Nüfusu katlandı

Bodrum’daki kiralık ev sorunu hakkında bilgi veren Gayrimenkul Danışmanı Şule Alp, “Türkiye genelinde yaşanan kiralık ev sorunu Bodrum’da da görülüyor. Ancak diğer bölgelerden farklı olarak Bodrum’da daha çok hissediliyor. Çünkü pandemi sonrası 12 ay yaşayanların sayısı arttı ama daire sayısı aynı oranda artmadı. Bu nedenle de artık evler yerlilere bile yetmiyor” dedi.

Sezonda 5 katı

İlçede kiralık ev sıkıntının en önemli nedeni ise evlerin yazın yüksek ücretlerle kiralanabilmesi. Bu durumun büyük bir sıkıntı yarattığına dikkat çeken Alp, “Yıllık kiraya verilse ayda 10 bin TL alınacak daireden, günlük, haftalık ya da sezonluk kiralama yaparak daha yüksek gelir elde edilebiliyor. Örneğin 10 bin TL’lik bir ev, sezonda aylık 50 bin TL’ye kadar kiralanabiliyor. Deniz kenarında olan evlerde ise bu fiyatları bulmak bile mümkün değil. Deniz kenarı, her türlü olanağın bulunduğu lüks projelerde evlerin ücretleri 40 bin euroya kadar çıkıyor” diye konuştu.

Yazın kiralıyorlar

Bazı ev sahipleri şartlı kiralama yaptığını aktaran Alp “Ev bulmak çok zor, şanslı olup bulabilenleri ise ev sahiplerinin şartları bekliyor. Bazı ev sahipleri, kira şartı olarak kiracının mayısta çıkmasını istiyor. Böylelikle evi kışın aylık kiralayıp yaz sezonunun açıldığı mayısta ise sezonluk kiralama yaparak yüksek gelir elde etmek istiyorlar. Yüksek gelir getirdiği için kışın boş kalması bile göze alınıyor” ifadelerini kullandı.

Yabancılar da ilgi gösteriyor

Bodrum’a yabancıların da ilgisinin yüksek olduğunu kaydeden Alp, şunları söyledi: “Avrupa’dan Orta Doğu’ya dünyanın her yerinden insanlar Bodrum’da yaşamaya başladı. Savaş sonrası Ruslar ve Ukraynalıların da tercihi Bodrum oldu. Ayrıca ilçe lüks turizmin dünyadaki sayılı destinasyonlarından biri olmaya aday. Son dönemde dünyanın çok prestijli markaları tarafından otel ve restoranlar açıldı, birçok yatırım yapıldı. Bunda uluslararası marinalara sahip olmasının da etkisi büyük.”

Hesaplarını kapatıyorlar

Ev sahipleri ile kiracılar arasında birçok sorun yaşandığını belirten Gayrimenkul Danışmanı Şule Alp, “Yükselen kiralar uzun bir süredir ev sahipleri ile kiracıların arasını açmış durumda. Kira davalarında büyük bir artış var. Son zamanlarda ise ev sahiplerinin çok değişik yöntemlerle kiracıyı tahliye etmeye çalıştığını görmekteyiz. Bunlardan en ilginci ise banka hesaplarını kapatma yöntemi” dedi.

Yöntem hakkında bilgi veren Alp, “Ev sahibi ‘Kiram ödenmiyor’ demek için kiranın ödendiği banka hesabını kapatıyor. Hesap kapatıldığı için kirasını ödeyemeyen ya da kira ücretini gönderdiği halde ödenmediğinin farkında olmayan kiracı, ev sahibi tarafından ‘Kiramı ödemedin, evi tahliye et’ ihtarnamesiyle karşılaşıyor” diye konuştu.

