Komite başkanlığı Fikri Işık’a verildi

Başvuruların sonuçları Başbakan Binali Yıldırım tarafından yarın düzenlenen bir toplantı ile kamuoyuna açıklanacak. Resmi Gazete’nin bugünkü sayısında yer alan Başbakanlık genelgesine göre, Cazibe Merkezleri Programı kapsamında koordinasyonu sağlamak, uygulamayı izlemek ve yönlendirmek üzere kurulan komitenin başkanlığı, Başbakan Yardımcısı Fikri Işık’a verildi.

Programa bağlı iller

Yatırım başvurularının ağırlıklı olarak; Erzurum, Şanlıurfa, Malatya, Elazığ ve Diyarbakır illerinde yoğunlaştı. Doğrudan yatırım yapmak isteyen çok sayıda yabancı şirket olduğu gibi, bunlardan bir kısmının da Türk ortakla birlikte yatırım yapmayı öngördü.

Programa bağlı iller şu şekilde: Adıyaman, Ağrı, Ardahan, Batman, Bayburt, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Gümüşhane, Hakkâri, Iğdır, Kars, Malatya, Mardin, Muş, Siirt, Şanlıurfa, Şırnak, Tunceli ve Van.

Dünya

‘İnşaat konuttan ibaret değil’

OP Grup Yönetim Kurulu Başkanı Ünal Pala, ekonominin lokomotifi inşaat sektörünün hareketliliğini sürdürülür kılan tüm adımları desteklediklerini belirterek aynı kararların ofisler için de geçerli olmasını istediklerini söyledi. Konut tarafında çok ciddi bir üretim olduğunu ve bunun desteklenmesini doğru bulduğunu kaydeden Pala, “Ancak inşaat sektöründe yalnızca konut üretilmiyor. İnşaat hacmine baktığımızda iş merkezi sayısının da konut kadar arttığını görebiliriz. Ekonominin desteklenmesi için yalnızca konut değil, ofisler de düşünülmeli. Konutlar için getirilen tüm teşvik ve desteklerin, ofislere de yansıtılmasını, ofis almak isteyenlere de uygun alım ortamları oluşturulmasını istiyoruz” dedi.

İlk kez Dokuzuncu Kalkınma Planı’nda gündeme gelen ve daha sonra pilot olarak Diyarbakır’da uygulanan proje kapsamında 2020’ye kadar 62 milyar lira harcama planlandığı belirtilmişti. Maliye Bakanı Naci Ağbal, kasım ayı başında yaptığı açıklamada “Kalkınma ve cazibe merkezleri programı, 23 il için tarihi fırsatlar içeren, bu bölgenin kalkınmasına, refahının artmasına, istihdamının artmasına, göçün azalmasına vesile olacak çok önemli bir proje” demişti.

Anahtar teslimi fabrikalar

Görece az gelişmiş olduğu tespit edilen bölgelerde yatırımların desteklenmesini amaçlayan Cazibe Merkezleri Programı kapsamında yatırım teşviklerine ek olarak vergi dışı destekler de sağlanıyor. Bu desteklerin en önemlisi anahtar teslim fabrikalar. Hedef, üretim ve ihracatı artırmak yoluyla bölgeler arası gelişmişlik farklarını azaltmak.

5 merkezde 23 ili kapsıyor

Program, 5 ayrı merkezde 23 il belirliyor. Buna göre, Elazığ merkezinde Elazığ, Malatya, Tunceli ve Bingöl; Erzurum merkezinde Erzurum, Erzincan, Gümüşhane ve Bayburt, Van merkezinde Van, Hakkari, Muş ve Bitlis, Kars merkezinde Kars, Ardahan ve Iğdır; Diyarbakır merkezinde Diyarbakır, Şanlıurfa, Mardin, Batman, Siirt, Şırnak programa dahil ediliyor.
Proje kapsamına giren 23 ilin toplam nüfusu, 12.4 milyon. Türkiye nüfusuna oranı yüzde 16 olan bu 23 ilin Türkiye ekonomisine katkısının ise sadece yüzde 7 olduğu belirtiliyor. Türkiye ihracatındaki payı da yalnızca yüzde 2,3 olan 23 ilde işsizlik oranı 11,6. Türkiye genelinde işsizli oranı ise yüzde 9,5.

Kaynak Kalkınma Bankası’ndan

Cazibe Merkezleri Programı kapsamında verilecek destekler, Hazine Müsteşarlığı bütçesinden Türkiye Kalkınma Bankası Anonim Şirketi’ne aktarılacak kaynakla karşılanacak. Kalkınma Bankası’nın sermayesini 160 milyon TL’den 500 milyon TL’ye artırma başvurusu da SPK tarafından onaylandı.

