Türkiye’nin en fazla cari fazla veren sektörlerinden biri olan ve 217 ülkeye ürün satan yapı malzemeleri sektörü ihracatta atağa kalktı. Üretim ve istihdam odaklı çalışan sektörün ihracatı bu yıl ocak- temmuz döneminde, bir yıl öncesinin aynı dönemine göre yüzde 45,9 oranında artarak 16,9 milyar dolar olarak hesaplandı. Aynı dönemde değerde en yüksek artışa sahip ürün grubu yüzde 48,2 ile ağaç ve ahşap ürün grubu oldu. Yılın ilk yedi ayında en fazla ihracat yapılan ülke 1 milyar dolar ile Birleşik Krallık oldu. Birleşik Krallık’ı, sırayla Amerika Birleşik Devletleri ve Almanya takip etti.

Temmuz’da 195 ülkeye 2,3 milyar dolar ihracat

Türk yapı malzemeleri sektörünün ihracattaki yukarı yönlü ivmesi temmuz rakamlarına da yansıdı. Sektör geçtiğimiz ay 2,3 milyar dolar tutarında ihracat gerçekleştirdi. Bu rakam, bir yıl öncesine göre yüzde 21,3 artış anlamına geliyor. Yapı malzemeleri sektörü temmuzda en fazla ihracatı 176 milyon dolar ile Birleşik Devletler’e gerçekleştirdi. Almanya 151 milyon dolar ihracatla ikinci sırada yer alırken, İsrail 147 milyon dolarla üçüncü sırada yer aldı. İhracat odaklı sektör geçtiğimiz ay 195 ülkeye ürün satmış oldu. Yapı malzemeleri sektörünün ihracat rakamlarını değerlendiren Urfalılar, “Türk Yapı Malzemeleri Sektörü olarak yılın ilk 7 ayında yakaladığımız bu ivmeyi yıl sonuna kadar sürdürmek istiyoruz” dedi.

Yerli ve milli enerji kaynakları çok önemli

TÜİK tarafından açıklanan yüzde 18,95’lik enflasyonu da değerlendiren Urfalılar şunları söyledi: “Bu enflasyon tüketici enflasyonu aslen hem bu enflasyonun hem de bizim asıl etkilendiğimiz ÜFE dediğimiz üretici enflasyonu ki o da çok iç açıcı bir durumda değil. Hammadde ve enerji fiyatları arttıkça ÜFE artıyor üretim maliyetleri artınca doğal olarak tüketici maliyetleri artıyor bu süreç aslen zincirleme bir şekilde ilerliyor.

Fiyat artışı talepten ziyade girdi ve diğer maliyet artışı kaynaklı olduğu için talebe olumsuz yansıyacağını düşünüyorum. Ancak bunu normal karşılamak gerekir, çünkü pandemi sebebiyle tüm dünya da ticaret dengeleri altüst olmuş durumda, ABD gibi büyük ülkelerde bile yüzde 5’in üzerinde enflasyon gözlemleniyor. Piyasalardaki likiditenin pandemi etkilerini azaltmak için arttırılması bu durumu besleyen önemli etkenlerden. Olağanüstü bir süreç geçirdiğimiz için bu konuya spesifik bir çözüm önerisi sunmamız mümkün gözükmüyor. Bununla birlikte enerji maliyetlerindeki artış bütün üretici sektörlerin belini büken bir etken, o sebeple yerli ve milli enerji kaynaklarımızın artması özellikle bulunan doğalgaz rezervlerinin aktif hale gelmesi üreticilerimiz için hayati öneme sahip olacak.”

En çok ihracat Birleşik Krallık, İsrail ve Almanya’ya

Sektör verilerini değerlendiren Urfalılar, “Sektör olarak ihracatımızı bu dönemde daha da yukarı seviyelere çektik. Amacımız sürdürülebilir ihracatla ülke ekonomimize katkı sağlamak. Türk Yapı Malzemeleri Sektörü olarak 2021 yılı Şubat ayında gerçekleştirdiğimiz 2,1 milyar dolarlık ihracatla bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 22’lik bir artış yakaladık. Şubat ayında en çok ihracat gerçekleştirdiğimiz ilk 3 ülke sırasıyla Birleşik Krallık, İsrail ve Almanya oldu. Sektör olarak 2021 yılı Ocak-Şubat döneminde ise 3,9 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdik. Geçen yılın aynı dönemine göre ise yüzde 12’lik bir artış yakaladık.” dedi.