‘Postayla ödeme yapabilirsiniz’

Peki, böyle bir durumda kiracı nasıl bir yol izlemeli? Kiracılara önerilerde bulunan Alp, “Ev sahibinin sözleşmede yazan banka hesabını kapatması halinde yeni banka hesabını kiracısına bildirmesi gerekiyor. Eğer hesap bilgisini ısrarla paylaşmıyorsa kiracılar, posta hesabı ile ev sahibi adına ödeme yapabilir ya da mahkemeye müracaat ederek ödeme yeri tayin edilmesini isteyebilir. Bu halde mahkeme, gerçekten ev sahibinin gerekli hususları yerine getirip getirmediğine bakacak ve kiracının kira ödemelerini isteği dışında ödeyememesi hali var mı araştıracak. Eğer kiracı, kiranın ödendiği hesabın kapatılmasından sonra uzun bir süre hiçbir adım atmamışsa ve sonrasında hesabın kapatıldığını fark etmediğini beyan ediyorsa, mahkeme bu durumun hayatın olağan akışına uygun olmayacağı değerlendirmesinde bulunabilir. Yani kiracının kusurlu olduğuna hükmedebilir. Bu nedenle kiracıların ödemelerini dikkatli bir şekilde yapmalarında fayda var” ifadelerini kullandı.

30 gün şartı var

Kiranın ödenmemesinin mal sahibine doğrudan tahliye hakkı vermediğine de dikkat çeken Alp, “Kiranın ödenmemesi durumunda öncelikli olarak mal sahibinin ihtar çekmesi, hatta ihtarlı ödeme emri gönderip 30 gün süre vermesi gerekir. Bu süre içinde kiracının ödemeyi yapması yeterli kabul edilir. Bunun yapılmaması durumunda 30. gün temerrüt durumu oluşur” dedi.

Hangi durumda kiracı çıkarılır?

Alp, kiracının tahliyesi için gerekli durumlar hakkında ise şunları söyledi: “Kira ödemeyen kiracı için sadece kira bedelinin tahsili icra yolu ile yapılabilir. Bunun haricinde kira ödemeyen kiracının tahliyesi isteniyorsa mevzuatta genel olarak bunun üç yolu mevcuttur. Bunlar ise aynı kira yılı içerisinde 2 haklı ihtarda bulunarak yıl sonunda kiracı tahliye davası açmak, kiracıyı temerrüde düşürerek kiracı tahliye davası açmak, kiracıya karşı tahliye ve ödenmemiş bedeller talepli icra takibi başlatma olarak sıralanabilir. Kiralanan taşınmazda en az 1+10 yıldır ikamet eden kiracıya karşı tahliye davası açılabilir. Kiralayan kişinin ve bakmakla yükümlü olduğu yakınlarının ihtiyaçları nedeniyle taşınmazın tahliyesi davası açılabilir. Kiralanan taşınmazda yapılacak tadilat nedeniyle tahliye mümkün olabilir. Kiracıdan alınacak tahliye taahhütnamesi ile tahliye mümkündür.”

Yükselmeye devam edecek

Herkesin ev alma yarışına girdiğini belirten Gayrimenkul Danışmanı Şule Alp, “Türkiye’nin her yerinde gayrimenkul fiyatlarında büyük bir artış yaşandı. İstanbul, Ankara, İzmir gibi büyükşehirlerde bazı bölgelerde ikiye katladı. Ancak buna rağmen satışlar da artarak devam ediyor. Bunun en büyük nedeni parasını değerlendirmek isteyen insanlar. Çünkü fiyatlar durağanlaşmadığı gibi aksine daha da artıyor. Biz de bu fiyatların yükselmeye devam edeceğini düşünüyoruz” dedi.

Yeni ev yapılamayınca…

Dövizin artmasıyla inşaat maliyetlerinin direkt yükseldiğini kaydeden Alp, “İnşaat maliyetleri geçen yılın ilk 10 ayına göre büyük bir artış gösterdi. Gün geçtikçe maliyetler daha da artıyor. Hal böyle olunca da yeni evler yapılamıyor. Bu da fiyatları daha da yükseltiyor. Bunu gören insanlar ise daha fazla beklersem hiç ev almayacağım mantığıyla bir an önce ev almak istiyor” diye konuştu.

Yabancılar yine rekor kırdı

Konut satışlarında yabancıların alımlarının da önemli bir yere sahip olduğuna dikkat çeken Alp, “Yabancılara yapılan konut satışları Kasım ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 48,4 artarak 7 bin 363 oldu. Böylelikle 2013 yılından bu yana rekor seviye kaydedildi. Toplam konut satışları içinde yabancılara yapılan konut satışının payı yüzde 4,1 oldu. Yabancılara yapılan konut satışlarında ilk sırayı 2 bin 922 konut satışı ile İstanbul aldı. İstanbul’u sırasıyla bin 917 konut satışı ile Antalya, 428 konut satışı ile Ankara izledi. Kasım ayında İran vatandaşları Türkiye’den bin 406 konut satın aldı. İran vatandaşlarını sırasıyla bin 75 konut ile Irak, 836 konut ile Rusya Federasyonu vatandaşları izledi” ifadelerini kullandı.