Hazine’de Kalkınma Bankası’na aktarılacak kaynak, Kalkınma Bankası tarafından da cazibe merkezleri programı kapsamında arsa temini, altyapı işleri ve bina inşaatı ile ilgili işler için Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları, , il özel idarelerin ve belediyeler olmak üzere kamu kurum ve kuruluşlarına veya OSB tüzel kişiliklerine aktarılacak.
Yeni ve yarım kalmış tesisler yararlanabilecek
Yatırım projelerinin yanı sıra yarım kalmış veya işletme sermayesi yetersizliği nedeniyle faaliyete geçememiş tesisler de Cazibe Merkezleri Programı kapsamına girecek.

Her yıl 30 fabrika inşa edilecek

Programa göre, OSB’lerdeki boş parseller veya Hazine arazileri üzerine anahtar teslimi fabrikalar yapılarak yatırımcılara kiralanabilecek. İşletmelere, anahtar teslimi fabrika binası yapım desteği, faizsiz yatırım kredisi desteği, faiz indirimli işletme kredisi desteği verilecek. Üretim birimlerini Cazibe Merkezleri Programı kapsamındaki illere taşımak isteyenlere nakdi taşıma desteği de sağlanacak. Bu kapsamda her yıl 30 fabrika inşa edilmesi bekleniyor.

Çağrı merkezlerinde 20 bin kişinin istihdam edilecek

Cazibe merkezi olarak ilan edilen illerde, çağrı merkezi ve veri merkezi yapımı için atıl vaziyetteki kamu binaları tahsis edilecek ve merkezler için enerji desteği sağlanacak. Çağrı merkezleri ve veri merkezleri, kurulduğu bölgenin teşviklerinden asgari yatırım tutarı şartı olan 500 bin TL aranmaksızın yararlanabilecek. Çağrı merkezlerinde 20 bin kişinin istihdam edilmesi tahmin ediliyor.

Yılda 536 milyon TL kamu desteği

Bunların yanı sıra sıfır faizli yatırım ve işletme kredileri kullandırılacak ve danışmanlık hizmeti sağlanacak. Özel sektörün yılda ortalama 328 firmada 1,64 milyar lira yatırım yapması ve 43 bin kişilik istihdam yaratması için yılda 536 milyon TL kamu desteği sağlanması öngörülüyor.

‘Prosedürle Bakanlık uğraşacak’

AA’dan Mehtap Yılmaz’ın haberine göre, Türkiye’de yatırım yapmak isteyen sanayicilerin, Çevresel Etki̇ Değerlendi̇rme (ÇED) Raporu, teşvik araştırması gibi birçok prosedürle karşı karşıya bulunduğunu anlatan Faruk Özlü, Üretim Reform Paketi Meclis’ten geçtikten sonda bütün bunların Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yapılacağını belirtti. Yurtiçi ve yurt dışından gelecek yatırımcıların artık sanayi parseli bulmakta zorlanmayacaklarını kaydeden Bakan Özlü, “Onlara hazır sanayi parseli üreteceğiz” açıklamasında bulundu.

Verilen arsalar geri alınabilecek

OSB’lerdeki bürokratik hantallığı ortadan kaldırmayı da amaçlayan yasa, OSB yönetimlerince sürüncemede bırakılan imar ve parsel düzenlemelerinin üç ay içinde karara bağlanmasını zorunlu hale getirecek. Aksi halde konu ilgili bakanlığın devreye girmesi ile çözülecek. Yatırım sözü vererek OSB’den arsa alan ancak verdiği sözü yerine getirmeyen geçirmeyen işadamlarının arsaları süratle geri alınacak. Öte yandan Mera Kanunu’nda yapılacak değişiklik ile meraların tahsis amacı değiştirilerek sanayiciye verilmesinin de önü açılacak. Endüstri bölgeleri, teknoloji geliştirme bölgeleri, OSB’ler ve sanayi sitelerinin yerleşim yeri dışına çıkarılması için ihtiyaç duyulan yerlerin tahsis amacı, valilikçe değiştirilebilecek. Hizmet ve destek alanları ise OSB büyüklüğünün yüzde 10’unu geçemeyecek.

200 milyon TL yeni yatırım taahhüdü şart

Özel endüstri bölgesi ilan edilecek yerlerde, en az 200 milyon TL tutarında yeni yatırım taahhüdünde bulunulması gerekirken geliştirime süresi 10 yılı geçmeyecek. Başvuru sahibi gerçek ve tüzel kişilerin, önerilen alanın en az yüzde 51’inin mülkiyetine sahip olması şartı aranacak. Ayrıca yeni yatırıma ilişkin “ÇED olumlu kararı veya ÇED gerekli değildir” kararının alınmış olması da gerekecek. OSB’ler ve OSB içindeki binalar gibi, endüstri bölgelerindeki binalar da, inşaatı bittikten itibaren 5 yıl içinde emlak vergisinden muaf olacak. Bu sürenin sonunda emlak vergisinde, üretimde oldukları sürece yüzde 75 indirim uygulanacak.