parası alışverişte yetmez, veresiye defterine yazdırırlar, ülkelerinden bir sonraki gelişlerinde bunu öderler. Arada böyle bir ilişki de var. Edirne esnafı ahiliği devam ettiriyor. Tarihi çarşılarımız da dualarımız da devam ediyor. Edirne hem gelenek göreneklerini yaşatan bir kent, hem de bir tarafıyla da muasır medeniyet seviyesinin üzerine çıkmaya çalışan bu çabasını devam ettiren bir kent.” diye konuştu.

“Turizm çeşitliliği kabuk değiştirdi”

Edirne Tanıtım ve Turizm Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Bülent Bacıoğlu da Edirne’nin daha önce Bulgaristan ve Yunanistan’dan ‘kültür, tarih ve doğa’ turizmine yönelik turistler ağırladığını belirtti.

Son 6 aydan bu yana kentteki turizm çeşitliliğinin kabuk değiştirdiğini aktaran Bacıoğlu, şöyle devam etti:

“Edirne artık Yunan ve Bulgar turistler için alışveriş cenneti haline geldi. Tarihi çarşılarımız, alışveriş merkezlerimiz Yunan ve Bulgar turistlerin algılarına göre dizayn oldu. Artık gastronomimize ve alışveriş piyasamıza çok hakimler. Yunanistan ve Bulgaristan’taki tüketim ihtiyaçlarının çoğunu artık buradan gideriyorlar. Yeni yıl öncesi Noel alışverişlerini buradan yapıyorlar.

Günlük ihtiyaçlarını buradan karşılıyorlar. Giyim kuşamla ilgili ülkemize ait markalara hakimler. Gerçekten turistlerin alışveriş eğilimleri kentin turizmini yönlendiriyor. Esnafımız da turistlere daha iyi hizmet vermek için dil öğreniyor, dil kurslarına gidiyor. Ayrıca onların istek ve eğilimlerini, özel günlerini takip ederek, onlara özel menüler hazırlamaya çalışıyorlar.”

“Edirne’nin alışveriş turizmi dinamik yapıya sahip”

Kentte turistlere yönelik ‘Türk-Bulgar’ ve ‘Türk-Yunan’ gecelerinin düzenlendiğini dile getiren Bacıoğlu, Türk-Yunan-Bulgar kültürlerinin Edirne’de buluştuğunu kaydetti.

Turistlerin Edirne’de bulunmaktan mutlu olduklarını dile getiren Bacıoğlu, “Bu dinamizmi ileriye dönük götürmemiz gerekiyor. Bulgar ve Yunan basın mensupları da buradaki hareketliliği haber yapıp kendi ülkelerinde servis ediyorlar. Bu anlamda son 6 aydır Edirne’nin alışveriş turizmi dinamik yapıya sahip. Bunun kalıcı olarak devam etmesini diliyoruz.” ifadelerini kullandı.

Bacıoğlu, kentteki yeni yıl afişlerinin de Bulgarca ve Yunanca dizayn edildiğini bunun da turizm açısından önemli ve olumlu olduğunu kaydetti.

AA

Roller değişti

Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) Marmaris Bölge Temsil Kurulu Başkanı Suat Esin, Avrupa pazarındaki yükselişle birlikte konaklama bedellerinin arttığını ve işletmelerin rezervasyon almayıp odayı peşin satmaya yöneldiğini dile getirdi.

Turizmdeki hareketliliğin rolleri değiştirdiğine dikkati çeken Esin, “Eskiden acenteciler otelcilere oda ve fiyat konusunda istediğini yaptırırdı. Şimdi tersine döndü. Otelci istediği oda ve fiyatı veriyor acentelere. Otelciler artık birçok acenteden peşin istiyor. Bunda özellikle Avrupa pazarındaki satışlar önemli etken.” diye konuştu.

Esin, bu durumun yeni sezonda yerli turist açısından oda sıkıntısına yol açacağını belirterek, “Özellikle yerli turistler şimdiden rezervasyon yaptırmalı. 2019 turizm sezonunda oda bulmak artık çok zor.” ifadesini kullandı.

Oda bulamayan otel kiralıyor

TÜRSAB Marmaris Bölge Temsil Kurulu Üyesi ve İbu Acente Müdürü Özhan Berkoğulları, otellerin birkaç acente haricinde rezervasyon yapmadığını, direkt odayı sattığını söyledi.

Berkoğulları, “Hiçbir şekilde rezervasyon yok. Odayı peşin verip alıyorsunuz. Oteller garanti satışa yönelmiş durumda. Avrupalı turistler uzun vadeli ve yüksek sezonda geldiği için Orta Doğu ile çalışan acenteler oda bulmakta zorlanıyor, bunun için otel kiralamaya yöneldiler. Biz de otel kiraladık.” dedi.

