Türkiye’de, hane halklarının ilk iki soruna sahip olma oranlarının çok yüksek olduğunun vurgulandığı raporda, her iki sorunda da inşaat kalitesi, inşaat malzemesi kalitesi ve uygulama kalitesinin yakından ilgili olduğu ifade edildi. Ayrıca, yapı standartlarındaki iyileşmeye rağmen her iki alanda yaşanan sorunların, su ve su yalıtımındaki yetersizliklerle, karanlık odaların yanlış mimari ve planlamalarla, çevre sorunları içinde yer alan gürültü kirliliğinin de ses yalıtımı ile ilgili olduğu vurgulandı. Hane halklarının konut ve çevre ile ilgili sorunlarını yansıtan rapora göre, mevcut konutlarda iyileştirme veya bu yenileme yapılmasının gerekmesinin, inşaat ve inşaat malzemesi sanayisi için önemli bir potansiyel yansıttığına dikkat çekildi.

İlk çeyrekte, yapı ruhsatlarında 17,2 gerileme yaşandı

Mayıs ayı sonuçlarına göre, yılın ilk çeyrek döneminde alınan yapı ruhsatlarında gerileme yaşandığı bilgisinin verildiği raporda, inşaatlarda yeni iş iştahında zayıflama görüldüğü tespitleri yer aldı. Rapora göre, alınan yapı ruhsatları 2017 yılının ilk üç ayında, bir önceki yıla göre, bina sayısı olarak yüzde 15, yüzölçümü olarak yüzde 17,2, değer olarak yüzde 3,6 ve daire sayısı olarak yüzde 11,6 oranında azaldı. Yapı ruhsatı verilen binaların 2017 yılı Ocak-Mart ayları toplamında; yapıların toplam yüzölçümü 45 milyon metrekare iken; bunun 25,4 milyon metrekaresi konut, 10 milyon metrekaresi konut dışı ve 9,6 milyon metrekaresi ise ortak kullanım alanı olarak gerçekleşti.

Yapı izinleri metrekare bazında yüzde 22 arttı

Yılın ilk çeyreğinde işlerin tamamlanma hızının arttığı ve önemli ölçüde yeni stokların kullanıma arz edildiği belirtildi. Yılın ilk çeyreğinde alınan yapı izinleri metrekare olarak yüzde 22 artarak 39,3 milyon metrekareye yükseldi.

Mevcut inşaat işleri Mayıs ayında 10 puan sıçradı

Mevcut inşaat işleri endeksinin son 3 aydır önemli bir sıçrama gösterdiğinin belirtildiği raporda, 2017 Mart ve Nisan aylarının ardından mevcut inşaat işlerinin Mayıs ayında da önemli bir sıçrama gösterdiğine dikkat çekildi. Buna göre, mevcut inşaat işleri seviyesi Mayıs ayında, Nisan ayına göre 10 puan arttı. Böylece Mayıs ayındaki mevcut işler seviyesi geçen yılın Mayıs ayındaki mevcut işler seviyesinin de 7,2 puan üzerine çıktı. Mevsimsellik ile birlikte hızlı bir toparlanma yaşanan inşaat sektöründe, verilen desteklerin de olumlu etkisi görüldü.

Konut satışları Nisan ayında yüzde 7,6 arttı

Mart ayında hızlanan konut satışları artışının Nisan ayında da devam ettiğinin vurgulandığı raporda, Nisan ayında konut satışlarının geçen yılın aynı ayına göre yüzde 7,6 artarak, 114 bin 446 adet olduğu belirtildi. Konut sektöründe uygulanan kampanyalar ve sağlanan desteklerin satışlara katkısının ve desteğinin Nisan ayında devam ettiği, özellikle konut kredi faiz oranlarının düşük kalmasının da satışları desteklediği belirtilerek, bu çerçevede konut satışlarındaki performansın bir süre daha sürmesinin beklendiği vurgulandı.

