Global bir krize dönüşen koronavirüs salgını, insan olmayınca üretimin ve tedarik zincirlerinin durduğunu bize net bir şekilde göstermiş oldu. Üretim olmayınca edinme maliyetleri artıyor, maliyetler artınca da birçok üründe stok krizi yaşanıyor. Yaşanan tüm sıkıntılar endüstriyel dijital dönüşümün kaçınılmaz bir gerçek olduğunu dünyaya göstermiş oldu.

Verimlilik ve prestiji temsil ediyor

Türkiye’de ve dünya çapında birçok firmaya endüstriyel otonom çözümleri sunan, yerli girişim ZGN Otonom & Robotik CEO’su Özgün Yabalak, otonomlaşmanın firmalar ve müşteri tarafındaki avantajlarını şöyle anlattı: “Artık gönül rahatlığıyla söyleyebiliriz ki otonom araçlar ve sistem otonomlaştırmaları firma ve müşteri tarafında ilk elden verimlilik ve prestiji temsil etmektedir. Otonom araçlarla sahalardaki taşıma, aktarma ve istifleme operasyonları maliyet, zaman, kapasite ve verimlilik yönünden ölçeklenebilir, hesaplanabilir ve takip edilebilir hale gelmektedir. İnsana bağımlı işleyişleri asgari düzeye indirmekte, firmaların dışarıdan daha prestijli ve teknolojik, kaliteli ve düzenli görünmelerini sağlamaktadır. ZGN olarak birçok müşterimizden, sahalarında operasyonlarında otonom araç devreye alımları sonrasında kendilerine gelen potansiyel müşteri ve iş görüşmelerinin olumlu tamamlanma oranının belirgin şekilde yükseldiği dönüşlerini alıyoruz. Otonom araçlar, her sektörden müşterinin kendi odak müşteri kitleleri üzerinde de olumlu intiba bırakma özelliği bulunduğu aşikardır.”

‘Otonomi’, istikrar demektir

Otonom sistemlerin geleneksel yöntemlerden çok daha avantajlı olduğunun altını çizen Özgün Yabalak, “Otonomi stabilizasyon, süreklilik ve daha iyi bir ifadeyle istikrar demektir. Geleneksel insanlı yöntemlerde yaşanan anlık dikkat kaybı, plansız mola vb tüm duruşların ortadan kaldırılması demektir. Otonom sistemlerle, geleneksel yöntemlerdeki tüm kayıplardan ve sürprizlerden kurtulursunuz. Günün sonunda ne kadar işlem yapıldığını önceden hesaplayabilirsiniz. Operasyon maliyetlerinizi stabil ve düzenli bir seviyede tutabilirsiniz. Personel ihtiyaçlarınız azalır ve sadece kontrol yönetim tarafında ihtiyacınız olur. 7/24 çalışmak gerçek anlamıyla mümkün olur. Birim zamanda yapılan değerli iş miktarınız yükselir. Çoğu zaman günün sonunda daha yüksek kapasiteli çalışmalar gerçekleştirmiş olursunuz. Maddi olarak, zamansal yönden ve güvenlik yönünden otonomlaştırma verimlilik açısından oldukça güçlü bir yardımcıdır” dedi.

Sektör fark etmeksizin kullanılabilir

Yabalak, sözlerini şöyle noktaladı: “Otonom sistemler, günümüzde sektör fark etmeksizin, orta ve yüksek kapasiteli tüm üretim sahalarındaki taşıma, aktarma, istifleme, hatlar arası transferler gibi birçok operasyon alanında kullanılıyor. Konveyör hatlarından çıktıların alınması ve bir makinaya ya da farklı bir işlem sahasına transferi, depolarda istifleme işlemlerinin gerçekleştirilmesi, bitmiş ürünlerin depolara taşınması, sahada yedek parça, yan malzeme vb. ara malzemelerin beslenmesi gibi birçok alanda aktif olarak çalışmaktadırlar.”