Dolar yükseldikçe…

Yabancıların Türkiye’deki gayrimenkullere ilgi göstermesinin en önemli nedeninin dövizdeki yükseliş olduğunu kaydeden “Dolar yükseldikçe yabancılar daha çok gelmeye başladı. Yaşamayı düşünmeseler de ev alıp yatırım olarak değerlendiren birçok insan var. Sırf bu iş için birçok ajans çalışıyor” dedi.

Vatandaşlık için geliyorlar

Ülkelere göre alıcıların tercihlerinin değiştiğine dikkat çeken Alp, “İlk sırada vatandaşlık var. Vatandaşlık için Türkiye’de en az 250 bin dolarlık gayrimenkul alınmalı ve 3 yıl satılmamalı. Vatandaşlık dışında yatırım, kısa süreli tatil, emeklilik gibi farklı amaçlarla gayrimenkul alan yabancılar da var. Ürdünlüler, Suudi Arabistanlılar ağırlık olarak yatırım, Ruslar tatil, Iraklılar ve İranlılar ise oturma izni amacıyla ev alıyor. Çinliler ise Türkiye’nin Avrupa ve Amerika’ya kolay vize alabilen ülkelerden olması nedeniyle vatandaşlık almak istiyor” ifadelerini kullandı.

Bodrum’a artan ilgi hakkında bilgi veren Besa Grup Satış ve Pazarlama Koordinatörü Şule Alp “Yabancıların Türkiye’de konut alımından en çok ilgi gösterdiği ilçelerden biri Bodrum. İlçede gayrimenkulden otele, hastaneden hizmet sektörüne farklı alanlarda birçok yatırım devam ediyor” dedi.

Ünlü isimler etkili oldu

Bodrum’da başta gayrimenkul olmak üzere tüm sektörlerde bu süreçte projeler başladığını aktaran Alp, “Farklı alanlardaki yatırımlar toplam 5 milyar doları aştı. Ayrıca Bodrum Belediye Başkanı Ahmet Aras’ın verdiği bilgilere göre sadece Ruslar 300 milyon dolarlık yatırım planlıyor” diye konuştu.

Artan ilgide ünlü isimlerin katkısının büyük olduğuna dikkat çeken Şule Alp, “Dünyaca ünlü Rus ve Ukraynalı milyarderler ve sanatçılar Bodrum’u çok seviyor. Chelsea’nin sahibi Roman Abramoviç, ünlü milyarderler Viktor Rashnikov, Alexander Grigoryevihç Abramov, Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski gibi isimlerin yanı sıra Katar Kraliyet Ailesi, Amazon’un sahibi Jeff Bezos, Uzakdoğulu milyarder Victor Hwang, Almanya eski Başbakanı Gerhard Schröder’in de aralarında bulunduğu dünyanın farklı ülkelerinden ünlü isimleri her yıl Bodrum’da ağırlıyoruz. Bu isimlerin gelmesi dünyanın gözünü buraya çeviriyor” ifadelerini kullandı.

Ev de alıyorlar

Ruslar ve Ukraynalıların Bodrum’a restoranlar, ünlü markaların şubelerinin açılması, yeni turizm tesisleri gibi yatırımlarının yanı sıra gayrimenkul yatırımları da yaptıklarını belirten Alp, “Buraya bir kere tatile gelen sonrasında mutlaka tekrardan geliyor ya da gittiklerinde çevrelerine öneriyorlar. Bir daha gelenler arasında gayrimenkul yatırımları arttı. Bin 200 Rus vatandaşı, binin üzerinde de Ukraynalı hem yatırım yaptı hem de konut satın alarak Bodrumlu oldular” diye konuştu.