“Sistem normale döndü”

Beş yıldızlı bir otelin müdürü olan Fahri Tan da turist sayısındaki artışın konaklama sektörünü normal şartlarına getirdiğini söyledi.

Otelcilerin, müşteri sıkıntısı olduğu dönemlerde peşin ödemeyi askıya aldığını belirten Tan, “Otelini doldurmak, zarar ihtimalini ortadan kaldırmak için vadeli satışlar yapıldı. Avrupa pazarında kurumsal ödemeyle ilgili problem yok. Diğer operatörler rezervasyon yerine odayı satın almak zorunda. Turizmdeki artış sistemi normale döndürüyor. Olması gereken bu.” değerlendirmesinde bulundu.

AA

Trabzon Kültür ve Turizm Müdürü Ali Ayvazoğlu, AA muhabirine yaptığı açıklamada, kenti 2002 yılında 325 bin 176’sı yerli, 27 bin 870’i yabancı olmak üzere 353 bin 46 kişinin ziyaret ettiğini söyledi.

Ziyaretçi sayısının 2008 yılında 500 bin, 2011 yılında 1 milyon, 2013 yılında ise 1,5 milyonu aştığını belirten Ayvazoğlu, “2014’de 1 milyon 669 bin 84’e, 2016’da 1 milyon 950 bin 50’ye, 2017’de ise 2 milyon 190 bin 143’e ulaştı. Yapılan yatırımlar ve tanıtım çalışmaları sayesinde, kente ilgi her yıl arttı. 2018 ocak-kasım döneminde Trabzon’a 564 bin 13’ü yabancı, 1 milyon 68 bin 136’sı yerli olmak üzere 1 milyon 632 bin 149 turist geldi. İlimizi, 2002 ile 2018 kasım arasında 13 milyon 996 bin 771’i yerli, 3 milyon 215 bin 859’u yabancı olmak üzere 17 milyon 212 bin 630 turist ziyaret etti. Yıllık turist sayımızın, 2002 yılına göre yaklaşık 4,5 kat arttığı görülmektedir.” dedi.

Ayvazoğlu, kentte 35 bin 404 yatak kapasitesine sahip 92’si turizm işletmesi ve yatırım belgeli olmak üzere 597 tesis bulunduğunu anımsatarak, Trabzon’un bu yıl 148 ülkeden ziyaretçilere ev sahipliği yaptığını dile getirdi.

Geçen yıl Trabzon’a 372’si Suudi Arabistan, 225’i Almanya ve 135’i Birleşik Arap Emirliklerinden olmak üzere 869 yurt dışı uçuşu gerçekleştirildiğinin altını çizen Ayvazoğlu, bu yılın 11 ayında ise 418’i Suudi Arabistan, 256’sı Almanya, 248’i Birleşik Arap Emirlikleri, 126’sı Kuveyt’ten bin 140 sefer yapıldığına işaret etti.

Ayvazoğlu, Trabzon’a bu yılın nisan-eylül döneminde gelen iç hat yabancı yolcu sayılarına ilişkin de şu bilgileri paylaştı:

“Turizm sezonunun yoğun olduğu nisan-eylül döneminde Suudi Arabistan’dan 120 bin 221, Kuveyt’ten 19 bin 961, Almanya’dan 12 bin 754, Umman’dan 9 bin 815, Katar’dan 6 bin 826, Ürdün’den 4 bin 560, Irak’tan 3 bin 912, Gürcistan’dan 3 bin 495, Bahreyn’den 2 bin 964, Hollanda’dan 2 bin 767 ziyaretçimiz oldu. Fransa, İngiltere, Amerika, Belçika, Filistin, Rusya, İsviçre’den de olmak üzere 148 ülkeden turisti ağırladık.”

Müzeler bazında bakıldığında, bu yıl turistlerin 294 bin 552’sinin restorasyon dolayısıyla kapalı olan Sümela Manastırı’nın bulunduğu bölgedeki Ayavarvara Manastırı, 285 bin 284’ünün Atatürk Köşkü, 151 bin 127’sinin ise Çal Mağarası’nı ziyaret ettiğini anımsatarak, Trabzon Şehir Müzesi, Trabzon Tarih Müzesi ve Kanuni Evi’nin de ilgi gören yerlerden olduğunu ifade etti.

Ayvazoğlu, korunan alanlara araç giriş istatistiklerine göre ise Uzungöl Tabiat Parkı’na 1 milyon 358 bin 575 aracın giriş yaptığını belirterek, Altındere Vadisi Milli Parkı’na 272 bin 247, Sera Gölü Tabiat Parkı’na 93 bin 144, Sürmene Çamburnu Tabiat Parkı’na 72 bin 331 ve diğer korunan 5 alanlar da dahil olmak üzere toplam 1 milyon 859 bin 871 aracın giriş yaptığının tespit edildiğini aktardı.

