Etkinlikte, çağdaş mimarlığın uluslararası alanda saygın isimlerinden Mimar Han Tümertekin, Mapei Genel Müdürü Selman Tarmur ve Mapei Türkiye Yapı Grubu Ürün Müdürü Ali Ülker konuşmacı olarak yer aldı. İnşaat mühendisleri, mimarlar, sektör temsilcileri ve kamu paydaşlarının yoğun ilgi gösterdiği buluşmada, sürdürülebilir kentler için disiplinler arası iş birliğinin önemi bir kez daha vurgulandı.

Sürdürülebilirlik mimarinin merkezinde yer alıyor

Toplantının ana konuşmacılarından Mimar Han Tümertekin, gerçekleştirdiği projeler üzerinden sürdürülebilirlik yaklaşımını katılımcılarla paylaştı. Doğayla uyumlu, yerel bağlama duyarlı ve zamansız bir mimari anlayışı benimsediklerini belirten Tümertekin, sürdürülebilirliğin yalnızca teknik bir gereklilik değil, mimarlığın özünde yer alan temel bir sorumluluk olduğuna dikkat çekti.

Tümertekin, mimarlığın doğası gereği çevreyle, insanla ve zamanla uyum içinde olması gerektiğini vurgulayarak, “sürdürülebilirliğin mimari üretimin ayrılmaz bir parçası” olduğuna işaret etti. Projelerinde çevresel etkileri en aza indiren, bulunduğu coğrafyayla bütünleşen ve uzun ömürlü yapılar üretmeye odaklandıklarını ifade eden Tümertekin, geleceğin mimarlık anlayışının da bu bütüncül yaklaşım üzerine şekilleneceğini belirtti.

Mapei’den sürdürülebilir gelecek için küresel vizyon

Mapei Genel Müdürü Selman Tarmur, konuşmasında şirketin sürdürülebilirlik yaklaşımı ve küresel yapılanmasına değindi:
“Mapei olarak temelden çatıya her türlü ihtiyaca yönelik yapı çözümleri geliştiriyor, üretim ve dağıtımını gerçekleştiriyoruz. İnşaat sektörüne yönelik kimyasal ürünler, dolgu malzemeleri ve yapıştırıcılar alanında dünya lideriyiz. Geniş ürün yelpazemizle müşterilerimizin tüm ihtiyaçlarına yanıt veriyoruz. 20 ülkede faaliyet gösteren 32 Ar-Ge merkezimiz ve kalite kontrol laboratuvarlarıyla donatılmış 90 üretim tesisimizle yenilikçi ve güvenilir çözümler sunuyoruz. Ürünlerimizi eko-sürdürülebilir ilkeler doğrultusunda tasarlıyor; dayanıklı, güvenli ve çevre üzerindeki etkisi minimum olan çözümler geliştiriyoruz. Sertifikalı çevre kredileriyle ürünlerimizin yaşam döngüsü boyunca oluşan CO₂ emisyonlarını telafi etmek için çalışıyoruz. Günümüzün hızla değişen ihtiyaçları doğrultusunda sürdürülebilirlik ve inovasyona odaklanarak, dünyanın dört bir yanında projelere değer katmaya devam ediyoruz.”

Yapı kimyasallarında yenilikçi ve sürdürülebilir çözümler

Toplantının teknik sunum bölümünde söz alan Mapei Türkiye Yapı Grubu Ürün Müdürü Ali Ülker, sürdürülebilir yapılaşmada malzeme seçiminin önemine dikkat çekti:
“Mapei olarak yapıların dayanıklılığını ve çevresel performansını artıran sürdürülebilir ürünler geliştiriyoruz. Zemin, duvar ve kaplama uygulamalarına yönelik yapıştırıcı ve tamamlayıcı ürünlerde dünya lideriyiz. Bunun yanı sıra su ve ısı yalıtımı, yapısal güçlendirme, özel harçlar, çimento ve beton katkıları ile restorasyon çözümlerinde uzmanlaşmış durumdayız. 8.000’den fazla üründen oluşan geniş portföyümüzü çevreye saygılı üretim tesislerinde geliştiriyor, sürdürülebilir kentler için yüksek performanslı çözümler sunuyoruz.”

Ülker ayrıca, sürdürülebilir kentlerin inşasında yüksek performanslı ve uzun ömürlü malzemelerin kullanımının hem ekonomik hem de çevresel açıdan büyük önem taşıdığını vurguladı.

