Senegal’de günlük hayatın hareketli olduğu saatler genelde güneşin doğduğu ve battığı zaman dilimine rastlıyor. Bunda hava sıcaklığı ve öteden beri gelen alışkanlıkların etkisi büyük. Futbolun tek ümit ve kurtuluş yolu olarak kabul edildiği ülkede hemen hemen her çocuğun üzerinde dünyadaki ünlü futbol takımlarının formaları görülüyor.

Nüfusunun yarısının başkent Dakar’da yaşadığı ülke, tropikal iklimi, kumsalları, kültürel zenginliği ve deniz ticaretindeki limanlarıyla Afrika’da dünyaya açılan stratejik konumuyla ön plana çıkıyor.

Dolmuşlara arka kapıdan binilen ülkede araçların bol süslü oluşu da gözlerden kaçmıyor.

Senegal, ülkenin tamamına yayılan kara yolu ağıyla da kıtasındaki birçok ülkeden çok daha iyi konumda olduğunu gösteriyor.

Türkiye desteğini artırıyor

Senegal’in en büyük stadı Dakar Arena’yı yapan Türkler, hemen yakınlarında ülkeye ikinci bir stat daha kazandırmak için de çalışmalarını sürdürüyor.

Türk hayırseverler, nüfusunun yüzde 96’sı Müslüman ülkeye özellikle ramazan ve Kurban Bayramı dolayısıyla da yaptığı yardımları her geçen yıl artırıyor.

Çok sayıda Türk kökenli sivil toplum kuruluşunun yardım organizasyonları gerçekleştirdiği ülkede, sadece Türkiye Diyanet Vakfı tarafından yapılan yardımlar bile son 5 yılda yaklaşık 10 kat arttı.

Senegal’de Türkiye Maarif Vakfı, TİKA, THY, Yunus Emre Enstitüsünün yanı sıra birçok Türk firması ulaşım, enerji, inşaat, sanayi ve altyapıya yönelik sektörlerdeki yatırımlarıyla ülkenin kalkınmasına destek oluyor.

Rauf Maltaş/AA

Türk firmalara teklif

Dakar’daki ilk büyük Türk yatırımı, birçok ülke liderleri tarafından beğenildi. Frankofon 2014 Zirvesi’nin gerçekleştiği Kongre Merkezi’ne gelen ve beğendiği binanın Fransız müteahhitler tarafından yapıldığını sanan eski Fransa Cumhurbaşkanı François Hollande, yapının Türk yatırımı olduğunu öğrendiğinde şaşkınlığını gizleyemedi.

Zirveye katılan bazı liderler de firmaya kendi ülkelerinde benzer yapılar inşa etmesini teklif etti.

Kongre merkezi, otel ve fuar merkezi kompleksi

Türk şirketleri Diamniadio’daki Kongre Merkezi’nin yanında 2016’da lüks bir otelin yapımını üstlendi. Beş yıldızlı, 152 odalı otel 1 yılda tamamlanıp hizmete açıldı. Otel, kent merkezinden havaalanına giden yol üzerinde, Kongre Merkezi’nin yanında inşa edildi.

Otel, kent merkezinden havaalanına giden yol üzerinde, Kongre Merkezi’nin hemen yanında hayata geçirildi. Aynı yıl üstlenilen projelerden, 15 bin kişilik Dakar Arena Kapalı Spor Salonu’nun inşaatı da 10 ayda bitti. Dakar Arena, Ağustos ayında hizmete açıldı.

Kongre Merkezi’nin yanında inşa edilen Türk yatırımı 20 bin metrekarelik Fuar Merkezi ise Kasım ayında hizmete girdi. 110 milyon dolara inşa edilen Uluslararası Hal Merkezi ve tır parkının açılışı ise gelecek ay gerçekleşecek.

Türk şirketleri, 2022’de düzenlenecek 4. Yaz Gençlik Olimpiyatlarına ev sahipliği yapacak Dakar’a olimpik yüzme havuzu, 50 bin seyirci kapasiteli olimpik stadyum ve uluslararası standartlara uygun otel inşa edecek. Tesislerin inşaatı ise kısa sürede başlayacak.

