208,4 kilometre uzunluğunda planlanan hat, yalnızca iki ili birbirine bağlamakla kalmayacak; Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu üzerinden Kafkasya’ya, oradan da Orta Asya’ya uzanan uluslararası yük ve yolcu taşımacılığının önemli halkalarından biri olacak.

Ankara’dan Kars’a uzanan yüksek hızlı tren zinciri tamamlanıyor

Türkiye’nin son yıllarda hız verdiği yüksek hızlı tren yatırımlarında Ankara-Sivas hattı tamamlanırken, Sivas-Erzincan hattında çalışmalar sürüyor. Erzincan-Erzurum hattı proje aşamasında bulunurken, Erzurum-Kars Demiryolu Projesi bu zincirin doğudaki en önemli bağlantılarından biri olarak öne çıkıyor.

Proje tamamlandığında Ankara’dan başlayan yüksek standartlı demiryolu koridoru Erzincan, Erzurum ve Kars üzerinden Kafkasya’ya kadar uzanabilecek. Böylece Türkiye’nin doğu-batı eksenli demiryolu ağı daha güçlü hale gelecek.

Hat güzergâhı 8 ilçeden geçecek

Demiryolu hattı Erzurum Garı çıkışından başlayacak ve Erzurum’un kuzeydoğusuna doğru ilerleyerek yeni istasyonlarla desteklenecek.

Proje güzergâhı kapsamında:

Erzurum’da
– Yakutiye
– Palandöken
– Pasinler
– Köprüköy
– Horasan

Kars’ta
– Sarıkamış
– Selim
– Merkez

ilçeleri yer alıyor.

Toplam 208,410 kilometre uzunluğundaki hattın;

– 107,932 kilometresi Erzurum sınırlarında,
– 100,478 kilometresi ise Kars sınırlarında

bulunuyor.

Sarıkamış’ta yeni istasyon yapılacak

Proje kapsamında mevcut bazı istasyonların hızlı tren standartlarına uygun hale getirilmesi planlanırken, Sarıkamış’ta önemli bir değişiklik öngörülüyor.

ÇED raporuna göre mevcut Sarıkamış İstasyonu’nun bulunduğu koridorun dar olması ve bölgede kültürel varlıkların yer alması nedeniyle mevcut yapının kullanılması uygun bulunmadı. Bunun yerine Sarıkamış çıkışında yeni bir istasyon inşa edilmesi planlanıyor.

Horasan ile Sarıkamış arasındaki bölüm ise büyük ölçüde tüneller üzerinden ilerleyecek. Bu kesim, projenin mühendislik açısından en zorlu bölümlerinden biri olarak değerlendiriliyor.

Dev mühendislik yapıları inşa edilecek

Erzurum-Kars Demiryolu Projesi yalnızca bir demiryolu hattından ibaret olmayacak. Hat boyunca çok sayıda tünel, viyadük ve geçiş yapısı inşa edilecek.

Projede planlanan sanat yapıları şöyle:

– 13 adet tünel
– 15 adet kaçış tüneli
– 6 adet aç-kapa tüneli
– 5 adet istasyon
– 18 adet viyadük
– 62 adet altgeçit
– 34 adet üstgeçit
– 263 adet menfez

Bu rakamlar, projenin Doğu Anadolu’nun zorlu topoğrafyasına uygun şekilde tasarlandığını ortaya koyuyor.

Bakü-Tiflis-Kars hattına bağlanacak

Projenin en stratejik yönlerinden biri ise uluslararası bağlantı potansiyeli.

Kars’tan sonra kuzeydoğu yönünde ilerleyecek hat, Kars-Tiflis Demiryolu bağlantısına entegre olacak. Böylece Erzurum-Kars hattı doğrudan Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu ile birleşecek.

Bu entegrasyon sayesinde Gürcistan ve Azerbaycan’a uzanan demiryolu koridoru güçlenecek. Aynı zamanda Çin’den başlayarak Orta Asya üzerinden Türkiye’ye ulaşması planlanan uluslararası demiryolu ağlarıyla entegrasyon imkânı da artacak.

Uzmanlar, bu bağlantının tarihi İpek Yolu’nun modern versiyonu olarak tanımlanan Orta Koridor’un kapasitesini artırabileceğine dikkat çekiyor.