Birinci el konut satışları Nisan ayında yüzde 10,8 arttı

Rapora göre, Türkiye genelinde ilk defa satılan konut sayısı Nisan ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 10,8 artarak 51 bin 998 adet oldu. İkinci el konut satışları ise yüzde 5,1 oranında arttı. Yeni konut satışı anlamına gelen birinci el konut satışları Ocak-Nisan döneminde ise geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5,4 artarak 197 bin 814 adet oldu. İlk el satışlardaki artışın sürdüğü sektörde, ikinci el konut satışları ise yüzde 8,7 artarak 242 bin 412 adet olarak gerçekleşti.

Markalı konut satışlarında senet payı hızla artıyor

Yeni yılın ilk dört ayında markalı projelerden konut satın alan müşterilerin peşinat, senet ve banka kredisi kullanım oranlarının incelendiği raporda; Nisan ayında peşinat kullanım oranının yüzde 18’e gerilediği, banka kredisi kullanım oranının yüzde 35’e, senet kullanım oranının ise yüzde 47’ye yükseldiği bilgisi yer aldı. Peşinat payındaki gerilemenin, hane halklarının tasarruflarının azaldığını ve borçlanma ihtiyacının artığını gösterdiği, ayrıca düşük kredi faizlerinin de borçlanma eğilimini tetiklediği belirtildi. Ancak senetlerin payının yüzde 50’ye yaklaşmasının daha önemli bir gelişme olduğu vurgulandı. Senet payının artmasının, markalı üreticilerin satışlarını kendilerinin finanse ettiğini ve ödenmeme riskini üstlendiklerini gösterdiğine dikkat çekildi.

İnşaat malzemesi sanayi üretimi Mart ayında yüzde 1,2 arttı

2017 yılı Mart ayında inşaat malzemesi ortalama sanayi üretimi 2016 yılı Mart ayına göre yüzde 1,2 arttı. Böylece inşaat malzemesi sanayi üretimi yeni yıl içinde Ocak ve Şubat aylarındaki gerilemenin ardından ilk kez Mart ayında yükseldi. Mart ayındaki sınırlı üretim artışı ile birlikte yılın ilk çeyrek döneminde inşaat malzemeleri sanayi üretimi geçen yılın ilk çeyrek dönemine göre ortalama yüzde 3,1 geriledi. 2017 yılı Mart ayındaki üretim artışında mevsimsellik etkili oldu. Ayrıca inşaat sektörüne verilen destekler ile birlikte işlerde görülen toparlanma, inşaat malzemesi talebini ve üretimini de olumu etkiledi. Son iki yıldan farklı olarak ihracat tarafında da talep artışı yaşandı.

2017 Mart ayında inşaat malzemeleri ihracatı yüzde 7,2 arttı

İnşaat malzemeleri ihracatı 2017 yılı Mart ayında geçen yılın Mart ayına göre yüzde 7,2 arttı ve 1 milyar 474 milyon dolar oldu. Böylece yılın ilk üç ayında da ihracat artışı gerçekleşti. 2017 yılı Mart ayında ihracat 2015 yılı Nisan ayından bu yana gerçekleşen en yüksek ihracat oldu. Pazarlarda kademeli iyileşme ve metal tabanlı ihraç ürünlerinin fiyatlarındaki artışlar ihracat genişlemesini desteklemeye devam ediyor. Mevcut verilere göre ihracat artışının süreceği öngörülüyor.

2017 Mart ayında inşaat malzemeleri ithalatı yüzde 8,9 geriledi

İnşaat malzemeleri ithalatında yeni yıl ile birlikte gerileme sürüyor. 2017 Ocak ayında ithalat geçen yılın aynı ayına göre yüzde 22 Şubat ayında ise yüzde 23 düştü. Mart ayında ise ithalat geçen yılın Mart ayına göre yüzde 8,9 geriledi ve 765 milyon dolara indi. Mart ayında inşaat işlerinde göreceli toparlanmaya rağmen ithalat düşüşü sürdüğü, ithalatın düşüşünde artan döviz kurlarının etkili olmaya devam ettiği belirtildi.

