Tarım arazileri ekonomiye kazandırılacak

Yayınlanan tebliğe göre, tarım arazisinin olduğu yerde çiftçilerden yeterli talep gelmezse ve arazi boşta kalırsa normal vatandaşlar ve tüzel kişiler de çiftçilik yapabilmek için tarım arazisi kiralama hakkına sahip olacak. Topraksız veya yeterli toprağı olmayan çiftçiler ilk yıl için tarım arazisinin rayiç bedelinin %1,5’u olarak belirlenen kira bedelini ödeyerek hazineye ait maksimum 60 (altmış) dönüme kadar araziyi kiralayabilecek.

400 milyon metrekare!

Uparazzi Genel Müdürü Serkan Şenyer, konuyla ilgili olarak 2019 yılında yaklaşık 40.000 vatandaşa hazineye ait 400 milyon metrekareden fazla arazi kiralandığını söyleyerek en çok arazi kiralanan illerin sırasıyla; 46,7 milyon metrekare ile Konya, 18 milyon metrekare ile Çorum, 6,4 milyon metrekare ile Kırklareli, 4,8 milyon metrekare ile Muğla ve 2,4 milyon metrekare ile Kütahya illerinden yapıldığını ekledi. 2005 yılından bu yana Türkiye’de çiftçilikle uğraşan kişi sayısındaki düzenli artış ve 2015’ten itibaren tarıma ayrılan alanlarda gözlenen yaklaşık %20 oranındaki büyümeyse; arsa ve arazi yatırımlarının her geçen gün daha yoğun talep gördüğünü destekliyor.

Doğru hareket edilmeli

Tarım alanlarının kullanımı ve sektörün gelişimi için devletin sağladığı teşvikler ve oluşturduğu düzenlemeler, arsa-arazi almak, satmak ya da kiralamak isteyenler için bu işin teknik ve finansal parametrelerine hâkim gayrimenkul markalarına ilginin artmasına neden oluyor. Özellikle arsa ve arazi yatırımları alanında uzmanlığa sahip uparazzi, kurulduğu günden bu yana Türkiye’de bu konuda rehberliğe ihtiyaç duyan vatandaşlara doğru ve güvenilir yatırım adımları atmalarında destek ve danışmanlık sağlıyor.

Buna son günlerde bir de hobi bahçeleri merakı eklendi. Tarlaları tarım arazisi olarak satın alan girişimciler; bunları parselleyerek küçük bahçecikler şeklinde satıyor. Buna ilaveten birde yerel yönetimlerden bölgeye getirdikleri elektrik ve suya dayanarak bildiğiniz yazlık villa kentler inşa ederek ticarileştiriyor.

Yazar Özdamar, TBMM’de gündeme gelen bu tür tarım arazilerinin yasal süreçlerinde düzeltilmesi gereken noktalara değindi.

Özdamar’ın yazısı şöyle:

TBMM’de hazırlanmakta olan Hobi bahçeleri ile ilgili olarak Tarım Orman Komisyonu Başkanı Sayın Prof. Dr. Yunus Kılıç’ı yaklaşımından dolayı kutlamak isterim. Sayın Kılıç, “Bu arazileri alanların ne aldığını bilmek gibi bir sorumluluğu var. Yasalarda tarlaya konut yapılamayacağı açıkça belirtiliyor. Bilmemek kimseyi suçtan kurtarmaz.

‘Tarım alanı yapacağım.’ diye yerel yönetimden su ve elektrik hizmeti alıyorsunuz, sonra tarım arazisine 30-40 konut yapıyorsunuz. Bu araziler resmiyette ‘Tarımsal Üretim Kooperatifleri’ olarak görünüyor. Devlete ‘Tarım üretmek için kooperatif kuruyorum.’ diyorsun, sonra başka şeyler yapıyorsun. Burada devletin verdiği bir sözden dönmesi söz konusu değil. Verilen bir hakkın başka bir türlü kullanılması söz konusu. Yani yasaları suistimal var. Burada ‘Devlet buna niye zamanında karşı çıkmamış?’ diye itiraz edilebilir ama artık buna ‘dur’ demek gerekiyor.

