Üretimde artış, satışta yılın ilk düşüşü var

Türkiye Çimento Müstahsilleri Birliği (TÇMB), Türk çimento sektörünün 2020 yılının 6 aylık ihracatı ile 2020 Ocak-Nisan üretim ve satış rakamlarını açıkladı. 2020 yılı Ocak-Nisan döneminde çimento üretiminde, Türk çimento sektörünün üretimi geçen yılın aynı dönemine göre %5,6 artarak; 17,4 milyon tona çıktı. Aynı dönemde iç satışlar ise bir önceki yıla göre %2,5’lik düşüşle 12,7 milyon ton olarak gerçekleşti.

2020 yılının ilk 6 ayında sektörün toplam ihracat miktarı %39 oranında artarak 15,8 milyon ton olarak gerçekleşti. İhracat geliri ise %23 artışla 546 milyon dolar oldu. Yine bu dönemde çimento ihracatı % 42,6 artarak 7,6 milyon tona, klinker ihracatı ise %36,4 artarak 8,2 milyon tona yükseldi.

Ukrayna iyi gidiyor

2020 yılı Ocak-Haziran döneminde, çimento ve klinker ihracatının en çok arttığı ülke Ukrayna oldu. İhracat yaptığımız büyük üç pazarımız ise ABD, Gana ve İsrail oldu.
TÇMB Başkanı Dr. Tamer Saka, sektörün ilk 6 ayındaki ihracat ve 4 aylık iç pazar satış rakamlarını şöyle değerlendirdi:

İç pazarda daralma var

“Ocak verileri doğrultusunda ilk çeyrekte iyi bir ivme kazanan çimento sektörü iç pazarda tekrar daralma ve yılın ilk düşüşü yaşadı. Dünyada yaşanan COVID-19 pandemisi sebebiyle önümüzdeki dönemde satışların daha da azalma ihtimali söz konusu. Yılın ilk yarısında ihracattaki artış sektörümüz adına umut veriyor. Ancak ihracattaki artışla birlikte iç satışlardaki mevcut durumu korumak adına ekonomik önlemler sektör için önem arz ediyor.”

Geçen yıl sektör çok zorlandı

Çimento sektöründe işverenler toplu sözleşmeyi yüzde 12,84 gibi bir zam oranı ile tamamladı. Ancak sektör oyuncularının dertleri arasında işçilerle yaptıkları toplu sözleşmeler son sıralarda yer alıyor. Yavaşlayan inşaat sektörü nedeniyle azalan satışlar, artan enerji maliyetleri ve ABD’nin ek vergileri, sektör oyuncularını 2019 yılında bir hayli zorladı. 2020 için de çok ciddi bir fark beklenmiyor.

Yıllık üretim yüzde 21 düştü

Türkiye Çimento Müstahsilleri Birliği (TÇMD) verilerine göre 2019 yılında çimento üretimi bir önceki yıla göre yüzde 21’lik bir düşüşle 57 milyon ton oldu. Yıl içinde iç satışlar, yüzde 29 oranında düşüşle 45 milyon ton olarak gerçekleşti. Sektör, geçtiğimiz yıl yaşanan daralmayı görece rahat atlatabilmek için ihracata yöneldi. Üretiminin yüzde 20’sini ihraç eden sektör, bugün Vietnam’dan sonra dünyanın en büyük ikinci ihracatçısı konumunda.

2019 yılında toplam 23 milyon ton çimento ve klinker ihracatı yapan sektör, 2018 yılma göre yüzde 44 artışla 877 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirmiş oldu. En çok ihracat yapılan ülke ise ek vergiler getirmiş olmasına karşın halen ABD. Hemen ardından ise İsrail ve Gana geliyor. Serdar Şardan, “Bundan sonraki süreçte ürün değil üretici ihraç etmeye çalışıyoruz” diyor ve başta ABD olmak üzere üreticilerin yurt dışı pazarlardaki üretim çalışmalarına dikkat çekiyor.

İhracat arttı ama…

İhracat, çimento sektörü için önemli olsa da yükte ağır pahada hafif bir ürün olan çimentonun ihracatının sektörün parlak bir yıl geçirmesini sağlamayacağı aşikar; özellikle de enerji maliyetlerinin ciddi oranda arttığı ve sektörün yavaşlayan ekonomi nedeniyle bu maliyetleri fiyatlarına yansıtamadığı bir dönemde.

Ancak sektör oyuncuları 2020’den biraz daha umutlu. TÇMB Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Tamer Saka, “Konut satışları 2020 yılı Ocak ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 55,8 oranında artarak 113 bin 615 olmuştur. Konut sektöründe yaşanan bu canlanmayla birlikte sektörümüzün iç satışlarının pozitife döneceğini umut ediyoruz” diyor.

