Kararla birlikte sektörün teknik altyapısını tamamlaması için üç aylık ek süre tanınırken, uzmanlar sistemin tek başına yeterli olmayacağına dikkat çekiyor. Gayrimenkul sektöründe ödeme güvenliğini sağlayacak mekanizmanın başarılı olabilmesi için hem emlak işletmelerinin sisteme tam entegrasyonu hem de kayıt dışılığı azaltacak yeni düzenlemelerin hayata geçirilmesi gerektiği belirtiliyor.

Güvenli ödeme dolandırıcılık riskini azaltacak

Yeni sistem, taşınmaz satışlarında satış bedelinin güvenli şekilde aktarılmasını ve tapu devriyle ödemenin eş zamanlı gerçekleşmesini amaçlıyor. Böylece ödeme kaynaklı mağduriyetlerin ve dolandırıcılık risklerinin önemli ölçüde azaltılması hedefleniyor.

Ancak sektör temsilcileri, uygulamanın sağlıklı işlemesi için teknik altyapının yanı sıra değer beyanı, proje satışları ve taksitli işlemler gibi birçok konuda ilave düzenlemeye ihtiyaç bulunduğunu ifade ediyor.

Emlak ofislerinin sisteme dahil edilmesi isteniyor

Sektörde işlemlerin büyük bölümünü yetki belgeli emlak işletmeleri yürütüyor. Bu nedenle güvenli ödeme altyapısında emlak ofislerinin de aktif rol üstlenmesi gerektiği belirtiliyor.

Uzmanlara göre hizmet bedellerinin de sistem kapsamına alınması, hem tahsilat süreçlerini güvence altına alacak hem de kayıtlı ekonomiye katkı sağlayacak. Ayrıca yasal yetkisi bulunmayan aracıların faaliyetlerinin sınırlandırılması da sistemin etkinliğini artırabilecek adımlar arasında gösteriliyor.

Kayıt dışılıkla mücadelede yeni adımlar bekleniyor

Sektör temsilcileri, güvenli ödeme sisteminin ödeme güvenliğini sağlayacağını ancak gerçek satış bedellerinin beyan edilmesini tek başına garanti etmeyeceğini vurguluyor.

Bu kapsamda tapu harçlarının yeniden düzenlenmesi, değer artış kazancına ilişkin teşvikler getirilmesi ve gönüllü uyumu artıracak vergisel düzenlemelerin hayata geçirilmesi talepleri öne çıkıyor. Ayrıca proje satışları ve taksitli konut satışları için de sisteme uygun yeni çözümler geliştirilmesi gerektiği ifade ediliyor.

1 Ekim’de başlaması planlanıyor

Türkiye’de milyonlarca liralık gayrimenkul işlemlerinde ödeme güvenliğini artırması beklenen Güvenli Ödeme Sistemi’nin, teknik hazırlıkların tamamlanmasının ardından 1 Ekim 2026 tarihinde zorunlu olarak uygulanması planlanıyor.

Yüksek bütçeli gayrimenkul satışlarında avukat zorunluluğu geliyor

Yargı Paketi kapsamında önerilen yeni uygulama, belirli bir parasal değerin üzerindeki taşınmaz satışlarında tarafların yalnızca idari onay ve şekli denetimle değil, baroya kayıtlı avukat aracılığıyla işlem yapmalarını öngörüyor. Böylece hem alıcı hem de satıcı hukuki olarak korunacak, işlem sırasında yaşanabilecek ihtilafların önüne geçilecek.

Gayrimenkul sektöründe rekor artış, hukuki güvenlik ihtiyacını güçlendiriyor. Türkiye’de satışların bir önceki yıla göre yüzde 8,7 artış göstererek 3 milyon 332 bin 994 adede ulaşması, sektördeki riskleri artırdı. Tapu devri gibi yüksek ekonomik değere sahip işlemlerin yalnızca idari prosedürlerle gerçekleştirilmesi, uzmanlar tarafından yetersiz bulunuyor. Avukatın sürece dahil edilmesi, belgelerin kontrol edilmesi, tarafların bilgilendirilmesi ve sözleşme içeriklerinin hukuka uygunluğunun denetlenmesini sağlayacak.