Sanayiciye ve lojistik sektörüne yeni avantajlar

Hat, karma taşımacılık modeliyle projelendirildi. Bu kapsamda hem yolcu hem de yük taşımacılığı yapılabilecek.

Projenin devreye girmesiyle;

– Bölgedeki sanayi kuruluşlarının limanlara erişim süreleri kısalacak,
– Karayolu taşımacılığı üzerindeki yük azalacak,
– Lojistik maliyetlerde düşüş sağlanabilecek,
– Doğu Anadolu’nun üretim merkezleri ulusal ve uluslararası pazarlara daha hızlı ulaşabilecek,
– Bölgenin yatırım çekme kapasitesi güçlenebilecek.

Özellikle Erzurum ve Kars’ın lojistik merkez olma hedeflerine önemli katkı sağlaması beklenen proje, yük taşımacılığında demiryolunun payını artırmayı amaçlıyor.

4 yıllık inşaat süreci öngörülüyor

ÇED süreci ve uygulama projelerinin tamamlanmasının ardından ihale aşamasına geçilecek. İhale sürecinin sonuçlanmasıyla birlikte hattın yaklaşık 4 yıllık inşaat döneminin ardından işletmeye alınması planlanıyor.

İnşaat sürecinde demiryolu güzergâhı boyunca 4 ayrı şantiye tesisi kurulacak. Her şantiyede ortalama 75 kişinin çalıştırılması planlanırken, toplamda yaklaşık 300 kişilik doğrudan istihdam oluşturulması hedefleniyor.

Doğu Anadolu’nun ulaşım haritası yeniden çiziliyor

4,49 milyar TL’lik yatırım büyüklüğüyle dikkat çeken Erzurum-Kars Demiryolu Projesi, yalnızca iki şehir arasındaki ulaşımı hızlandıracak bir altyapı yatırımı olarak görülmüyor. Proje, Türkiye’nin doğu-batı eksenindeki demiryolu ağını güçlendirirken, Orta Koridor ve Bakü-Tiflis-Kars hattı üzerinden Avrupa-Asya ticaretinin gelişmesine katkı sağlayacak stratejik bir ulaşım hamlesi olarak değerlendiriliyor.

ÇED sürecinin ardından ihale aşamasına geçilmesiyle birlikte, Doğu Anadolu’nun son yıllardaki en büyük demiryolu yatırımlarından birinin sahaya inmesi bekleniyor.

Emlaknews.com.tr

Türkiye “köprü” rolünü aşıyor

Gönden’e göre Türkiye artık yalnızca Avrupa ile Asya arasında bir bağlantı noktası değil, enerji, veri ve ticaret akışlarını yöneten merkezi bir terminal haline geliyor. Mart 2026’da İstanbul’da gerçekleştirilen ve küresel yatırım çevrelerinin yakından takip ettiği zirvenin, uluslararası sermayenin Türkiye’ye yönelik ilgisini güçlendirdiğini belirten Gönden, Anadolu’nun karasal bağlantılar açısından yeni ekonomik mimaride kritik rol üstlendiğini kaydetti.

Kalkınma Yolu Projesi dikkat çekiyor

Analizde öne çıkan başlıklardan biri de Irak-Türkiye Kalkınma Yolu Projesi oldu. Yaklaşık 17 milyar dolarlık yatırım büyüklüğüne sahip projenin, Basra’daki Büyük Faw Limanı ile Türkiye sınırı arasında 1.200 kilometrelik demiryolu ve otoyol hattını kapsadığı belirtildi.

Gönden, söz konusu hattın Süveyş Kanalı’na alternatif bir ticaret koridoru oluşturduğunu ifade ederek, mevcut deniz taşımacılığında 35 ila 45 güne ulaşan transit sürelerinin bu hat sayesinde 25 günün altına inebileceğine dikkat çekti.

Bu dönüşümün özellikle Güney Anadolu hattında yer alan sanayi arazileri ve lojistik bölgelerde ciddi değer artışlarını beraberinde getirebileceği değerlendiriliyor.

Enerji merkezi hedefi güçleniyor

Türkiye’nin enerji alanındaki konumunun da hızla değiştiğini belirten Gönden, çok yönlü boru hattı stratejisinin ülkeyi bölgesel enerji merkezine dönüştürdüğünü ifade etti.

