Ofis tasarımlarında, mimarın ofisin kullanıcılarını, şirketin değerlerini, işleyişini ve hedeflerini iyi anlayıp analiz edebilmesinin tasarımın başarısındaki en önemli adım olduğunu belirten Gönye Tasarım kurucuları, mimarların ilk toplantılarda genellikle mekan ihtiyaçlarına veya kullanıcıların beğenilerine yönelik soruları ile bu konulara açıklık getirmeye çalıştıklarını dile getiriyor.

İnternet dünyasının görsel bombardımanında karşılaşılan çeşitlilik yüzünden kişilerin/kurumların, ofis tasarımlarında kendi ihtiyaçlarına ve iş yapış şekillerine çok uzak seçimler yapabildiklerinin altını çizen İç Mimar Gönül Ardal, son yıllarda üretilen “moda ofis”lerin birbirinin neredeyse kopyası olduğunu, şirketlerin kurumsal kimlikleriyle ayrışması gereken ofis tasarımlarının çok fazla birbirlerine benzemeye başladığını vurguluyor ve ekliyor: “Şirketlerin farklılaşmak için yaptığı onca yatırımın bu kadar benzeşme ile sonuçlanması iş hayatında istenen bir durum değil. Bu sebeple sadece firma sahibinin veya üst yöneticilerin kişisel beğenilerinin tasarımı yönlendirmesi bir hayli yanıltıcı olacaktır.”

Mimarın tasarıma başlamadan önce mekanın kullanıcılarını çok iyi tanıması ve anlaması gerektiğini fakat ofis projesi gibi çoklu kullanım alanlarında tüm kullanıcıları tek tek tanımanın da mümkün olamadığını belirten Gönye Tasarım kurucuları, DISC Kişilik Entanveri’nin bu aşamada gerekliliğini vurguluyor. Kendilerinin de işe alımlar ve verimlilik değerlendirmelerinde kullandıklarını belirttikleri bu envanter, mimarların tasarımlarını da yönlendirmekte kullandıkları bir araç haline gelmiş. “D-Dominant”, “I-İz bırakan”, “S-Sadık” ve “C-Ciddi” olacak şekilde 4 faktör ile kategorize ediyor ve bu faktörlerin farklı oranlarda biraraya gelmesi de karakterlerin daha detaylı olarak ele alınabilmesine olanak sağlıyor.

Ofis tasarımlarında, meslek gruplarının ortak karakter özelliklerinin değerlendirilmesi gerektiğini belirten Gönye Proje Tasarım Kurucu Ortağı Mimar Yelin Evcen, belirlenen ana başlıkların şirket fonksiyon şeması ve vizyonu ile birlikte ön konsept çalışmalarını oluşturması gerektiğini şu sözlerle vurguluyor: “Büyük ofis mekanlarında, bölümler içinde de konsept farklılaşmalı ama hepsi tek bir şirket vizyonunda birleşebilmelidir. Bu ana kategorilere göre örnek verecek olursak, S yüksek kişilikler, çalışma mekanlarını kişiselleştirmeyi isterler. D yüksek kişilikler hızlıca sonuca ulaşmayı sevdikleri için işleri için gerekli ne varsa mekanda onu görmek isterler. C yüksek olan detaycı kişilikler ise organize olmayı sevdiklerinden bolca çekmece-bölme ihtiyacı duyarlar. I yüksek kişilikler için ofiste diğer kişilerle iletişim kuracakları, telefon konuşmalarını yapacakları küçük sohbet-toplantı alanları gereklidir. Teknik meslek grupları C ağırlıklı kişiliklerden oluşurken, satış-pazarlama grupları I ağırlıklı özelliklerdedir. Bu sebeple mekan tasarımlarını yaparken, sadece trend tarzlardan değil, çalışanların mesleki karakterlerinden yola çıkarak konseptin oluşturulması tüm şirket çalışanlarının iş hayatındaki verimliliği ve dolayısıyla şirketin geleceği açısından önem taşımaktadır.”