Türk firmaları, Senegal’de bugüne kadar bir kısmı tamamlanan, bir kısmı halen devam eden 775 milyon dolar değerinde 29 projeyi hayata geçirdi. Senegal’in Acil Kalkınma Planı’nın 2. fazında Türk iş adamlarının özellikle inşaat ve maden alanında gerçekleştireceği yatırımların önemli yer tuttuğu kaydediliyor.

Yatırımlar Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın da dikkatini çekti

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Dış Ekonomik İlişkiler Kurulunun (DEİK) 2018 Mali Genel Kurulunda Senegal’in başkenti Dakar’da Türk şirketleri tarafından yapılan yatırımlardan bahsetti.

Türk müteahhitlerin Afrika’dan Rusya’ya, Kazakistan’dan Balkanlar’a çok geniş bir coğrafyada önemli projeleri inşa ettiğini söyleyen Erdoğan, “Senegal’in başkenti Dakar’a gidiyorsunuz, sizi orada Türk müteahhitlerin yaptığı Batı Afrika’nın en modern havalimanı karşılıyor. Yeni, muhteşem bir kapalı spor salonu yaptılar. Tüm Afrika’ya ses verecek. Bunları artık Türkiye ve Türk yapıyor. Havalimanını, kapalı spor salonunu, yollarını alt ve üstyapısıyla yapıyor.” diye konuştu.

AA

İki ülke arasındaki köklü diplomatik ilişkilerin son yıllarda ekonomik bağlarla daha fazla güçlendiğine işaret eden Sarr, “Türkiye’nin sağlık alanında inşa ettiği şehir hastanelerine burada da ihtiyacımız var. Türkiye yılda 500 bin konut inşa ediyor. Senegal’in 50 bin konut inşasına ihtiyacı var.” şeklinde konuştu.

Sarr, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile mevkidaşı Macky Sall arasındaki güçlü dostluk ilişkisi nedeniyle Senegal ve Türkiye arasındaki bağın son yıllarda daha da güçlendiğini vurguladı.

Türk firmaları Senegal’de büyük yatırımlar kaydetti

Geçtiğimiz 18 Ocak’ta Kalkınma Bakanı Lütfü Elvan’ın ziyaretiyle Türk firmalarının Senegal’de imza attıkları büyük projeleri beraber değerlendirme imkanını bulduklarından bahseden Alioune Sarr, “Türk firmaları, son yıllarda Senegal’de havalimanı, kongre merkezi ve hal kompleksi inşası başta olmak üzere özellikle inşaat alanında büyük yatırımlar gerçekleştirdi.” dedi.

Sarr, “Söz konusu yatırımlar ve son iki aydır bakanlık düzeyinde Türkiye’den Senegal’e yapılan üst düzey ziyaretler gösteriyor ki Senegal ve Türkiye arasındaki bağ güçlenmeye başladı. İki ülke arasındaki ekonomik ticaret 2015’ten bu yana yüzde 113 büyüdü.” açıklamasını yaptı.

Şubat ayında Tükiye’de düzenlenecek Batı Afrika Ülkeleri Ekonomik Topluluğu (ECOWAS) toplantısına Senegal’den birçok iş adamının katılacağını hatırlatan Sarr, iki ülkenin özel firmaları arasındaki iş birliğiyle ekonomik ilişkilerin üst seviyelere taşınacağını vurguladı.

“Hedefimiz 1 milyar dolar”

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Sall’ın ikili ticaret hacmi için koydukları 250 milyon dolarlık ticaret hedefinin büyük çoğunlukla gerçekleştiğini söyleyen Senegalli Bakan, “Önümüzdeki beş yıllık zamanda iki ülke arasındaki ticaret hacmi 1 milyar dolar olarak hedeflenmiştir.” diye konuştu.

Senegal topraklarının Türk firmaları için ticari ve ekonomik fırsatlarla dolu olduğuna dikkati çeken Alioune Sarr, Türk firmalarını konuk etmek için endüstriyel bir alan hazırladıklarını söyledi.