6 Şubat deprem felaketi bizleri, yapı stoğumuzun kırılganlığı ile bir kez daha yüzleştirdi. T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı verilerine göre Türkiye’de riskli ve dönüşmesi gereken 6 milyon konut ve 1,5 milyon işe yeri bulunuyor ve büyük ölçekli bir kentsel dönüşüm hamlesinin, önümüzdeki dönemde ivme kazanması bekleniyor.
Yalıtım sektörünün yüzde 100 yerli sermayeli tek Türk markası Bonus Yalıtım’ı bünyesinde barındıran Eryap Grup’un CEO’su Emrullah Eruslu, yalıtım olmayan binalara yapı ruhsatı verilmediğini hatırlatarak, “Kentsel dönüşümde ana hedefimiz, iş ve yaşam alanlarımızda sürdürülebilir yapısal güvenlik, ekonomik verimlilik, sürdürülebilir yaşam konforu ve kalitesi olmalı. 2018 yılında yürürlüğe giren Bakanlık yönetmeliğince zorunluluk halini alan su yalıtımı, kentsel dönüşüm hamlesinde depreme karşı dayanıklı ve uzun ömürlü binalar inşa edebilmek için hayati önem taşıyor” dedi.

Yapı güvenliğinin temel önceliğini su yalıtımı oluşturuyor

Ülkemizde özellikle konut tipi binaların önemli bir oranının, betonarme karkas yapı türünde inşa edildiğini belirten Eruslu “Binaların dayanım gücü, kolon, kiriş, perde duvar gibi taşıyıcı sistemlerden geliyor. Zemindeki suyun beton ile teması betonda çatlaklar ve deformasyon oluşturabilir. Temelde suya maruz kalan demir donatı ve metal elemanlarda zaman içinde paslanma ve korozyona oluşması kaçınılmazdır. Korozyona uğramış ve dayanıklılığı azalmış bir yapının depremde ayakta kalabilmesi ise neredeyse imkansızdır. Yapıda oluşan güç kaybı sonucu bina, 5 yıllık bir süreçte taşıma kabiliyetinin yüzde 50’sini, 24 yıl içerisinde ise tamamını kaybedebilir ve bu da deprem gibi doğa olaylarında geri dönüşü olmayan felaketlere sebebiyet verir. Su yalıtımı binanın güvenliğini sağlamasının yanı sıra, insan sağlığına ve yaşam konforuna olumsuz etki edebilecek bakteri ve küf oluşumlarının engellenmesi açısından da önemlidir. Bu nedenlerle su yalıtımı, yapı güvenliğinin temel önceliğini oluşturur” şeklinde konuştu.

Yönetmeliklere uyum ve toplumsal farkındalık çok önemli

Emrullah Eruslu, sözlerini şöyle sürdürdü: “Hepimizi çok derinden sarsan 6 Şubat deprem felaketi ve kentsel dönüşüm hareketi, yapı stoğunun yenilenmesi konusunu toplum gündeminde önemli bir yere getirdi. Günümüzde bina ve pay sahipleri ile inşaat firmaları arasında birçok konut ve iş yerinin dönüşümü için görüşmeler hız kazanmış durumda. Bu görüşmelerde doğal olarak işin ekonomik boyutu ve oluşturulacak yeni mekanların alan büyüklüklerinden kullanılacak mutfak, banyo ekipmanları gibi unsurlara pek çok konu ele alınıyor. Ancak bu noktada, insan hayatını birinci derecede ilgilendiren yapı güvenliği konusunun da gündemde yer tutması ve bunun için yapı güvenliği konusunda toplumsal farkındalığın artması da büyük önem taşıyor. Öte yandan ülkemizde, kamu yönetimince oluşturulmuş yapı güvenliği yönetmelikleri çok güçlü niteliktedir. Bu yönetmelikler, deprem konusunda acı toplumsal deneyimlerin, kamu yönetimi bilincine ve sorumluluğuna çok doğru bir şekilde yansımasıdır. Bu yönetmeliklere tam uyum, güvenli ve uzun ömürlü, dayanımlı bir yapı stoğu oluşumu için hayati önem taşımaktadır.”

Deprem gerçeğiyle yüzleşip, kalıcı ve güvenli yapılar inşa etmek zorundayız

Dünyanın en önemli deprem kuşaklarından Alp-Himalaya deprem kuşağında yer Türkiye’de depremlerin, binlerce can kaybının yanı sıra, milyarlarca liralık maddi kayıplara neden olduğunu vurgulayan Eryap Grup’un CEO’su Emrullah Eruslu, 1999 Marmara ve Düzce depremlerinden bu yana gerçekleşen deprem felaketlerinde, 70 binin üzerinde can yitirdik, yüzbinlerce vatandaşımız yaralandı, milyonlarca kişi evlerinden oldu. Bu insani kayıpların yanı sıra, ne yazık ki çok büyük maddi kayıplar da yaşandı. 6 Şubat depreminden yoğun olarak etkilenen 11 ilde, resmi verilere göre toplamda yaklaşık 2,6 milyon bina ve yaklaşık 5,6 milyon konut yer alıyordu.

Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı verilerine göre ne yazık ki 35 binin üzerinde bina yıkıldı ve bunun yarısı kadar, yaklaşık 17 bin 500 binanın da acil olarak yıkılması gerekiyor” dedi.

6 Şubat’ta 180 bin bina ağır hasar gördü

Eryap Grup CEO’su Emrullah Eruslu, sözlerini şöyle sürdürdü: “6 Şubat depreminde yaklaşık 180 bin bina ağır, 40 bini aşkın bina orta ve 430 binin üzerinde bina da hafif hasar almış durumda. Yıkılan veya büyük hasar gören binaların arasında konutlar, iş yerleri, okullar, kamu binaları, hastaneler, oteller ve bunların yanı sıra tarihi ve kültürel yapılar da yer alıyor. Yine TBMM resmi verilerine göre 17 Ağustos 1999’da gerçekleşen Marmara depreminde 96 binin üzerinde konut yıkılırken, toplamda 365 bine yakın konut ve iş yeri hasar gördü. 12 Kasım 1999’da gerçekleşen Düzce depremi ise, 11 bin konut ve iş yerinin hasar görmesine neden oldu. 2020 İzmir depreminde de yıkılan 17 binanın yanı sıra 124 binada ağır, 119 binada orta ve 730 binada az hasar tespit edilmiş durumda. Ağrı, Afyonkarahisar, Bingöl, Erzurum, Van başta olmak üzere büyük acılara neden olan diğer depremlerde de benzer tablolar yaşandı. Deprem, coğrafyamızın üzücü bir gerçeği. Bu gerçekle yüzleşmeli, kalıcı ve güvenli yapılar inşa etmek zorundayız. Binaların yapısal bütünlüğü ve dayanım ömrü açısından önem taşıyan su yalıtımı ve diğer tüm konularda son derece yeterli hazırlanmış yönetmeliklere tam uyum ve toplum genelinde yapı güvenliği bilincinin yerleşmesi bu açıdan büyük önem taşıyor.”

Yalıtımsız bina korunmasız kalıyor

Türkiye’nin deprem gerçeğini en acı şekilde hatırlatan 17 Ağustos depreminin üzerinden 21 yıl geçti. 18 bin 373 kişinin hayatını kaybettiği, 48 bin 901 kişinin yaralandığı bu depremde, 112 bin 735’i yıkık-ağır hasarlı olmak üzere 365 bine yakın konut ve iş yeri de hasar gördü. 17 Ağustos depremi bu yönüyle binaların dayanıklılığı ve uzun ömürlü olmasında su yalıtımının önemini de bir kez daha ortaya koydu. Türkiye’de yalıtım sektörünün önde gelen firmalarından ODE Yalıtım’ın Satış ve Pazarlama Genel Müdür Yardımcısı Erhan Özdemir, büyük depremin yıl dönümünde su yalıtımının önemine dikkat çekti.

“Binanın iskeletini su yalıtımı koruyor”

Su yalıtımının binaların dayanıklılığını artırdığını ve bu sayede hayat kurtardığını söyleyen Erhan Özdemir, “Deprem bölgelerinde koruyucu etkisi olan su yalıtımı, yüzölçümü olarak yüzde 92’si, nüfus yoğunluğu olarak ise yüzde 95’i deprem kuşağında bulunan ülkemiz için hayati öneme sahip. Ancak maalesef deprem gerçeğimize ve aradan geçen zamana rağmen Türkiye genelindeki yaklaşık 22 milyon civarında konutun yüzde 80’inde halen yalıtım yok veya çok zayıf bir yalıtım uygulaması bulunuyor. Oysaki bir binanın anatomisini incelediğimizde, iskelet ne kadar güçlü ve sağlamsa binanın da aynı derecede güçlü ve sağlam olduğunu görürüz. Özellikle binanın iskeletini oluşturan taşıyıcı kolonlardaki demir, korozyondan ne kadar etkin korunursa yapı da o kadar etkin korunur ve ömrü uzar. Bu nedenle su yalıtımı uygularken yapılan işin hayat kurtarabileceği her zaman göz önünde bulundurmalı” dedi.

