TÜROB’dan yapılan açıklamaya göre, konaklama sektörü, Türkiye genelinde sonbaharın ilk ayına, doluluklarda hafif artışla girdi. İstanbul’da doluluklarda düşüş yaşanmasına karşın fiyatların yükselmesi memnuniyetle karşılandı.

Fiyatlardaki artışın Avrupalı turistlerin geri dönüş sinyali olarak yorumlanabileceği ve son dönemde Orta Doğu kökenli turistlerin domine ettiği İstanbul turizminde pazar çeşitlenmesinin yeniden başladığı görüldü.

Dünya çapında veri ve analiz şirketi STR’nin TÜROB için hazırladığı Eylül 2018 Ülke Performans Raporu’na göre, Türkiye’nin Eylül 2018 otel dolulukları, 2017 yılının aynı dönemine yüzde 0,8 artarak yüzde 70,8 olarak kaydedildi. Ocak-Eylül 2018 döneminde ise doluluklar, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 11,7 artarak yüzde 66,8 olarak gerçekleşti.

Average Daily Rate (ADR) olarak adlandırılan ortalama günlük satılan oda bedeli Eylül 2018’de yüzde 0,2 düşüşle 76,2 avroya gerilerken, 9 aylık dönemde yüzde 5,1 artışla 72,1 avroya yükseldi. Toplam oda sayısı üzerinden odabaşı elde edilen gelirler ise (RevPAR) Eylül 2018’de yüzde 0,6 artışla 53,9 avro, 9 ayda yüzde 17,4 artışla 48,2 avro oldu.

İstanbul’da doluluk düştü, fiyat arttı

İstanbul’un Eylül 2017’de yüzde 77,6 olan doluluk oranı, Eylül 2018’de yüzde 2,2 azalarak yüzde 75,9 olarak ölçüldü. Ortalama günlük satılan oda bedeli 91,3 avro ile 2017’ye göre yüzde 6,5 artış gösterdi.

Toplam oda sayısı üzerinden odabaşı elde edilen gelirlerde ise geçen yıla oranla yüzde 4,1 artış yaşandı ve 69,3 avro oldu. Ocak-Eylül 2017’de yüzde 62,1 olan doluluk oranı, Ocak-Eylül 2018’de yüzde 71,4’e, ortalama günlük satılan oda bedeli 76 avrodan 82,6 avroya, odabaşı elde edilen gelir 47,2 avrodan 58,9 avroya yükseldi.

Antalya’da doluluk arttı, fiyat düştü

Antalya’da Eylül 2018 otel dolulukları, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 13,5 artarak yüzde 75,1 olarak gerçekleşti. Ortalama günlük satılan oda bedeli 85,57 avro ile Eylül 2017’ye göre yüzde 6,5 düşüş gösterdi.

Toplam oda sayısı üzerinden odabaşı elde edilen gelirlerde ise geçen yıla oranla yüzde 6,1 artış kaydedildi ve 64,2 avro olarak ölçüldü. Ocak-Eylül 2017’de yüzde 59,9 doluluk oranı Ocak-Eylül 2018’de yüzde 66,7’ye, ortalama günlük satılan oda bedeli 83,5 avrodan 85,9 avroya, odabaşı elde edilen gelir 50 avrodan 57,3 avroya yükseldi.

“9 ayda en yüksek doluluk artışı Türkiye’de”

Açıklamada görüşlerine yer verilen TÜROB Başkanı Timur Bayındır, şunları kaydetti:

“9 aylık dönemde Türkiye, doluluk oranında en yüksek artışı yaşayan ilk ülke olurken, odabaşı elde edilen gelirde Rusya’dan sonra geçen yıla göre en yüksek artış oranını yakalayan ikinci ülke oldu. Buna karşılık Avrupa ortalamasına ulaşamadık. 9 aylık dönemde Avrupa ülkeleri arasında ortalama doluluklar yüzde 73, ortalama günlük satılan oda bedeli 112,4 avro, toplam oda sayısı üzerinden odabaşı elde edilen gelirler ise 82 avro oldu. Türkiye’nin 9 aylık dolulukları ortalama yüzde 66,8, ortalama günlük satılan oda bedeli 72,1, toplam oda sayısı üzerinden odabaşı elde edilen gelirler ise 48,2 avro oldu. Bu yıl ülkemizde hızlı artışlara rağmen 9 aylık dönem itibarıyla doluluklarda ve fiyatlarda Avrupa ortalamasını henüz yakalayamadık.”

Bayındır, İstanbul’da doluluk düşüşüne karşın fiyat artışları gerçekleşmesinin pazarın yeniden çeşitlenmeye başlamasının işareti olduğunu belirtti.

AA

Yeni yatırımın yanı sıra yenileme teşviklerine de ihtiyaç duyulduğunu belirten Bayındır, “Antalya, İstanbul, Aydın ve Muğla’da yıpranma sürecine giren birçok otel bulunduğu göz önüne alınmalı ve bu illerimize verilecek teşvik belgelerinde yeni yatırımlar yerine, daha çok mevcut yatırımların modernizasyonu ve renovasyonu yönünde düzenleme yapılmalı” diye konuştu.

