Dünyada geçen yıl itibarıyla 10 mega projenin 5’inin Türkiye’de olduğuna dikkati çeken Zeybekci, ülkenin projeler konusunda lider olmaya devam edeceğini anlattı.

Zeybekci, iki ülkenin karşılıklı menfaatlerinin en üst seviyede buluşacağına inandıklarını belirterek, “Türkiye ile Kore arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması (STA), Kore için çok üst düzeyde bir ticaret fazlası vermektedir. Biz 1 satarken Kore’den 12 alıyoruz. Bunun içinde Türkiye’deki Kore yatırımlarının da payı vardır. Kore yatırımları için bizim ülkeden ithal ettiğimiz ara malı, ham madde ya da diğer teknoloji transferleri de vardır. Önümüzdeki dönemde Türkiye’nin avantajlı üstünlüğünün olduğu ürün alanlarında da Türkiye’nin desteklenmesi gerektiğine inanıyoruz.” diye konuştu.

“Üçüncü ülkelerde iş birliği konusunda bir mekanizma kurulsun”

İlerleyen yıllarda Afrika ve Ortadoğu’nun yeniden inşa edileceğine değinen Zeybekci, bu bölgelerde fırsatların olduğunu, Türk ve Kore müteahhitlik sektörlerinin ortak finansman ve Kore teknolojisi imkanlarıyla bu bölgelerde kolaylıkla lider olabileceğini kaydetti.

Bakan Zeybekci, “Özel sektörümüz üçüncü ülkelerde iş birliği konusunda bir mekanizma kursun, biz de bunu destekleyelim. Türk ve Kore eximbankları bir araya gelsin, ortak bir form oluştursun, iki ülkenin şirketlerinin birlikte yapacakları projelere finansman, faiz, kredi desteği sağlasın.” ifadelerini kullandı.

“STA’nın kapsamı değiştirilmeli”

Zeybekci, Proje Bazlı Teşvik Sistemi’ne değinerek, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Dünyanın en iddialı teşvik sistemini hayata geçirdik. Bu Koreli yatırımcılar için çok önemli bir fırsattır. Her yatırım, her yatırımcı için bunu birlikte tasarlıyoruz. Bakanlar Kurulu kararıyla bir kanun gibi her yatırım için özel bir belge düzenliyoruz. Bundan yararlananlar var. Fransız, Alman firmaları da bunların içindeydi ama Koreli firma yoktu. Önümüzdeki pakette, belki yaklaşık 2-3 ay sonra, ikinci turda mutlaka Koreli yatırımcıları da burada görmek istiyoruz.”

Dünyada ticaretin kurallarının değiştiğine de dikkati çeken Zeybekci, bundan sonraki 5 yılda dünyadaki ticaretin yüzde 40’ının e-ihracat ile gerçekleşeceğini, dünyanın birçok yerinde ürünlerin tüketiciye 24 saatte teslim etme garantisi olacağını, lojistik, bankacılık ve ödeme kurallarının da değişeceğini söyledi.

Zeybekci, Türkiye’nin merkezi konumunun Koreli firmalar için çok büyük bir fırsat olacağını kaydederek, “Kore, ekonomik anlamda stratejik ortağımızdır. Kore, ekonomik anlamda da kan kardeşimizdir. Bu birlikteliği ve kardeşliğimizi, gelecek nesillere de taşımak için de tam zamanı.” yorumunu yaptı.

İki ülke arasındaki Serbest Ticaret Anlaşmasına hizmet ticareti ve yatırımların da ilave edildiğini anlatan Zeybekci, bunun en kısa sürede hayata geçeceğini bildirdi. Zeybekci, “En kısa zamanda da Serbest Ticaret Anlaşmamızın kapsamını değiştirerek, anlaşmada Türkiye’nin istediklerinin olmadığı o alanlara, özellikle avantajlı iş birliklerinin olduğu ürün alanlarına doğru da güçlü bir şekilde gitmemiz lazım.” dedi.

“Altyapı projelerinde daha aktif iş birliği gerekmektedir”

Forumda konuşan Güney Kore Ticaret, Sanayi ve Enerji Bakanı Paik Un-Gyu da, son yıllarda dünyanın ticaretteki korumacılık eğiliminden dolayı zorluk çektiğine değinerek, “Buna rağmen iki ülke STA sayesinde buna karşı koyuyor. Anlaşmadan sonra, 5 yıl içinde Türkiye’ye ihracatımız yüzde 35 arttı, Türkiye’nin Kore’ye ihracatı da yüzde 16 artış gösterdi.” ifadelerini kullandı.