“Su yalıtımında en uygun malzeme seçimini kolaylaştıran hizmetimiz Türkiye’de bir ilk”

Yapılarda uzun ömürlü ve güvenli su yalıtımı uygulamaları için öncelikle doğru ürün ve doğru sistem seçimi yapılması gerektiğini vurgulayan Özdemir, sözlerini şöyle sürdürdü; “Deprem karşısında binanın dayanıklılığını artıracak en uygun ve güvenilir malzemenin bitümlü membran örtüleri olduğunu biliyoruz. Bununla birlikte, konutumuzun veya iş yerimizin yalıtımını yaptırmak istediğimizde pek çok seçenekle karşılaşıyoruz.

Bu noktada projenin bulunduğu bölgeden çatının eğimine kadar pek çok kriter devreye giriyor ve bu da en doğru malzeme seçimini zorlaştırabiliyor. Biz de ODE Yalıtım olarak buradan yola çıktık ve yenilikçi bir hizmet olan ODE Select’i geliştirdik. Türkiye’de ilk, dünyada da sayılı örneklerden biri olan online sistem seçim aracı ODE Select, inşaat projeleri için en uygun çözümleri ve teknik dokümanları dakikalar içinde bir araya getiriyor.

Uygulama ile çatılar, temel ve perdeler için yalıtım çözümleri, proje kriterlerine uygun sistemler, 2D detaylar, şartnameler ve teknik dokümanlar tek bir dosya halinde ve tamamen ücretsiz olarak bilgisayara indirilebiliyor. Sistem ayrıca, ihtiyaç duyulduğu takdirde satış temsilcilerimizden teklif veya uzmanlarımızdan teknik destek almaya da olanak tanıyor. Bu sayede proje yapıcılar ile üretici uzmanlığı arasında güçlü bir bilgi ağı kurarken sektördeki bilgi kirliliğinin de önüne geçmeyi hedefliyoruz.”

Paydaşlara deprem eğitimi

Paydaşlarına yönelik tüm eğitim ve seminerde de deprem gerçeğine dikkat çektiklerini ifade eden Erhan Özdemir, “Seminerlerimiz aracılığıyla bu zamana kadar tüm bölgelerden toplamda 660 uygulamacıya ve yüzlerce sektör uzmanına ulaştık. Uygulamalı ve teknik seminerler ile yalıtım ve enerjinin doğru kullanımını paydaşlarımıza aktarırken bu sayede tüketicilerin bu konularda doğru bilgiye ulaşmalarına da katkı sunuyoruz. Deprem gerçeğini her zaman göz önünde bulundurarak farkındalık yaratan yenilikçi ürün, uygulama ve hizmetler geliştirmeye bundan sonra da devam edeceğiz” diye konuştu.

Betonarme sistemin taşıma gücü çok ciddi bir şekilde bu durumdan olumsuz yönde etkileniyor. 17 Ağustos Marmara Depremi sonrasında İstanbul Büyükşehir Belediyesi Hasar Tespit Komisyonu tarafından yapılan incelemeler sonucu, yüzde 79’u hasarlı bulunan 55 bin 651 konut ve işyerinin yüzde 64’ünde korozyon tespit edilmesi de su yalıtımının önemini ortaya koyuyor” diye konuştu.

1 Haziran 2018’den beri yürürlükte ama…

Binalara dayanıklılık, kalite ve konfor kazandıracak ‘Binalarda Su Yalıtımı Yönetmeliği’nin 1 Haziran 2018 tarihi itibarıyla yürürlüğe girdiğini hatırlatan Levent Pelesen, “Artık yeni binalarda su yalıtımı zorunlu oldu. Yeni yapılan binalarda bu yönetmelikte öngörülen esaslara uyulmadığının tespit edilmesi halinde, bu eksiklikler giderilinceye kadar binaya yapı kullanma izin belgesi verilmeyecek” dedi.

Su yalıtımlı binalar çoğalmalı

Su yalıtımı ile donatılmış güvenli ve nitelikli binaların inşa edilmesinde kentsel dönüşümün büyük bir fırsat olduğunu vurgulayan Levent Pelesen, şöyle konuştu: “Ülke genelinde milyonlarca konutta halen su yalıtımı yok. 6.5 milyon konut ise deprem açısından riskli bina statüsünde yer alıyor.

Toplumda çok bilinmese de depremlerin yol açtığı büyük yıkımların en önemli nedenlerinden biriside korozyondur. İnşa edilen tüm yeni binalardaki su yalıtımının standartlara uygun yapılması çok önemli. Ancak o zaman tüm binalarımızı korozyon etkisine karşı koruma altına almış oluruz ve her deprem sonrasında yaşadığımız düşündürücü tabloları engelleyebiliriz.”