Urfalılar ayrıca 2021 yılı Şubat ayında 191 ülkeye ihracat gerçekleştirdiklerini vurguladı.

Yeni fırsatlar kapıda

Afrika Birliği, bünyesindeki üye devletlerin 54 tanesiyle birlikte ortak problemlerine hep birlikte çözüm getirebilmek amacıyla dünyanın en büyük serbest ticaret alanı olacak AfCFTA (African Continental Free Trade Area) antlaşmasına imza attılar. Antlaşma kapsamında ortak bir pazar oluşturmak, kıta ülkeleri olarak entegrasyonu sağlamak, işgücünün serbest dolaşımı ve ülkelerin sosyoekonomik durumlarının iyileştirilmesi amacındalar.

Afrika kıtasındaki birçok ülke gelişme aşamasında oldukları için altyapı yatırımlarına ihtiyaç hat safhada, bununla birlikte dünyada en hızlı nüfus artış hızına sahip kıtası olması bakımından da konut ihtiyacı kaçınılmaz. Dünya inşaat sektörünü domine eden ülkelerden birisi olarak son 20 yılda bu kıtadaki ihtiyacı görüp buradaki yatırımlarımıza hız verdik. Ancak inşaat sektöründeki en büyük rakibimiz Çin’de aynı şekilde bu pazarı gördü ve onlar da yatırımlarına hız verdi. Bununla birlikte Çin’e karşı kullanabileceğimiz önemli kozumuz var.

Öncelikle Türkiye’nin Afrika ülkeleriyle geçmişten gelen bir kültürel bağı var ve Türkiye bölgede vahşi kapitalist ve emperyalist olarak değil dost ülke olarak tanınıyor. O sebeple bölgenin ülkemizdeki tanıtımı daha iyi yapılıp ülkemiz firmalarının Afrika’ya yönlendirilmesi ve antlaşmayla birlikte oluşacak yeni pazarlardan büyük paylar elde etmemiz gerekiyor. Bu konuda İDDMİB olarak çalışmalarımızı hızlandırdık. Bölgenin tanıtılması ve fırsatların firmalarımıza doğru anlatılabilmesi amacıyla bölgede etkili olan kurumlarla ortak webinarlar ve sanal satın alma heyetleri planladık. Önümüzdeki aylarda bu planlarımızı büyük bir imtina ile hayata geçirmeyi hedefliyoruz.

Navlun fiyatları ve konteyner küresel sorun

İstanbul Sanayi Odası tarafından açıklanan PMI verilerini değerlendiren Urfalılar, “Açıklanan verileri bir önceki ayla kıyasladığımızda bir azalma gözlemlense de aslen artış trendi bütün olumsuzluklara rağmen devam ediyor.

Pandemi sürecindeki bütün olumsuzluklara rağmen son aylarda ülkemizdeki ekonomik istikrar ve iyileşmenin artması ile birlikte iyi bir artış trendi yakaladık. Ancak bu ayın geçen aya göre azalış göstermesinde dâhili sebepler değil daha çok harici sebepler başı çekiyor. Firmalarımızın bu dönemde yaşadığı en büyük sıkıntılardan birisi dolardaki düşüşe rağmen hammadde teminindeki güçlükler. Bu sürecin de en büyük sebebi navlun piyasasındaki küresel sıkıntı.

Dünya çapında hem gemi seferleri hem de konteyner bulma konusunda büyük sıkıntılar yaşanıyor. Pandemi ilk başladığında ticaretin aşırı yavaşlamasıyla birlikte gemi seferleri ve konteyner miktarları azaltılmıştı. Ancak en fazla hammadde ithal ettiğimiz Çin’in kendini çabuk toparlamasıyla birlikte Çin’den mal talebinde patlama yaşandı. Bununla birlikte navlun fiyatları astronomik rakamları gördü ne yazık ki. Bu sürecin yaza kadar devam etmesi bekleniyor.” diye konuştu.