“Yeni yöntemlerle müşterilerin ayağına gidiyoruz”

Ali Ayvazoğlu, haftanın her günü 08.00-24.00 saatlerinde açık olan turist irtibat bürolarının bu yıl 85 bin 780 ziyaretçiye hizmet verildiğini, Alo Turizm Çağrı hattı aracılığıyla ise 12 bin 305 çağrının yanıtlandığını söyledi.

Turistlere daha iyi hizmet sunabilmek için mobil uygulamaların hayata geçirildiğini, web sayfaları tasarlandığını dile getiren Ayvazoğlu, memnuniyet anketleri düzenlendiğini belirtti.

Ayvazoğlu, yeni yöntemlerle müşterilerin ayağına giden bir yapılanmayı hedeflediklerinin altını çizerek, şu değerlendirmede bulundu:

“Bu kapsamda önümüzdeki dönemde fam trip organizasyonları ile hedef ülkeler Umman, Kuveyt, Japonya ve Çin’den heyetleri Trabzon’da ağırlayacağız. Outdoor turizm kapsamında ise İngiltere, Almanya, Fransa, Çek Cumhuriyeti ve Hollanda’dan da heyetleri konuk edeceğiz. 2019 yılı içerisinde Riyad, Bahreyn, Umman, Katar, Kuveyt, Kore ve Japonya’daki road show organizasyonlarına katılacağız. Ortadoğu, Uzakdoğu ve Avrupa’dan ilimizin tanıtılmasına katkı sağlaması amacıyla basın mensuplarını konuk edeceğiz. Ayrıca, yine önümüzdeki yıl, Kültür ve Turizm Bakanlığımızın katılım sağlayacağı İran, Azerbaycan, Doğu Akdeniz Uluslararası Turizm ve Seyahat Fuarı, Çin, Hindistan, Berlin Uluslararası Turizm Fuarı, Arabian Travel Market 2019 Fuarı ile Riyad Fuarlarında yer almaya gayret edeceğiz.”

“Hedefimiz 12 ay turizmdir”

Trabzon’un tarihi, kültürel ve doğal değerlerinin tanıtımı noktasında büyük çaba sarfettiklerini belirten Ayvazoğlu, şunları kaydetti:

“Turist sayısının daha da yukarıya çıkması için hem bizler hem de diğer ilgili kurumlar çalışmalarını titizlikle sürdürüyor. Bu noktada ilimizde turizmi yılın tamamına yaymak için yapılan çalışmalar devam ediyor. Kış turizmi altyapısı olarak, Trabzon’da kayak turizmine yönelik bir planlama her ne kadar yapılmış olsa da henüz hayata geçirilmiş değil. Dolayısıyla biz kış döneminde daha çok Körfez ülkelerinden gelen ziyaretçilerimize ev sahipliği yapıyoruz. Geçen yıldan başlamak üzere kış döneminde Bahreyn’den ve Körfez ülkelerinden haftada iki sefer olmak üzere şehrimize ziyaretçiler geliyor. Yaklaşık her uçakta 160-170 kişi oluyor, bir hafta kalıp dönüyorlar. Böyle bir ziyaretçi grubumuz var.”

Ayvazoğlu, geçen yıl çok kar yağmadığını anımsatarak, “Ümit ediyoruz bu yıl yaşanacak kar yağışıyla birlikte az da olsa kış turizminden ziyade, kış aktivitelerine dönük birtakım uygulamaları Uzungöl ve çevresinde yapabiliriz. Planlama oluşturuldu ve buna dönük birtakım faaliyetler ve etkinlikler orada gerçekleştirilecek aynen Ayder’de gerçekleştirildiği gibi.” dedi.

İç turizme yönelik de Uzungöl bölgesinde şambrelle kayma, hedikle yürüyüş, kar bisikletiyle yarış gibi çeşitli etkinlikler olacağını ifade eden Ayvazoğlu, bu tür organizasyonların kış döneminde Uzungöl’e büyük bir katkı sunacağına inandığını söyledi.

Ayvazoğlu, bu sene karın da yağmasıyla bölgede kış turizminin altyapısını oluşturacak hareketlenme sağlanabileceğini dile getirerek, “Tabii ki hedefimiz 12 ay turizmdir. 12 ay turizm için de 12 ayı doldurabilecek ürün çeşitliliğini yakalamaktır esas. Bu ürün çeşitliliklerinden biri de kış turizmi için altyapının tamamlanmasıdır. Bu olduğunda Trabzon en azından şimdilik 4-5 ayı ile beraber geçirmiş olduğu turizm aktivitelerini biraz daha çoğaltarak 8 aya çıkartmış bir konuma gelecektir.” diye konuştu.

Uzungöl ve Çakırgöl’de kayak yapılabilmesini sağlayacak planlanmış çalışmalar bulunduğuna işaret eden Ayvazoğlu, bundan sonraki aşamanın yatırımcıyla birlikte projelerin hayata geçirilmesi olduğunu aktardı.

