Kamuoyunda “imar affı” olarak bilinen, imar barışının UNESCO’nun dünya mirası listesinde olan İstanbul’un tarihi yarımadasının yaklaşık yüzde 90’ınını da kapsadığı anlaşıldı. Hürriyet’ten Aysel Alp’ın haberine göre, ilgili bakanlıklar ve konunun uzmanlarıyla yaptığı görüşmeler sonucunda 12. yüzyılda yapılan Molla Zeyrek Camisi (eski Pantokrator Manastırı Kiliseleri) ve çevresi, Yedikule Surları ve zindanı (Kara Surları ve çevresi), Sultanahmet Bölgesinin yarısı, Küçük Ayasofya ile Acemoğlu Hamamı, tarihi sarnıçlar gibi UNESCO’nun koruma listesindeki bölgelerde silüeti bozan, hatta tarihi yapılara uzanan kaçaklar da imar barışına başvurduğu öğrenildi.
UNESCO, Türkiye’yi uyarırken, İstanbul Tarihi Alanlar Başkanı Halil Onur, sadece tarihi yarımadanın değil UNESCO’nun koruma listesindeki tüm yerlerin barış dışına çıkarılması gerektiğini söyledi. İstanbul Otelciler Odası Başkanı, eski AK Parti Milletvekili Ahmet Yaşar ise tarihi bölgede olmamalarına rağmen barıştan yararlanamayan bine yakın otel sahibi adına Cumhurbaşkanlığına başvurduklarını söyledi.

İstisna olmalıydı

Haziran ayında yürürlüğe giren imar barışı, İstanbul Boğazı öngörünüm bölgesi ile yasada koordinatları belirtilen tarihi yarımada ve Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alanı hariç Türkiye genelinde ruhsata aykırı tüm yapılar, devletle barışma olanağı buldu. Hürriyet’in sorularını yanıtlayan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yetkilileri, İstanbul’da tescilli binaların affa girerken, tescilli olmayanların ise af kapsamı dışında kaldığını belirttiler. 650 yıllık Acemoğlu Hamamının üzerine yapılan Celal Ağa Konağının imar barışı için başvurduğunu, Küçük Ayasofya ve çevresinin barışa dahil olduğunu belirten yetkililer, “Bu sınırları çizmek yerine Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamına girmeyen ve silüeti bozmayan yapılar da barıştan yararlanmalı” dediler. Uzmanlar ise Mimar Sinan’ın yaptığı Gazi Ahmet Paşa Camisi, Topkapı Sarayı surları içindeki Tekfur Sarayı, bin 600 yıllık Bukoleon Sarayı, Fatih Camisi, Cerrahpaşa Camisi, Hekimoğlu Ali Paşa Camisi, Haliç’e bakan silüet, Marmaray’a bakan yamaçlardaki silüetler, Fener Rum Kilisesi (Kırmızı Mektep) çevresinin de barış kapsamında olduğuna dikkat çektiler.

Bergama Efes işgal altında

İstanbul Şehir Plancıları Odası Başkanı Tayfun Kahraman ise imar barışıyla Bergama, Efes dahil Türkiye genelinde doğal, tarihi, kültürel SİT alanları üzerindeki kaçak yapıların yasal hale getirildiğini savundu. Kahraman, 31 Ekim’de başvuru süresi dolacak olan imar barışının tarihi ve kültürel sit alanlarının harap edilme riskini daha da artırdığını belirterek, “Koruma kurullarının bütün kararları bu yasa değişikliğiyle yerle bir oldu, boşa çıktı. Bunun hemen düzeltilmesi gerekir” dedi.

4 parçadan 2’si hiç yok!

