TOBB Kabul Salonu’nda düzenlenen programa, Pakistan Başbakanı İmran Han, Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan, Pakistan Dışişleri Bakanı Şah Mahmud Kureyşi, Planlama Bakanı Mahdum Husro Bahtiyar ve Pakistan Başbakan Özel Danışmanı Zülfikar Abbas Buhari ile TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu katıldı.

Pekcan, burada yaptığı konuşmada, Türkiye ile Pakistan arasındaki ticaret hacminin dost ve kardeş iki ülke için yetersiz kaldığını belirterek, ekonomik ve ticari ilişkilerin daha ileri boyutlara taşınması için gayret gösterdiklerini söyledi.

Türkiye’den Pakistan’a yönelik ciddi yatırımlar bulunduğunu ifade eden Pekcan, “Firmalarımız Pakistan’da 6 bin 506 kişiye istihdam sağlamaktadır. Firmalarımızın Pakistan’daki yatırımlarının önümüzdeki dönemde daha da artacağına ve bu yatırımlarla ikili ekonomik ilişkilerimizin daha da derinleşeceğine inancım tamdır. Bu noktada, firmalarımızın Pakistan’a olan bu yüksek ilgisi, yakın zamanda da devam edecek, ülkelerimiz arasındaki dost ve kardeş ilişkileri ekonomik ortaklık düzeyine yükseltecektir.” dedi.

Pekcan, yurt dışında Türk müteahhitlerin, bitmiş ve hali hazırda devam eden projelerle birlikte şimdiye kadar 123 ülkede 378,9 milyar dolar değerinde 9 bin 600 proje üstlendiklerine değinerek, şunları kaydetti:

“Müteahhitlerimiz, Pakistan’da da ciddi projelere imza atıyorlar. Ülkenizde çoğunlukla enerji, altyapı, inşaat ve danışmanlık sektörlerinde olmak üzere 62 projemiz bulunuyor. Söz konusu büyük çaplı projelerde karayolu projeleri başı çekmektedir. Liman ve sulama projelerinde de önemli görevler üstlenilmektedir.”

Türkiye’nin Asya Altyapı Yatırım Bankasının (AIIB) kurucu üyelerden biri olduğunu anımsatan Pekcan, Türk firmalarının AIIB finansman kanallarını kullanarak Pakistan’da gerçekleştirilecek projelerde de başarılı işler gerçekleştireceklerine inandığını ifade etti.

Pekcan, şöyle devam etti:

“Türk firmaları, Pakistan’da önümüzdeki dönemde yapılacak her türlü üstyapı ve altyapı projelerini üstlenmeye hazırdırlar. Firmalarımız gerek tek başına gerekse Pakistanlı ortakları ile birlikte ortak girişim olarak projeleri başarıyla gerçekleştireceklerdir. Bu sayede dost ve kardeş ülke Pakistan’ın ekonomik gelişimine ve halkının refah seviyesinin yükseltilmesine de katkı sağlamış olacaklardır.”

Pekcan, konuk Başbakan’a yoğun programına rağmen bu çalışma yemeğine katılmasından dolayı teşekkür etti.

Hisarcıklıoğlu da Pakistan Başbakanı’na Fetullahçı Terör Örgütü’ne (FETÖ) karşı, Türkiye’nin gösterdiği mücadeleye verdiği destek için teşekkür etti.

TOBB olarak her zaman Pakistan’ın yanında olduklarını belirten Hisarcıklıoğlu, iki ülke arasındaki yakın ilişkilere rağmen ticaret hacminin mutlu etmediğini ifade ederek, “Türkiye’nin Pakistan’daki toplam doğrudan yatırımları 1 milyar dolar. Pakistan’ın Türkiye’deki doğrudan yatırımları ise 600 milyon dolar civarında. Müteahhitlik firmalarımız tüm dünyada olduğu gibi, Pakistan’da da önemli projeler gerçekleştirdi. 59 projeyi başarıyla tamamladı. İş birliğimiz kapsamında Türkiye-Pakistan Ticaret Odası Forumu’nu kurduk.” diye konuştu.

Hisarcıklıoğlu, iki ülke arasındaki vize uygulamasına dikkati çekerek, “Kardeşler birbirlerinin evine izin alarak mı gitmeli? Vize uygulaması, ticaretin önünde ciddi bir engel olarak karşımızda duruyor. Hiç olmazsa iş dünyasını bu vize sorunundan kurtarmamız lazım. Bize destek olun. Burada bulunan Türk iş dünyasına fırsat verin. Daha fazla yatırım yapalım. Daha fazla karşılıklı ticaret yapalım.” dedi.