En büyük artışı Türkiye gösterdi

2017 yılına dair değerlendirmelerde bulunan Bayındır, sektörün zor geçen sürecin ardından toparlanmaya başladığını kaydetti. Bayındır, “Türkiye’nin Ekim 2017 otel dolulukları, 2016 yılının aynı dönemine yüzde 22.9 artarak yüzde 64.2 olarak kaydedildi. Ocak-Ekim 2017 döneminde Türkiye genelinde otel dolulukları 18.5 artışla yüzde 60.1 olarak gerçekleşti. İlk 10 aylık dönemde otel doluluklarında en büyük artışı gösteren ülke de Türkiye oldu” ifadelerini kullandı. Artan doluluklara rağmen fiyatların aynı oranda yükselmediğine dikkat çeken Bayındır, şunları anlattı: “2017 yılı ilk 10 ayında oda fiyatlarında en büyük kaybı yaşayan ülke yüzde 13.1 düşüş ve 68.9 euro ile Türkiye oldu. Şimdi üzerinde önemle durulması gereken konu, ‘elimizdeki müşteriyi de kaybetmeden fiyatlarımızı nasıl yükselişe geçirebiliriz’ olmalı. Turist sayısındaki artıştan daha çok, fiyatlarda yükselme sağlamaya odaklanmak lazım. Tabii elimizdeki müşteriyi de kaybetmeme kaydıyla. Yeni yılın ilk ve en önemli çalışması bu olmalı. Zor bir konu ama biraz turizmcilerin fiyat konusunda direnç göstermesi lazım.”

Tanıtımlar başlamalı

Gelecek yıl herhangi bir olumsuzluk yaşanmazsa turist sayısındaki yükselişin devam edeceğini öngördüklerini aktaran Bayındır, tanıtımların bir an önce başlaması gerektiğine dikkat çekti. Türkiye’de çok önemli bir iç turizm potansiyeli bulunduğunu vurgulayan Bayındır, “Yerli tatilci sadece Türkiye’de değil, gittiği diğer ülkelerde de tercih edilen, istenen bir profile sahip. Dolayısıyla iç pazarda da bunun değerini bilememiz ve ona göre uygulamaları hayata geçirmemiz lazım. İlk önce kendi halkına güveneceksin. Ne olursa olsun bu ülkenin çocuklarıyız ve bu ülkede yaşıyoruz” şeklinde konuştu.

1 milyon Çinli hayal değil

Türkiye’nin Hindistan, Çin ve diğer Uzakdoğu ülkelerine odaklandığını anımsatan Bayındır, ancak bu pazarlarda ulaşım probleminin hala sürdüğünü belirtti. Çin Havayolları’nın Türkiye uçuşlarının artması gerektiğini belirten Bayındır, “Mevcut durumda bütün Çin Türkiye’ye gelmek istese senede 300 bin kişi gelebilir. Çin hükümetinin Türkiye’ye uçak seferleri koymasını sağlamak lazım. Çinli havayollarının Beijing-Atina direkt uçuşları başladı bile. Bu uçuşların Türkiye’ye de gelmesini sağlarsak Çinli turist sayısı artar. Ne yapıp edip Çinli turist sayısını 1 milyona çıkarmamız lazım. 1 milyon Çinli hayal değil” değerlendirmesini yaptı.

Sabah

Bu yılın ocak-ekim dönemi itibarıyla Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan elde edilen verilere göre, Türkiye’ye gelen yabancı ziyaretçi sayısının bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 28,01 artarak, 29 milyon 53 bin 450 seviyesine yükseldiğini, ekim ayı özelinde bakıldığında ise Türkiye’ye gelen yabancı ziyaretçi sayısının 2016 yılının aynı dönemine göre yüzde 22,16 artış gösterdiğini ifade eden Ulusoy, şunları kaydetti:

“2017 yılında Rusya pazarında yaşanan geri dönüşle birlikte Rusya en büyük pazarımız konumuna yükselirken Irak, Kazakistan, Suudi Arabistan, Azerbaycan, Ukrayna, Gürcistan, Bulgaristan, Fransa, Yunanistan ve Belçika gibi ülkelerden gelen ziyaretçi sayısında da artış yaşandı. İlk 10 aylık süreçte Almanya, İngiltere, Hollanda ve ABD gibi önemli pazarlarda ise düşüş kaydedildi. Turizm gelirleri de yılın ilk 9 aylık dönemi itibarıyla yüzde 16,45 artış yakalayarak 20 milyar 174 milyon 468 bin dolar seviyesine ulaştı. Sonuç olarak toplam ziyaretçi sayısı ve turizm geliri bakımından 2017 yılını 2016’nın üzerinde kapatacağız. 2017 yılını Türk turizminde yeniden yükseliş için güç depoladığımız bir dönem olarak görüyoruz. Asıl hedefimiz 2017’nin ardından 2018 ve sonrasındaki yıllarda Türk turizminin yeniden ciddi bir ivme ile büyümesini sağlamak.”