Hatanın dönüşü mutlaka olmalı

‘Zamanında böyle hatalar yapılmış, böyle gitsin.’ deme şansımız yok. Açıkça yasa dışı bir durum söz konusu. Burada arsa vasfı kazanarak imar planına geçmiş arazilerde sorun yok. Tarım alanları için bu önlemler alınacak. Bir istismar söz konusu ve bu istismarı önlemek zorundayız. Tarım alanlarına gecekondu gibi evler yapılıyor. Bu yapılar, kanuna uygun olarak yapılmamış.” demektedir.

Prof. Dr. Yunus Kılıç’ın diğer tespitleri ile yazımıza devam edelim. “Yasa teklifiyle tarım alanlarının suistimal edilmesini durdurulması hedeflenmekte, şimdiye kadar yeni düzenlemeyle artık valiliklerin veya ilgili diğer birimlerin resen devreye gireceklerdir?

Caydırıcı olmalı

Yasanın ön gördüğü düzenleme ve müeyyideler ise: “Tarım alanının yapılaşmayla bozulduğunun tespiti durumunda yetkililer, bunu yapan vatandaştan araziyi tekrar eski haline getirmesini isteyecek. Bunun için 3 ay süre verilmesi düşünülüyor. Bu sürede tarım arazisi üzerinde kurulan yapının kaldırılmaması ve eski haline getirilmemesi durumunda, valilikler ile il özel idareleri bu yapıları kaldıracak. Masraflar da Tarım ve Orman Bakanlığınca karşılanacak. Ancak daha sonra bu masraflar araziyi o hale getirenlerden alınacak. Ayrıca masraflara ilaveten bozulan tarım arazisinin her metrekaresi için 165 lira idari para cezası verilecek. Bu yapılar ovalardaki tarım arazilerinde yapılmışsa ceza iki katına çıkacak.”

Süre kısalsın

Masrafların öncelikle devlet eliyle karşılanıp sonradan suçu işleyenden tahsil yoluna gidilmesi yasanın caydırıcılığı önünde engeldir. Ceza miktarı artırılarak hem hobi bahçesinde mülk sahibi olandan hem de emlak komisyoncusu ve kooperatif yöneticisinden yüksek oranda hemen tahsil edilmelidir.3 Aylık yıkım süresi de oldukça uzundur. Yıkım hemen gerçekleşmelidir. Çiftçiler için de ayrı bir madde ile düzenleme getirilmekte.

“Çiftçilere ayrı bir uygulama getireceklerini belirten Kılıç, “Bir çiftçi, tarımsal üretim amaçlı ama izinsiz şekilde böyle bir yapı kurmuşsa kanun çıktıktan sonra 5 yıl boyunca cezanın yarısı uygulanacak. Ancak 2005 yılından önce 1/5000 ve 1 /1000’lik imar planlarını görmüş ve arsa vasfı kazanmış arazilerde Tarım ve Orman Bakanlığının uygun görüşü alınmak suretiyle izinli kabul edilecek ve bu vatandaşlarımız bir sıkıntı çekmeyecek.”

Hobi bahçeleri tanımı yapılmalı

Öncelikle şu bilinmelidir ki bizim bazı bürokratlarımız durumdan vazife çıkararak tarım arazilerine kurulmuş, izinli veya izinsiz her inşaat ve eklentiyi bu kapsama sokabilecek yapıdadır. Bunun için öncelikle hobi bahçesinin tanımı yapılmalı, tarla, bahçe ve ağıl-ahırlarda kurulmuş olan yapılarla hobi bahçelerinin karıştırılmasının önüne geçilmeli ve çiftçi mağdur edilmemelidir.

Naim Özdamar-Aydın Denge Gazetesi

6360 Sayılı Yasa ile köy meraları, büyükşehir belediyelerinin tasarrufuna geçti. Onlar da bu arazileri imara açıp ranta çevirdiler, ya da sattılar. Su kaynakları, dereler ve yeraltı suları belediyelerin kontrolüne geçti, hayvancılık işletmeleri su temin edemez oldular. Tarımsal sulama suyu temininde sıkıntılar yaşanıyor. Üreticilerin kontrolünde olan sulama birlikleri lağvedildi, özelleştirme hazırlıkları yapılıyor.

