CHP’li Yavuzyılmaz’a gelen yanıtta işletmelerin 2036 yılına kadar Otoyol AŞ tarafından işletileceği ve kira ödemesi de yapılmayacağı belirtildi. CİMER tarafından Yavuzyılmaz’a verilen yanıtlarda, projenin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında ihale edilmediğine dikkat çekilerek, bu projenin, 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli çerçevesinde yapılması ve işletilmesi ve devri işine ait sözleşme imzalandığı belirtildi. Uygulama Sözleşmesi kapsamında, işletmesi gerçekleştirilen 33 adet hizmet tesisi mevcut olup, bunlardan 17’sinin İzmir-İstanbul, 16’sının da İstanbul-İzmir yönünde yer aldığı da bildirildi.

Tesislerin kimler tarafından işletildiği ve kira sözleşmelerinin hangi para cinsinden hangi tutarlarda yapıldığına ilişkin soruya karşılık ise, projenin “Yap-İşlet-Devret modeliyle ihale edildiğinden, sözleşme gereğince işletme hakkı sözleşme süreci ile sınırlı kalmak üzere görevli şirket Otoyol A.Ş’ye aittir” denildi. Ayrıca, otoyol hizmet tesislerinde hizmet veren firmalar, görevli şirket Otoyol AŞ tarafından belirlendiği ve tarafların kendi aralarında sözleşme düzenledikleri de kaydedildi.

Asma köprülü, 3 tünel, 2’si çelik olmak üzere 38 viyadük ile 179 köprünün bulunduğu 426 kilometrelik İstanbul-İzmir seyahati, artan köprü ücretinin yanı sıra ortalama 250-350 TL’lik yakıt masrafları da eklendiğinde yaklaşık 700 TL’ye kadar yükselebiliyor. Yolda geçen zaman, yol boyu yiyecek, içecek ve aracın zorunlu yağ ile zorunlu diğer masraflar göz önüne alındığı zaman bu rakamın çok daha yükseklere çıktığı söylemek mümkün. Ancak yol üzerinde harcanan para yine Otoyol AŞ’nin kasasına gidiyor.

Kimin bu Otoyol AŞ?

Şirket Nurol, Özaltın, Astaldi, Göçay ve Makyol’un bir araya gelerek oluşturduğu konsorsiyumdan oluşuyor. Öte yandan İzmir’den İstanbul’un Anadolu yakası girişine dek yapılan yolu tek başına Otoyol AŞ işletiyor.

Araç başına 35 dolar + KDV üzerinden günlük 40 bin araç geçiş garantisi olan Osmangazi Köprüsü 2016 yılında hizmete açıldı ve 2035 yılına kadar Otoyol AŞ tarafından işletilecek. 2017’den 2020’nin sonuna dek, Otoyol AŞ’ye Hazine’nin kasasından 8,6 milyar TL garanti ödemesi yapıldı.

Döviz kuru yükseliyor böylece araç başına verilen 35 doların TL karşılığı da giderek artıyor. Maliyeti 1,3 milyar dolar olan köprünün kamuya devri sonrası şirketin kasasına en az 10,5 milyar dolar girecek. Covid 19 salgınına karşı alınan tedbirlerle şehirlerarası yolculukların kısıtlanması Köprü’den geçen araç sayısının azalmasına neden oldu. Araç geçiş sayısı azalırken 2020’de 292 lira olan İstanbul-İzmir otoyolu geçiş ücreti 367 TL’ye yükseldi. Osmangazi Köprüsü’nün geçiş ücreti de 117,9 liradan 147,5 liraya çıktı.

Ödeme yapılacak

Osmangazi Köprüsü ve Gebze-Orhangazi-İzmir Otoyolu’na, 2020 yılının ikinci yarısına ilişkin “garanti” kapsamında yapılacak ödemeye ilişkin tutar netleşti. İşletmeci Otoyol AŞ’ye, 1 Temmuz-31 Aralık döneminde araç geçişlerinin garanti sınırının altında kalması nedeniyle 1,5 ile 1,6 milyar lira aralığında bir ödeme yapılacak. Ödemenin, birkaç hafta içinde yapılması bekleniyor. sermaye olmalı

Birgün

33 moleküllü Oksijen

Bu modelle 405 kilometrelik yolda, tüm merkezleriyle hizmet konsepti belirleyerek adeta dünyanın en büyük pasajını yaratmış oldu. Hizmet kalitesinin standart hale geldiği otoyolun tamamlanmasıyla toplam perakende cirosunun 500 milyon doları geçmesi bekleniyor.