UNESCO Dünya Miras Listesi’ne giren İstanbul’un Tarihi Alanları Topkapı Sarayı; Ayasofya ve Sultanahmet Camisi’nin de yer aldığı kentsel ve arkeolojik sit alanı; Zeyrek Camisi ve Çevresi Koruma Alanı ile İstanbul Kara Surları olmak üzere toplam 4 bölgede, 2 bin 156 hektarı kapsıyor. Ancak İmar Barışı Yasasının af dışında tuttuğu koordinatlar içinde geçmişi 8 bin yıl önceye uzanan Molla Zeyrek Camisi (eski Pantokrator Manastırı Kiliseleri) ile halk arasında Yedikule Surları ve zindanı olarak bilinen Kara Surları hiç yer almadı. Sultanahmet ve Süleymaniye koruma bölgesinin ise bir kısmı af kapsamı dışında, bir kısmı da af alanı içinde yer aldı. Uzmanlar, böylece UNESCO’nun sınırlarını çizdiği tarihi yarımadanın yüzde 90’ının affa girerken, sadece yüzde 10’unun girmediğini hesapladılar.

Four Seasons da dahil edildi

Uzmanlar Nazım Hikmet, Necip Fazıl, Can Yücel gibi şair ve yazarların yattığı Sultanahmet Cezaevi’nden Four Seasons otele çevrilen bölgenin de af kapsamında kaldığına dikkat çektiler. Four Seasons, birinci derece arkeolojik sit alanı olan yanı başındaki alana 60 oda ilave etmek üzere çelik ayaklar üzerinde yükselecek ilave binalar yapmayı planlamış; ancak Danıştay kararıyla bu durdurulmuştu. Geriye çelik ayaklar kalmıştı.

Oteller isyanda: Bizi de kapsama alın

Tarihi Yarımada’da günlük 150 bin turist ağırlayan ve sadece konaklamayla ekonomiye 15 milyon dolar katkı sağlayan yaklaşık bin otelin barıştan yararlanamadığını belirten Minel Otel’in sahibi Ali Ersoy, “Tarihi eser niteliğindeki oteller aftan yararlanırken, bizim gibi tarihi olmayanlar af kapsamında kalıyor. Devletin buna çözüm bulmasını istiyoruz” dedi. İstanbul Otelciler Odası Başkanı ve AK Parti eski Milletvekili Ahmet Yaşar da hem ilgili bakanlıklara hem de Cumhurbaşkanına aftan yararlanmak istediklerini özetle şöyle anlattı: “Sadece tarihi eser yönünden değerlendirerek, bölge olarak ele alınmışsa Türkiye’nin birçok bölgesinde tarihi eser olan yerler kanun kapsamı dahilindedir. Kapsam içine alınan mahallelerde tarihi eser daha çoktur. Örnek gerekirse Sultanahmet, Küçük Ayasofya ve Büyük Ayasofya Akbıyık Caddesi bölgeleri tamamen tarihi bölge olmasına rağmen, bire bir tarihi binalar dahil, kapsama alınarak yasal hale gelmiştir. Özellikle Sirkeci Hocapaşa Mahallesinin kapsam dışında bırakılmasının hiçbir gereği yoktur. Yüzlerce üyemizin mağdur olmaması için bu krokinin yeniden düzenlenmesini talep etmekteyiz. Bölgenin kapsam içine alınması halinde devlete ciddi ekonomik gelir sağlanacaktır. Bölge kapsam dışı bırakılmamış olsaydı; devletin kasasına girecek nakit para tahminimizce 5 milyar TL’yi aşacağı yönündedir.”

UNESCO listesi olmamalı

İstanbul Tarihi Alanlar Başkanı ve aynı zamanda Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Üyesi olan Halil Onur, Tarihi Yarımada’nın UNESCO’nun çizdiği sınırlar kapsamında tümden barış dışı kalması gerektiğini söyledi. Onur, konuyla ilgili olarak eylül ayında danışma kurulunu topladıklarını söyledi. Bu yanlıştan dönüleceği umudu içinde olduklarını belirten Onur, UNESCO’nun Türkiye’yi sözlü olarak uyardığını, kendilerinin de olası sıkıntıları ilgili kurumlarla paylaştıklarını anlattı. Onur, barışın yaratacağı olası sıkıntıların neler olabileceğine ilişkin şunları söyledi:

“Örneğin, kültür varlığına bir bina eklenmiş, yapı kullanım belgesi aldığında ne olacak? O eserin restorasyonu gündeme geldiğinde kaçak katı nasıl restore edeceğiz? Ben aynı zamanda Koruma Kurulu üyesiyim, kaçak kat önüme bu geldiğinde Kanun gereği yıkılmasını istemem gerekir. Ama vatandaş da o zaman ‘ben parasını ödedim, kaldırmam’ diyecek. O zaman ne yapacağız? Biz yasa çıkmadan ilgili kurumlara yazı yazdık. ‘Orası bir bütündür, orası burası ayrılamaz’ dedik. Danışma kurulunda da tüm üyeler sakıncaları dile getirdiler. Biz de ilgili kurumlarla paylaştık. Sehven yapılmış bir hata olarak düşünüyoruz. Kültürel Miras Etki Değerlendirme (KÜMED) çalışması yapılmadan, Tarihi Yarımada’ya getiri ve götürüleri hesaplanmadan bu tür oldubittiler olmamalı. Sadece Tarihi Yarımada değil UNESCO’nun Türkiye koruma listesinin tamamı barış dışına çıkarılmalı.”

Habertürk

Büyükşehir Belediyesi’nden yapılan açıklamaya göre, Uysal, 2. Abdülhamid Han, Sultan 2. Mahmud ve Sultan Abdülaziz ile 19 hanedanın medfun olduğu türbedeki restorasyon çalışmalarını inceledi. Uysal’a, İstanbul Kültür ve Turizm Müdürü Coşkun Yılmaz ve Fatih Belediye Başkanı Mustafa Demir de eşlik etti.

Yılmaz’ın türbe hakkında bilgi aktarımından sonra restorasyon çalışmaları incelendi. Çalışmalarla ilgili yetkililerden bilgi alan Başkan Uysal, türbede okunan Yasin-i Şerif’i dinledi ve dua etti.

Vakıflar Genel Müdürlüğü bünyesinde bulunan ve imzalanan protokolle İstanbul Büyükşehir Belediyesi Yapı İşleri Müdürlüğü tarafından restorasyonu yapılan türbedeki çalışmalarda sona gelindi.

Uysal, incelemenin ardından yaptığı açıklamada, burada, ebedi istirahatgahlarında yatan ecdadı saygıyla andığını belirtti.

Müze özelliği de var

Belediye Başkanı Uysal, türbedeki restorasyonun titiz bir çalışmayla yürütüldüğünü ve türbenin 9 Şubat Cuma günü ziyarete açılacağını bildirdi.

Uysal, türbenin aynı zamanda müze özelliği de taşıdığını ve o dönemin önemli devlet adamlarından gönderilen hediyelerin türbede yer aldığını ifade ederek, 3. Napolyon’un hediyesi iki saat ve Kraliçe I. Victoria’nın hediyesi avizenin de türbede bulunduğunu aktardı.

Türbede yapılan çalışmalar

Yapı İşleri Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen restorasyon çalışmaları kapsamında 3 milyon lira harcandı. Çalışmalar sırasında türbenin duvar ve zeminindeki yüzeyler temizlenerek, orijinal katmanlar ortaya çıkartıldı, türbeyi çevreleyen tüm duvarlarda sağlamlaştırma yapıldı.

İmparator 3. Napolyon’un hediyesi 2 saat bir aylık bakımın ardından çalışır hale getirildi, saat altın varakla kaplandı.

Kraliçe I. Victoria’nın hediyesi avize, tüm parçaları sökülerek temizlendi, bakımı yapılarak, tekrar yerine takıldı. Avizenin bakımı için 6 kişilik bir ekip, bir ay süreyle çalıştı.

Ayrıca türbedeki tüm kurşun kaplamalar yenilendi. Türbe zeminine sonradan döşenen imitasyon tuğla döşemeler sökülerek, özgün tuğla döşemesi ortaya çıkarıldı. Tüm türbe iç mekanına raspa yapılarak özgün boya katmanı ve özgün nişler ortaya çıkartıldı. Kubbedeki yapısal çatlaklar ile sıva ve rölyef altı çatlaklar onarıldı. Kubbe alemi yerinden sökülüp, temizlik ve bakımı yapılarak yerine yerleştirildi.