Yasa iptal edilmeli

6360 sayılı Büyükşehir Yasası, kırsala ve tarıma yukarda sayılan olumsuz etkileri nedeniyle iptal edilmeli. Belediyelerin kontrolünde olan 5957 sayılı Toptancı Komisyoncu Yasası yeniden gözden geçirilmeli, ilgili yasa üretici birliklerine daha çok olanak sağlar hale getirilmeli, fiziki yapıların maksada uygunluğu sağlanmalı.

Son günlerde, söz konusu yasanın değiştirileceği ve komisyonculuğun kaldırılacağı, sebze meyve hali sayısının azaltılacağı söyleniyor. Ancak, komisyonculuğun yerine nasıl bir sistem getirileceği belirsiz.

Halleri büyütmenin çok büyük kargaşaya yol açacağı, özellikle hallere giriş çıkışlarda trafiğin tıkanacağı düşünülmüyor. Burada çözüm, üreticilerin kooperatif ve üretici birliklerinde örgütlenmelerini sağlayarak, hallerde daha aktif olmalarını teşvik edip desteklemektir. Bunun için yerel haller çoğaltılmalı, hallere ulaşım kolaylaştırılmalı. Hallerde ürün depolayabilecek soğuk hava tesisleri, ürün standardizasyonu ve ambalajlama tesisleri kurulmalı.

Gençler tarıma özendirilmeli

Gençleri tarımsal üretime özendirmek için tedbirler alınmalı. Bunu için köylere spor tesisleri, sanat atölyeleri ve sosyal tesisler yapılmalı. Tarımsal ürünlerin hasadı için taşradan gelen mevsimlik işçilere barınma ve diğer ihtiyaçlarının karşılanacağı insanca yaşayabilecekleri tesisler yapılmalı. Tarım arazilerinin korunmasında da belediyelere çok is düşüyor.

Günümüzde tarım arazisi kayıpları, tarım arazilerinin yapılaşmaya açılmasıyla oluyor. Yerel yönetimler, imar planlarını hazırlarken tarım arazilerini ve meralarla ormanları korumak için azami titizliği göstermeli. Daha ileri giderek, belediye sınırları içindeki tarım arazilerinin, ormanların ve sulak alanların kesin sınırları belirlenmeli ve buraların mutlak koruma alanları olmaları sağlanmalı.

Merkezi hükümetler de yasal düzenlemeleri bu yönde yeniden gözden geçirmeliler. Çünkü, tarım arazilerinin yerine ikame edilebilecek veya imal edilebilecek bir şey yoktur. Atık sular arındırılıp kullanma suyu olarak sisteme sokulmalı. Tarımsal sulama ve sulak alanların beslenmesinde kullanılması için acilen yasal düzenleme yapılmalı. Evsel atıklarla organik menşeli olanlar ayrı toplanmalı, fermantasyona tabi tutularak enerji elde edilmeli ve organik atıklar işlemden geçirilerek park bahçelerde gübre olarak kullanılmalı.

Hobi bahçeleri kurulmalı

Kent içinde yeterli ağaçlandırma alanları ayrılmalı, çevre düzenlemeleri planlı yapılmalı ve korunmalı. Kentlere yakın çevrelerde yeterli hobi bahçeleri kurulmalı ve kent sakinlerinin buralarda küçük çaplı üretim yapmaları özendirilmeli. Yerel tüketici ve üretici kooperatifleri kurulması teşvik edilmeli, üretici ve tüketicilerin örgütlenmesi ile kendilerini korumaları sağlanmalı.

6360 Sayılı Büyükşehir Yasası ile belediyelerde kurulan tarım hizmetleri birimleri ya kapatılmalı, ya da daha aktif hale getirilmelidir. Şu andaki arpalık olmaktan başka bir işe yaramıyorlar ve görev tanımları ile adlarında kargaşa hakim. Bazı iller bu birimleri daire başkanlığı haline getirdiler, daha alt birimler oluşturup ‘şube müdürlükleri’ şeklinde birçok parçaya böldüler. Bu kuruluşlara, yerel üreticilerin de dahil edilmesiyle daha demokratik ve işlevsel kuruluşlar oluşturulabilir.