İZOSEAL, betona işleyerek su geçirimsizlik sağlıyor; bodrum, temel, perde duvar, havuz, su deposu, asansör kuyusu ile banyo, duş ve tuvalet gibi ıslak hacimlerin yanı sıra tünel, köprü, yeraltı garaj ve depolarında rahatlıkla uygulanabiliyor. Ayrıca içme suyu depolarında da güvenle kullanılabiliyor.

Çimento esaslı ve kapiler etkili kristalize su yalıtım harcı İZOSEAL, yapısal olarak sağlam tüm beton yüzeylerin yalıtımında kullanılabiliyor. Betonarme yapının donatısının korozyona karşı korunmasını sağlarken, aynı zamanda 0,5 mm’ye kadar rötre çatlaklarını oluşturduğu kristallerle doldurarak su yalıtımı sağlıyor.

Toprak altında kalan ve sürekli su ile temas eden yapılarda özellikle tercih edilen İZOSEAL ile suyun geldiği yönün tersinden de su yalıtımı yapılabiliyor. Örneğin betonarme perdelerle çevrili bodrum katına dışarıdan gelen suyun yalıtımı, içeriden yapılan uygulama ile sağlanabiliyor.

Fırça veya sprey ile her yönden uygulama kolaylığı sağlayarak hızlı ve ekonomik çözüm sunan İZOSEAL ile uygulama yapılan yüzey zarar görse dahi, betonun su geçirimsizliğini korumaya devam ediyor.

“Isı yalıtımının ardından su yalıtımının da zorunlu olması yapılarımız ve sektörümüz açısından sevindirici bir gelişmedir. Çatılarda ısı ve su yalıtımı çözümleri birbirleri ile uyumlu olmalıdır. Çatılarda yapılan ısı yalıtımı uygulamaları, enerji tasarrufunun yanı sıra, yoğuşmayı (terlemeyi) önlerken, su yalıtımı uygulamaları da yağış sularının yapıya zarar vermesini engelleyerek bir bütün oluşturur. Yönetmeliğin, tüketiciler, yapımcılar, tasarımcılar ve denetimciler için yol gösterici olması bekleniyor. Sektörümüz açısından olumlu bir süreç olarak görüyoruz.”

Çatılarda da su yalıtımı yapılması şartı getirildi

Yönetmeliğe göre, yeni binalar için hazırlanan projelerde su yalıtımının da yer alması gerekecek. Ayrıca, sudan etkilenecek hastaneler, okullar, yurtlar, kamu binalarında ve yüksekliği 51 metreyi geçen binalarda su yalıtımı yapılması zorunlu olacak.

Mevcut binalarda ise su yalıtımı gerektiren tadilat yapılması veya su etkisine karşı yalıtım ve/veya drenaj önlemi alınması halinde yine yeni Yönetmelik esaslarına uyulması gerekecek.

Çatı ve balkon yüzeylerinde suyun birikmemesi ve yapıdan uzaklaştırılması amacıyla döşenen tahliye sistemi, çatının kullanım amacı ve boyutları, yağış miktarı gibi özellikler dikkate alınarak tasarlanacak. Çatılarda yağmur suyunun yapı içine alınmadan en kısa mesafeden bina dış cephesinden uzaklaştırılması gerekecek. Balkon ve çatılarda uygulanacak yalıtım detayları; yüzeyin eğimi, alanı, kullanım amacı, çatının türü, bitkilendirme yapılıp yapılmayacağı, maruz kalacağı en düşük ve en yüksek sıcaklıklar, rüzgâr yükleri, yağış miktarı, güneşin zararlı ışınları gibi iklim koşullarına bağlı etkiler dikkate alınarak belirlenecek.

Mimari projelerde su yalıtım detayları gösterilmesi zorunlu

Toprak veya dış hava ile temas eden eğimli çatılar, teras çatılar (gezilen veya gezilmeyen) ile balkon ve benzeri alanlardaki su yalıtım tedbirleri, basınçsız su etkisi dikkate alınarak tasarlanacak. Bina bölümlerinde uygulanacak su yalıtım detayları, drenaj sistemleri ve kullanılacak malzemeler, ilgili standartları da belirtilerek, ilgisine göre mimari ve tesisat projelerinde gösterilecek.

Proje detaylarında yer alan ve kullanılması öngörülen su yalıtım malzemelerinin; ilgili ulusal uygulama kuralları standartlarında, teknik şartnamelerde ve bu Yönetmelikte tanımlanmış olan asgari performans karakteristiklerini sağlaması gerekecek. Bu performans özelliklerinin sağlandığı kalınlık ve/veya sarfiyat bilgilerinin proje detaylarında gösterilmesi zorunlu olacak.

Hazırlanan projelerin, suya karşı önlem bakımından yönetmelikte öngörülen şartlara uygun olmaması halinde yapı ruhsatı verilmeyecek.