Türkiye’nin ihracattaki başarılarına değinen Hisarcıklıoğlu, sözlerini şöyle tamamladı:

“Turizmde, yurt dışı müteahhitlikte dünya çapında başarı hikayelerine imza atıyoruz. Dünyanın En Büyük 250 Uluslararası Müteahhidi listesinde, 46 Türk müteahhitlik firması bulunuyor. Bu sayıyla listede ABD’nin de önünde 2. sıradayız. Biz, tecrübemizi kardeşlerimizle paylaşmaya hazırız. Özellikle de Pakistan-Çin ekonomi koridoru kapsamındaki altyapı yatırımlarından Türk müteahhitleri olarak daha fazla pay almak isteriz.”

“Pakistan ve Türkiye’nin ticaret hacmini artırmasının vakti gelmiştir”

Pakistan Başbakanı İmran Han, Pakistan Dışişleri Bakanı Şah Mahmud Kureyşi ve Planlama Bakanı Mahdum Husro Bahtiyar gibi çok sayıda bakanla programa katıldığını belirterek, “Ben ekibimi yanımda getirdim çünkü artık Pakistan ve Türkiye’nin ticaret hacmini artırmasının vakti gelmiştir.” diye konuştu.

İki ülke arasındaki birtakım sebeplerden ötürü ticaret hacminin beklenen seviyeye gelemediğini vurgulayan Han, bu sebeplerden birinin Türkiye ve Pakistan arasındaki mesafe olduğunu belirtti.

Deniz yolu açısından söz konusu mesafenin uzunluğuna işaret eden Han, “Bence bu sorun önümüzdeki yıllarda çözülecek çünkü Pakistan’da çok önemli bir gelişme yaşanıyor. Bu da Çin Kuşak Yol girişimi.” ifadesini kullandı. Han, böylelikle ülkesinin daha önce herhangi bir bağlantısının bulunmadığı yerlerde bağlantılar oluşturmayı amaçladığını kaydetti.

Ülkesinin bakir bir alan olduğunun altını çizen Han, “Pakistan’ın birçok alanda büyük potansiyeli var ve bu potansiyel henüz tam olarak kullanılmış değil.” dedi.

Pakistan’da çok önemli maden rezervlerinin olduğunu fakat şu ana kadar çok az arama çalışması yapıldığını belirten Han, petrol, doğal gaz, kobalt ve bakırın bulunduğu bölgelerde oldukça az arama çalışması gerçekleştirildiğini söyledi.

Han, Pakistan’ın stratejik önemine işaret ederek, şunları söyledi:

“Pakistan, yönetişim sistemini düzelterek, işletmelere kolaylıklar sağlayarak, iş yapmayı kolaylaştırarak, iş yapma maliyetini düşürerek önemli bir adım atıyor. Dolayısıyla Türkiye’den şirketler için yatırım yapmak çok daha kolay olacak. Şunu temin etmek isterim; bizim hükümetimizin ana amacı yatırımcılar için iş yapma ortamını kolaylaştırmak, bürokrasiyi azaltmak, her şeyi kolaylaştırmak. İnsanların daha fazla para kazanmasını ve kar etmesini sağlamak ve böylece ülkede refahı sağlamak.”

“Pakistan, önümüzdeki 5 yıl içinde 5 milyon konut inşa edecek”

Ülkesinin dünyadaki en genç nüfuslardan birine sahip olduğunu vurgulayan Han, 120 milyon Pakistanlının 35 yaşın altında bulunduğunu belirtti.

Başbakan Han, “Pakistan, önümüzdeki 5 yıl içinde 5 milyon konut inşa edecek. Bu çok büyük bir proje. Dolayısıyla inşaat firmalarınıza da kapımız açık. Bu, Pakistan açısından oldukça büyük bir girişim.” ifadelerini kullandı.

Çin ile Kuşak Yol girişimi bağlamında özel ekonomik bölgeler oluşturduklarını söyleyen Han, Pakistan’ın dünyada turizm alanında en fazla çeşitlilik gösteren ülkeler arasında yer aldığını belirtti. Han, ülkesinin din turizmi açısından da merkez olduğunun altını çizdi.

“Pakistan halkı, Kurtuluş Savaşı’na destek olabilmek için para topladı”

Konuşmasında, Türkiye ve Pakistan arasındaki tarihi bağların önemine dikkati çeken Han, “Türkiye, bağımsızlık savaşı verirken, o zaman Hindistan olan, şimdi Pakistan olan bölgede insanlar, Mustafa Kemal Atatürk liderliğinde Türkiye’nin Kurtuluş Savaşı’na destek olabilmek için para topluyorlardı.” dedi.

AA

Pakistan Pencap Hükümeti Konut, Kentsel Gelişim ve Toplum Sağlığı Mühendisliği Bakanı Tanveer Aslam Malik, planladıkları 4.5 milyon konut inşası için TOKİ'nin tecrübelerini paylaşmalarını ve teknik destek sağlamalarını istedi. Bakan Malik, TOKİ'nin performansından etkilendiklerini dile getirerek kendi konut açıklarını giderilmesi için yardım istediklerini açıkladı. 