Güney Kore ve Türkiye ekonomik ilişkilerinde aktif bir şekilde ilerlenmesi gerektiğini anlatan Paik, yüksek teknoloji alanında da iş birliğine ihtiyaç olduğunu kaydetti.

Türkiye’nin, 2023 vizyonu kapsamında ulaştırma ve altyapı projelerini sürdürdüğünü anımsatan Paik, “Altyapı projelerinde daha aktif iş birliği gerekmektedir. Bu alanda biz de sizinle birlikte olmak istiyoruz. Kore hükümetinin iki ülke iş adamlarının iş birliğine yardımcı olacağına inanabilirsiniz.” yorumunu yaptı.

AA

Özaydın, yaptığı yazılı açıklamada, Ekonomi Bakanlığınca enerji şirketlerine verilecek teşviklere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

“KDV istisnası uygulanacak”

Teşvik kapsamındaki yatırımlarda makine ve teçhizatlar ile inşaat harcamaları için KDV istisnası uygulanacağını belirten Özaydın, şunları kaydetti:

“Süper teşvik paketi güneş enerjisi endüstrisi için son derece iyi bir girişim. Türkiye’de şu an üretilen panellerin yüzde 45’i yerli ancak teşviklerle kurulacak hücre fabrikasıyla artık Türkiye olarak yüzde 70 ile yüzde 95 oranında yerli panel üretimini gerçekleştirmenin gururunu yaşayacağız. Bu endüstrinin önemli bir parçası olacağımız için gururlu ve umutluyuz. Finansman konusunda ise 10 yıl boyunca tüketimin yarısı kadar enerji desteği, yatırım kredisine faiz desteği, yatırım tutarının yüzde 49’una kadar sermaye desteği imkanları da kapsama dahil olacak. Yatırımın yapıldığı kamu arazisinin 49 yıl süreyle tahsisi yapılırken, istihdam garantisi şartıyla gerekirse bedelsiz devri yoluna da gidilebilecek. Kurulacak fabrika ve tesisler için altyapı desteği, kamu alım garantisi gibi desteklerden yararlanmak da mümkün olacak.”

Proje Bazlı Teşvik Sistemi kapsamında toplam yatırım bedeli 135 milyar lira tutarındaki 23 projeyle yaklaşık 35 bin kişiye doğrudan, 134 binden fazla kişiye dolaylı istihdam sağlanması öngörülüyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın törende yaptığı konuşma şöyle:

Geçtiğimiz yıl hazırlıkları tamamlanan 23 projeye ve bunların sahibi 19 firmamıza vereceğimiz teşvik belgelerinin hayırlı olmasını diliyorum. Ülkemizin gelişmesine büyümesine hedeflerine doğru ilerlemesine sağladıkları katkı için şükranlarımı sunuyorum.

Bu konuyu 23 proje ve 19 firma teşvik belgesi gibi bahsedince sıradanmış gibi görünüyor. 23 projenin 135 milyar lira yatırım bedeli olduğunu görüyoruz. Bu yatırımlar sayesinde 134 bin dolaylı istihdam ortaya çıkacak. Bu yatırımlar ihracatımıza 6 milyar 318 milyon dolarlık katkı sağlarken, ithalatımızın da 12 milyar 312 milyon dolar azalmasını sağlayacak.

47 milyara ulaşan cari açığımızda 19 milyar dolarlık bir iyileşme sağlamış olacağız. 2023 hedefleri konumunda çok önemli bir adım olarak gördüğümüz teşvik sisteminin hayata geçmesinde emeği olan dostlarımın hepsini yürekten tebrik ediyorum.

2003-2017 arasında ortalama büyüme oranımız 5.8 düzeyinde gerçekleşti. Geçtiğimiz yıl 7.4’lük büyüme ile ortalamanın üzerine çıktık. Birileri şunu söylüyor “Fazla büyüme hayırlı değildir” neden? Kıskançlık. Büyüme olmadıktan sonra ne işe yarar?

Daha önce hiç düşünülmemiş, uygulanmamış ve sağlanmamış teşviklere ihtiyaç var. Gelecektre cari açık, yüksek faiz borç prangasından kurtulmak için bu tedbirleri almak gerektiğini biliyoruz.