Sarr, Türk firmalarının Senegal’i dost ve istikrarlı bir ülke olarak görmesi gerektiğini altını çizerek, ülkesinin Türk firmalar için ECOWAS’a (Batı Afrika Ülkeleri Ekonomik Topluluğu) giriş kapısı olduğunu kaydetti.

İki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin artmasıyla Türk yatırımcıların Senegal’den Sahra Altı Afrika’ya yatırımlarını genişletme imkanı bulacaklarını ifade eden Sarr, Senegal’in özellikle tarım alanında Türkiye ile çalışmaktan memnuniyet duyacağını dile getirdi. Sarr, “Türkiye tarımsal makine sanayisinde ve tarım ürünlerinin dönüştürülmesinde çok ileri bir ülke konumunda. İş birliğimiz bu alanda da rahatça ilerleyebilir.” ifadesini kullandı.
Senegal Ticaret Bakanı Sarr, Senegal’in yeraltı kaynakları açısından da zengin olduğunu hatırlatarak, sözlerine şöyle devam etti:

“Özellikle altın madenlerimiz hayli fazla. İhraç ettiğimiz madenler arasında birinci sırada. Türk firmalarının gelip altın madenlerimizi işletecek rafineriler kurmasını bekliyoruz. Fosfat madenlerimiz de yatırımcılar tarafından işlenmeyi bekliyor.”

AA

251 bin metrekarelik hal kompleksi

Afrika’nın en büyük toptancı hali olma özelliği taşıyacak olan hal kompleksi 197 bin metrekaresi açık, 54 bin metrekaresi kapalı, toplam 251 bin metrekare alana sahip olacak. Komşu ülkelerin Senegal ile olan ticaret hacmini artırması beklenen kompleks ülkenin ekonomik kalkınmasına da fayda sağlayacak. Dakar’daki trafiğin düzenlenmesi amacıyla projelendirilen lojistik merkezi ise 44 bin metrekarelik alanı ile TIR’ların toplu halde beklemesine olanak sağlayacak.

Binlerce kişiye istihdam sağlayacak

DM Yatırım İnşaat’ın ülkedeki üçüncü bir projesi olan mobilya fabrikası da tamamlandığında Afrika’nın alanındaki en büyük üretim tesisi olacak. Binlerce kişiye istihdam sağlayacak olan alt taşeronlara ve küçük atölyelere de önemli fırsatlar sunacak. Ahşap üreticisinden çelik üreticisine, sünger imalatçısından kumaşçısına kadar birçok alt sektöre gelir yaratması planlanan fabrikada üretilen mobilyalar tüm Afrika ülkelerine ihraç edilecek.

‘Sengal’de yeni yatırımlara hazırız’

Senegal Cumhurbaşkanı Macky Sall temeli atılan üç projenin hem istihdam yaratacağını hem de ülke halkının yaşam kalitesini artıracağını söyledi. Doğanlar Yatırım Holding İnşaat Grup Başkanı İsmail Doğan da Snegal’de gerek inşaat, gerek alt yapı, gerek enerji alanlarında ve gerekse perakende sektörlerinde yeni yatırım yapmaya hazır olduklarını dile getirdi. DM Yatırım İnşaat Kurucu Ortağı, Miller Holding Yönetim Kurulu Başkanı Mert Mildon ise Dakar’daki projelerin, DM Yatırım İnşaat’ın ilk yurt dışı projesi olması açısından kendileri için büyük önem taşıdığını belirterek “Çanakkale’den yola çıktık, şimdi ülkemizden 7 bin kilometre uzakta, Afrika’da üç dev projeye Türk imzasını atmaktan gurur duyuyoruz” dedi.

25 yıl işletecek

Şu ana kadar yüzde 70’i tamamlanan ve 466 milyon Euro’ya mal olması planlanan AIBD Uluslararası Havalimanı, inşaatı bittikten sonra Summa ile Limak’ın kuracağı ve Senegal Devletinin de ortak olacağı şirket tarafından 25 yıl süreyle işletilecek. Limak ve Summa, inşaatın geri kalan bölümünü 8 ay gibi kısa bir sürede tamamlamayı planlıyor.

