Özdemir, eski TÜİK Başkanı Erhan Çetinkaya’ya da görev süresi boyunca sektöre sunduğu katkılar nedeniyle teşekkür etti.

“Birinci el verileri daha ayrıntılı açıklanmalı”

GPPS açıklamasında, 20. GYODER Zirvesi’nde gündeme gelen önerilere de dikkat çekildi. Zirvede konuşan Şekib Avdagiç’in, konut piyasasının daha sağlıklı analiz edilmesi için birinci el konut satış verilerine odaklanılması yönündeki değerlendirmesi hatırlatıldı.

Açıklamada, özellikle birinci el ipotekli konut satışlarının ve yabancıya yapılan birinci el satışların ayrı başlıklar halinde yayımlanmasının sektör açısından önemli olduğu vurgulandı.

Nisan ayında 40 bin 306 adet birinci el satış gerçekleşti

GPPS verilerine göre 2026 Nisan ayında birinci el konut satışları 40 bin 306 adet olarak gerçekleşti. Açıklamada, 2013 yılından bu yana en yüksek nisan ayı satışının 55 bin 928 adet ile 2017 yılında görüldüğü belirtildi.

Son yıllardaki dalgalı seyre rağmen 2026 Nisan verisinin yükseliş eğilimine işaret ettiği ifade edildi. Özellikle pandemi döneminde 2020 Nisan ayında görülen 16 bin 7 adetlik dip seviyeye kıyasla mevcut verilerin sektör açısından toparlanma sinyali verdiği kaydedildi.

İpotekli satış oranı yüzde 14’e çıktı

Birinci el konut satışlarında ipotekli işlemler de yükseliş gösterdi. Nisan ayında gerçekleşen 40 bin 306 adetlik birinci el satışın 5 bin 989 adedinin mortgage destekli olduğu açıklandı.

Buna göre ipotekli satışların toplam birinci el satışlar içindeki payı yüzde 14 seviyesine ulaştı. GPPS, bu oranın son iki yılın en yüksek nisan ayı verisi olduğuna dikkat çekti.

Açıklamada, 2024 Nisan ayında ipotekli satış oranının yalnızca yüzde 0,7 seviyesinde kaldığı ve 1.924 adet işlem gerçekleştiği hatırlatıldı. Buna karşın 2026 verilerinin kredi kullanımında yeniden hareketlenmeye işaret ettiği belirtildi.

“Banka destekleri yetersiz kalıyor”

GPPS açıklamasında, 2026 yılında başlayan projeler dikkate alındığında bankaların ve finans kuruluşlarının inşaat firmalarına yeterli desteği sağlamadığı görüşü paylaşıldı.

Konut satışlarında mortgage kullanım oranının yüzde 40 seviyelerine ulaşması gerektiği belirtilirken, proje geliştiricilerinin garantörlüğünde yeni kredi modellerinin oluşturulmasının sektör açısından önem taşıdığı ifade edildi.

Yabancıya satışlarda dikkat çeken düşüş

Yabancıya konut satışlarına ilişkin değerlendirmelerde de bulunan GPPS, 2026 Nisan ayında yabancılara toplam 1.516 adet konut satıldığını açıkladı.

Açıklamada, vatandaşlık uygulamasının başladığı 2017 yılından itibaren yabancıya satışların yakından takip edildiği belirtilirken, mevcut rakamların düşük seviyelerde kalmasının dikkat çekici olduğu ifade edildi.

Özellikle Antalya’da yabancıya satışların geçen yılın aynı dönemine göre gerilediği, İstanbul ve Ankara’da ise artış yaşandığı kaydedildi. İzmir’de ise yalnızca 1 adetlik satış gerçekleştiği belirtildi.

GPPS’ten yeni raporlama önerisi

GPPS, yabancıya yapılan konut satışlarının birinci el ve ikinci el olarak ayrı raporlanması gerektiğini savundu. Açıklamada, yabancıya satılan 1.516 adet konutun ne kadarının yeni projelerden oluştuğunun bilinmesinin sektör açısından kritik olduğu ifade edildi.

Kuruluş ayrıca, mevcut tablo doğrultusunda vatandaşlık karşılığı konut satış uygulamasının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

“İstanbul’un ‘taşı toprağı altın’ olmaya devam ediyor. Türkiye ekonomisinin 2019 umudunun işaret fişeği, İstanbul’dur.” diye devam eden Şekib Avdagiç:

“Dünyanın en büyük metropollerinden olan İstanbul, 2018’in ilk 11 ayında 198 ülkeden 12.3 milyon yabancı ziyaretçi ağırladı. Bu da Türkiye’ye aynı dönemde gelen 37.5 milyon yabancı ziyaretçinin yaklaşık yüzde 33’ü demek. Türkiye’nin ekonomi, finans ve kültür merkezi İstanbul, ihracatta da rekora doymadı. İstanbul’un firmaları ilk 11 ayda 78.2 milyar dolarlık ihracat yaptı. 154 milyar dolarlık Türkiye ihracatının yaklaşık yüzde 51’ini tek başına İstanbul iş dünyası gerçekleştirdi. İstanbul havalimanları, Ocak-Kasım 2018 döneminde 94 milyon yolcu ağırladı. Aynı dönemde İstanbul’daki havalimanlarından, iç ve dış hatlarda 641 bin sefer gerçekleştirildi.”