Ayvazoğlu, Hıdırnebi Yaylası’ndaki turizm merkezinde ise planlamaların devam ettiğini, bunlar tamamlandığı zaman bölgede kış turizminin altyapısının da oluşacağını sözlerine ekledi.

AA

İstihdam yaratacak

Marriott Oteller Grubu’nun Türkiye’deki en büyük stratejik yatırım ortağı Er Yatırım ve Turizm, iki yıl önce açılan İzmir’deki Four Points by Sheraton Oteli’nin yanı sıra grup için yeni otel yatırımlarını hayata geçiriyor. Er Yatırım ve Turizm Genel Müdürü Ferzan Çelikkanat, Four Points by Sheraton markası altında 2019 yılında Kağıthane’de, 2020 yılında Gebze’de, 2021 ve 2022 yıllarında da Kartal ve Ataşehir’de otel projeleri hayata geçireceklerini söylüyor.

Şu anda altı oteli aynı anda geliştirdiklerine dikkat çeken Ferzan Çelikkanat, sözlerine şöyle devam ediyor: “Toplamda 300 milyon dolara mal olacak bu yatırımlarla bin kişinin üzerinde istihdam yaratacağız. 10 yılda 20 otel yapmayı hedefleyerek yola çıktık. Yüzde 50’sini öz kaynağımızla finanse ettiğimiz yatırımlarımıza planlarımız doğrultusunda devam ediyoruz.” Hilton VVorldvvide Kıdemli Yatırım Direktörü Tuğrul Temel, faaliyetlerini “Gayrimenkulden Ari” dedikleri iş modeli üzerinden kurgulayıp otellerin sahibi olmak yerine yönetimi veya franchise’ını üstlenerek işletmeden sorumlu olduklarını söylüyor. Şirket, Türkiye’deki portföyüne en son Hilton İstanbul Maslak’ı kattı. Temel, Türkiye’de 2019 yılında zincirlerine 27 yeni otel katacaklarını, bunun bir kısmının kendileri tarafından işletilen bir kısmının da franchise yoluyla işletilecek oteller olacağını vurguluyor.

Yatırım ve renovasyon

Dünya baş döndürücü bir şekilde değişirken insanların tercihleri de hızla değişiyor. Oteller için bu değişime ayak uydurmanın yolu da renovasyondan yani yenilemeden geçiyor. Sapanca ve Rusya’da otel yatırımlarına devam eden Elite World Hotels grubu da yeni yatırımların yanı sıra yenileme yatırımları da yapıyor. Elite World Hotels CEO’su Ünsal Şinik, “Bu yıl Taksim’deki Elite World İstanbul Hotel’i misafirlerimizin daha keyifli ve konforlu vakit geçirmeleri için 750 bin dolarlık yatırımla baştan sona yeniledik. Planlama dahilinde rutin yenileme çalışmalarımız devam edecek” diye konuşuyor. Her yıl 280 bin misafir ağırlayan Barut Hotels grubu da Mayıs 2019’da açılması planlanan The Residence Barut Fethiye ile birlikte 2019’da 300 binden fazla turist ağırlamayı planlıyor. Barut Otelleri Yönetim Kurulu Başkanı Haydar Barut, yeni yatırımın yanı sıra resort ve şehir oteli konseptlerinde hizmet veren 12 tesislerinde düzenli olarak renovasyon çalışmaları yaptıklarını vurguladı.

15 turizm grubunun yeni otel yatırımı planları

1-Aksoy Holding İstanbul’da Conrad Hotel’i işleten Holding Epique Island’a toplam 50 milyon Euro’luk yatırımla otel ve marina yapmayı planlıyor.

2-Altınbaş Holding Ali, Sofu ve Vakkas Altınbaş, KKTC Girne’de 60 bin m2’lik alanda 90 milyon dolarlık yatırımla 306 odalı bir otel yapmayı planlıyor. Otelin iki yıl içinde tamamlanması hedefleniyor.

3-Barut Hotels Antalya, Kemer, Side ve Fethiye’deki 12 otelinde 10 bin yatak kapasitesine sahip olan zincir Mayıs 2019’da Fethiye’de 152 odalı The Residence Barut Fethiye’yi açacak.

4-Choice Hotels Türkiye’ye 2014’e giriş yapan Choice Hotels, Clarion markalı 110 odalı dördüncü otelini Tekirdağ’da açacak.

5-Cornelia Belek’te iki oteli bulunan Cornelia’nın KKTC Bafra bölgesinde 1.200 yatak kapasiteli bir oteli proje aşamasında. Tesislerinde her yıl düzenli yenilikler yapan marka, Cornelia Diamond’un çocuk kulübünü yenilemeyi planlanıyor.