Yüksek faizden yatırımcıyı kurtaracaksın ki yatırım yapılsın. istihdam gelecek, istihdam olunca üretim sonra da ihracat olacak. Bu sistem de bu ihtiyacın neticesi olarak ortaya çıkmıştır. Eylül 2016’da kabul edildi ve 1 ay sonra da kabul edildi. Geçtiğimiz yılın 2’nci yarısında kamu ve özel sektörün katılımıyla ortak bir yatırım vizyonu oluşturuldu.

Hangi desteklerin sağlanacağı somut olarak ortaya konulmuş oldu. Teşvik belgeleri ile ana başlıkları şu şekilde ifade edebiliriz

Teşvik kapsamındaki yatırımlara gümrük vergisi muafiyeti getiriliyor. Bu yatırımlardaki makine ve teçhizatları ile inşaat harcamaları için KDV istisnası sağlanıyor.

Teşvik belgesi sahiplerine yatırım tutarının iki katına kadar kurumlar vergisi indirimi veya 10 yıla kadar kurumlar vergisi istisnası sunuluyor.

10 yıla kadar sigorta primi işveren hissesi desteği, 5 yıl brüt aylık asgari ücretin 20 katına kadar nitelikli personel desteği, 10 yıla kadar gelir vergisi spotajı desteği veriliyor.

Finansman konusunda ise 10 yıl boyunca tüketimin yarısı kadar enerji desteği, yatırım tutarının yüzde 49’una kadar devlet sermayesi tutarı sağlanabiliyor.

Bu pakette birçok yenilik var

Başbakan Binali Yıldırım, törende yaptığı konuşmada şunları söyledi:

Bu pakette birçok yenilikler var, bu paket 135 milyar TL yatırım hacminde ve 34 bin doğrudan, 135 bin dolaylı istihdam sağlayacak. İhracatımıza 6 milyarın üzerinde ilave bir katkı olacak. İhracata sağlanan katkının dışında en büyük meselemiz olan cari açığımızı da 19 milyar dolar azaltacak bir proje paketinden bahsediyoruz. Böylece 25 milyar dolar lehimize gelişmiş olacak. Gümrük vergisinde istisna getiriyoruz. Makine teçhizata KDV istisnası, bina inşaat harcamaları için KDV ilavesi, kurumlar vergisi indirimi ya da 10 yıla kadar kurumlar vergisi istisnası, 10 yıla kadar sigorta primi işveren desteği sağlıyoruz. Keza, enerji desteği, sermaye katkı ve telsiz yatırım yeri tahsisi, istihdamın korunması gibi hayati öneme sahip destekleri de paket ile birlikte sağlıyoruz.

İnşallah bu yıl ihracatta orta vadeli hedefimiz üzerinde, 169 milyar doların üzerinde bir ihracat değerine ulaşacağız.

Ülkemiz ve ekonomimiz üzerinde yapılan algı operasyonlarına rağmen, Türkiye büyümeye ve gelişmeye devam ediyor.

Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, törendeki konuşmasında şunları söyledi:

Türkiye baştan sonra yollar, köprüler, trenler, enerji santralleri ve üniversiteler ile donatıldı. Bir yanda altyapı seferberliğini gerçekleştirirken bir yandan milli geliri ve ihracatını çıkararak büyük başarılar sağladı.

Bugün, ekonomi denildiğinde birçok yerde borsa, kur, inen çıkan hisseler ve Amerikan Merkez Bankası’nın kararları tartışılıyor.

Neden proje bazlı teşvik sistemi dedik? Türkiye’de yüksek ve orta yüksek teknolojiler yeterince yapılamamış ve sonuç olarak cari açık vermişiz. Bu kısır döngüyü kırmak için bugün buradayız. Bugün dünya her alanda bir teknoloji devrimi yaşıyor.

Sayın Cumhurbaşkanım,

Uygulamadaki teşvik sistemimizde yıllık ortalama teşvik ettiğimiz yatırım tutarı 97 milyar iken, proje bazlı teşvik sisteminde sadece 6 ayda 165 milyar TL dev yatırımı destekliyoruz.

İlk programımızda 95 milyar TL idi, ikinci programda 115 milyar TL idi üçüncü programda 135 milyar TL’ye çıktı. Yıl sonuna doğru başka bir rekora da ulaşmış olacağız desteklerinizle.

Hedefimiz, dünyanın en büyük 10 ekonomisinden biri olmaktır.