Otonomiciler’den teşekkür

Bakan Tüfenkci ve beraberindeki heyeti ağırlayan Motorlu Araç Satıcıları Federasyonu (MASFED), Başkent Otomotivciler Derneği (BOD) ve Otonomi Yönetim Kurulu Başkanı Aydın Erkoç, torba yasa ile bu yönde yapılan düzenleme için Bakan Tüfenkci ile katkısı olan milletvekili ve bürokratlara teşekkürlerini ifade ederek, şunları söyledi:

“Otomobil ticaretinin ve normal günlük yaşantımızdaki ticaretin önündeki en büyük engellerden biri olan ithal otomobillerle ilgili sıkıntımız sayın Gümrük Bakanımızın, milletvekillerimizin, müsteşarlarımızın çalışmalarıyla Allah’a çok şükür çözüldü. Bu yalnız otomobil ticareti değildi. Günlük yaşantımızda bugün bir gayrimenkul alım satımında dahi karşımıza çıkan sorundu. Bir müteahhidimiz bir daire satarken, bir otomobil değişimine geldiğinde aracın üzerindeki tedbirlerden dolayı ticaretin önü tıkanıyordu. Sayın Bakanımızın ve yardımcılarının çalışmalarıyla, sayın vekillerimizin desteğiyle bu engel ortadan kalktı. Bu konuyla ilgili kendilerine şahsım adına otomobil ticareti adına Türkiye’deki tüccarlarımızın hepsinin adına teşekkür ediyorum.”

Sorun neydi?

4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 235. Maddesinin 1/C fıkrasında “Eşyanın ithali, lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olduğu halde uygunluk ve yeterlilik belgesine tabi değilmiş veya belge alınmış gibi beyan edildiğinin tespit edilmesi halinde, eşyanın gümrük vergilerinin yanı sıra, eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verilir” hükmü yer alıyor. 4. Fıkrada da “…belirtilen eşyaya el konularak mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilir ve eşya 177 ila 180 inci madde hükümlerine göre tasfiyeye tabi tutulur” deniliyor.

Bu kapsamda Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nın, distribütörler dışında galeriler tarafından ithal edilen araçlarla ilgili sıkı takibi sonucu binlerce araca el konulmuştu. Doğrudan araç ithal edemeyen galeriler, Almanya gibi otomobil üreticisi ülkelerden, kullanılmamış ama Alman vatandaşlarına satılmış gibi gösterilen araçları sıfır araçmış gibi yurda sokuyor, bu araçlar daha sonra el değiştiriyor ve halen 2’nci, 3’üncü, 4’üncü sahiplerin elinde bulunuyordu. Bakanlığın bu araçlara el koymasıyla, aracın geçmişi hakkında bilgi sahibi olmayan çok sayıda kişi mağdur oluyordu.

Tüfenkci: “İyi niyetli 3. kişilerin mağduriyeti vardı”

Tüfenkci, Otonomi ziyaretinde yaptığı açıklamada, yurt dışından sıfır diye ithal edilen ama AB mevzuatına göre 2. el olarak kabul edilen araçların Türkiye’de kullanımında gümrük mevzuatı açısından büyük sıkıntılar ortaya çıktığını belirterek, “Gümrük idarelerimizce yapılan incelemelerde bir kısım araçlara el konulmuş, bir kısmının takibatı yapılıyor, bir kısmının da incelemesi sürüyordu. Özellikle yurt dışından getirilen araçlar yurda sokulduktan sonra 2., 3. hatta 4. ele ulaşmıştı ve buradaki gümrük mevzuatının uygulanmasıyla birlikte iyi niyetli 3. kişilerin mağduriyetine yol açan uygulamalarla karşılaşmıştık” dedi. Yaptıkları incelemelerde Türkiye’de yaklaşık 40 bine yakın bu mevzuat tehdidi altında araç bulunduğunu belirten Tüfenkci, bunların bir kısmının incelemeleri tamamlanarak gümrük otoparklarına çekildiğini, bir kısmının da inceleme ve takibatının devam ettiğini belirtti.

Sorun nasıl çözüldü?

Bakan Tüfenkci, bu alanda bir düzenleme ihtiyacı hissettiklerini ve son çıkan torba yasa ile kısa zamanda bu düzenlemeyi yaparak hayata geçirdiklerini söyledi.