6-Dedeman Otelleri Şu anda 17 olan otel sayısını 10 yılda 50’ye çıkarmayı hedefleyen Dedeman, 2019’da büyük şehirlerde Smart by Dedeman yatırımlarına devam edecek. Y kuşağına hitap eden ilk Smart by Dedeman Mart 2019’da Şişli’de açılacak. 104 odalı otel 13 milyon dolara mal olacak.

7-Dosso Dossi Otelcilik Aksaray ve Sultanahmet’te iki oteli bulunan marka, Yenikapı’da kendi arazisi üzerine 10 milyon dolara mal olacak bir butik otel yatırımı yapacak.

8-Ege Yapı Batısehir projesinde iki oteli bulunan şirket, Zeytinburnu’nda inşa edeceği yeni karma projesinde butik otel ve müze yapacak. Yatırımın detayları önümüzdeki dönemde belli olacak.

9-Elite World Hotels İstanbul’da beşinci otelini geçtiğimiz ay Maltepe’de açan grup, 95 milyon TL’lik yatırımla 600 odalı 5 yıldızlı otel inşa ediyor. 145 milyon dolarlık yatırımla 700 odalı 4 yıldızlı otelin yatırımı sürüyor.

10-Er Yatırım ve Turizm Marriott Oteller Grubu’nun Türkiye’deki en büyük stratejik yatırım ortağı olan şirket İzmir’deki Four Points by Sheraton Oteli’ni iki yıl önce açmıştı. Aynı marka altında 2019’da Kağıthane’de, 2020’de Gebze’de, 2021 ve 2022’de Kartal ve Ataşehir’de otel projelerini hayata geçirecek. Şu anda altı otel geliştirirken bunlara toplamda 300 milyon dolar yatırım yapacak.

11-Hilton Hotels Türkiye’de 20’si kendi yönettikleri, 43’ü franchise olmak üzere 63 oteli bulunan grup, işletme ve francnise sistemi ile 2019’da 27 yeni otel açacak.

12-Wish More Hotel İstanbul Wish More Hotel İstanbul markasıyla bir oteli bulunan Saroz Gayrimenkul, bu yıl Şişli Halaskargazi’deki yaklaşık 100 odalı ikinci otelinin temelini attı.

13-İndigo Group Kapadokya’da Museum Hotel’i işleten grup, 165 bin m2 alanda 50 milyon dolarlık yatırımla tamamı villa ve konak odalarından oluşacak yaklaşık 200 anahtarlı özel bir termal otel yapacak. Museum Hotel’de 2018-2019 kış döneminde 500 bin TL’lik yenileme öngörüyor.

14-Özak Grubu Ela Quailty Oteli bulunan grup, Beşiktaş’ta planlanan karma proje içinde yer alacak 140 odalı otel planlıyor. Didim ve Demre’de yer alan arazilerine de önümüzdeki yıllarda 5 yıldızlı iki resort otel yapma planları var.

15-Torunlar GYO Mail Of İstanbul’da kabası biten 100’ün üzerinde odalı otel 2020’de açılacak. Paşabahçe’deki otel ve yalı projesinin 2021’de bitirilmesi planlanıyor. Karaköy’de 80-90 odalı butik otel projesi, Antalya’da 130 odalı bir otel projesi var. Şirket, 2017-2018 yılı renovasyon çalışmalarına 40 milyon TL bütçe ayırmıştı.

Barut, bu konuda şunları söylüyor: “Bu kapsamda 2017’de Barut Kemer ve Barut Lara otellerimiz yenilendi. 2018 renovasyon programımızda Barut Arum otelimiz var. Kısa süre içinde başlayacak olan çalışmaların ardından otelimizde bazı üniteler, otel katları ve oda tipleri tamamen yenilenip otele yeni üniteler kazandırılacak.”

Üst segmente yöneldiler

Kapadokya’da Museum Otel’i kurarak bölgede fark yaratan İndigo Group, önümüzdeki dönemde aynı bölgede üst segmente hitap eden bir termal tesis yapacak. İndigo Group Genel Müdürü Tolga Tosun, Kapadokya bölgesinin en özel tesislerinden biri olmasını planladıkları lüks termal otelin yanı Museum Hotel’de ek oda planlaması yaptıklarını söylüyor. Termal otel projelerinin 165 bin m2 alanda konumlanacağını ve yaklaşık 50 milyon dolara mal olacağını belirten Tosun, sözlerine şöyle devam ediyor:

“Tamamı villa ve konak odalarından oluşacak yaklaşık 200 anahtarlı çok özel bir tesis öngörüyoruz. Her daim yeni kalabilmek, özellikle üst düzey hizmet vaadinde bulunan tesisler için son derece önemli.” 2016 yılının ikinci yarısında Bayrampaşa’da Wish More Hotel İstanbul’u açarak turizm sektörüne adım atan Özkök Ailesi, Türkiye çapında ve uluslararası alanda hizmet veren bir oteller zinciri yaratmayı hedefliyor. Wish More Hotel İstanbul Genel Müdürü Erkan Akkurt, “Bu yıl Şişli Halaskargazi’deki ikinci otelimizin temellerini attık. 2019’da hizmete açmayı planladığımız bu otelimizle konaklama deneyiminde lüks anlayışıyla çıtayı yükseltmeyi, iş dünyasının nabzını tutmayı amaçlıyoruz” diyor. Şirket, bir sonraki otelini Harbiye’de faaliyete geçirmeyi planlıyor. Erhan Akkurt, Anadolu’daki fırsatları değerlendirip zincirin halkalarını genişletmeye odaklanacaklarını, Avrupa ülkeleri ve ABD’de yer almak için de marka tescil işlemlerini tamamlayarak çalışmalarına devam ettiklerini söylüyor.

Ekonomist

AA muhabirinin Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Akdeniz Turistik Otelciler ve İşletmeciler Birliği (AKTOB) raporundan yaptığı derlemeye göre, Türkiye’deki otel ve konaklama tesislerinde yılın 8 ayındaki geceleme sayısı 98 milyon 366 bin 410 olarak kayıtlara geçti.

Bu gecelemelerin 63 milyon 352 bin 254’ünü yabancılar, 35 milyon 14 bin 156’sını ise yerli misafirler yaptı.
Yabancıların yaptığı geceleme, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 37,27 arttı. 2017 yılının ocak-ağustos döneminde 46 milyon 150 bin 677 geceleme yapılmıştı.

En fazla geceleme Antalya’da

İl bazında incelendiğinde en fazla geceleme, Antalya ve İstanbul’da yapıldı. Ocak-ağustos döneminde 98,3 milyonluk gecelemenin yüzde 50,40’ı Antalya’da, yüzde 14,6’sı da İstanbul’da gerçekleşti.

Yılın 8 ayında Antalya’da 41 milyon 667 bin 233’ü yabancılar, 7 milyon 912 bin 730’u da yerli misafirler tarafından olmak üzere toplam 49 milyon 579 bin 963 geceleme yapıldı.

İstanbul’da yapılan geceleme sayısı ise 10 milyon 76 bin 316’sı yabancılara, 4 milyon 282 bin 297’si de yerli misafirlere ait toplam 14 milyon 358 bin 613 olarak kayıtlara geçti.

Muğla, Aydın, İzmir, Trabzon, Mersin, Nevşehir, Ankara, Afyonkarahisar, Bursa, Balıkesir ve Çanakkale de 500 binin üzerinde gecelemenin yapıldığı iller olarak sıralandı.

En uzun süre Letonyalılar kalıyor

Söz konusu dönemde, yabancıların ortalama kalış süresi 3,82, yurt içinden gelenlerin ortalama kalış süresi 1,98 gün olarak tespit edildi.

Geceleme yapan misafirlerin geldiği ülkeler incelendiğinde en uzun kalanlar Letonya ve Litvanya’dan gelen misafirler oldu. Ocak-ağustos döneminde Letonya’dan gelen misafirlerin ortalama kalış süresi 5,06, Litvanya’dan gelen misafirlerin de 5,02 gece oldu.

Bu ülkeyi ortalama 4,91 gece kalış ile Almanya ve Lüksemburg, 4,78 ile Belçika, 4,77 ile Estonya, 4,76 ile Hollanda ve Rusya, 4,72 ile Slovakya, 4,54 ile Ukrayna, 4,49 ile İngiltere, 4,40 ile Kazakistan, 4,36 ile Polonya, 4,33 ile Çekya, 4,30 ile İsviçre, 4,19 ile Belarus, 4,16 ile Sırbistan, 4,11 ile Norveç, 4,07 ile Avusturya, 4,05 ile Macaristan takip etti.
Bu arada, yılın 8 ayında idarelerce belgelendirilen konaklama tesislerinde de 11 milyon 499 bin 667’si yabancılara, 20 milyon 496 bin 502’si de yerli misafirlere ait olmak üzere toplam 31 milyon 996 bin 169 geceleme yapıldı.

AA

Turizm alanında eğitim gören öğrencilerin, sektörün nitelikli insan gücü ihtiyacını karşılamaya yönelik yetiştirilmelerini sağlamak ve öğretmenlerin alan yeterliliklerini artırmak amacıyla Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü ile Maxx Royal ve Voyage Otel arasında iş birliğine gidildi.

Bu çerçevede, ilk olarak Ankara Çankaya İMKB Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Antalya Muratpaşa Falez Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Aydın Kuşadası Güvercinada Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi öğrencileri, beceri eğitimlerini bu otellerde, gerçek hizmet ve üretim ortamlarında yoğunlaştırılmış olarak alacak.