Allah, Hazreti Muhammed, Hazreti Ebubekir, Hazreti Ömer, Hazreti Osman, Hazreti Ali ile Hazreti Hasan ve Hüseyin’in yazılı olduğu 8 ayrı ahşap levha, bakım ve koruma işleminden sonra altın varak ile kaplandı. Hud Suresi’nden bir ayet yazılı mermer kitabe de altın varakla kaplandı. Dış cephe ve hazire alanındaki bütün mermerlerin temizliği yapıldı. Dış cephe demirleri temizlenerek boyandı. Tüm ahşap kapı, pencere ve kepenkler yerinden sökülerek restorasyonları yapıldı, camları değiştirilerek yerine monte edildi.

Kütüphane tavanındaki çatlaklar onarıldı, iç cephe boyası yapıldı, muhdes kapılar sökülerek özgün kapılar imal edildi. Türbenin yangın, kamera, alarm sistemi kuruldu.

AA

Gazete Habertürk’ten Nihat Uludağ’ın haberine göre çaprazında eski İstanbul Adliyesi binası olan alanın çevresi, otopark olarak kullanılıyor. Bölgede henüz kazı çalışması başlatılmadı.

Büyük Konstantin döneminden kalma saray

Habertürk’ün bilgisine başvurduğu arkeologlara göre, alanın altında Bizans İmparatoru Büyük Konstantin (324-337) döneminde kentin önemli senatörlerinden olan Philoksenus’un yaptırdığı sarayın kalıntıları yer alıyor. Bir diğer ihtimal Lausus Sarayı’na ait kalıntılar bulunması. Senatör Lausus, sarayını 415-420 yılları arasında inşa ettirmişti.

Basın İlan Kurumu da yaptığı açıklamada, bodrum katında yer alan tonozlu yapının, kültür varlığı olarak tescil edildiğini belirtti ve şu bilgileri verdi:

“Binanın bodrum katındaki tonozlu yapı, korunması gereken kültür varlığı olarak 8 Ağustos 2012’de tescil edildi. İstanbul 4 No’lu Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından verilen 7 Kasım 2012 tarihli kararla, bodrum katındaki tarihi Fazlı Paşa Konağı’na ait tonozlu yapıya ilişkin rölöve ve sanat tarihi raporu uygun bulundu. Parselin, kirala-yap-işlet devret modeliyle değerlendirilmesine dair verilen Basın İlan Kurumu Genel Kurulu kararı uyarınca ihale işleri yürütülmektedir.”

Nihat Uludağ/Gazete Habertürk

Sarnıca da düzenleme geliyor

Yerebatan Sarnıcı’nda yapılacak restorasyon gereği sarnıcın giriş ve çıkışları yeniden düzenlenecek. Girişte ziyaretçi kuyruklarının sokağa uzanmasına önlem olarak giriş alanı cam saçak ile kapatılarak bekleme alanı oluşturulacak. Sarnıcın çıkış yapısında da gerekli tadilat yapılarak uygun bir çıkış yapıya kavuşturulacak.

Platform da yenileniyor

Restorasyon ile özellikle yağışlı havalarda, sarnıcın tavanından yürüme alanlarına yüksek miktarda su akması nedeniyle, güvenliği tehlikeye atan bölgelere yalıtım uygulaması yapılacak. Betonarme platform kaldırılacak ve yerine modern malzemeler kullanılarak inşa edilecek yeni bir platform yerleştirilecek.

Beton kolonlar sökülüyor

Yapı içerisindeki kolonlarda, duvarlarda ve tonozlarda gerekli güçlendirme çalışmaları restorasyon projesi ve raporu doğrultusunda tekniğine uygun olarak yapılacak. Daha önceki yapılan tekniğe uygun olmayan müdahalelerle betonarme olarak güçlendirilen sütunlar restorasyon projesi doğrultusunda sökülerek özgün haline uygun olarak yenilenecek.