Potansiyelimiz göstermeliyiz

Müteahhitler olarak yeni projeler üretmek kadar üretilen projelerin verimli biçimde yönetilmesinin de çok önemli olduğuna dikkat çeken Türk Yapı Malzemeleri Sektör Komitesi Başkanı Serdar Urfalılar, bir projenin verimliliğinin kullanıldığı ürünler tarafından anlaşıldığını kaydetti. Kaliteli ürünün sağlıklı ve sürdürebilir projelere imkan sağladığını aktaran Urfalılar, “Çok fazla oyuncu olan altyapı düzenlemelerinin sadece ekonomik ve politik çıktıları yoktur. EIC bu toplantıda projelerdeki en büyük sıkıntısı olan fonlama hususuna değindi. Sadece Türk Yapı Malzemeleri olarak değil Türk müteahhitleri ve mühendisleri açısından da güçlü bir ülkeyiz” dedi. Paris’te gerçekleşen toplantının ana teması, altyapı yatırımlarının fonlamasında yaşanan sorunlar ve ihtiyaçlar oldu. OECD tahminlerine göre 2030 yılına kadar küreselaltyapı yatırım ihtiyacının en az 70 trilyon dolar olması öngörülüyor. Sadece Asya ülkelerinde söz konusu ihtiyaç 8 trilyon dolar olarak hesaplanmış. Gelişmiş ülkelerde sürdürebilir kalınma için 1,5 trilyon dolar altyapı yatırımı gerçekleşmesi gerekiyor

Yüzde 40’ı dikkatsizce kullanılıyor

Avrupalı müteahhitler, herhangi bir otoritenin proje açıklama istemediğine dikkat çekti. Uzun Vade Altyapı Yatırımları Birliği temsilcisi Eugene Zhuchenko, Fransa’da politikacıların kendilerince projeleri sunduklarını projelerin fonlanması ve bütçelenmesi için detaylı bilgi edinmediklerini bu yüzdenden de mega projelerin sonradan fonlanmasında sıkıntı yaşadıklarını belirtti. McKinsey raporuna göre mega trandlerin yüzde 40’ının bütçesi dikkatsizce veya öngörüsüzce kullanılıyor.

Globalleşmeyle mega sorunlar oluştu

Genel kurulda söz konusu rakamların gelişmekte olan ülkelerde altyapı yatırımına ne kadar çok ihtiyaç olduğunu gösterdiği vurgulandı. Toplantıda şu bilgiler aktarıldı: “Türkiye göz önüne alındığında, kentsel dönüşüm projeleri, nükleer santrallerin kurulması, hızlı demir yolu sisteminin kurulması ve daha da artırılması, hastaneler, eğitim kampüslerinin kurulması gibi bir çok “mega proje” bulunuyor. Konu “mega proje” olunca akla ilk gelen söz konusu projenin finansmanı oluyor. Bundan önce dünyadaki büyük projelere bakıldığında Türkiye’de de olduğu gibi en büyük finansörler devletlerdi. Ancak günümüzde bu projelerden alınması gereken geri dönüşüm istenildiği kadar hızlı olmamasından ötürü alternatif finansör çözümlerine gidildi. Globalleşme süreci içerisinde sadece mega projeler değil mega sorunlarda oluştu.

Yıllık ihracat 19 milyar dolar

‘Türk Yapı Malzemeleri ve İnşaat Sektörü Gelişim Çalıştayı’nı değerlendiren Yapı Komitesi Başkanı Serdar Urfalılar, geçtiğimiz yıl 19 milyar dolarlık ihracat gerçekleştiren Türk yapı sektörünün 2016 yılında ihracatını yüzde 5 oranında arttırmayı hedeflediğini söyledi. 