Pelesen, derneğin İzmir’de düzenlediği seminerin ardından AA muhabirine, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından hazırlanan, 1 Haziran 2018’den itibaren yürürlüğe girecek “Binalarda Su Yalıtımı Yönetmeliği”ne ilişkin açıklamalarda bulundu.

Yönetmeliğin binalarda yapı elemanlarının suya veya neme maruz kalması sonucu oluşan aşınma, dayanıklılık ve dayanım kayıpları, sürdürülebilirlik, sağlık ve kullanım yönünden risk oluşturan durumlar, tasarım ile yapım bakımından alınacak önlemler ve uyulacak kurallara ilişkin usul ve esasları düzenlediğini kaydeden Pelesen, sektörde daha önce bu konuda bir yönetmeliğin olmadığını, yayımlanan yönetmeliğin sektör açısıdan fırsat olduğunu belirtti.

“Su yalıtımı yaptırmayana oturma izni yok”

Pelesen, yönetmeliğin 2018 yılının Haziran ayından itibaren yürürlüğe gireceğine dikkati çekerek, şunları kaydetti:

“Ülkemizde yürütülen bir kentsel dönüşüm projesinin olması bu yönetmeliğin uygulanabilirliği açısından bir fırsat. Çünkü su yalıtımı uygulamaları yeni binalarda, yani bina sıfırdan inşa edilirken daha kolay bir şekilde çözümlenebilirken, bitmiş içinde yaşanan ve su yalıtımı konusunda sorunlu binalarda çok daha zor ve kısıtlı yapılabiliyor. Su yalıtımı yönetmeliği hayatımıza çok çarpıcı bir değişiklik getirecek. Yürürlüğe girdiği tarihten sonraki yeni inşaatlarda su yalıtımı yaptırmazsanız, yapı kullanım izin belgesi, yani oturma izni verilmeyecek. Bu çok çarpıcı bir yaptırım.”

“Bina ömrü 3 kat artacak”

Türkiye’de binaların genelde betonarme yapılar olduğuna dikkati çeken Pelesen, “Bu yönetmelik öncelikle içinde yaşadığımız binaların kaderini değiştirecek. Betonarme yapıların içindeki donatı demirleri, korozyona uğrar, görevini öncelikle azaltır sonrasında tamamen kaybeder. Bina zamanla belki kendiliğinden belki de ilk depremde yıkılır. Dolayısıla binalarımızın su yalıtımıyla birlikte ömürleri uzayacak. Bugünkü topladığımız verilere göre binalarımızın ortalama ömrü 30 yıl. Bu binaları su yalıtımıyla yaparsanız bina ömürlerini 80-100 yıla taşımak mümkün olacak. Yönetmeliğin asıl katkısı bu olacak.” diye konuştu.

AA

Türkiye riskli bir coğrafyada

Türkiye topraklarının yüzde 92’si ve nüfus yoğunluğunun yüzde 95’i deprem kuşağında yer aldığını belirten Levent Pelesen, son dönemde Çanakkale ve Adıyaman’dan sonra Bodrum’da peş peşe meydana gelen depremlerin, riskli bir coğrafyada bulunduğumuz gerçeğini topluma bir kez daha hatırlattığını ifade etti. Ülke olarak depremle yaşamayı öğrenmeli, güvenli ve kaliteli yapılaşma bilinciyle hareket etmeliyiz. Toplumda çok bilinmese de depremlerin yol açtığı büyük yıkımların en önemli nedenlerinden biri korozyondur. Herhangi bir yoldan binaya sızan su, oksijen ve beton içerisinde farklı kimyasal içeriğe sahip maddeler ile kimyasal tepkimeye girerek paslanmaya, yani korozyona neden oluyor. Korozyon sonucunda binanın taşıyıcı sistemi öyle zayıflıyor ki, su yalıtımına sahip olmayan bir bina, yapımından sonraki 10 yıl içinde taşıma kapasitesinin yarısından fazlasını kaybediyor. Binanın taşıyıcı sistemini zayıflatan korozyonu engellemenin tek yolu ise su yalıtımıdır” diye konuştu.

Doğru ürün, doğru uygulama ve denetim şart

İZODER Başkanı, kapsamlı bir su yalıtımı yönetmeliği çıkarılamadığı için binalarda su yalıtımı ile ilgili doğru projelendirme, malzeme seçimi ve doğru uygulamanın yapılıp yapılmadığının denetlenemediğini belirterek, “İZODER’in de katkılarıyla hazırlanan Su Yalıtımı Yönetmeliği taslağı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na sunuldu. Bakanlığın inceleme çalışmalarından sonra hızla yönetmeliğe son şeklini vererek ülkemizin Su Yalıtımı Yönetmeliği’ne en kısa sürede kavuşmasını bekliyoruz. Su yalıtım proje ve uygulamalarının denetlenmesini sağlayacak bu mevzuatla birlikte, ülkemizde önemli bir eksiklik giderilmiş olacak” dedi.

