Avrupa Birliği verilerine göre, 2024 yılında Türkiye’den Schengen ülkelerine yapılan vize başvuruları 1 milyon adedi aşarken, yaklaşık 160 bin başvuru reddedildi. 2025 yılına ilişkin resmi rakamlar henüz açıklanmamış olsa da randevu talepleri ve başvuru yoğunluğu, artış eğiliminin sürdüğüne işaret ediyor. Bu tablo, Avrupa’ya erişimde daha öngörülebilir ve sürdürülebilir modellerin önemini artırıyor.

Vesta Global Kurucu Ortağı Teuta Narazan, yeşil pasaport uygulamalarında kısa vadede radikal bir değişiklik beklemediklerini, ancak sürecin kademeli olarak sıkılaşabileceğini belirtiyor. Narazan, “Bazı ülkelerde kuralların daha dar yorumlanması, muafiyet kapsamının sınırlanması veya giriş süreçlerinin uzaması ihtimal dahilinde. Resmi bir karar yok ancak belirsizlik ortamı yatırımcıları alternatif çözümlere yöneltiyor” değerlendirmesinde bulundu.

ETIAS yeni dönemin habercisi

Narazan’a göre ETIAS bir vize uygulaması değil, ancak Avrupa’ya girişin artık daha planlı ve dijital onay süreçlerine bağlı olacağını gösteriyor. Bu nedenle Avrupa’da eğitim, iş veya yaşam planı bulunan kişilerin, yalnızca vizeye dayalı hareket etmek yerine uzun vadeli oturum modellerini de değerlendirmesi gerekiyor.

Yatırım yoluyla oturum programları öne çıkıyor

Schengen vizesine paralel olarak, Avrupa’da Golden Visa olarak bilinen yatırım yoluyla oturum programlarına ilgi artıyor. 2024 yılında 160 bin vize reddi yaşanması, bu programların neden daha fazla konuşulduğunu ortaya koyuyor. Fon yatırımı ve gayrimenkul yatırımı yoluyla oturum hakkı sağlayan modeller, aile bireylerini kapsaması ve uzun vadeli yaşam planlarına imkân tanıması nedeniyle yatırımcı açısından avantaj sağlıyor.

Ülkeye göre değişen bütçeler

Yunanistan’da Golden Visa için gerekli yatırım tutarı bölgeye bağlı olarak 250 bin euro ile 800 bin euro arasında değişirken, Portekiz’de fon yatırımı yoluyla oturum için alt limit 500 bin euro seviyesinde bulunuyor. Avrupa dışındaki serbest dolaşım sağlayan Karayip pasaport programları ise yaklaşık 200 bin dolar seviyesinden başlayan tutarlarla daha düşük bütçeli alternatifler sunuyor.

Avrupa’ya giriş süreçlerinde 2026 itibarıyla başlayacak yeni dönem, yatırımcıların oturum ve vatandaşlık programlarını daha stratejik biçimde ele almasını gerektiriyor. Uzmanlara göre, artan belirsizlik ortamı, yatırım yoluyla oturum modellerini önümüzdeki yıllarda daha da ön plana çıkaracak.

Türkiye 3. sırada

Türkiye, Portekiz’den Golden Visa alanlar listesinde 530 adetle üçüncü sırada yer alıyor. Portekiz hükümeti yabancı vatandaşlara oturma hakkı veren ‘Golden Visa’ programını rafa kaldıracağını açıklarken, Vesta Global Kurucu Ortağı Teuta Narazan, uygulamanın kalkmayacağını öngördüklerini ancak isteyenlerin bir an önce başvuruda bulunmasının yararlı olacağını belirtti.

Portekiz kayıtlarına göre, Ekim 2012’den itibaren emlak alımı ve yatırım yapan yabancı vatandaşlara oturma izni verilmesini öngören Golden Visa uygulaması sayesinde son 10 yılda 6 milyar 600 milyon euro gelir elde edildi. Bunun yaklaşık %90’ı emlak sektöründen geldi. Golden Visa’yı en çok 5 bin 194 kişiyle Çin’den gelenler alırken bunu 1137 ile Brezilya, 530 ile Türkiye, 483 ile ABD ve 474 ile Güney Afrika vatandaşları izledi. Portekiz Başbakanı Antonio Costa ülkesinin yabancılara oturma hakkı veren ‘Golden Visa’ programını rafa kaldıracağını açıklarken, Vesta Global Kurucu Ortağı Teuta Narazan, uygulamanın kalkmayacağını öngördüklerini ancak isteyenlerin bir an önce başvuruda bulunmasının yararlı olacağını söyledi.

10 ülkede geçerli

İçerisinde Portekiz’in de bulunduğu 10 ülke için yurt dışı yatırımlar, oturma izni ve vatandaşlık programları ile müşterilerine uygun gayrimenkul yatırımının bulunmasından, süreçlerin takibine ve oturma izninin alınmasına kadar tüm evrelerde danışmanlık hizmeti veren tek şirket olan Vesta Global Kurucu Ortağı Narazan, “Yasa değişikliğinin olup olmayacağı henüz belli değil. Portekiz için çok büyük bir gelir kaynağı olan Golden Visa yatırımcıları ile yurtdışından ciddi bir para girişi var. Tamamen iptal etmeleri çok mümkün durmuyor. Vesta Global olarak Golden Visa uygulamasının kalkmayacağını öngörüyoruz. Kalksa bile verilmiş haklar geri alınamaz dolayısı ile kalkana kadar başvuru yapan herkesin hakkı baki kalacak. O yüzden başvurular için hızlı hareket edilmesinde yarar var.” şeklinde görüşlerini aktardı.

Yaklaşık 30 bin kişi

Yabancılar Ofisi’nin verilerine göre, Avrupa Birliği (AB) dışından gelenlere verilen Golden Visa’ya 11 bin 180 yabancı ülke vatandaşı ve onların 18 bin 368 aile üyesi toplamda 29 bin 548 kişi aldı. Portekiz’e yatırım yapan Türklerin yatırım tercihlerinin genellikle ana para korumalı fonlar veya otel konseptine benzeyen servisli daireler olduğunu belirten Narazan; bazı yatırımcıların ise en düşük barem olan 280 bin euro’dan yatırım yaparak düşük maliyete aynı hakkı almayı tercih ettiklerini belirtti.
Golden Visa almak isteyenlere önerilerde de bulunan Narazan, “Portekiz’de 2021 sonundaki kanun değişikliğinden önce yaşanan yığılmalar sebebi ile süreçler çok uzuyor. İlgilenenlerin hemen başvurup en azından kanuni süreçleri başlatmaları ve yatırımlarını seçmeleri gerekir, tüm bu işlemler online olarak da yapılabiliyor.” dedi.