Dünyanın en büyük uluslararası müteahhitlik pazarlarında ilk 10 ülke arasında yer alan Türkiye, son yarım asırda yurt dışında gerçekleştirdiği projelerle dikkat çekmeye devam ediyor. Türk firmaları, 1972 yılından bu yana 138 ülkede 12 bin 931 proje üstlenirken, bu projelerin toplam büyüklüğü 566,1 milyar dolara ulaştı.

En yüksek proje hacmi 2021’de görüldü

Sektörün son yıllardaki performansı dalgalı bir seyir izledi. Türk müteahhitleri 2021 yılında 463 projeyle 32 milyar dolarlık iş üstlenerek tarihinin en yüksek yıllık proje hacmine ulaştı.

Pandemi sonrası küresel ekonomide yaşanan yavaşlama ve jeopolitik gelişmeler nedeniyle proje hacmi 2022’de 20 milyar dolara gerilerken, 2023’te 28,8 milyar dolar, 2024’te ise 29,9 milyar dolar seviyesine yükseldi.

2025 yılında ise sektör 321 projede 25,7 milyar dolarlık yeni iş üstlendi.

Ortalama proje büyüklüğü geriledi

Yılın ilk yarısında üstlenilen projelerde ortalama sözleşme büyüklüğü 47,7 milyon dolar olarak hesaplandı. Bu rakam, 2025 yılındaki 80,2 milyon doların altında kaldı.

Veriler, Türk firmalarının daha fazla sayıda ancak görece daha küçük ölçekli projelere yöneldiğine işaret ediyor. Buna karşın sektörün yeni pazarlarda iş almaya devam etmesi, uluslararası rekabet gücünün sürdüğünü ortaya koyuyor.

En güçlü pazar BDT ülkeleri

Türk müteahhitlik sektörünün bugüne kadar üstlendiği projelerin yüzde 42,7’si Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) ülkelerinde gerçekleştirildi.

BDT’yi;

– Yüzde 25,4 ile Orta Doğu,
– Yüzde 18,5 ile Afrika,
– Yüzde 10,4 ile Avrupa,
– Yüzde 2,6 ile Asya

izledi.

Sektörel dağılımda ise kara yolu, tünel ve köprü projeleri ilk sırada yer alırken, bunu konut ve rezidans, enerji santralleri, demir yolu projeleri ve ticaret merkezleri takip etti.

Altyapı yatırımları büyümeyi destekliyor

Küresel ölçekte altyapı yatırımlarına yönelik talebin devam etmesi, Türk müteahhitlik sektörü açısından yeni fırsatlar oluşturuyor. Özellikle ulaşım, enerji ve büyük ölçekli kamu yatırımlarında deneyim sahibi Türk firmalarının, Orta Doğu, Afrika ve Orta Asya pazarlarında yeni projeler üstlenmeye devam etmesi bekleniyor.

Mert Davut-AA

6 tünel projesi devam ediyor

İBB’nin Avrupa’da 22, Asya’da 6 tane tünel projesi var. Yapımı devam eden toplam 5,78 kilometre uzunluğundaki Kasımpaşa-Sütlüce ve Libadiye-Çamlıca tünellerinde son aşamaya gelinirken Dolmabahçe ile Levazım arasına yapılacak tünel Cendere yolu Ayazağa’dan Baltalimanı’na oradan da Çayırbaşı’na kadar uzanacak. Bu sayede Beşiktaş’tan Sarıyer’e yer altından kesintisiz ulaşım sağlanacak. Kağıthane’den Büyükçekmece’ye bağlanacak yaklaşık 52 kilometrelik tünel 6 ilçeyi bir birine bağlayacak. Kağıthane’den başlayacak tünel Bayrampaşa, Bağcılar üzerinden Küçükçekmece’ye Avcılar üzerinden de Büyükçekmece’ye kadar uzanacak.

11 yeni tünel yapılacak

İBB’nin 2019 sonrasında yapımını planladığı 11 tünel projesi daha bulunuyor. 2019 sonrası yapılacak tünellerin Davutpaşa – Samatya, Merter – Kazlıçeşme, Kadıköy-Kuşdili tünelleri dahil toplam yaklaşık 47 kilometre uzunluğunda olması planlanıyor. Böylece 2023’e kadar İstanbul’un altına 145 kilometre yeni yol inşa edilmesiyle trafiğin rahatlaması hedefleniyor.

Beykoz Avdasyo tüneline entegre olacak

Öte yandan, Üsküdar Sahil trafiğini rahatlatmak için inşa edilecek olan yaklaşık 24 kilometre uzunluğunda tünel projesi Harem-Beylerbeyi, Beylerbeyi-Çengelköy, Çengelköy-Küçüksu, Küçüksu-Kavacık ve Kavacık-Çubuklu olmak üzere 5 ayrı etap halinde tamamlanacak. Böylece Beykoz, Avrasya Tüneli’ne yer altından entegre edilecek.