Planlanan düzenleme, tüm tapu işlemlerini değil, sadece yüksek değerli satışları kapsayacak. Parasal sınırın belirlenmesinde, anonim şirketlerdeki avukat bulundurma kriterleri gibi objektif ölçütler baz alınacak ve her mali yıl başında güncelleme yapılacak. Satış, bağış, trampa, intikal veya ipotek işlemleri gibi kapsam dahilindeki işlemler, yasal sürecin netleşmesiyle belli olacak.

Uygulamada tapu işlemlerinin önemli bir kısmı sonradan hukuki ihtilaflara dönüşüyor. En sık karşılaşılan sorunlar arasında muvazaa iddiaları, ehliyet ve irade sakatlığı, aile konutu uyuşmazlıkları, tapu kaydı üzerindeki şerh ve irtifaklar, vekaletle satışlarda kötüye kullanım ve yabancılar için edinim kısıtları yer alıyor. Avukatın sürece dahil olması, bu tür risklerin çoğunu işlem öncesinde ortadan kaldıracak bir kontrol mekanizması oluşturacak.

Uzmanlar, söz konusu uygulamanın yasalaşmasıyla birlikte dava sayılarında önemli düşüş yaşanacağını öngörüyor. Bu düzenleme, tarafların hak kaybını önlerken, mahkemelerin iş yükünü de azaltacak ve yargı sistemine ciddi zaman kazandıracak. Ayrıca “önleyici hukuk” anlayışı, Türkiye’de gayrimenkul piyasasında güvenli ve şeffaf işlemlerin önünü açacak.

Emlaknews.com.tr

Yönetmelik esasları tekrar düzenlendi

Tarafların farklı birimlerde bulunmaları halinde yapılacak tapu işlemleri hakkında yönetmeliğe ilişkin de bilgiler veren Özelmacıklı “Buna göre mülkiyeti devreden taraflar birden fazla ise başvurunun aynı birime yapılması gerekiyor. Ancak, devralan taraflardan birinin veya birkaçının devreden ile aynı birimde bulunması ise kabul edilen bir durum. Taşınmaz, devredenin bulunduğu tapu müdürlüğünün yetki alanında ise ayrıca taşınmaza ilişkin emlak beyan değeri de aranıyor. İşlem gerek ipotekli gerekse yabancılara satış işlemlerinde de mümkün olabilecek. Bu aşamada gerekli evraklar TAKBİS üzerinden paylaşılacak” dedi.

İmzalar aynı anda alınacak

Yapılacak işlemlerde tarafların imzalarının aynı anda alınması gerektiğinin altını çizen Altın Emlak Genel Müdürü “Akdin taraflarına randevu saati mesajla bildiriliyor ve taraflarının imza aşamasında aynı anda birimlerde hazır bulunmaları isteniyor. Her iki birimdeki görevli personelce tarafların aynı anda ilgili birimlerde bulunup bulunmadığı görüntülü veya sesli araçlar ile teyit ediliyor. Tarafların aynı anda birimlerde hazır bulunmamaları halinde imzaları alınmıyor” dedi.
Döner sermaye 2 kat olarak tahsil ediliyor

Özelmacıklı “Yetki alanı dışında yapılan işlemler için döner sermaye hizmet bedeli yöresel katsayısı daha yüksek olan müdürlüğün döner sermaye hizmet bedelinin 2 (iki) katı oranında tahsil ediliyor. Yurt dışından tapu işlemi yapılması halinde, yurt dışı yöresel katsayı esas alınarak işlem için belirlenen döner sermaye hizmet bedelinin dört katı tahsil ediliyor” dedi.