Konut satışının yüzde 17’si, mevduatın yüzde 43’ü

Avdagiç’in verdiği rakamlara göre Türkiye’de 2018’in ilk 11 ayında 1.2 milyon konut satıldı. 207 bin konut ise yani Türkiye’de satılan konutların yüzde 17’si İstanbul’da alıcı buldu.

İstanbul’daki bankalarda geçtiğimiz yıl eylül ayı itibariyle toplam 924 milyar TL mevduat bulunuyor. Aynı dönemde 81 ildeki mevduat toplamının 2.1 trilyon TL olduğu düşünüldüğünde, İstanbul’un payı yüzde 43’ü aşıyor. İstanbul tek başına Türkiye’deki toplam mevduatın yarısını oluşturuyor.

Kurumlar vergisini yüzde 25’i

İstanbul’da Kasım 2018 itibariyle 503 bin faal gelir vergisi mükellefi var. Bu rakam Türkiye genelinde 2 milyon. İstanbul’un payı yüzde 25’in üzerinde. Kurumlar vergisi mükellef sayısında İstanbul’un payı ise yüzde 37 civarında.

“Bu rakamlar 12 aya tamamlandığında İstanbul, Türkiye için rekor üzerine rekor kırmış olacak” diyen Avdagiç, “İstanbul iş dünyası yaz kış demeden, iyi gün kötü gün demeden Türkiye için, Türk milleti için üretmeye devam ediyor. İstanbullular ve iş dünyası, 2018’te ortaya koyduğu performansla, 2019 için güçlü ve büyük bir ekonomik performans daha gerçekleştireceğinin işaretini veriyor. Türkiye ekonomisinin 2019 umudunun işaret fişeği, İstanbul’dur” dedi.

10 şirketten 4’ü İstanbul’da kuruldu

“Bugün itibariyle İstanbul Ticaret Odası’na bağlı 432 bin işletme faaliyet gösteriyor” diyen İTO Başkanı Avdagiç, açıklamasına şöyle devam etti:

“Geçtiğimiz yıl 55 bin firma İTO’ya kuruluş kaydını yaptırdı. Türkiye’deki her 10 şirketten 4’ü İstanbul’da kuruldu. İstanbul’daki 15 Temmuz Şehitler ve Fatih Sultan Mehmet köprülerinden yılın 10 ayında 97 milyonu aşkın araç geçerek Avrupa ve Asya arasında yolculuk yaptı. Ekim 2018 itibariyle Türkiye’de bulunan 12.3 milyon adet otomobilin 2.8 milyonu İstanbul’da bulunuyor. Bu da her 100 otomobilden 23’ünün İstanbul’da bulunduğu anlamına geliyor.”

İTO Başkanı Şekib Avdagiç, “Sadece atasözlerimiz değil rakamlar da gösteriyor ki, İstanbul’un ‘taşı toprağı altın’ olmaya devam ediyor. Bu imaj, geçmişin belleklerimize kazıdığı bir söz değil. Rakamların zihnimize kazığı bir gerçeklik. Dolayısıyla biz büyük bir gururla söylemeye devam ediyoruz: İstanbul, Türkiye ekonomisini sırtlayan şehirdir, ana rotasını çizen şehirdir” dedi.

Avdagiç, yaptığı yazılı açıklamada, İmar Barışı’nda 31 Ekim’de sona erecek başvuru sürecinin 6 ay uzatılmasının çok doğru olacağını bildirdi.

Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum’un başvuru süresinin uzatılması yönündeki açıklamasından memnuniyet duyduklarını belirten Avdagiç, “İmar Barışı’nda başvuru süresini uzatırsak, hem şimdiye kadar ödenen 5 milyar liralık başvuru bedeli ikiye katlanır hem de devlet babanın şefkat eli bir sebeple başvuru yapamamış vatandaşa da uzanmış olur.” ifadesini kullandı.

“İmar Barışı’nda taksitlendirme ve ödeme kolaylığına ihtiyaç var”

Avdagiç, İmar Barışı’nda 31 Aralık olan son ödeme süresinin de gözden geçirilmesinin yararlı olacağını belirterek, “Bilhassa ticari binalarda İmar Barışı’na başvuru tutarları daha yüksek. Yaşadığımız süreç de göz önünde bulundurularak, sanayi üretimi yapılan yerler ve ticari binalarda İmar Barışı’nda taksitlendirme ve ödeme kolaylığına ihtiyaç var. Bu, başvuruları da artıracaktır.” değerlendirmesinde bulundu.

Şekib Avdagiç, İmar Barışı’nın yanı sıra konut ve iş yeri satışında KDV ve tapu harcı indirimlerinin de devam etmesinin gerektiğini savundu.

KDV ve tapu harcında indirimlerin sürmesinin de çok önemli olduğunu vurgulayan Avdagiç, şunları kaydetti:
“İş yerleri ve 150 metrekareden büyük konutlarda yüzde 8’e indirilen KDV de eğer yeni bir düzenleme yapılmazsa, 1 Kasım’da yeniden yüzde 18’e çıkacak. Yine yüzde 4’ten yüzde 3’e çekilen tapu harcı avantajı da devam ettirilmeli. KDV ve tapu harcında indirimlerin 31 Mart 2019’a kadar sürmesi, sektörün son aylarda yaşadığı sorunları aşmasında etkili olacak.”

AA