Kentsel dönüşüm sürecini fırsat olarak görmeliyiz

Kentsel dönüşüm sürecinde su yalıtımı uygulamalarına da değinen Levent Pelesen, şöyle konuştu: “Tasarım sürecinde ‘su yalıtımı’ uygulamalarının projelendirme aşamasında dikkate alındığını görüyoruz. Fakat uygulama anlamında yetersiz ve eğitimsiz iş gücü, gerekli işçilik kalitesini her zaman elde etmeyi engelliyor. Yapının denetiminden sorumlu firmanın üst düzey yöneticileri konuyu genel olarak biliyor fakat sahada çalışan teknik personelin konuya hakim olmadığı anlaşılıyor. İlgili personelin eğitimi yenilenen kentlerin sağlıklı olması açısından elzemdir. Gelişmiş ülkelerde konusunda uzman uygulayıcı ekip, gerekli eğitimlerden geçtikten sonra uygulama yapmaya hak kazanır haldedir. Bu durum ülkemizde de, dikkate alınmalı, STK’lar ve Milli Eğitim Bakanlığı işbirliği ile sertifikalı uygulayıcı kişiler sektöre kazandırılmalıdır. Kentsel Dönüşüm sürecini aynı zamanda bir fırsat olarak da görmeliyiz. Dolayısıyla bu fırsatın tüm paydaşlar tarafından doğru değerlendirilmesi gerektiğine inanıyoruz.

Avrupa’da su yalıtımlı bina oranı daha yüksek

Levent Pelesen, “Deprem tehlikesi altında olmayan Avrupa’da bile su yalıtımına yönelik yaptırımlar var ve tüm yalıtım uygulamaları, denetim ve sigorta şirketleri tarafından çok ciddi bir şekilde denetleniyor. Çünkü korozyon nedeniyle binaların depreme karşı dayanıksız hale geldiğinin bilincindeler. Biz herkesin bu bilince sahip olması gerektiğine inanan bir sivil toplum örgütü olarak, yapıyı oluşturan ana elemanları (demir ve beton), binayı ömrü boyunca koruyacak olan su yalıtımının hayati önemini, her kesime anlatmaya devam edeceğiz” diye konuştu.

5 soruda su yalıtımı

Su yalıtımı binaların hangi bölümlerine uygulanır?

Binaların uzun bir zaman diliminde konforlu ve dayanıklı kalabilmesi için; iç, dış, temel ve çatılarda su almaması için yapılan işlemlere ‘Su Yalıtımı’ denir. Yağmur, kar, çiğ, yeraltı suları, bina içi kullanılan sular (mutfak, banyo, tuvalet gibi ıslak hacimlerdeki su kaçakları), binanın inşa edildiği zeminde bulunan basınçlı veya basınçsız yeraltı suları nedeniyle binalar suya maruz kalmaktadır.

Su yalıtımı yapılırken nelere dikkat edilmeli? Su yaltımı yapılmış bir bina depreme karşı bir avantaj elde eder mi?

Doğru su yalıtımı malzemesi seçimi ve seçilen malzemenin tekniğine ve uygulama kurallarına uygun olarak sertifikalı uzman kişilerce uygulanmasına dikkat edilmeli. 1999 yılında yaşanan Marmara Depreminin ardından Richter ölçeği, tsunami, zemin etüdü gibi kavramlar hayatımıza girdi. Korozyon da bu kavramlardan biridir. Depremde birçok yapının yıkılmasının nedeni korozyon, yani paslanmaydı. Su yalıtımı korozyona karşı etkin bir önlemdir.

Su yalıtımının maliyeti çok yüksek mi?

Seçilen malzeme, uygulanacak yere göre değişkenlik gösteren su yalıtımının maliyeti sanıldığı gibi yüksek değildir. Toplam bina maliyeti içerisinde %3 gibi bir paya sahiptir.

Yeni binalarda su yalıtımı zorunlu mu?

Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğine göre binanın çatı ve temellerinde su yalıtımı yapmak zorunludur. Ancak kapsamlı ve etkili su yalıtımı yapılabilmesi için taslak halindeki “Su Yalıtım Yönetmeliği” ivedilikle çıkarılmalı ve yapı denetim kapsamına alınarak yeni binalarda zorunlu olarak uygulanmalı ve denetlenmelidir. Doğru su yalıtımı yapının inşaat aşamasında yapılmalıdır. Daha sonra yapılacak yalıtımlar iyi sonuçlar vermeyecektir.

