Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Altın Emlak Genel Müdürü Mustafa Hakan Özelmacıklı “Önümüzdeki yılın programda yer alan ve Aralık sonuna kadar işbirliği yapılacak kurumlar tarafından gayrimenkul değerleme sistemi geliştiriliyor. Özellikle imar planları ve revizyonlarıyla ortaya çıkan toplu değerleme sistemine yönelik veri ve değerleme standartlarının oluşturulacağı bu sistem ile gayrimenkul sektöründe dengeler tamamen değiştirecek” dedi.

Gerçek değer esas alınacak

Sistem için gerekli yasal ve teknik altyapıya dair düzenleme ve iyileştirme önerilerinin geliştirildiğini belirten Özelmacıklı “Bu sürecin sonrasında taşınmazların satışında artık asgari değer olarak belediye rayiç değeri değil gerçek değer esas alınacak. Bu durum sektör içinde başta tapu harçları olmak üzere, değer artış kazancı vergisi, veraset ve intikal vergisi, emlak vergisi ve emsal kira bedeli gibi birçok işlemde devletin vergi gelirlerini artıracak. Bu geçişe mükelleflerin alışması ise zaman alacağından belirli bir dönem muafiyetler ya da indirimler beraberinde gelmeli” dedi.

Bir devir sona eriyor

Tapu işlemlerinde beyan edilen satış değerlerin bazen çok düşük olduğunu da belirten Altın Emlak Genel Müdürü “2018 yılı ilk 10 ayında 2.087.935 satış işleminde toplam beyan edilen satış değeri 280.270.076.160-TL oldu. Bu işlemler sonucunda ise 9.034.620.872-TL tapu harcı tahsil edildi. Gerçek değere geçildiği takdirde beyan edilen rakamların en az üç katına çıkabileceği öngörülebilir. Toplumun uyumu için tapu harçları düşürülmeli, vergi yükleri azaltılmalıdır” dedi.

Karar destek sistemleri mevcut

Ülkemizde çeşitli karar destek sistemlerinin zaten var olduğunu ve bu sistemler üzerinden tahmini değerlerin anlık olarak yapılabildiğine de dikkat çeken Özelmacıklı “Toplu değerleme sistemleri mevcut sistem altyapılarını kullanarak da çok hızlı sonuç alabilir. Bu kayıtlar zaten hazır olarak mevcut. Ayrıca şimdiye kadar yazılmış olan birçok değerleme raporunun sisteme entegrasyonu süreci hızlandırabilir” dedi.

Satış bedeli düşükse

Taşınmazların bazı durumlarda ekspertiz değerinden düşük bir tutara da satışa konu olabileceğini belirten Altın Emlak Genel Müdürü “Bu durumda yüksek olan tutardan tapu harcının ödenmesi talep edilecek. Gerçek değer gösterilmemesi mevcut durumda cezası var. Tapuda işlem yapıldıktan sonra, mükelleflerler tarafından gerçek alım-satım bedelinden daha düşük bir bedel beyan edildiğinin idarece tespit edilmesi halinde, aradaki farka isabet eden harç %25 oranında vergi ziyaı cezası ile birlikte tahsil ediliyor” dedi.

Neredeyse 10 yıldır üzerinde çalışılan sistem Yeni Ekonomi Programı’na alındı. Gayrimenkullere tek fiyat getirecek olan Taşınmaz Değerleme Sistemi ile gayrimenkul vergilendirme sistemi sil baştan değişmiş olacak.

Gayrimenkul alımlarında emlak vergi değeri üzerinden beyan edilen rakam ile gayrimenkulün gerçek değeri arasındaki uçurum sona erecek. TDS üzerinden belirlenen fiyat ortalamaları ile gayrimenkuller gerçek değerleri üzerinden tapuda işlem görecek.

Az harç için değerinin altında gösteriliyor

Tapu alım satım işlemlerinde gayrimenkulün değerinin emlak vergi değerinden düşük olmaması ile birlikte gerçek alım satım değeri üzerinden işlem görmesi gerektiğine dikkat çeken Gayrimenkul Uzmanı Hatice Kolçak,
”Ancak alıcı ve satıcı daha fazla tapu harcı ödememek için gerçek değerinden değil de emlak vergi değeri üzerinden tapuda alım satım işlemi yapıyor. Böylece her iki taraf ta gerçekte ödeyecekleri alım satım harcının çok altında bir tapu harcı ödeyerek işlemi tamamlıyorlar. Bu durum alıcı ve satıcıya vergi avantajı sağlıyor görünse de Maliye Bakanlığı yaptığı araştıma ve tespitler ile alıcı ve satıcıya daha büyük cezalar gönderebiliyor.” dedi.

Vergi ve gerçek değer arasındaki fark kalkıyor

Yeni Ekonomi Programı’nda yer alan Taşınmaz Değerleme Sistemi’nin kurulması ile gayrimenkullerin envanterinin çıkarılacağını ve gayrimenkulün değerinin olması gereken gerçek fiyatına getirileceğini de vurgulayan Kolçak, yeni sistemle birlikte emlak vergi değeri ile gayrimenkulün gerçek değeri arasındaki farkın kalkacağını söyledi.

Sürpriz cezalar sona erecek

Kolçak konuşmasını şu sözlerle sürdürdü;

”Emlak Vergi değeri de gayrimenkulün gerçek değerine gelecektir. Böylece tapu da yapılan işlemler de tapu harçları gerçek değerine gelirken ileriye dönük alıcı ve satıcı sürpriz ek vergilerden de kurtulmuş olacak.”

Emlak vergileri yükselecek

Gayrimenkul değerinin gerçek seviyesine yükselmesiyle birlikte emlak vergi değerinin de eşitleneceğini ve bundan dolayı emlak vergilerinin de yükseleceğine işaret eden Kolçak, emlak vergi oranlarına da ilerde bir ayarlama gerekebileceğini vurguladı.

Bölgesel fiyatlar çıkarılacak ve altı kabul edilmeyecek

Yeni sisteme yönelik bakanlığın bunun üzerinde 10 yıldır çalıştığını ve bölgesel fiyatlar tespit edildiğini belirten İstanbul Emlakçılar Odası Başkanı Nizamettin Aşa ise; yeni sistem ile her bağımsız bölümün kimiliği olarak tanımlanan MLS (Multiple Listing Service) sistemine doğru da geçiş yapıldığını ifade ederek, artık belirlenen fiyatlar altında bir rakamın tapuda kabul edilmeyeceğini kaydetti.

4 bin 500 TL fark çıkacak

Taşınmaz Değerleme Sistemi sonrasında örneğin tapuda 250 bin TL olarak gösterilmiş 400 bin TL satışlı bir konutun gerçek değeri üzerinden vergilendirilmesi halinde binde iki olan emlak vergisi 500 TL’den 800 TL’ye çıkacakken, yüzde 3 olan (Ekim’den sonra yüzde 4 olacak) tapu harcı ise 7 bin 500 TL’den 12 bin TL’ye yükselecek.

Yeni Şafak

Gayrimenkul sektörü birçok başlıkta büyük bir dönüşüm yaşıyor. Başkan Recep Tayyip Erdoğan’ın açıkladığı yüz günlük icraat programı kapsamında yaşama geçirilecek Taşınmaz Değerleme Sistemi’nin kurulmasına yönelik çalışmalara hız verildi. Taşınmazları tanımlayan, bunu haritalar üzerinde gösteren, her parsel üzerindeki yapının değerini ortaya koyan, değerleme ayrıntılarını gözler önüne seren ve vergi yükümlülüklerini tanımlayan bir sistem devreye girecek.

Yeni Asır