Süleyman Yurddaşer-Aydınlık

Yaklaşık 218 bin çiftçinin faydalanacağı uygulamaya başvuruların yarın sona ereceğini belirten Kurum, “Yaklaşık 3 milyar 400 milyon metrekare tarım arazisinin çiftçilere ecrimisil bedelinin yarısı üzerinden, 10 yıla kadar kiralanmasını sağlayan düzenlemeye bugüne kadar 100 bin 4 çiftçimiz başvuruda bulundu. Bu kapsamda Hazineye ait bin 793 taşınmazımızı çiftçilerimize kiraladık.” bilgisini verdi.

Kiralama yapılabilmesi için 31 Aralık 2017’den önce bu arazilerin 3 yıl süreyle kullanılmış olması gerektiğine dikkati çeken Kurum, başvuru tarihi itibarıyla arazilerin fiilen kullanımının devam etmesi ve söz konusu arazilerin ecrimisil borcunun da bulunmaması şartı olduğunu hatırlattı.

Kurum, çiftçilerin kiranın yüzde 25’ini peşin, kalanını iki taksitle ödeyebileceğini anımsatarak, “Çiftçilerimiz bunu ister hasat dönemlerinde isterse de yıl sonunda tek seferde yapabilecek.” dedi.

Kira süresi sonunda çiftçilerin isterlerse kira süresini uzatabildikleri gibi bu arazilerin doğrudan kendilerine satışlarının da yapılabileceğini ifade eden Kurum, “Çiftçilerimizin düzenlemeden faydalanmaları için yarın son gün.

Bu önemli fırsatı kaçırmamaları için çiftçilerimizi yarın Çevre ve Şehircilik il müdürlükleri bünyesindeki Milli Emlak müdürlüklerine başvuruda bulunmaya davet ediyoruz.” diye konuştu.

En çok başvuru Adana’dan

Çevre ve Şehircilik Bakanı Kurum, 81 ilin tamamından başvuru alındığına dikkati çekerek, “Bugüne kadar en çok talep 10 bin 5 başvuruyla Adana’dan geldi. Adana’yı 7 bin 309 başvuruyla Hatay, 4 bin 920 başvuruyla İzmir, 4 bin 662 başvuruyla Mersin ve 4 bin 580 başvuruyla Ankara takip etti.” dedi.

AA

Kurum, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Tarım ve Orman Bakanlığı iş birliğinde yürütülen ve Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin 100 günlük eylem planında yer alan Hazineye ait tarım arazilerinin çiftçilere kiralanmasını sağlayan düzenlemeye ilişkin verileri paylaştı.

Yaklaşık 218 bin çiftçinin faydalanacağı uygulamaya başvuruların devam ettiğini belirten Kurum, “Yaklaşık 3 milyar 400 milyon metrekare tarım arazisinin çiftçilere ecrimisil bedelinin yarısı üzerinden, 10 yıla kadar kiralanmasını sağlayan düzenlemeye bugüne kadar 22 bin 860 çiftçimiz başvuruda bulundu.” diye konuştu.

Kiralama yapılabilmesi için 31 Aralık 2017’den önce bu arazilerin 3 yıl süreyle kullanılmış olması gerektiğine dikkati çeken Kurum, başvuru tarihi itibarıyla arazilerin fiilen kullanımının devam etmesi ve söz konusu arazilerin ecrimisil borcunun da bulunmaması şartı olduğunu hatırlattı.

Kira bedelinin nasıl ödeneceğine ilişkin detayları da paylaşan Kurum, “Çiftçilerimiz kiranın yüzde 25’ini peşin, kalanını 2 taksitle ödeyebilecek. Bunu ister hasat dönemlerinde isterse de yıl sonunda tek seferde yapabilecek.” dedi.

Kurum, arazilerinin belediye veya mücavir alan sınırları içinde olması durumunda ise Hazine arazilerinin rayiç bedelinin tamamı üzerinden doğrudan satılabileceğini, taksitle ödenmesi halinde ise en fazla 5 yılda 10 eşit taksitle vade farkı alınıp ödenebileceğini söyledi.

