Konut kredisi faizleri tarihi zirvede

Konut kredilerinde aylık faiz oranının yüzde 3 seviyelerinin üstüne, yıllık bileşik faizde de yüzde 44 seviyelerine yaklaştığına değinen Özelmacıklı, “Örneğin bugün aylık yüzde 3,1 üzerinden 1 milyon TL, 120 ay vade ile kredi çekilse aylık taksit ödemeleri 31 bin 815 TL seviyelerinde oluyor. Lakin bu seviyeler yüksek görünse de artan enflasyonda rakamların hızla gerilediği de unutulmamalı. Hatta kredi faiz oranları düştüğünde yapılandırma ile daha düşük seviyelerde tekrar borçlanmak mümkün olabiliyor. Yeni projelendirilen veya inşaatları devam eden projelerde de her geçen gün maliyetler artıyor. Özellikle kredi faizlerinin yükselmesi sektörde ciddi bir nakit akışı sıkıntısına sebep oluyor” dedi.

Yabancılara konut satışına gayrimenkul sektörünün ihtiyacı var

Özellikle kredi imkanlarının kısıtlandığı bu dönemde inşaat sektörünün yabancılara konut satışına ihtiyaç duyduğunu ifade eden Özelmacıklı “Yabancılara konut satışında önemli bir düşüş görüyoruz. Özellikle TÜİK istatistiklerinde ilk çeyrek rakamlarına baktığımızda geçen yılın aynı dönemine göre konut satışları yüzde 48 azaldı. Konut satışları içinde yabancılara yapılan satışların payı ise sadece yüzde 2 seviyesinde. AB ortalamasının yüzde 8’in üstünde olduğu bir global pazarda payımız her geçen gün azalıyor. Ülkemizde döviz yatırımlarının neredeyse yarısı gayrimenkul sektöründen geliyor. Hem döviz ihtiyacı için hem de inşaat firmalarının nakit akışları için yabancıya satışa ihtiyacımız var. Uluslararası gayrimenkul yatırımcısı ile göçmenlerin karıştırılmaması gerekiyor. Bu başlıkların siyaset gündeminde çıkartılması lazım. Ülkemize döviz girişi sağlamak milli bir sorumluluktur. Vatandaşlık programları dışında Altın Vize gibi yenilikçi programlara ihtiyacımız var. Gün geçtikçe rakip ülkeler yatırım kolaylıkları ile öne çıkıyor. Hatta ülkemizden bazı vatandaşımız bile yurtdışından gayrimenkul yatırımlarına yöneliyor” dedi.

Kredi yüzde 11 azaldı

Gayrimenkul bilgi servisi REIDIN’in verilerine göre, kasım ayında markalı konut satışlarında senet kullanım oranı bir önceki aya göre 14 puan artarak yüzde 44’e çıktı. Banka kredisi kullanım oranı ise 11 puan azalarak yüzde 30’a inerken, peşin alımlarda 3 puan düşerek yüzde 26’ya indi. Gayrimenkul ve Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Derneği (GYODER) Yönetim Kurulu Başkanı Feyzullah Yetgin, markalı konut üreticilerinin geçtiğimiz ay daire fiyatlarına yaptıkları artışın enflasyonun altında kaldığını söyledi. Yetgin, “Ekim ayında olduğu gibi kasımda da artan maliyetler fiyatlara yansıtılmadı. Banka kredisi kullanım oranı 11 puan azalırken, senet kullanım oranının 14 puan artmasında, firmalarca uygulanan kampanyaların yanı sıra kredi faiz oranlarındaki artışın da etkili olduğunu söyleyebiliriz” dedi.
Kasım ayında satışı gerçekleştirilen konutların yüzde 31’i bitmiş, yüzde 69’u ise bitmemiş konut stoklarından oluştu. Kasım ayı stok erime hızı adet bazlı yüzde 3.3 oldu. Markalı konut projelerinde yabancılara gerçekleştirilen satışlar ise 1 puanlık düşüşle yüzde 4’e indi.

Anadolu Yakası daha fazla arttı

Türkiye İş Bankası’nın desteği ile hazırlanan ‘REIDIN-GYODER Yeni Konut Fiyat Endeksi’ kasım ayı sonuçlarına göre markalı projelerde fiyatlar önceki aya göre yüzde 0.17, geçen yılın aynı dönemine göre ise yüzde 4.10 oranında arttı. Kasım ayında İstanbul Anadolu yakasında yer alan markalı konut projelerinin fiyatı yüzde 0.11, İstanbul Avrupa yakasında yer alan markalı konut projelerinin fiyatı ise yüzde 0.06 oranında arttı. Endeksin başlangıç dönemi olan 2010 yılına göre ise İstanbul Asya yakasındaki projeler Avrupa yakasına kıyasla 11.6 puan fazla prim yaptı.