Kerkük-Ceyhan hattındaki modernizasyon çalışmalarının hız kazandığını belirten Gönden, Bakü-Tiflis-Ceyhan hattındaki kapasite artışlarının da Hazar enerji kaynaklarının Avrupa’ya taşınmasında Türkiye’nin rolünü güçlendirdiğini vurguladı.

Doğal gaz tarafında ise Türkiye’nin Katar, Suudi Arabistan ve Hazar gazını Avrupa odaklı ortak bir sistemde birleştirmeye hazırlandığı ifade edildi. Gönden, İstanbul’da alınan enerji kararlarının Türkiye’yi “Orta Koridor Gazı” için fiyat belirleyici merkezlerden biri haline getirebileceğini belirtti.

Lojistikte yeni dönem başladı

Türkiye’nin lojistik altyapısındaki dönüşümün de yatırım kararlarında belirleyici hale geldiği kaydedildi. Bakü-Tiflis-Kars demiryolu hattının kara taşımacılığıyla entegrasyonu ve Hazar geçişli Ro-Ro kapasitesindeki artışın kargo hacimlerinde güçlü büyüme yarattığı belirtildi.

Özellikle yüksek tavanlı, otomasyona uygun ve Avrupa Birliği’nin karbon düzenlemelerine uyumlu A sınıfı lojistik tesislerine olan talebin hızla arttığı ifade edildi. Gönden’e göre yatırımcılar artık yalnızca depolama alanı değil, sürdürülebilir ve yüksek teknoloji altyapısına sahip lojistik merkezler arıyor.

Gayrimenkulde yatırım tercihi değişiyor

Analizde, Türkiye’de gayrimenkul yatırım tercihlerinin de değişmeye başladığına dikkat çekildi. Geleneksel konut yatırımlarından uzaklaşan kurumsal yatırımcıların, lojistik merkezleri, sanayi arazileri ve altyapı odaklı varlıklara yöneldiği belirtildi.

Özellikle Kalkınma Yolu Projesi güzergâhı ile Ceyhan enerji terminali çevresindeki sanayi bölgelerinde yoğun yatırım ilgisi oluştuğu ifade edildi. Küresel gayrimenkul yatırım fonlarının da tedarik zinciri güvenliği amacıyla Türkiye’deki lojistik parklarını portföylerine dahil etmeye başladığı aktarıldı.

“Bağlantısallığın merkezi Anadolu olacak”

Tuğra Gönden, küresel ekonomide yeni dönemin temel kavramının “bağlantısallık” olduğunu belirterek, Türkiye’nin Orta Koridor üzerindeki stratejik konumuyla 21. yüzyılın enerji ve veri akışını yöneten ülkelerden biri olabileceğini ifade etti.

Gönden’e göre parçalanan küresel sistemde ekonomik üstünlük artık üretimden çok bağlantı ağlarını kontrol edebilme kapasitesiyle ölçülüyor. Bu çerçevede Anadolu’nun, enerji, lojistik ve ticaret koridorlarının merkez üssü haline geldiği değerlendiriliyor.

Kara yolu yoğunluğu azalacak, kent içi ulaşım rahatlayacak

Samsun’dan başlayarak Sarp’a uzanacak hat sayesinde Karadeniz Bölgesi’nde yer alan 5 il ile Gürcistan arasında kesintisiz demir yolu bağlantısı sağlanacak. Uraloğlu, proje ile birlikte mevcut kara yolu trafiğinin önemli ölçüde azalacağını, şehirler arası ve kent içi ulaşımda ciddi rahatlama yaşanacağını belirtti.

Orta koridor ve kuşak yol entegrasyonu güçlenecek

Erzincan-Trabzon Demir Yolu Projesi ile birlikte değerlendirildiğinde hattın, Türkiye’nin “Bir Kuşak Bir Yol” ve “Orta Koridor” girişimleriyle entegrasyonunda kritik rol üstleneceğini ifade eden Uraloğlu, Karadeniz’i Kafkasya ve Transkafkasya’ya doğrudan bağlayan yeni bir lojistik koridorun oluşacağını kaydetti.