Million Taşı ve Su Terazisi de restorasyona dâhil

Sarnıcın yanındaki parkın içinde bulunan, tüm Antik Roma yollarının başlangıç noktası, dünyanın merkezi kabul edilen ve 4. yüzyıl ile tarihlendirilen Million Taşı ve hemen yanında yer alan 16. yüzyıla ait su terazisi de restorasyon kapsamında çalışma görecek.

Uzunluğu 140 metre, genişliği 70 metre olan, 52 basamaklı taş bir merdivenle inilen sarnıcın içerisinde her biri 9 metre yüksekliğinde, çoğunluğu daha eski yapılardan toplandığı anlaşılan 336 sütun bulunuyor. Bu sütunlardan 295 adedi şu an açık olan kısımda, 41 adedi ise kapalı kısımda yer alıyor. Yerebatan Sarnıcı 8 bin 678 metrekarelik bir alanı kaplamakta olup bunun 7 bin 648 metrekarelik kısmı açık, 1.030 metrekarelik kısmı ulaşılamayan kapalı alandır. Sarnıç 100 bin ton su depolama kapasitesine sahip.

M.S. 542’de Bizans İmparatoru Jüstinyen tarafından yaptırılan dünyanın en eski su sarnıcı olan Yerebatan, 1987’de temizlenerek İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından ziyarete açılmıştı.

yapi.com.tr

Bu kapsamda esnafın, Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne ödediği kira miktarlarının 2017 yılı süresince yüzde 40-50 oranında düşürülmesi ve esnafın, önümüzdeki bir yıllık süreçte kayıplarını telafi etmesine destek olunması üzerinde çalışılıyor.

Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne kira ödeyen, esnafa sağlanacak ikinci kolaylık ise 2018’de devreye girecek. 2017’de kira oranları yüzde 40-50 oranında düşürülen esnafın 2018’de ise kiralarını 2016 yılındaki fiyatlar baz alınarak yapılan güncellemeyle ödemesi de yapılan planlamalar arasında yer alıyor.

Toplam 80 oda

Sokağı 10 yıllığına kiralayan Keskin Group Yönetim Kurulu Başkanı Recep Ercan Keskin, 50 milyon dolar yatırım yaptıkları sokaktaki tarihi Yeşil Ev’in de yenilendiğini belirtti. İlk olarak 2 Mayıs’ta Yeşil Ev Restoran’ın açılacağı bilgisini veren Korutürk, toplamda 7 restoranın açılacağını söyledi. Konaklar için Hilton ile anlaşıldığını açıklayan Keskin, sokak içinde 80 oda, bir spa merkezinin olacağını anlattı.

‘Yabancı turist Ayasofya’dan vazgeçmez’

Ağustos başında sokağın tam olarak devreye gireceğini ifade eden Keskin, tanıtım için yurtdışında anlaşmaya çalıştıkları ajansların Türkiye’de patlayan bombalar nedeniyle görüşmeleri ertelediklerini vurguladı. Ertelemenin algı operasyonu olduğunu söyleyen Keskin, olayların geçici olduğunu ve yabancı turistlerin Ayasofya’dan vazgeçemeyeceklerini belirtti. Keskin, uygulanan yüksek rakamlardan bahsederek 7 yıldızlı hizmeti uygun fiyata sunacaklarının altını çizdi.

Ayasofya Konakları

Hilton ile anlaşılsa da otellerde Hilton tabelasının bulunmayacağını ifade eden Keskin, konak isimlerinin Ayasofya Konakları olacağını söyledi. Sokaktaki çalışmaların Amerikalı mimar Martin Lawrence Bullard ile yapıldığını belirten Keskin, restoran ve otellerde organik ürünlerin kullanılacağını açıkladı. Keskin, Anadolu insanını kazandıracaklarına parmak basarak yerel tatların tüketiciye sunulacağını sözlerine ekledi.

Merve Üsküplü / Emlaknews.com.tr