Ticari alanların yönetimini üstelenen Otoyol İşletme ve Bakım A.Ş. Genel Müdürü Alp Gürdil, yolun iş seyahati yapanlar ve tatilcilerin yanı sıra bölge halkı için de hayati bir önem kazanacağını, bu noktalara hizmet kalitesi taşımanın yanındaki yörelerde de ekonomik değer yaratılacağını söylüyor.

Diğer otoyollarda da uygulanmalı

Gebze-Orhangazi-İzmir (İzmit Körfez Geçişi ve bağlantı yolları dahil) Otoyolu Projesi’ni 2009’da ihaleyle Nurol-Özaltın-Makyol-Astaldi-Yüksel-Göçay Grubu almıştı.

Projenin ilk etabı olan Osmangazi Köprüsü dahil Bursa’ya kadar olan kısım işletmeye açıldı. Bu yoldan geçenler, hepsi farklı konsepte sahip, yerel markaların yanında alışkın olduğumuz markaları da içeren ‘Oksijen’ adıyla markalaşan hizmet noktalarını görmüştür.

İşte, bu perakende konsepti Türkiye’de olduğu gibi dünyada da bir ilk… Keşke tüm şehirlerarası otoyollarda aynı “model” uygulansa. Çünkü bazı yerlerde hizmet kalitesi o kadar kötü, derme çatma, hijyen şartlarından o kadar uzak ki yolculuğun konforunu düşürüyor. Gürdil, bu modelin nasıl oluştuğunu şöyle anlatıyor:

“Otoyol İşletme ve Bakım A.Ş. altında 33 hizmet bölgesi var. Mevcut yolun uzunluğu 405 km; buna 46 km yan yolları da eklediğimizde toplam 446 km uzunluğunda yolda bulunan tesisleri ticari olarak bir pasaj gibi düşündük.

Dünyanın en büyük pasajını ya da caddesini bir anlamda ticari alanlara dönüştürüyoruz. Dünyada böyle bir örnek yok. Bu yolun tamamını tek bir şirket yapıyor; dolayısıyla bu yol üzerindeki ticari alanların işletmelerin yönetimi de tek elden olmalı dedik. ‘Bu alanın üzerinde otoyolu kullanan herkesin ihtiyacını karşılaşacak bir zincir kurabiliriz’ dedik.”

Üç müşteri grubuna hitap ediyor

Konsepti nasıl oluşturduklarını Gürdil şöyle anlatıyor:
“Her tesiste ne olacak, hangi ürün grubunu vereceğiz, hangi perakende şirketlerine bunları pazarlayacağız, kiralayacağız bunların tanımını daha ilk günden yaptık ve yaptığımız gibi de devam ediyoruz.

Önce müşteri gruplarımızı tespit ettik. Baktığımızda üç tane temel grubumuz var. Bunlardan birincisi özellikle İstanbul-Bursa arasında çok ciddi bir kitleyi içine alan iş peşindekiler; yani iş için seyahat ederken otoyolu kullananlar. Bursa, İstanbul’un bir parçası oldu. Dolayısıyla tesisler iş için seyahat edenlere birebir hitap ediyor. Beyaz yakalıların tamamı, satıcılar, temsilciler, aklınıza gelebilecek herkesin bu tür alanlarda hem toplantılarını yapabileceği hem de iyi zaman geçirebileceği alanlar oluşturalım dedik.

İkinci müşteri grubumuz yolun geçtiği yöre halkı. Pek çok büyük şehir ve önemli bölgeden geçen yol ile birlikte hizmet kalitesini bu bölgelere de götürmüş oluyoruz.

Üçüncüsü ise tatilciler…”

100 milyon dolarlık full konsept

Otoyol İşletme ve Bakım A.Ş. Genel Müdürü Alp Gürdil 100 milyon dolarlık “full konsept”in özelliklerini şöyle anlatıyor:

“Full konsept nedir? İçinde yiyeceği, içeceği, tekstili her türlü ihtiyacı karşılayabileceğiniz bütün mağazaların olabileceği nitelikli bir yer ama açık düzende; hiçbiri kapalı bir çatının altında olmayacak. Herkes rahatça dolaşabilecek. Herkesin kendi mekanı olacak. Şu gördüğünüz mekan Kitchenette’in, yanındaki Günaydın’ın, diğer tarafta Özdilek, Mado…

Ortak alanlardaki altyapı dahil her şeyi biz inşa edeceğiz; yani elektrik, su, kanalizasyon gibi dertlerin hepsini ortadan kaldıracağız. Her yer için çok büyük yatırım yapıldı. 33 tane ayrı hizmet merkezi… 100 milyon doların üzerinde bütçesi var.”

Volkan Akı- Para