Çok çarpıcı 3 rakam vermek istiyorum. Mevcut teşvik sistemi ile yılda ortalama 2 milyar TL’lik yüksek teknoloji yatırımına teşvik verdik veriyoruz. Bugün ise proje bazlı teşvik sistemine ilave olarak 10 milyar TL’lik yüksek teknoloji yatırımını teşvik ediyoruz.

Teşvik belgesi almaya hak kazanan firmalar şöyle:

Alvimedica,
Assan,
Atayurt,
BMC (4 adet proje),
CFS,
Dow Aksa,
Ekore,
Ersan,
SASA (2 adet proje),
İpek Mobilya,
Most Makine,
Siirt Bakır,
Metcap Enerji,
TUSAŞ,
Oyak Renault,
Yıldız Metalurji,
Vestel,
Sütaş,
Tosyalı.

En büyük yatırıma Vestel imza atacak

Yatırım teşviklerinden yararlandırılacak en büyük yatırıma, elektrikli araç enerji depolama sistemlerine yönelik 28 milyar 396 milyon liralık projeyle Vestel imza atacak.

Stratejik nitelikleri ve teknolojik özellikleri dolayısıyla desteklenecek yenilenebilir enerji teknolojileri, metalürji yatırımları, ham petrol işleme rafinerisi, petrokimya ürünleri, karbon elyaf ve kompozit malzeme, tıbbi cihazlar ve sağlık teknolojileri, raylı sistem araçları, savunma sanayisi teknolojileri, motorlu taşıtlar-elektronik, tarım teknolojileri yatırımları projeleriyle yaklaşık 35 bin kişiye doğrudan, 134 bin kişiye dolaylı istihdam yaratılması bekleniyor.

Vergi, enerji, gümrük konularında 10 yıllık katkı ve destek

Söz konusu yatırım projelerine konu ürünlerle cari açık üzerinde yıllık 19 milyar dolarlık olumlu etki yaratılması öngörülüyor.

Proje Bazlı Teşvik Sistemi’yle yatırımcılar; Gümrük Vergisi muafiyeti, KDV istisnası, bina inşaat harcamaları için KDV iadesi, yatırım tutarının 2 katına kadar Kurumlar Vergisi indirimi veya 10 yıla kadar Kurumlar Vergisi istisnası, 10 yıla kadar sigorta primi işveren hissesi desteği, 10 yıl süreyle Gelir Vergisi stopajı desteği, nitelikli personel desteği, yatırımın finansmanında kullanılan yatırım kredisi için 10 yıla kadar faiz veya kar payı desteği, sermaye katkısı, 10 yıla kadar enerji desteği, yatırım yeri tahsisi ve belirli şartlarda söz konusu taşınmazın bedelsiz yatırımcıya devredilmesi, altyapı desteği, kamu alım garantisi gibi desteklerden yararlanacak.

Sistem kapsamında geçen yıl desteklenen Mardin’in Mazıdağı ilçesindeki Metal Geri Kazanım ve Entegre Gübre Tesisi de dahil edildiğinde teşviklerden yararlanacak toplam proje sayısı 24, yatırım tutarı ise 137,4 milyar lira oldu.
Proje Bazlı Teşvik Sistemi’yle desteklenecek projeler, yatırım yerleri, yatırım tutarları ve istihdama katkıları şöyle:

Desteklenecek yatırım konuları

Teşvik belgesi almaya hak kazanan firmaların aşağıda belirtilen üretim konuları stratejik nitelikleri ve teknolojik özellikleri nedeniyle proje bazlı olarak desteklenecek yatırımlar arasında yer alıyor.
– Yenilenebilir Enerji Teknolojileri (Ingot ve hücre üretimi ile entegre güneş paneli üretimi)
– Metalürji Yatırımları (Alüminyum yassı mamul, entegre madencilik, külçe çinko, külçe kurşun, izabe ve katot bakır üretimi vb.)
– Ham Petrol İşleme Rafinerisi
– Petrokimya Ürünleri (Polietilen, Polipropilen, Polimer-Çips, PTA-MEG vb.)
– Karbon Elyaf ve Kompozit Malzeme
– Tıbbi Cihazlar ve Sağlık Teknolojileri (Kateter, stent, kalp kapakçığı üretimi)
– Raylı Sistem Araçları (Hızlı tren, metro vb.)
– Savunma Sanayi Teknolojileri (Muhtelif zırhlı araçlar, muharebe uçağı)
– Motorlu Taşıtlar-Elektronik (Hibrit motor, dizel motor ve batarya üretimi)
– Tarım Teknolojileri Yatırımları (Entegre teknik hayvancılık)