Belediye ve mücavir sınırları dışında olması halinde ise rayiç bedelinin yarısı üzerinden bu arazilerin doğrudan satın alınabileceğini anlatan Kurum, bedelin tamamının peşin ödenmesi durumunda yüzde 20, yarısının peşin ödenmesi durumunda ise yüzde 10 indirim yapılacağını, taksitli satışların ise 6 yılda 12 eşit taksitle yapılacağını hatırlattı.

Son başvuru tarihi 19 Kasım

Kira süresi sonunda çiftçiler isterlerse kira süresini uzatabildikleri gibi bu arazilerin doğrudan kendilerine satışlarının da yapılabileceğini belirten Kurum, son başvuru tarihinin 19 Kasım olduğunun altını çizdi.

Kurum, çiftçilerin düzenlemeden faydalanmaları için 19 Kasım’a kadar Çevre ve Şehircilik il müdürlükleri bünyesindeki Milli Emlak müdürlüklerine başvuruda bulunmaları gerektiğini aktardı.

En çok başvuru Adana’dan

Kurum, 81 ilin tamamından başvuru alındığına dikkati çekerek, “Bugüne kadar en çok talep 3 bin 387 başvuruyla Adana’dan geldi. Adana’yı bin 824 başvuruyla İzmir, bin 500 başvuruyla Antalya, bin 180 başvuruyla Kırklareli ve bin 100 başvuruyla Mersin takip etti. Yapacağımız kira sözleşmeleriyle çiftçilerimizin yaşadıkları itilaflar, anlaşmazlıklar, uyuşmazlıklar ortadan kalkacak, arazilerini daha etkin, daha verimli bir şekilde kullanabilmeleri sağlanacak.” dedi.

AA

Tarım arazileri için 19 Kasım’a kadar başvuru alınacak

İmar planı bulunmayan veya imar planında tarımsal amaca ayrılan ve tarımsal amaçla kullanılan Hazine taşınmazlarını; 31/12/2017 tarihinden önce en az üç yıl süreyle tarımsal amaçla kullandığı İdarece belirlenmiş olan ve başvuru tarihi itibarıyla da kullanımları halen devam edenlerden 19/11/2018 tarihine kadar başvuruda bulunanlar hak sahibi sayılırlar.

Bu Tebliğ kapsamında Hazineye ait tarım arazileri hak sahiplerinin talepleri dikkate alınmak suretiyle 10 yıla kadar doğrudan kiralanabilir. Kira süresi sonunda yükümlülüklerini yerine getirdiği tespit edilen ve talepte bulunan kiracıların kira süresi uzatılabilir.

Başvuru süresi: 19/11/2018 tarihine kadardır.

Kira bedeli: İlk yıl için Hazineye ait tarım arazisinin cari yıl ecrimisil bedelinin yarısı olup, müteakip yıllar için ise bu bedelin Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan Tarım Ürünleri Üretici Fiyatları Endeksi (Tarım ÜFE – bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde değişim) oranında artırılması suretiyle belirlenen bedelidir.

Bu Tebliğ kapsamında Hazineye ait tarım arazilerini kiralamak isteyenlerin, başvuru süresi içerisinde kiralama talebini içeren örneği bu Tebliğ ekinde (Ek-1) yer alan başvuru formu ileİl Merkezimizde Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne (Millî Emlak Müdürlüğü), İlçelerimizde Kaymakamlıklara (Milli Emlak Şefliği) başvurmaları gerekmektedir.

Bu Tebliğ kapsamında 10 yıl süre ile sözleşme hükümlerine uygun olarak kullanılan Hazineye ait tarım arazileri talep edilmesi halinde kiracılarına doğrudan satılabilir.” dedi.