İstanbul 17’nci sırada

Çin’de konut fiyatlarının son bir yılda hızla artması Türk şehirlerinin de endeks sıralamasında gerilemesine neden oldu. Bu yılın 3’üncü çeyreğinde konut fiyatlarının geçen yılın aynı dönemine göre, yüzde 16,6 artış gösterdiği İstanbul, 150 şehir arasında 17’nci sıraya düştü. İlk çeyrek raporunda yüzde 19.6’lık artışla üçüncü sırada yer alan İstanbul, ikinci çeyrekte yüzde 17.2’lik artışla dokuzuncu olmuştu.

Ankara ve İzmir de geriledi

Bu yılın ilk çeyreğinde yüzde 9.9 artışla 27’nci, ikinci çeyrekte yüzde 9.6’lık fiyat artışıyla 36’ncı sırada yer alan Ankara ise üçüncü çeyrekte yüzde 8.8’lik artışla 37’nci oldu. İzmir 2016’nın ilk çeyreğinde yüzde 16.7’lik artışla endekste dokuzuncu sırada iken ikinci çeyrekte yüzde 16.2’lik artışla 11’inci sıraya, üçüncü çeyrekte ise yüzde 15.6’lık artışla 22’nci sıraya geriledi.

Fiyatı düşen 33 şehirden 20’si Avrupa’da

KnIght Frank’ın raporuna göre, son bir yılda dünyadaki 150 kentin yüzde 77’sinde konut fiyatları yükselirken fiyat düşüşünün yaşandığı 33 şehirden 20’si Avrupa’da bulunuyor. Budapeşte, Oslo ve Bristol, Avrupa’da en çok değer artışının görüldüğü şehirler oldu. ABD’de konut fiyatları en çok yüzde 11.1’le Seattle‘da, en az yüzde 1.8’le New York’ta arttı.

Konut kredilerindeki büyüme sınırlı kaldı

Ekim ayı itibariyle son bir yıllık süreçte, konut kredisi kümülatif değişiminin yüzde 11 artış gösterdiği belirtilen raporda geçen yılın aynı döneminde yüzde 17 büyüyen konut kredilerinin bu yıl yüzde 11 büyümüş olduğuna dikkat çekildi. Kredi miktarının 2016’nın dördüncü çeyreğinde hareketleneceği de raporda yer alan öngörüler arasında yer aldı.

EVA Gayrimenkul Değerleme Genel Müdürü Cansel Turgut Yazıcı, 2016 Ekim sonu itibariyle Türkiye genelinde toplam konut satışlarının geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 2,4 artış gösterdiğini, ipotekli konut satışlarının ise yaklaşık yüzde 4 oranında azaldığını söyledi.

Satışlar İstanbul ve Ankara’da düştü

2015 Ekim sonu itibariyle 2014’ün aynı dönemine göre yüzde 12 artış gösteren konut satışlarının, 2016 Ekim sonu itibariyle 2014’ün aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 15 artış gösterdiğini ifade eden Yazıcı, İstanbul’da konut satışlarının 2016 yılı Ekim sonu itibariyle 2015 senesinin aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 4, Ankara’da ise yüzde 5 oranında azaldığını anlattı. Aynı tarihler arasında İzmir’de ise yüzde 2,4 artış görüldüğünü ifade eden Yazıcı, 2016 Aralık verileri itibariyle konut satışlarının biraz daha artması ya da aynı seviyelerde seyretmesinin beklendiğini dile getirdi.

Kredi faiz oranları yüzde 0,88 – 1,25 arasında

Konut kredisi maliyetlerinin kasım ayında 10 yıllık vadede, aylık yüzde 0,88 ile yüzde 1,25 arasında değiştiği belirtilen raporda 100 bin TL tutarında kredi için aylık ödemelerin 10 yıllık vadede 1.352 TL, 5 yıllık vadede ise 2.152 TL dolayında seyrettiği de kaydedildi. Ekim 2016’dakonut kredileri içinde takipteki konut kredi miktarının sadece yüzde 0,55 düzeyinde olduğu, söz konusu oranın 2015 Ekim ayında yüzde 0,48 olduğu belirtildi.