‘Tecrübemizi Senegal’e taşıyacağız’

Limak Şirketler Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Nihat Özdemir, Limak’ın havalimanı inşaatı ve işletmeciliği konusunda çok geniş tecrübesi olduğunu belirterek bu tecrübeyi Senegal’e de taşıyacaklarını vurguladı Senegal’de ve Afrika’da havalimanın ötesinde çok daha geniş yatırım imkânlarını değerlendirmek istediklerini de ifade eden Özdemir, bu konuda çeşitli çalışmalar sürdürdüklerini açıkladı.

‘Bölgesinde önemli bir hub olacak’

Dakar’ın havalimanı işletmeciliği konusunda son derece önemli bir konumda bulunduğuna dikkat çeken Özdemir, Limak’ın yatırım ve tecrübesiyle AIBD Uluslararası Havalimanı’nın Batı Afrika’nın önemli hub havalimanlarından birisi haline geleceğini kaydetti. Dakar’ın mevcut havalimanında 2015 yılında 2 milyon yolcu trafiği bulunduğunu belirten Özdemir, yeni havalimanının devreye girmesiyle yolcu trafiğinin 3 milyona, ardından da 5 milyona ulaşmasının beklendiğini dile getirdi.

Afrika'nın en büyüğü olacak

Senegalli tarım üreticilerini desteklemek amacıyla Dakar limanında inşa edilecek olan toptancı hali, 197 bin metrekare açık, 54 bin metrekare kapalı alana sahip olacak.  Kamuya açık bir pazar niteliğinde tasarlanan proje, Afrika'nın en büyük toptancı hali olma özelliği taşıyacak. Dakar'daki trafiğin düzenlenmesi amacıyla inşa edilecek olan 44 bin metrekarelik lojistik merkezi ise tırların topluca bekleme yapabileceği bir alan olarak tasarlanacak. 

‘Cumhurbaşkanı Erdoğan bizzat ilgilendi’

Doğanlar Yatırım Holding Yönetim Kurulu Üyesi ve İnşaat Grup Başkanı İsmail Doğan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın bu proje bizzat ilgilenerek, Senegal Cumhurbaşkanın projeleri Türk firmalarına verilmesini sağladığını söyledi. Türkiye ile Senegal arasındaki ekonomik ilişkilerde ve özellikle inşaat sektöründe son dönemde önemli bir canlanma olduğunu kaydeden Doğan, “Yatırım İnşaat olarak Çanakkale ile Dakar arasında   bir köprü kurarak bu canlanmanın bir parçası olacağımıza inanıyoruz" dedi.

DM Yatırım İnşaat Kurucu Ortağı, Miller Holding Yönetim Kurulu Başkanı Mert Mildon da şirketin Çanakkale'den yola çıktığını belirterek, artık Türkiye’den 7 bin kilometre uzakta, Afrika'da iki dev projeye imza atacak noktaya geldiğini söyledi. 

Avlulu düzen ve sokak düzeni

Senegal Kent Pazarları Projesi'nde iki tür dükkan kullanılacak. Avlulu düzen adı verilen birinci tür, açık alanlarda kullanılmak üzere asma-germe sistemli tasarlanırken, ikinci tür olan sokak düzeni ise karşılıklı dükkan biçiminde daha yoğun alanlar elde edilmesi sisteminden oluşuyor. Ayrıca kent pazarında bırakılan açık alanlarda farklı etkinlikler de düzenlenebileceği düşünülmüş.

Gerekli yatırım için bütçe yok

Pazar yerleşkesinde içedönük pazar alanları elde ederek, mekan sınırlandırılması hedeflenirken, giriş çıkış ve güvenlik kontrolünün de artması sağlanacak. Ayrıca hava sirkülasyonuna elverişli pazar yapısı, iklim şartları düşünülerek yapılandırılırken bölgede katma değeri yüksek bir ticaret ortamı kurulması temel amaçlardan biri. Devlet bütçesinin yatırımları karşılayamayacağından dolayı Afrika'da, yap-işlet-devret modelinin uygulandığından bahseden PAB Mimarlık mimarları, Senegal Kent Pazarları Projesinin kültüre dokunmadan bölgede olumlu bir değişim sağlayacağını söylediler.