Beton yollar kurtarıcı olabilir

Kamunun altyapı çalışmaları da sektör için hareketlilik yaratabilir. Sektör, uzun yıllardır dile getirdiği ancak çok fazla yol alamadığı beton yollar konusunda da kamu tarafında ilerleme bekliyor. Asfalt yollara oranla yüzde 39 daha ucuz ve beş kat daha uzun ömürlü olduğu bilinen beton yollar, TÇMD raporuna göre her yıl harcanan 2 milyar TL’lik bakım onarım masrafını ortadan kaldırabilir.

Serdar Şardan, bugün için beton yolların seçenekleri arasında yer almasının bile önemli bir gelişme olduğunu dile getirirken özellikle belediyelerin bu konuda daha istekli olduğunu belirtiyor.

Çalışanlara ek güvence

Diğer taraftan sektör, çalışan sağlığı konunda da yeni adımlar atıyor. Türkiye’nin üçüncü büyük işveren sendikası konumundaki ÇEİS, Aslan Çimento’da bulunan İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitim Merkezi’nde insan kaynaklarının niteliklerini artırmaya çalışıyor. Sektör son 10 yılda iş sağlığı ve güvenliğine 150 milyon TL’nin üzerinde yatırım yaptı ve bunun sonuçlarını da alıyor. Yatırımlarla birlikte geçtiğimiz 10 yılda çalışan sayısında yüzde 20, klinker üretim kapasitesinde yüzde 30 oranında artış yaşanırken, gün kayıplı kaza sayısında yüzde 18, kaza sıklık oranında yüzde 16 ve kaza ağırlık oranında ise yüzde 84’lük düşüş gerçekleşti.

Sinan Koparan -Bloomberg Businessweek

Tamer Saka kimdir?

TÇMB’nin 23. Başkanı olan Tamer Saka, Nisan 2018’den itibaren Sabancı Holding Çimento Grup Başkanlığı görevini yürütüyor. Dünya çimento üretiminin yüzde 30’unu temsil eden global çimento üreticileri ile dünya devi yapı malzemesi üreticilerinin çatı örgütü olan Global Cement and Concrete Association (GCCA) Yönetim Kurulu’nda yer alan Saka, aynı zamanda Cembureau (Avrupa Çimento Birliği) Yönetim Kurulu Üyesi olarak da ülkemizi uluslararası arenada temsil ediyor.

İşletme mezunu

Lisans, yüksek lisans ve doktora eğitimlerini İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi’nde tamamlayan Tamer Saka, sırasıyla Arthur Andersen ve Ernst & Young şirketlerinde Risk Yönetim Danışmanlığı hizmetlerinden sorumlu Müdür ve Kıdemli Müdür görevlerini yürüttü. Tamer Saka, 2004 yılında Risk Yönetim Direktörü olarak Sabancı Holding bünyesine katıldı.

2010 – 2011 yılları arasında Willis Londra’da, içinde Türkiye’nin de yer aldığı yaklaşık 20 ülkenin iş geliştirme faaliyetlerinden sorumlu Yönetici Direktör olarak görev aldı. Aralık 2011 itibarıyla Kibar Holding’de kariyerine Strateji ve İş Geliştirme Koordinatörü olarak başlayan Tamer Saka, 2014-2018 yılları arasında aynı kurumda CEO olarak görev yaptı. Tamer Saka, 2 Nisan 2018 tarihinde üstlendiği Sabancı Holding Çimento Grup Başkanlığı görevini halen yürütüyor.

Yarışma düzenleyecek

Kibar Holding CEO’su Tamer Saka, grubun şehir içinde kalan fabrika arazilerinde yeni gayrimenkul girişimleri olabileceğini belirterek tüm gayrimenkulleri tek çatı altında topladıklarını söyledi. Grubun Ataşehir, Kartal, Yalova ve Karaköy Salı Pazarı‘nda gayrimenkulleri olduğunu anlatan Saka “Bizim arazilerimiz lokasyon açısından çok iyi yerdeler ve büyüklükleri çok iyi. Bu arazilerimiz karma projeler yapılabilecek bir büyüklüğe sahip” dedi. Bunlardan Tuzla’daki 400 dönümlük E-5 cepheli farika arazisinin çok önemli bir konumda olduğunu ifade eden Saka “Bu yıl buradaki arazinin konseptinin ne olması gerektiği yönünde bir yarışma yapılacak. Hastane, otel, rezidans gibi geniş bir karma proje olabilir.”