Ulusoy, bu yılın ocak-ekim döneminde Türkiye’ye gelen yabancı ziyaretçilerin en çok giriş yaptıkları sınır kapılarının bağlı olduğu iller sıralamasında ilk 5 şehrin Antalya, İstanbul, Edirne, Artvin ve Muğla olduğunu söyledi.

TÜİK’in bu yılki verilerine göre ilk 9 ayda elde edilen turizm gelirinin bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 16,45 artarak 20 milyar 174 milyon 468 bin dolar seviyesine yükseldiğini anımsatan Ulusoy, “Yıl sonu itibarıyla ülkemizin turizmden elde edeceği gelirin 24-25 milyar dolar civarında gerçekleşeceğini tahmin ediyoruz. 2018 yılında ise hedefimiz 2015 yılında elde etmiş olduğumuz seviyelerin yeniden yakalanmasıdır.” diye konuştu.

“Türkiye’de çok önemli bir iç turizm potansiyeli var”

Türkiye Otelciler Birliği (TÜROB) Başkanı Timur Bayındır da Türkiye’de çok önemli bir iç turizm potansiyelinin bulunduğunu belirterek, “Yerli tatilci sadece Türkiye’de değil, gittiği diğer ülkelerde de tercih edilen, istenen bir profile sahip. Dolayısıyla iç pazarda da bunun değerini bilememiz ve ona göre uygulamaları hayata geçirmemiz lazım. İlk önce kendi halkına güveneceksin. Ne olursa olsun bu ülkenin çocuklarıyız ve bu ülkede yaşıyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

AA

Bayındır, “Bir şey inebilir, en son noktaya geldikten sonra da durup çıkması lazım. (Otellerdeki doluluk) 2016’da hakikaten dibe vurdu diyebiliriz. Ondan sonra ise bu yıl 2016’ya göre aşağı yukarı yüzde 30’luk artış oldu.” şeklinde konuştu.

Doluluk oranlarındaki artışın gelirlere yansımadığını belirten Bayındır, “Bu bizlerin yaptığı bir yanlış. Ama mecburiyetten yapılan bir yanlış. O kadar büyük fiyat kırmalar oldu ki otellerde yüzde 30’luk artışa rağmen gelirlerde hiçbir artış olmadı.” dedi.

Turist sayısındaki artışta fiyatlardaki düşüşün etkili olduğunu vurgulayan Bayındır, kişi sayısı ya da gelirin önemli olup olmadığı konusunun gelecek sezonlarda iyi hesaplanması gerektiğini kaydetti.

“Fiyatları yavaş yavaş yukarı çekmemiz mümkün”

Bu yıl da bazı otellerin ekonomik zorluklarla karşılaştığını belirten Bayındır, “Misafir sayısında artış olduğu zaman fiyatlar da daha iyiye gidebilir. Bu durumu koruyabilirsek fiyatları da yavaş yavaş yukarı çekmemiz mümkün olabilir.” dedi.

“Kendi ayağımıza sıktık”

Timur Bayındır, Booking.com ile ilgili karara değinirken, kararı olumsuz karşıladığını, büyük otellerin durumdan etkilenmediğini ancak küçük otellerin karardan dolayı zor durumda kaldığını söyledi.

Bayındır, ihtiyati tedbir kararını doğru bulmadığını belirterek, “Biz silahı aldık ve kendi ayağımıza sıktık. Bir haksızlık var tabii. Vergi vermiyor. Ama bir dava açarsın, dava sürecinde ne yapılması gerektiğine karar verirsin. Olması gereken buydu. Zararı bize dokundu bu işin.” ifadelerini kullandı.

AA

Türkiye Otelciler Birliği (TÜROB) Başkanı Timur Bayındır, Kurban Bayramı tatilinin 9 gün olmasını olumlu karşıladıklarının altını çizen Bayındır, bu zaman dilimlerinin ziyade tatil yörelerine yarayacağını söyledi.

Antalya’da bir hareketliliğin göze çarptığını ifade eden Bayındır, “Akdeniz ve Ege yöresiyle İstanbul’a yakın yerlerde bir canlanma olacak. Gemlik, Ayvalık gibi… Bunlar güzel şeyler.” dedi.

Yıllık zarar beklentisi 10 milyar dolar

Bu yılki turizm zararını 10 milyar doların üzerinde bekleyen Bayındır, “Umarım bundan az olur. Zira turizm gelirleri Türkiye için çok yararlı bir gelir kalemi. Bu paraya Türkiye’nin ihtiyacı var. Her ne kadar herkes otomotiv, beyaz eşya diyorsa da bunların büyük bir kısmı ithal edilerek Türkiye’ye geliyor. Dolayısıyla burada işleniyor ve çıkıyor. Bunun Türkiye’ye getirdiği maksimum yüzde 20-25 civarındadır ama turizm öyle değil. Turizmin yüzde yüzü hizmet olduğu için hizmet geliri olarak ülkemizde kalıyor ve bu net bir girdi oluyor.” diye konuştu.

Fikriye Susam Uyar/AA