AA

3 yılda 6.5 milyon dekar tarım arazisi bölünmekten kurtuldu

Hissedar olup arazileri kullanmayan 37 milyon kişinin de sahibi olduğu arazilerin küçük olması ve bazı sosyal sebeplerle arazi gelirlerinden mahrum kaldığına dikkat çekildi. Tarım arazilerinde miras ve satış yoluyla bölünmenin miras hukukunda değişiklik getiren kanunun mayıs 2014’te yasalaşmasıyla sona erdiğine vurgu yapan uzmanlar, bu yolla 3 yıllık sürede 6 milyon 511 bin 850 dekar tarım arazisinin bölünmekten kurtulduğunu söyledi.

73 bin 262 başvuru onaylanmadı

Kanunun uygulamaya geçtiği 3 yıllık süre içinde 1 milyon 142 bin 125 satış başvurusu Gıda Tarım ve Hayvancılık bakanlığı tarafından değerlendirildi. 73 bin 262 satış başvurusu Kanun hükümlerine aykırı olması nedeniyle kabul edilmedi ve 6 milyon 511 bin 850 dekar tarım alanının satış yolu ile bölünmesi engellendi. Geçen üç yıllık süre içinde Türkiye’de 1 milyon 201 bin 593 kişi vefat etti, bunlardan 579 bin 925 miras bırakan üzerinde tarımsal arazi varlığı tespit edilerek Bakanlık tarafından takibe alındı.

Kanunun yayımı tarihinden sonra vefat eden ve devir işlemlerini tamamlamayan 116 bin 311 murisin 586 bin 380 mirasçısına da tebligat gönderilerek 3 ay içinde intikallerin tamamlanması talep edildi. Tebligat sonrasında, 56 bin 70 murisin üzerindeki tarımsal arazilerin intikalleri mirasçıları tarafından gerçekleştirildi. Tebligatlarla 4 milyon 222 bin 407 tarım parselinin bölünmeksizin mirasçılara intikali sağlanarak bu arazilerin bölünmesi önlendi. Yapılan tebligatlarda arazilerden habersiz mirasçılar olduğu ve mirasçıların bürokratik işlemler, vergi, harç ve döner sermaye ücretlerinden şikayetçi olduğu gözlendi.

İşlemler hızlanacak

Satış ve miras intikal işlemleri için TAKBİS sistemi ile entegre edilerek online olarak hızlı ve doğru bir şekilde yapılmasını sağlamak amacı ile “Tarım Arazileri Devir Takip Sistemi” kurulması planlanmıştı. Sistemin kurulması ile tarım arazileri ile ilgili satış, hibe, trampa, intikal gibi mülkiyet devri işlemleri Tapu Kadastro Genel Müdürlüğünden online olarak Bakanlığa gelecek ve online olarak cevaplandırılacak. Böylece tarım arazilerinde mülkiyet devri işlemleri çok kısa bir süre içinde tamamlanabilecek.

Yeni Şafak

Satışlar imar fırsatlarından faydalanmayı amaçlıyor

Zingat.com CEO’su Ahmet Kayhan, tarım arazilerindeki bu değişikliği yatırım beklentileriyle açıkladı. Kayhan, “Aslında tarım arazisi satışları veya el değiştirmeleri, tarım amacından daha çok, potansiyel bölgelerin ileride yaratabileceği imar fırsatlarından faydalanmayı amaçlıyor. Zira satışı yapılan tarım arazisi ortalamada 10 bin ila 20 bin m2 büyüklüğünde. Bu genişlikteki araziler tarıma elverişlilik açısından küçüktür” dedi.

Beyaz ve mavi yakalı çalışanlar ilgi gösteriyor

Tarım arazilerini yatırım amacıyla kullananların beklentilerini açıklayan Kayhan şunları söyledi: “Beyaz ve mavi yakalı çalışanların, çalıştıkları bölgelere yakın, potansiyel fırsatı yüksek, hem yatırım hem de doğaya dönüş veya hobi olarak adlandırabileceğimiz amaçlarla buralara ilgi gösterdikleri söylenebilir.”

Kayhan ayrıca, tarım faaliyeti dışındaki bu eğilimi genelde üretim ve lojistik gibi yüksek maliyetler ve makineli tarıma geçememenin artırdığını söyledi ve ekledi: “Bu durumda tarımdan beklediği kazancı sağlayamayanlar alternatif yatırım yöntemine yöneliyor.”