Sözcü/İsmail Şahin

AA’nın haberine göre, bu alışverişlerin senet ile yaptığını belirten Kolçak, faiz ödemek istemeyen veya bu konuda hassasiyeti olan bazı vatandaşların son dönemde müteahhit veya inşaat şirketinden senetle konut almaya yöneldiğini anlattı. Senetle satışın beraberinde ciddi riskleri getirdiğini ifade eden Kolçak, vatandaşların mağdur olmamak veya dolandırılmamak için çok dikkatli olması gerektiğini vurguladı.

‘Müteahhit teminat göstermeli’

Maket üzerinden senetle konut almak isteyen tüketicinin inşaat şirketinin güvenilirliğini sorgulaması gerektiğini belirten Kolçak, 6502 sayılı Tüketici Kanunu’nun maketten konut satışlarını düzenlediğini ancak kanunun piyasada tam olarak uygulanmadığını öne sürdü.
İnşaat şirketinin tamamlama sigortası veya hak ediş, banka teminatı gibi inşaatın yapılamaması durumunda tüketiciyi garanti altına alan teminatlardan birini vermesi gerektiğini kaydeden Kolçak, buna karşılık uygulamada sadece bağlı kredinin kullanıldığını söyledi.

‘Önce ruhsatı sorgulayın’

Tüketicinin konut alacağı inşaat şirketinden yapı ruhsatının olup olmadığını öğrenmesi gerektiğini de dile getiren Kolcak, banka kredisi kullanılmaması ve senetle şirkete borçlanılması durumunda bankanın söz konusu projeye kredi veriyor olmasının büyük önem taşıdığı uyarısında bulunarak “Kredi kullanılmayacak olsa da bankanın kredi vermediği konut projelerinden uzak durulması gerekir” dedi.

‘Doğru senet tüketiciyi teminata alır’

Hatice Kolçak’ın verdiği bilgiye göre, senetle borçlanma yapılırken mutlaka senetler nama yazılı olması gerekiyor. Ayrıca her taksit için ayrı ayrı senet yapılmalı. Doğru senet yaparak da tüketicinin kendini teminata alabileceğini ifade eden Kolçak “Müteahhidin inşaatı bitirememesi durumunda nama yazılı olan senetler ödenmeyebilir ancak emri havalesine yazılı olanlar piyasada üçüncü kişiler tarafından kullanılacağı için tüketici ödemek zorunda kalacaktır” dedi.

‘Krediye uygun değilse senet yapıyor’

Gayrimenkul Hukuk Enstitüsü Başkanı Ali Yüksel de Türkiye’de kredi puanı düşük olan ya da faize girmek istemeyenlerin senetle konut alımına yönlendirdiğini belirterek, senetle konut alımlarında müteahhidin iflası, projeyi bir başkasına devretmesi veya kötü niyetli olması halinde tüketicilerin konutlarını alamaması gibi durumların ortaya çıktığını anlattı.

Kredibilitesi düşük olan ya da henüz krediye hazır olmayan gayrimenkullerin senetle satıldığını anlatan Yüksel, “Evi satan müteahhit, bu senetleri bankadan kredi için kullanabilir veya üçüncü bir kişiye devredebilir. Bu, kötü niyetli devir de olabilir.

‘Senet üzerine açıklama yazın’

Bu ihtimallerde tüketicinin mağdur olmaması için senetlerin üzerine bir metin yazılması gerekiyor. ‘Senetler, şu gayrimenkulün, paftanın, parselin satışının teminatıdır’ gibi bir yazı yazılabilir” uyarısında bulundu. Böylece gayrimenkulü devralmayan tüketicinin, senet kime geçerse geçsin bu senede itiraz hakkı doğduğunu söyleyen Yüksel, ikinci tercih olarak da Ticaret Kanunu’na göre senedin ciro edilemeyeceği kaydı konulabileceğini söyledi.

‘Tapu kaydına satış vaadi yapıldığını yazdırın’

Yüksel bu durumda da daireyi satan, eğer teslim etmezse senedi başkasına da ciro edemeyeceği için alıcının bu senedi ödemek zorunda kalmayacağını ve senet icraya konursa da ödememek için karşı dava açabileceğini anlattı.

Yüksel, vatandaşın mağdur olmaması için dairenin tapu kaydına satışın vadeli yapıldığı ve “şu senetlerle ödeneceğinin” yazılmasının önemli olduğunu, söz konusu ibarenin tapuya müteahhit ile anlaşılarak konulabildiğini söyledi.