513 kilometre uzunluk, 250 km/saat hız

Bakan Uraloğlu, proje teknik detaylarına ilişkin şu bilgileri paylaştı:

Hat uzunluğu: 513 kilometre

Tasarım hızı: 250 km/saat

İstasyon sayısı: 14 adet

Yıllık yolcu kapasitesi: 12 milyon kişi

Yıllık yük kapasitesi: 14 milyon ton

Tünel ve viyadüklerle güçlendirilecek altyapı

Proje kapsamında çok sayıda tünel, köprü ve viyadük inşa edilecek. Liman entegrasyonlu ve kıyı odaklı lojistik yapısıyla hattın, uluslararası taşımacılıkta Türkiye’ye rekabet avantajı sağlaması hedefleniyor.

2026 yatırım programına teklif edildi

Samsun-Trabzon-Sarp Demir Yolu Projesi, 2026 Yılı Yatırım Programı’na Etüt-Proje (avan proje) çalışmalarının başlatılması amacıyla teklif edildi. Proje hayata geçtiğinde, Doğu Karadeniz’in hızla gelişen şehirleri olan Trabzon ve Rize üzerinden Gürcistan sınırına kadar demir yolu bağlantısı kurulmuş olacak.

Ayşe Böcüoğlu Bodur, Mertkan Oruç-AA

Maliyet ve süre avantajı: Transit günler %60 kısalıyor

Geleneksel denizyolu taşımalarında Çin–Avrupa arası sevkiyat 35–40 gün sürerken, Orta Koridor üzerinden demiryolu ile bu süre 12–15 güne düşüyor. Bu fark özellikle tekstil, otomotiv yan sanayi ve elektronik gibi hızlı teslimatın kritik olduğu sektörlerde tedarik zincirlerini yeniden kurgulatıyor. Enerji maliyetlerinin yükseldiği günümüzde denizyolu taşımaları pahalı hale gelirken, demiryolu daha rekabetçi bir maliyet tabanı sunuyor.

Yatırımcı açısından bu tablo, navlun maliyetlerinde orta vadede denge değişimi anlamına geliyor. Demiryoluna yapılacak yatırımların başlangıç maliyetleri yüksek olsa da, sağlanan süre avantajı ve navlun maliyetlerinin düşmesi orta vadede getiriyi artıracak.

Yeşil lojistik ve AB kriterleri

Avrupa Birliği’nin Yeşil Mutabakat hedefleri, taşımacılıkta düşük karbonlu çözümleri öne çıkarıyor. Karayolu ve denizyolu yüksek emisyon nedeniyle maliyet baskısı altına girerken, demiryolu taşımacılığının karbon ayak izi çok daha düşük. Orta Koridor yatırımları bu nedenle sadece ticari değil, aynı zamanda AB ile uyumlu sürdürülebilir lojistik açısından da stratejik önem taşıyor.

Yatırımcı için bu durum, çevresel yükümlülükleri yerine getirirken ek maliyetlerden kaçınma ve rekabet avantajı sağlama fırsatı demek.

Dijital entegrasyonun rolü

Orta Koridor’un yalnızca altyapı yatırımlarıyla değil, dijital çözümlerle güçlendirilmesi bekleniyor. E-gümrük entegrasyonları, blokzincir tabanlı belge yönetimi, IoT ile yük takibi, yapay zekâ ile rota optimizasyonu gibi çözümler hattın güvenilirliğini ve şeffaflığını artırıyor.

Bu entegrasyonlar yatırımcıya hem operasyonel verimlilik hem de risk yönetiminde şeffaflık kazandırıyor.

Türkiye’nin lojistik merkez vizyonu

Orta Koridor, Türkiye’yi sadece transit ülke olmaktan çıkarıp lojistik karar merkezi haline getiriyor. Çin’in Kuşak-Yol Girişimi ile uyumlu şekilde ilerleyen bu yatırımlar, Türkiye’nin ticaret ağında uzun vadeli merkezi rolünü pekiştiriyor.

Yatırımcı perspektifinden bakıldığında, Orta Koridor’un güçlenmesi:

Daha kısa teslimat süreleri ile müşteri memnuniyeti,

Daha düşük karbon maliyetleri ile AB uyumlu taşımacılık,

Dijitalleşme ile güvenli ve şeffaf operasyon,

Türkiye’nin lojistik üssü vizyonuna paralel büyüyen yatırım fırsatları anlamına geliyor.