Gayrimenkul danışmanları ve gayrimenkul geliştiricileri kısmen kötümser

REIDIN Türkiye Gayrimenkul Sektörü Güven Endeksi, 2018’in dördüncü çeyreğinde, geçen çeyrek dönemine göre bankalar ve finansal kurumlar için yüzde 39 azalışla 46,7 olarak ölçüldü. Bu artışla bankalar için güven endeksi, “kısmen kötümser” seviyesinden “kötümser” seviyesine düşmüş oldu ve 67,6 puanlık yıllık ortalamanın altında kaldı.

Güven endeksi gayrimenkul danışmanları için yüzde 35’lik bir düşüş gösterdi ve 73,8 puana ulaşarak “kısmen kötümser” seviyesine düştü. Gayrimenkul danışmanlarının güven endeksi bu puanla yıllık ortalamanın (104,0) altına indi. Gayrimenkul değerleme uzmanları kategorisinde yüzde 24 oranında bir düşüş kaydedilerek 50,5 puanlık bir güven endeksi ölçüldü. Böylece gayrimenkul değerleme uzmanlarının güven endeksi “kötümser” kategorisindeki yerini korudu. Endeks, gayrimenkul geliştiricileri için yüzde 29 azalışla 69,8 puana ulaştı ve böylece “kısmen stabil” kategorisinden “kısmen kötümser” kategorisine indi.

REIDIN’in, Türkiye Gayrimenkul Sektörü Güven ve Fiyat Beklenti Endeksi 2018 yılı dördüncü çeyrek sonuçlarını değerlendiren REIDIN CEO’su Kerim Bertrand şunları söyledi: “REIDIN Türkiye Gayrimenkul Güven Endeksi son iki yılın en düşük endeks değerine ulaştı. Son aylarda makro ekonomik verilerde gözlemlenen bozulmalar nedeniyle oluşan daralmanın 2018 yılı dördüncü çeyrekteki REIDIN Türkiye Gayrimenkul Güven Endeks değerini 59,0 ile kötümser bir havaya taşıdığını söyleyebiliriz. Orta vadeli program ve enflasyonla topyekûn mücadele gibi önemli ekonomik reformlar ve bu reformların hayata geçirilmesiyle birlikte önümüzdeki çeyrek dönemde sektördeki güvenin olumluya dönmesi beklenebilir. Diğer taraftan, 2018 yılı dördüncü çeyrek dönemde kredi faiz oranlarının mevcut düzeylerde kalacağına ilişkin beklenti banka ve finansal kuruluşlar için gayrimenkule duyulan güveni kötümser algıya taşırken, gayrimenkul geliştiricileri açısından baktığımızda ise inşaat ve finansman maliyetlerinin artmasıyla birlikte konut satın alım gücünün düşmesi gibi faktörler göz önüne tutulduğunda gayrimenkul geliştiricilerinin güven endeks değeri 69,8 ile kısmen kötümser olarak gözlemlenmiştir.”

Gayrimenkul danışmanları kısmen iyimser

REIDIN Türkiye Gayrimenkul Sektörü Güven Endeksi, 2018’in üçüncü çeyreğinde, geçen çeyrek dönemine göre bankalar ve finansal kurumlar için %18 artışla 77,0 olarak ölçüldü. Bu artışla bankalar için güven endeksi, “kötümser” seviyesinden “kısmen kötümser” seviyesine yükselmiş oldu ve 78,4 puanlık yıllık ortalamanın önemli derecede altında kaldı. Güven endeksi gayrimenkul danışmanları için %11’lik bir düşüş gösterdi ve 113,8 puana ulaşarak “kısmen iyimser” seviyesindeki yerini korudu. Gayrimenkul danışmanlarının güven endeksi bu puanla yine de yıllık ortalamanın (105,1) üzerinde seyretmeye devam etti. Gayrimenkul değerleme uzmanları kategorisinde %23 oranında ciddi bir düşüş kaydedilerek 66,4 puanlık bir güven endeksi ölçüldü. Böylece gayrimenkul değerleme uzmanlarının güven endeksi “kısmen kötümser” kategorisinden “kötümser” kategorisine düştü. Endeks, gayrimenkul geliştiricileri için %5 azalışla 98,9 puana ulaştı ve böylece “kısmen iyimser” kategorisinden “kısmen stabil” kategorisine indi.

REIDIN’in, Türkiye Gayrimenkul Sektörü Güven ve Fiyat Beklenti Endeksi 2018 yılı üçüncü çeyrek sonuçlarını değerlendiren REIDIN CEO’su Kerim Bertrand şunları söyledi: “Geçtiğimiz çeyrek itibarıyla döviz kurunda meydana gelen hızlı yükseliş, piyasadaki volatilite, TÜFE’nin beklentilerin üstünde gelmesi gibi unsurlar gayrimenkul sektörüne yönelik duyulan güveni de olumsuz etkilemiştir. Geçtiğimiz çeyrek dönemde gayrimenkul sektörüne olan güven kısmen kötümser bir beklentiye dönüşmüş durumdadır. Kredi faiz oranlarına ilişkin artış eğiliminin devam beklentisi ise yine banka ve finansal kuruluşlar için gayrimenkule duyulan güveni kısmen kötümser algıda bırakmıştır. Gayrimenkul danışmanları çerçevesinde baktığımızda ise gayrimenkule karşı duyulan güven endeksi kısmen iyimser kategorisinde kalsa bile, geçtiğimiz çeyrek döneme göre yaklaşık olarak 14 puan düştü. Bunu da yukarıda değindiğimiz gibi piyasalardaki belirsizliğe bağlayabiliriz.”

Türkiye İş Bankası desteğiyle hazırlanan REIDIN Türkiye Gayrimenkul Sektörü Fiyat Beklenti Endeksi’nde ise 2016 yılı 2. çeyrek döneminde, geçen çeyrek döneme göre yüzde 3,56 azalışla 132,9 oldu, üç aylık dönemde fiyat artış beklentisi azaldı.