Başbakanlık Toplu Konut İdaresi (TOKİ) Başkanı Ergün Turan'ın, 31 Aralık 2015-3 Ocak 2016 tarihlerinde Lahor'a gerçekleştirdiği resmi ziyaretin ardından Pakistan Pencap Hükümeti Konut, Kentsel Gelişim ve Toplum Sağlığı Mühendisliği Bakanı TanveerAslam Malik, beraberindeki heyetle TOKİ projelerini görmek, teknik ve uygulama konusunda destek almak için Türkiye'ye geldi. 

Bakan Malik ve beraberindeki heyet, TOKİ'nin Ankara'da yürüttüğü Kuzey Ankara projesi ile İstanbul'da yürüttüğü Kayabaşı Projesi'ni gezerek bilgi aldı. Projeleri yerinde gören Malik, TOKİ'nin modelini öğrenmek istediklerini söyledi.

Pakistan ve Türkiye arasında başka ülkelerde benzeri olmayan işbirliği ve yakın ilişkilerin sürdürüldüğüne dikkat çeken Bakan Malik, şöyle konuştu:
"TOKİ'nin gösterdiği yüksek başarı bizi gerçekten etkiledi. Bu nedenle deneyimlerinizi paylaşmak açısından büyük bir sabırsızlık duyuyoruz. 4,5 milyon konut açığımız var. 2 yıl içinde düşük ve orta gelir grubu için 50 bin konut yapmak istiyoruz. Lahor'da gündeme gelen teknik destek ve tecrübe paylaşımı konularının gerçekleşmesi bizi mutlu edecektir."

TOKİ uygulamaları yurtdışına aktarılıyor

Kardeş ülke Pakistan ile TOKİ arasında işbirliği sürecinin devam ettiğini söyleyen TOKİ Başkanı Turan ise "Özellikle alt gelir grubuna yönelik ürettiğimiz konut modelimizi öğrenmek istiyorlar" dedi.

İdarenin planlama prosedürü, finans modeli, kentsel dönüşüm modeli ve projeler, uygulama prosedürü, inşaat izleme ve yapım süreci, toplumsal yönlerin araştırılması ve yasal çerçeve konularında bilgi aktardıklarını belirten Turan, şunları kaydetti:

"Özellikle gelişmekte olan Suudi Arabistan, Afganistan, Kazakistan, İran, Pakistan, Gana gibi ülkelerin TOKİ'yi ziyarete gelip, işbirliği yapmak ve TOKİ modelini öğrenmek istiyorlar. Konut üretimindeki tecrübelerimizi, uygulamalarımızı yurtdışında da paylaşıyoruz."

TOKİ'nin ciddi bir "knowhow"a (üretim yöntemleri ya da teknolojisinin bir başka firmaya satılması veya kiralanması) sahip olduğuna vurgu yapan Turan, "2 yıl içinde Pencap'ta düşük ve orta gelir grubundaki ailelere yönelik gerçekleştirilmesi planlanan toplam 50 bin konutun üretimi konusunda teknik ve uygulama konusunda tecrübelerimizi paylaştık" diye konuştu.

TOKİ’nin iş modelleri anlatılacak

Konuyla ilgili bilgi ve tecrübe paylaşımı konusunda yapılacak bir anlaşmanın detayları üzerinde çalışacak olan TOKİ ve Percap Hükümeti, TOKİ’nin özellikle finansal, teknik ve idari iş modelinin Pencap için uyarlanması üzerinde yoğunlaşacak. Ayrıca TOKİ’nin hastane, stadyum, okul gibi kamu hizmet binalarının yapımı ve kentsel yenileme projeleri hakkındaki tecrübelerini paylaşması konularında da anlaşmaya varıldı. Görüşmelerde en iyi yapım – inşaat modelleri ve teknolojileri ile yüksek katlı binaların üretimi konularında da taraflar arasında teknik ağırlıklı bilgi aktarımlarının yapılması kararlaştırıldı. 

Alt gelir grubu konut ihtiyacı

Görüşmelerde Pencap Hükümeti, ülkelerinde çoğunlukla, özel sektör tarafından gerçekleştirilen yüksek gelir gruplarına konut uygulamalarının bulunduğunu gündeme getirdi. Alt gelir grubundaki ailelerin konuta erişiminin zorlaştığı belirtilen toplantıda, bu sebep ile ihtiyaç sahibi grupların ödeyebilirlik kriterlerine uygun sosyal nitelikli konut projelerinin üretimine ihtiyaç duyulduğu vurgulandı.