Yeni projeler yapılıyor

Şule Alp, BESA Grup’un Bodrum’da yabancıların ilgi gösterdiği projeleri hakkında da bilgi verdi. Alp, “Toplamda 150 dönüm arazi üzerinde toplam 310 adet villa ve rezidanstan oluşan, Hilton Grup’un üst segment markası Curio’nun 85 odalı otelinin yer aldığı The BO Viera projesi hayata geçirilecek. Arazinin eğimi çok başarılı kullanılarak hiçbir evin manzarasının kapanmayacak şekilde tasarlandı. Proje içerisinde restoran, cafe, süpermarket, deniz taksi, 1.2 kilometrelik çok uzun bir sahil şeridi de yer alıyor. Bunlar dışında konut sahipleri kreş, temizlik, çamaşır vb. tüm hizmetleri de alabilecek” dedi.

Yaz, kış yaşam devam

Projenin özellikle de 12 ay Bodrum’da yaşamak isteyenler tarafından tercih edildiğini dile getiren Alp şunları söyledi: “Yerden ısıtmaya kadar tüm detaylar mevcut. Havadan, karadan ve denizden ulaşılabiliyor. The BO Viera projesinde hayatın başlaması ile birlikte yeşil alan sulamasının deniz suyunu tatlı suya çevirerek yapılması planlanıyor. Ayrıca araziden çıkan taşlar, evlerin dış cephesinde kullanılıyor. İlk etabın satışlarının yüzde 95’i tamamlanmış durumda. Diğer etapların satışlarına başlandı. Teslim tarihi 2023 olarak belirlenen projede 2+1’den 5+1’e kadar değişen konutların fiyatları 3.950.000 TL’den başlayan fiyatlarla satışa sunuldu.”

Merkezden kaçış yaşanıyor

Pandemi sürecinde kalabalıklara karışmak istemeyen insanların uzaktan çalışma, uzaktan eğitim gibi nedenlerden dolayı büyük şehirlerden kaçarak daha küçük ilçelere yerleştiklerini belirten Besa Grup Satış ve Pazarlama Koordinatörü Şule Alp “Özellikle tatil beldelerinin nüfusları ikiye katlandı. Bodrum’a talep çok yüksek. İnsanlar bu ilçelerde ev kiralama veya satın alma haricinde uygun bütçeli imarsız arsaları da tercih ediyorlar” dedi.

Eviniz yıkılabilir

İmarsız tarlası bulunan veya arsası imarlı olmasına rağmen belediye süreçleriyle uğraşmak istemeyen insanların aklına ilk gelen konunun kaçak yapılar, prefabrik veya ahşap evler olduğuna dikkat çeken Besa Grup Satış ve Pazarlama Koordinatörü Şule Alp, “İmar affının tekrar geleceğine dair söylentilerin olması da bu tercihlerin artmasına sebep oluyor. Şunu söylemeliyim ki yakın zamanda Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum, yeni bir sürecin gündemde olmadığı açıkladı. Bunun dışında Bodrum’da kaçak yapılaşmalara karşı çok ciddi bir duruşun olduğunu geçtiğimiz yıllarda hep beraber gördük. Bu tür yapılaşmaların usulüne uygun yapılmaması durumunda yatırımın çöp olacağını hatırlatmak da fayda var” ifadelerini kullandı.

Bu kuralları unutmayın

1. İmarsız arsaya prefabrik yapmak için bir takım kurallar olduğuna dikkat çeken Alp, kuralları ise şöyle sıraladı: “İmarsız arsaya prefabrik yapmak için arsanın yola cephesi olması gerekiyor.
2. Yola cephesi olmayan parsellere çeşitli uygulamalarla yol cephesi tedarik edilmedikçe, yapısız bir arsanın yapılı bir arsaya dönüştürülmesine izin verilmiyor.
3. Kadastro cepheli imarsız arsalardaki imar izni yüzde 5 kadar. Ayrıca bu en fazla 250 metrekarelik ev yapma izni verilmesi anlamına da geliyor.
4. Yapı diyelim ki imarsız arsaya inşa edildi. Bu sefer de altyapı sorunuyla karşılaşmamak adına belirtilen bir önemli husus daha var. Ev yapılmadan önce tüm altyapı kontrollerinin kesin bir şekilde sağlanması gerekiyor.
5. Ayrıca arsanın bağlı bulunduğu belediye ile görüşülerek imar durumundan bağımsız olarak ileride yaşanabilecek sorunlara karşı önlem almak gerekiyor. Bu nedenle de arsanın mutlaka ama mutlaka sorgulatılması gerekiyor.