‘Su Yalıtımı Yönetmeliği’ tüketici, üretici ve uygulayıcıya nasıl yansıyor?

Su yalıtımının projelendirilmesi, uygulama ve malzemenin denetlenmesi, raporlanması ve bu raporların iskan için geçerli belge olarak kullanımını 03 Temmuz 2017’de yayınlanan yeni Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği şart koşmaktadır. Bu yönetmelik uygulamanın nasıl yapılacağına yön veriyor. Yapılarda kullanılan ‘su yalıtımı’, doğru malzeme ve doğru uygulamaya bağlı olarak, üretici, uygulayıcı ve tüketiciyi doğru bilinçlendirme ve yönlendirme, yapının ekonomik ömrünün korunması ve bu süre boyunca sağlıklı, konforlu, güvenli binaların yapılmasını sağlıyor.

Hayati önem taşıyor

Su yalıtımının bina güvenliği için hayati öneme sahip olduğunu belirten BTM Satış ve Pazarlama’dan Sorumlu Yönetim Kurulu Üyesi Orkun Ürkmez, “Ev kiralarken ya da satın alırken; metrekaresine, bulunduğu konuma, kaçıncı katta olduğuna dikkat ederiz. Bazen hangi cepheye baktığı bizim için çok önemli olur bazen de sağladığı sosyal imkanlar. Bazı bölgelerde binanın depreme dayanıklı olup olmadığı öncelikli sorumuz olur. Bunun için de taşıyıcı sistemi, zeminin sağlam olup olmadığı gibi sorular sorarız. Peki, binanın deprem dayanıklılığını da doğrudan ilgilendiren su yalıtımına ne kadar dikkat ediyoruz?” dedi.

Su yalıtımı ile daha güvenli binalar

Yapıların yağmur, kar gibi yağışlar, topraktaki nem, basınçlı basınçsız yeraltı suları ve banyo tuvalet gibi ıslak hacimlerde kullanılan su nedeniyle sürekli suya maruz kaldığını hatırlatan Ürkmez, “Doğru su yalıtımı ile binanın taşıyıcı kısımlarının su alması ve betonarme strüktürdeki çeliğin korozyona uğrayarak zarar görmesi önlenebilir. Böylece bina depremde daha güvenli hale gelir” dedi.

‘Su yalıtımı zorunlu olmalı’

Yaşanan deprem felaketlerinin Türkiye’deki inşaat tekniği ve alışkanlıklarının yeniden gözden geçirilmesine neden olduğunu kaydeden Çolakoğlu, şunları söylüyor:
“Türkiye’nin bir deprem ülkesi olmasının, nüfusun yoğun olarak bulunduğu batı bölgelerinde önümüzdeki 30 yılda şiddetli bir deprem olması ihtimalinin yüksekliği kamuoyunun bilinç seviyesinde ve ilgi düzeyinde artış sağladı. Deprem kaybını minimum düzeye indirgemek için tüm binalarda standartlara uygun ürün ve uygulamalarla su yalıtımı yapılmalı. Ayrıca su yalıtımı tüm binalarda zorunlu olmalı. Avrupa ülkeleri ile kıyaslandığında Türkiye’de su yalıtımı oldukça geri bir noktada. Kaliteli ürünlerden çok, ucuz ürünlere yönelim var. Pazar büyüklükleri incelendiğinde Almanya’nın ülkemizden 5,8 kat, İtalya’nın 2,9 kat ve Fransa’nın ise 2 kat daha fazla bitümlü örtü kullandığı ortaya çıkıyor.”

‘Geçmiş hatalardan ders alınmalı’

Çolakoğlu, kentsel dönüşüm sürecinde geçmiş hatalardan ders alınması gerektiğine işaret ediyor. Yeni binaların, Deprem Yönetmeliği açısından statik olarak oldukça dayanıklı ve güvenli şekilde dizaynedildiğini ve bu yönetmeliklerin ciddi şekilde denetlendiğinin altını çizen Çolakoğlu, sözlerine şöyle devam ediyor:
“Su yalıtımı uygulamasının Türkiye’de tüm binalar için zorunlu olması adına çalışmalar yapan BİTÜDER can ve mal güvenliği için mutlaka tüm binalara su yalıtımı yaptırılması gerektiği konusunda uyarıyor. Aksi takdirde dönüşüm kapsamında yenilenen yapıların da bir süre sonra korozyon sebebi ile güvenli yapı ve konfor şartlarını kaybedebilir.”