Tüfenkci, el koyma uygulamasını sona erdirerek özellikle yurt içinde el değiştiren bu araçların son sahiplerinin mağduriyetini ortadan kaldıran düzenleme hakkında şu bilgileri verdi:

“Biz şimdi şu hükmü getirdik; dedik ki eğer bu tip eşyada gümrüklenmiş değerinin yüzde 25’ini 6 ay içinde yatırdığı taktirde, araç kimin elindeyse o aracı kendisine iade edelim, bundan sonra da yakalamalarda bulunulmasın, sadece şüpheliler ve incelemeye tabi olan araçlar sicile şerh verilerek yeddi emin olarak araç sahibinde kalsın, inceleme sonucuna göre de bir karar verilsin hükmünü getirdik. Ayrıca bu durumda olup da halen incelemeye başlanmamış veya incelenme aşamasında olan araçların sahipleri de yine 6 ay içinde başvurmaları halinde bu sefer yüzde 15 bir ceza ödeyerek bu takibattan kurtulmaları ve araçlarının yeddi emine tesliminden kurtulmuş olacaklarına dair bir düzenleme getirdik.”

Düzenlemenin özellikle elinde bu tip araçlar olan vatandaşlara bir rahatlama sağlayacağını belirten Tüfenkci, “Onları her an araçlarına el konulacağı korkusunda kurtarmış olacağız. Gümrük veya başka yeddi eminlerde bulunan araçları çürümeden kurtararak bunları tekrar ekonomiye kazandırmış olacağız, bunlar yeniden ticarete konu olacak, alınıp satılacak. Bu noktada endişesi olan veya elinde olanlara bir imkan getirilecek, kendileri beyan ettiğinde bu takibattan kurtulmuş olacaklar” dedi.
Buna göre araç sahibi ÖTV’nin yüzde 25’ini ödediği anda el koyma kararı ortadan kalkacak. Gümrükte bekletilen araçlar çürümekten kurtulacak, tekrar alım satıma konu olabilecek

Tüfenkci’den Otonomi’ye övgü

Bakan Tüfenkci, otomotiv ticaretinin gelişmesi ve son gelişmiş haliyle bir otomotiv ticaret merkezinin nasıl olması gerektiği konusunda, Otonomi alışveriş ve yaşam merkezinin hem Ankara hem de Türkiye’ye örnek gösterilecek bir proje olduğunu ifade etti. Gittikleri illerde ve kendilerine gelen heyetlerde de bu tür talepler geldiğinde Otonomi’yi örnek gösterdiklerini söyleyen Tüfenkci, “Buraya gelen gerek tüketiciler gerek araçlarını satmak isteyenler modern şartlarda her türlü aracın ekipmanlarının alım satımının da yapılabileceği, sosyal mekanların da olduğu ve ferah ortamlarda ticaretin gerçekleştiği altyapısı hazır olarak faaliyete geçen bu alışveriş merkezinde emeği geçen başkanımız Aydın Erkoç başta olmak üzere bütün yönetim kurulu üyelerine, Cumhurbaşkanımıza Başbakanımıza Büyükşehir Belediye başkanımıza da teşekkür ediyoruz” diye konuştu.

‘Vatandaş zenginleşiyor, otomobil kullanımı artıyor’

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Otonomi’nin Türkiye’de inşa edilen nadide eserlerden biri olduğunu söyledi. Otomobilin yaklaşık 200 yıldır giderek artan bir şekilde insan hayatına giren bir ürün olduğuna dikkat çeken Erdoğan, Türkiye’de bugün 11 milyondan fazlası otomobil olmak üzere 21 milyona yakın motorlu kara taşıtı bulunduğunu söyledi.

Bu rakamın ve Otonomi’nin vatandaşlardaki zenginleşme ve otomotiv alanındaki gelişmenin bir ispatı olduğunu ifade eden Erdoğan, sadece otomobil alma değil, otomobili kullanmanın da kolaylaştığını ifade etti. Türkiye’de bulunan toplam 6 bin kilometre bölünmüş yola 18 bin kilometre daha eklediklerini ve bölünmüş yol uzunluğunu 24 bin kilometreye çıkardıklarını anlatan Erdoğan, bunun da şehirler arası yolculuğun konforunu ve güvenliğini artırdığını söyledi.

‘551 ekmek kapısı açıldı’

Başbakan Binali Yıldırım da Otonomi’nin sadece otomobil alınıp satılan bir yer değil olmadığını belirterek tesisin on binlerce insanın her gün gelip vakit geçireceği bir yaşam alanı olduğunu vurguladı. Tesise altyapı hariç 500 milyon TL yatırım yapıldığını dile getiren Yıldırım, Otonomi’deki 551 dükkanın her birinin bir ekmek kapısı olduğunun altını çizdi.