En büyük 9. ihracatçı

Türk yapı sektörünün dünyanın en büyük 9. İhracatçısı olduğunun altını çizen Serdar Urfalılar şunları söyledi: “Sektörümüz yıllardır cari açık vermiyor. Yurtdışı projeler 2015 yılında yavaşladı, bunun çerçevesinde Suriye’de ve Rusya’da yaşanan sorunlar bu bölgelerdeki ihracatı etkiledi. Buna rağmen kötü olmayan bir yıl geçirdik. Birçok Türk müteahhitlik ve müşavirlik firmamızın da bu ülkelerde projelerini devam ettirmeye çalışıyor. Sektörümüz dış şoklara karşı daha az kırılgan, emtia ithalatçısı olarak dünya karşısında daha güçlü durabilmeliyiz."

Kriz Afrika ve Latin Amerika ile aşılacak

Serdar Urfalılar, çevre ülkelerle ihracatta yaşanan krizi Afrika ve Latin Amerika pazarıyla aşacaklarını söyledi. Yapı Komitesi olarak bu yıl ki ihracat pazarları listesinde Afrika’nın da yer aldığına değinen Urfalılar, “Komite olarak bu yıl Afrika çıkartmamızı tamamlamak ve sonrasında Latin Amerika’ya açılmak istiyoruz. Latin Amerika yapı sektörünün gelişmiş olduğu bölgelerden, bizde bu ülkelerde kalitemizle fark yaratmak istiyoruz” diye konuştu.

“Sektörün markalaşması için müşterek ruh şart”

Türkiye’nin belirlediği hedefleri yakalayabilmesi için katma değeri yüksek ürünler ihraç etmesi gerektiğini vurgulayan Urfalılar, “Biz dünya ekonomisine yön veren ülkeler ile rekabet etmek istiyorsak katma değeri yüksek ürünler ihraç etmek zorundayız” dedi. Katma değeri yüksek ürün ihracatı için markalaşma ve inovasyonun şart olduğunu aktaran Serdar Urfalılar, “Sektör eğer müşterek bir ruh ile hareket ederse bu bize markalaşma ve inovasyonun önünü açacaktır. Çalıştay da bu konunu üzerine daha çok gideceğiz. Bütün masalarda neleri iyi yaptığımızı değil, nerelerde eksik kalıyoruz onu tartışacağız. Açıkçası hem kamudan hem de özel sektörden 2 gün boyunca güzel fikirler çıkacağına inanıyorum. Ortak fikir üretmek sektörümüzün en güçlü yönü” dedi.

Payımız dünyada yüzde 1!

Sektörün daha geniş kapsamlı işler yapabilmesi için ortak hareket etmenin önemine değinen  İstanbul Demir ve Demir Dışı Metaller İhracatçıları Birliği (İDDMİB) Başkanı Rıdvan Mertöz ise, “Sektör olarak uluslararası ihaleler alabilmek için ortak hareket etmemiz şart” dedi. Rıdvan Mertöz, ”Sektörün pazar payını ne kadar arttırırsak hepimizin pastadan alacağı dilimler büyüyecektir. Biz sektörün yönünü dünyada ki pazar payına çevirmeliyiz. Bununda yolu ortak hareket etmekten geçiyor. Biz şuan dünyadan yapı komitesi olarak yüzde 1’lik bir pay alıyoruz bunu ortak hareket ederek yüzde 3’lere çektiğimizde hepimizin pastadan alacağı pay büyüyecek” diye konuştu.

‘Avrupa’da söz sahibiyiz.’

Katılınan fuarlarda ve düzenlenilen iş heyetlerinde Avrupalıların Türk yapı malzemesinin kalitesinden hiç haberdar olmadıklarının altını çizen Urfalılar, her fırsatta sektör büyüklüğü ve kalitesini vurguladıklarından söz etti. Türk yapı sektörünün mermer ve inşaat demiri ihracatında dünya, çelik boru üretiminde ve esnek havalandırma kanalları üretiminde de Avrupa birincisi olduklarını da sözlerine ekleyen Urfalılar, ‘Ham çelik, doğal taşlar ve boya ihracatında da yine dünya ve Avrupa’da sivriliyoruz.’ dedi.