Hedef en az iki yabancı dil

Milli Eğitim Bakanı Ziya Selçuk ve Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy tarafından geçen ay, iki bakanlık adına imzalanan ‘Mesleki ve Teknik Eğitimi Geliştirme İş Birliği Protokolü’ ile öğrencilerin işletmelerde beceri eğitimini ve staj uygulamalarını gerçek hizmet ve üretim ortamında yapması, turizm sektörünün ihtiyaç duyduğu nitelikli insan gücü yetiştirmek amacıyla belirlenen turizm liselerinin eğitimlerinin yeniden yapılandırılması ve okul eğitici ve yöneticilerinin, hizmet içi ve işbaşı eğitimlerine süreklilik kazandırılması öngörülmüştü.

Protokol kapsamına alınan okullardaki öğrencilerin en az iki yabancı dil öğrenerek mezun olmaları, öğretmenlerin ise mesleki gelişimlerinin artırılması hedefleniyor.

Ayrıca bu okullardan mezun öğrencilerin sektörde istihdam edilmesiyle turizm sektörünün gelişimine katkı sağlanması öngörülüyor.

Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü’ne bağlı okullarda, konaklama ve seyahat hizmetleri alanında 11 bin 507, yiyecek içecek hizmetleri alanında 53 bin 751 öğrenci olmak üzere toplamda 65 bin 258 öğrenci eğitim görüyor.

Turizmin başkenti Antalya, 2016 ve 2017’deki iki zor yılın ardından 2018’de tarihinin en iyi dönemini yaşıyor. Bu yıl rekor üstüne rekor kırılan kentte 1 Ocak- 30 Eylül tarihleri arasında sadece havayoluyla gelen turist sayısı 11 milyon 117 bin 460 kişi oldu. Geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 27.56 gibi yüksek bir artış gerçekleşti. Kişi sayısı olarak ise geçen sene 8 milyon 715 bin kişi iken, 2 milyon 402 bin 100 kişilik bir artış yaşandı.

Ruslar 4 milyonu geçti

Antalya’ya iki havalimanı aracılığıyla gelen 11 milyonu aşkın turistin yüzde 39’luk kısmını Ruslar oluşturdu.

Rusya’dan dokuz aylık sürede 4 milyon 134 bin turist geldi. Geçen seneye göre turist sayısı 761 bin kişi artan Ruslar, yüzde 22.5 oranında artış gösterdi. Antalya, Rus turist sayısı açısından da tarihinin en yüksek rakamına ulaştı. En iyi yıl olarak bilinen 2014’ün aynı döneminde 3.3 milyon Rus turist gelmişti.

Almanya ve Avrupa yükseliyor

Dünyanın en önemli turizm merkezlerinden ve Türkiye’nin en çok turist ağırlayan kenti olan Antalya’ya, en çok turist gönderen ikinci ülke Almanya oldu. Almanya’dan, dokuz ayda toplam 1 milyon 798 bin turist geldi. Geçen sene aynı döneme göre oran yüzde 31.1, kişi sayısı ise 437 bin kişi artış gösterdi. Üçüncü sırayı ise Ukrayna aldı. Ukrayna’dan 646 bin turist gelirken, geçen seneye göre yüzde 2’lik bir düşüş söz konusu oldu. Ayrıca son iki yılda ciddi kayıpların yaşandığı Hollanda, Belçika, Norveç, İsveç gibi diğer Avrupa ülkelerinden de bu yıl yüzde 50-60 gibi ciddi oranlarda yükselişler gerçekleşti.

En çok turist gelen ülkeler

Antalya Valisi Münir Karaloğlu tarafından 2018 yılı için hedef konulan 14 milyon rakamına da hızla yaklaşan kente, aralarında dünyanın en önemli turizm merkezleri olan Maldivler, Hong Kong, Fildişi Sahili, Dominik’in de bulunduğu 175 ülkeden turist geldi.

Antalya’nın, Rusya, Almanya ve Ukrayna’dan sonra en çok turist ağırladığı diğer ülkeler ise şöyle:

“İngiltere yüzde 68 artış, 531 bin kişi, Polonya yüzde 143 artış, 353 bin kişi, Hollanda yüzde 45 artış, 332 bin kişi, Kazakistan yüzde 7 düşüş, 216 bin kişi, Romanya yüzde 64 artış, 185 bin kişi, Belçika yüzde 37 artış, 162 bin kişi, Danimarka yüzde 33 artış, 161 bin kişi, Çekya yüzde 99 artış, 155 bin kişi, Beyaz Rusya yüzde 1 düşüş, 151 bin kişi, İsrail yüzde 1 artış, 146 bin kişi, İsveç yüzde 59 artış, 137 bin kişi, Litvanya yüzde 59 artış, 123 bin kişi, Slovakya yüzde 58 artış, 117 bin kişi, Fransa yüzde 45 artış, 80 bin kişi, Norveç yüzde 55 artış, 78 bin kişi, İsviçre yüzde 47 artış, 78 bin kişi, Avusturya yüzde 68 artış, 74 bin kişi, Moldova yüzde 13 artış, 72 bin kişi, Macaristan yüzde 77 artış, 65 bin kişi, Finlandiya yüzde 38 artış, 65 bin kişi, İran yüzde 34 düşüş, 64 bin kişi, Ürdün yüzde 32 artış, 61 bin kişi, Kosova yüzde 21 artış, 54 bin kişi, Sırbistan yüzde 102 artış, 52 bin kişi, Azerbaycan yüzde 1 artış, 48 bin kişi.”