Önümüzdeki yıllarda bölgeye metro yapacaklarını da anlatan Yıldırım, “Burası Ankara’ya çok daha yakınlaşmış olacak” dedi. 2 yıl sonra Başkentray hizmete girmiş olacağını kaydeden Başbakan Yıldırım, Yıldırım, Keçiören-Tandoğan Metrosu’nun açılışının önümüzdeki ay yapılacağını da söyledi.

‘Bugün bizim bayramımız var’

Otonomi projesini gerçekleştiren Motorlu Araç Satıcıları Derneği (MASFED) ve Başkent Otomobilciler Derneği (BOD) ile Otonomi’nin Yönetim Kurulu Başkanı Aydın Erkoç, otonominin yaklaşık 5 yıllık bir emeğin ürünü olduğunu belirterek “Bugün bizim bayramımız var” dedi. Otonomi’nin 2. el araç ticaretinin kurumsallaşması, belli standartlara kavuşması, bu işin saygın bir meslek haline gelmesi hedefiyle kurulduğunu anlatan Erkoç, 225 kişi ile yola çıktıklarını, bu sayının şu an 343’e ulaştığını söyledi.

Günde 11 bin kişiyi ağırlayacak

Doğrudan 5 bin kişiye istihdam sağlarken günde 11 bin ziyaretçi ağırlayacak olan Otonomi, 9 bin aracın giriş çıkış yapabileceği ve aynı anda 12 bin aracın şekilde tasarlandı. Araç almak isteyenlere, farklı marka ve fiyat seçeneklerini tek çatı altında sunacak olan merkezde 2. el araçlar için yapılan 551 showroomun yanı sıra tamir bakım hizmetlerinin verileceği 13 işyerinden oluşan teknik servis bölümü ile yedek parça, otomobil camı ve akü satan işyerleri de bulunuyor

Noterden otele her şey var

Yerleşke içinde bankalar, noter ve trafik tescil bürosu, ekspertiz merkezi, test sürüş alanı, bir fotoğraflama merkezi ile filo kiralama hizmetleri de yer alıyor. Çeşitli konularda 28 işyeri ve 48 ofisinde yer aldığı Otonomi’de sıfır araçlara yönelik de 10 oto plaza yapılacak. Ayrıca merkezde akaryakıt istasyonu, 5 yıldızlı otel, kafe ve restoranlar ile kuru temizlemeden kırtasiyeye, camiden AVM’ye pek çok hizmet birimi de mevcut.

Esenboğa Yolu üzerinde kurulu Otonomi’ye Ankara Şehirlerarası Terminal İşletmesi’nden (AŞTİ) düzenli sefer yapan ücretsiz servisler bulunacak.

Doluluk oranı yüzde 70

Otomotiv piyasasını kökten değiştirip kurumsallaştıracak olan Otonomi yatırımı, doğrudan 5 bin kişiye istihdam sağlarken günde 11 bin ziyaretçi ağırlayacak. 9 bin aracın giriş çıkış yapabileceği ve aynı anda 12 bin aracın şekilde tasarlanan Otonomi, araç almak isteyenlere, farklı marka ve fiyat seçeneklerini tek çatı altında sunacak.

2. el araçlar için yapılan 551 showroomda doluluk oranının yüzde 70’e ulaştığı Otonomi’de tamir bakım hizmetlerinin verileceği 13 işyerinden oluşan teknik servis bölümü ile yedek parça, otomobil camı ve akü satan işyerleri de faaliyete hazır.

5 yıldızlı otelden kırtasiyeye her şey var

Yerleşke içinde bankalar, noter ve trafik tescil bürosu, ekspertiz merkezi, test sürüş alanı, bir fotoğraflama merkezi ile filo kiralama hizmetleri de yer alıyor. Kampus içinde ayrıca çeşitli konularda 28 işyeri ve 48 ofis bulunuyor. Sıfır araçlara yönelik de 10 oto plazanın yapılacağı merkezde akaryakıt istasyonu, 5 yıldızlı otel, kafe ve restoranlar ile kuru temizlemeden kırtasiyeye, camiden AVM’ye pek çok hizmet birimi de mevcut.

Esenboğa Yolu üzerinde kurulu Otonomi’ye Ankara Şehirlerarası Terminal İşletmesi’nden (AŞTİ) düzenli sefer yapan ücretsiz servisler bulunacak.