2016 yılında Türkiye’deki çayır ve mera alanları hariç toplam tarım arazisi yüzölçümü yaklaşık 237.625.724 dekar. Bu rakam Türkiye yüzölçümünün yaklaşık yüzde 30,33’üne denk geliyor. Tarım arazilerinde geçen yıla göre 1.713.773 dekarla yüzde 0,7’lik bir azalış yaşandı. Reidin’in verilerine göre düzenlenmiştir.

Özelmacıklı, “Yerli ve yabancı birçok yatırımcı tarafından gelişme potansiyeli olan kabul edilen Yalova, Bursa, Balıkesir, Çanakkale ve Tekirdağ illerinde tarım arazileri satın alınıyor. 6537 sayılı toprak koruma kanununda geçen 8/i maddesinde ‘Tarımsal arazilerin satılması hâlinde sınırdaş tarımsal arazi malikleri de önalım hakkına sahiptir’ hükmü bulunuyor. Önalım hakkı ise, bir paydaşın taşınmaz üzerindeki payını kısmen veya tamamen üçüncü bir kişiye satması halinde diğer paydaşlara bu satılan payı öncelikle satın alma yetkisi veren bir haktır. Bu durum tarım arazilerinde ise komşu parsellerde de geçerli.” diye konuştu.

3 köprü altın daireyi oluşturdu

Çanakkale ve civarının son derece önemli bir bölge haline geldiğine işaret eden Özelmacıklı, “Bu bölgeleri gelişme potansiyeli nedeni ile “Altın Daire” olarak adlandırıyoruz. “Altın Daire” Yavuz Sultan Selim ve Osman Gazi köprüleri ile başladı ve 1915 Çanakkale Köprüsü ile de tamamlanacak.” diyerek değeri yükselen bölgeleri işaret etti.

Alıcılar bilmiyor

Önalım hakkı daha önce sadece hisseli parsellerde söz konusu olurken 2014’de yapılan düzenleme ile artık tarım arazilerinde de komşu parsel sahipleri de bu davayı açabiliyor. Tapu dairelerinde alıcı ve satıcının gerçek değer üzerinden tapu dairesine beyan vermeleri gerekirken tapu harcının düşük tutarda ödenmesi için genellikle çok düşük rakamlar beyan ediliyor. Bunu takip eden komşu parsel sahipleri, değerinin çok daha altında satış olduğunu görerek komşu bu parseller için önalım haklarını kullanıyorlar. Bu durumda zaten gerçek değer değil, ödenen bedel esas alınıyor. Bu da yeri alan yatırımcılar açısından çok büyük kayıplara neden oluyor.” dedi.

Yatırımcılar haklarını kaybediyor

Altın Emlak Genel Müdürü Özelmacıklı, “Önalım hakkı, satışın hak sahibine (komşu parsellere) bildirdiği tarihin üzerinden üç ay ve herhalde satışın üzerinden iki yıl geçmekle düşüyor. Lakin bu bildirimin noter aracılığı ile de yapılması zorunlu. Süreler dolduktan sonra, önalım (şufa) hakkı kullanılamıyor. Bazı bölgelerde tarım arazilerinde bile bir yıl içinde %50’den fazla prim yapan yerler söz konusu. Bu nedenle gerçek satış bedeli üzerinden bile alınsa yatırımcı 2 yıl boyunca riski taşıyor. Lakin trampa, miras intikali, kamulaştırma ve şirket birleşmelerinde şufa hakkı kullanılamıyor.” dedi.

Gayrimenkulde riskler minimize edilebilir

Son dönemde temsilciliklerine birçok kişinin yatırım amacı ile geldiğini bu nedenle müşterileri için her türlü riski ortadan kaldırmaya gayret ettiklerini belirten Özelmacıklı “Gayrimenkul yatırımı aslında para ve sermaye piyasasından farklı görmüyoruz. Bu araçlardan elde edilen gelirleri gayrimenkul ile kıyaslayarak müşterilerimizin sektörümüzden üst düzeyde karlılık sağlamalarını hedefliyoruz. Tabii hukuki, bürokratik ve tüm finansal çözümleri de müşterilerimize sunarak riski minimize ediyoruz” dedi.