Hürriyet

Rize Valisi Erdoğan Bektaş, bölgenin sadece Rize’deki Ayder ve Trabzon’daki Uzungöl’den ibaret olarak algılanmaması gerektiğini belirterek, böyle algılandığında ne Ayder’e ne de Uzungöl’e girilebildiğini söyledi. Bektaş, “Sadece trafiğiyle bile baş etmemiz mümkün değil. Bu nedenle benzer özelliklerdeki yeni oluşumlara ön ayak olarak mevcut talebi bölgenin tamamına dengeli bir şekilde dağıtmamız gerekiyor. Rize’de 11 ayrı nokta tespit ettik.

Ayrıntıya indiğimizde başka bir 11 nokta daha bulabilirdik ama işi çok dağıtmamak için en iyi 11 nokta üzerinde yoğunlaştık. Bu 11 noktaya birde Ayder eklenince 12 Ayder ortaya çıkıyor. Projenin anlaşılır olması için 12 Ayder ismini kullandık. Hemen hemen her ilçemizde bu yoğunluk merkezlerini oluşturmaya çalıştık” dedi.

Yeni belirlenen yerlerin öncelikli olarak imar altyapısını oluşturmak istediklerini kaydeden Vali Bektaş, “Bu sayede Ayder’de karşılaştığımız sorunlarla burada karşılaşmayacağız. Zaten bölgeye yönelik büyük bir cazibe var. Herkes bir şeyler yapmaya çalışıyor ancak yapılanlar bir bütünlükten uzak ve kendine başına bir bütün oluşturmaya çalışıyor. Biz müdahale etmesek de cazibe noktası olan noktalar var. Oralara önden müdahale edip yapılaşmasını kontrollü bir şekilde yürütmek istiyoruz. İmar altyapısını hazırladık ve bir sene önce ihale ettik.

Plancılar bu konu üzerinde çalışıyor. Bunun yanında bu bölgelerin ulaşım sorunlarını çözüyoruz. Çöp, atık ve içme suyu, elektrik gibi birçok konularda çalışmalar yapıyoruz. Bir yola girdik. İsimlerin ortaya çıkması ile birlikte o bölgedeki insanların farkındalıkları arttı. Bölgeye dönük ilgilerde bu noktalarda odaklanmaya başlandı. Süreç kendiliğinden bir şekle girmiş oldu. Umarız, bu projemiz beklenen doğrultuda ilerlemeye devam eder” diye konuştu.

Ayder Yaylası, Çamlıhemşin ilçesinin 19 kilometre güneydoğusunda, 1350 metre yükseklikte yer alıyor. Fırtına Deresi boyunca eşsiz doğal güzellikler izlenerek ulaşılan Ayder Yaylası, çevresini saran çam ormanları, şelaleler, yöresel mimarideki evler, çiçekler ve bu çiçeklerden elde edilen bal ve şifalı kaplıcayla sırtını Kaçkarlar’a dayamış, çam örtülü yamaçlarla kaplı bulunuyor. Yaz aylarında yerli- yabancı turistler, 55 derece sıcaklıktaki şifalı kaplıca suyundan yararlanıyor.

Kaplıca suyunun romatizmal ve iç hastalıklar ile kadın ve cilt hastalıklarına iyi geldiği belirtiliyor. Yaylada trekking, cip safari, foto safari, kampçılık, dağcılık gibi birçok turizm aktivitesi de yapılıyor. Son yıllarda kaçak yapılarla gündeme gelen Ayder Yaylası’nda, TOKİ tarafından yöre mimarisine uygun ’Kentsel Dönüşüm Projesi’ uygulanacak.

Hürriyet

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yetkilileriyle 3 ayrı toplantı yaparak imar barışı hakkında bilgi alan Ege ve Akdeniz’deki otel yatırımcıları, tahsis süresindeki uzatmadan yararlanabilmek için de bedel ödeyeceklerini, imar barışıyla birlikte her iki ödemenin kendileri için ağır geleceğini vurguladılar. Turizmciler, Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum’dan taksit müjdesi beklediklerini söylediler.

Aysel Alp/Hürriyet