İlk etap faaliyete geçti

Otonomi’nin ilk etabının tamamlandığını ve işyerlerinin faaliyete geçmeye başladığını kaydeden Aydın Erkoç, Otonomi’de iş yeri açan pek çok esnafın şehir merkezindeki eski işyerlerinden daha fazla araba satmaya başladıklarını, fiziki ve teknik imkanlarının da daha iyi hale geldiğini belirtti. Otonomi ile sadece Ankara’ya değil Türkiye’ye bu önemli tesisi kazandırdıklarını ifade eden Erkoç, şimdi de ikinci etapla Ankara’yı önemli bir cazibe merkezi haline getirecek alışveriş merkezi, iş yerleri ve otel inşaatını kapsayan bir proje hayata geçireceklerini dile getirdi.

İkilik çıkaran esnafa tepki gösterdi

Ankara’daki galerileri bir araya toplayacak olan Otonomi’nin başarı hikâyesini anlatan Gökçek, galerici esnafının şehir dışında ortak bir alanda toplanması için yaklaşık 6 yıldır çalıştıklarını ifade etti. Bu amaçla Gölbaşı’nda kamulaştırdıkları yeri defalarca teklif etmelerine rağmen galericilerin kabul etmediğini hatırlatan Gökçek, daha sonra BOD’un TOKİ’den Esenboğa yolundaki mevcut araziyi satın alarak Otonomi’yi kurduğunu anlattı. Sonuçta ortaya mükemmel bir eserin çıktığını dile getiren Gökçek, otonomi projesi için başta birlikte yola çıktıkları bir kısım esnafın daha sonra ayrılıp ‘ayrı baş çektiklerini’ ileri sürerek bu grubu eleştirdi. Gökçek bu grubun, daha önce istemedikleri Gölbaşı arazisini istediklerini anlattı.

Fuar ve kongre merkezi ihale bekliyor

Ankara Fuar ve Kongre Merkezi projesinde yaşanan tıkanmanın yeni bir formülle aşılacağını da kaydeden Gökçek, Akyurt, Çubuk, Kalecik ve Pursaklar başta olmak üzere bölgeye büyük hareketlilik getirecek olan proje için TOBB, ATO, ASO, Ankara Ticaret Borsası, Esnaf Odaları Birliği, Ankara Büyükşehir Belediyesi ve Akyurt Belediyesi olarak 7 kuruluşun birlikte yola çıktığını hatırlattı. Almanlara hazırlatılan projenin Belediye olarak hafriyatını da yaptıklarını belirten Gökçek, ihale kararı aşamasında ise tıkanma yaşandığını, TOBB, Ankara Ticaret Borsası ve ASO’nun ihale kararına hala imza atmadığını söyledi. Başkanlık dönemi bitmeden projeyi hayata geçirme sözü veren Gökçek, “Çok çok daha sıkışırsak Büyükşehir’in buradaki iki arazisini plan değişikliği yaparak tabiri caizse para getiren bir yer haline getirip kat karşılığı gibi, fuar alanını alıp onu verip yine de yapma niyetindeyiz” diye konuştu.

Galerici esnafına uygun fiyatlar

Dükkan kiralarının bin TL ile 4 bin TL arasında değiştiği Otonomi, inşaatı tamamlanarak açılışa hazır hale getirildi. Otonomi’nin, geniş kapasitesiyle Ankara galerici esnafına uygun fiyatlarla hizmet edeceğini dile getiren MASFED, BOD ve Otonomi Yönetim Kurulu Başkanı Aydın Erkoç, hükümet ve Büyükşehir Belediyesi’nin de büyük destek verdiğini söyledi. 

Kapı kapı gezmek yerine birçok seçeneğin ve ihtiyaç duyulan tüm yasal işlemlerin tek çatı altında bulunacağını belirten Erkoç, İçişleri Bakanlığı Genelgesi ve Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi’nin kararı gereği yolları ve trafiği olumsuz yönde etkileyen tüm galerin 1 Mart’a kadar Otonomi’ye taşınacağını anlattı. Otonomi ile ikinci el otomobil ticaretinin kurumsallaşacağını vurgulayan Erkoç, projeyle, sektördeki kayıt dışılığın azalmasıyla devlet vergilerinin artacağının, 5 bin kişilik istihdam sağlanacağının, Türkiye’nin de kazançlı çıkacağının altını çizdi.