Fiyatlar 56 aydır artıyor

Rapora göre ayrıca, ortalama ikinci el konut fiyatları, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 6 yükselerek 232 bin 200 dolara çıktı. Böylece ABD’de ikinci el konut fiyatlarının yıllık bazdaki yükselişi 56 aydır sürekliliğini korumuş oldu.

‘Sektör için güçlü bir sonbahara işaret ediyor’

NAR Başekonomisti Lawrence Yun, ikinci el konut satışlarının eylül ve ekimde beklentinin üstünde yükselmesinin sektör için güçlü bir sonbahara işaret ettiği görüşünü öne sürdü. Öte yandan, eylül ayı ikinci el konut satışları 5 milyon 470 binden 5 milyon 490 bine revize edildi.

‘Mimari, özgün bir bina değil’

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da ilan ettiği gibi AKM’nin yerine İstanbul’a yakışan bir opera binasının yeniden projelendirilmesi ve yapılması gerektiğini ifade eden Bakan Avcı, konuyla ilgili proje çalışmasını başlattıklarını açıkladı. AKM’nin yerine alışveriş merkezi yapılacağına dair iddialar olduğunu hatırlatan Nabi Avcı, “Öyle bir şey söz konusu değil, orada yeni bir opera binası yapılacak” diye konuştu. AKM binasının bir sembol olarak görülmesinin anlaşılabilir olmadığının da dile getiren Avcı, bunanın mimari, özgün yapı olmadığını, zaman zaman AKM önünde yapılan ve ‘burayı yıktırmayız’ tartışmalarından kaynaklanan gösterilerin binayı tarihi sembol haline getirmeye yetmeyeceğini de sözlerine ekledi.

2014 yılıyla kıyaslandığında pazar, 2015’te durgun geçti

Propin İstanbul Ofis Pazarı’nın işlem hacmini değerlendirdiği İstanbul Ofis Pazarı Genel Bakış 2015 Dördüncü Çeyrek Raporu’nda hareketli bir 2014 yılından sonra 2015’te pazarın durgun geçtiğinin altını çiziyor. Raporda 2015 yılında İstanbul’da toplam 265 bin metrekare ofis alanında kiralama ve satın alma işlemi görüldüğü belirtilirken 2014 yılıyla kıyaslandığında gerçekleşen işlem hacminin yüzde 29 oranında azaldığı öne çıkıyor. 2015’te yıl boyunca gerçekleşen kurumsal kiralama ve satın almalarda, büyüklüğü bin ile 5 bin metrekare arasında değişen işlemlerin, toplam işlem hacminin yüzde 37’sini oluşturduğu söylenen raporda 2008 ile 2015 yılları arasındaki dönem içerisinde yaklaşık 1,6 milyon metrekare büyüklüğünde işlem gerçekleştiği de ortaya çıkıyor.

Raporda, en çok satış gerçekleştirilen şehirler şöyle:

539 konut satışı ile Antalya, 149 konut ile Bursa, 138 konut ile Yalova, 87 konut ile Sakarya ve 80 konut satışı ile Ankara.

İpotekli satışlar düştü

Ülkede yaşanan seçim süreci, siyasi belirsizlikler ve döviz kurlarında yaşanan dengesiz durumlara da değinen Erol, bir yıl öncesine göre ipotekli satışlarda bir azalma yaşandığını ifade etti. Bu durumun, yatırımcıların gayrimenkule yaklaşımlarını da etkilediğini, fazilerde iyimser bir düşüş yaşanmadığı sürece alıcıların banka kredilerine sıcak bakmayacağını belirten Erol, faizlerde bir düşüş gerçekleşmediği müddetçe ipotekli satışlar da bir artışın söz konusu olmayacağına inandığını söyledi.

Kampanyalar sektörü hareketlendiriyor

Gayrimenkul firmalarının düzenledikleri yıl sonu kampanyalarının sektöre ayrı bir dinamizm kattığını söyleyen Erol, geçen yıl kasım ayına oranla % 2.1 satış artışının yaşandığını ve toplam satışın 106 bin 8 olduğunu hatırlatarak, bu artışın halen devam ettiğini de ayrıca belirtti.