Çalışma ortamlarında dünyada yükselişe geçen eğilimlerden biri olan “ofislerde well-being” konusunun, işverenlerin de öncelikli arayışlarından biri haline geldiğini belirten Mimaristudio Kurucu Ortağı, Y.Mimar Önder Kul, çalışanların kendilerini mutlu hissettikleri, yaratıcılıklarının arttığı ve esenliklerinin üst düzeyde tutulduğu, tüm bunların da iş verimini olumlu yönde etkilediği çalışma mekanlarının giderek artacağını vurgulayarak, “İnsanın fiziksel, zihinsel ve ruhsal olarak dengeli ve iyi olma halini özetleyen well-being kavramı, günlük yaşamın önemli bir kısmının geçtiği ofis ortamlarında da en önemli arayışlardan biri haline geldi. Özelikle de zamanının % 95’ini kapalı ve tekdüze mekanlarda geçirmek istemeyen, yoğun iş temposundan kaçınan Y kuşağı ve kapıdaki Z kuşağı için well-being odaklı tasarımlar, iş seçimlerindeki ana kriterlerden biri oldu” diyor.

“Well-being”in, dünyada bu sürecin sertifikasyon ayağı olan Well Building Standard (WELL) içinde adını daha net ve sistematik şekilde duymaya başladığımız bir kavram olduğunu dile getiren Mimaristudio ortakları, tüm dünyada yeşil bina sertifika programlarının yapı ya da mekanın enerji odağında daha sürdürülebilir bir yönde gelişmesini sağladığı ve halen önemini koruduğunu, WELL’in ise insanı odağına alan ilk sertifika olduğunu belirtiyor: “Dünya üzerinde çalışanların sağlık ve esenlikleri ile ilgili sorunlar yaşadığı, bu bağlamda firma giderlerinin de % 90’ının aslında çalışan olduğu düşünüldüğünde, önümüzdeki yıllarda bu yaklaşımın adını daha sık duyacağımız aşikar.Enerji, kira vb mekansal giderler toplamın sadece %10’unu temsil ederken, asıl büyük payda olan “çalışan” üzerinde yapılacak herhangi bir iyileştirme, firmaya doğrudan ve daha büyük oranda olumlu etki ediyor.”

Ofislerde well-being kriterleri…

Yapılarda well-being kavramı ana hatlarıyla hava, su, ışık, besin, konfor, form ve zihinile ilgili unsurlar üzerinde biçimleniyor. WELL sertifikasının her bir kriteri ise bu yönde kendi içinde zorunlu koşullar içeriyor ve bu koşulların hepsi sağlandığı taktirde yapı, bu sertifikaya sahip olabiliyor. Sertifikanın seviyesi ise zorunlu olmayan koşulların sayısına göre belirleniyor. Örneğin, “hava” başlığı sadece yapıdaki mekanik havalandırma sistemi kontrol etmiyor, aynı zamanda kullanılan malzemelerin yarattığı VOC (uçucu organik bileşen) oranlarını, mekanın temizleneceği malzemeleri, hava filtrasyon sistemini, sigara yasağını, mikrop kontolü ve daha birçok konuyu da önemsiyor. Çünkü yapılarda iç mekanlar çoğu zaman dış mekanlara kıyasla 100 kat daha zehirli olabiliyor. “Su” başlığına bakıldığında ise kolay erişilebilir ve belirli kriterleri sağlayan içme suyu, kamu suyunun analizi gibi noktalar talep ediliyor. Çünkü doğru oranda temiz su içmeyen bir insanın verimi %12, tepki süresi ise %23 oranında azalabiliyor. Ya da gürültü kaynaklı dikkat dağınıklığı yüzünden çalışan verimi %65 düşebiliyor.

Mimaristudio kurucularından Mimar ve Yüksek Endüstri Ürünleri Tasarımcısı Ayça Akkaya Kul ise son birkaç yıldır biyofilik tasarım çıkış noktası ile well-being konusuna projelerde ayrı bir parantez açtıklarını belirtiyor ve ekliyor: “Her yeni projede üzerine koyarak süreci geliştiriyor ve projelerimiz içinde mutlaka well-being konusunu merkeze alıyoruz. İşverenlerimizi ve iş liderliği yapan proje yönetim firmalarını bu konuda aydınlatmaya, projemizi bu yaklaşımla ele almanın kazançlarını ve avantajlarını aktarmaya çalışıyoruz. Kuşak farkı ile başlayan değişimin, ofisin fiziksel yapısını değiştirme süreci içinde, sadece iç mimari değişimle değil, bütünsel bir değişim yönetimi (change management) ile ele alınması gerekliliğini aktarmaya çalışıyoruz.”

Şu an ülkemizde gerçekleştirilen projelerin daha çok mekan odaklı, zaman baskısı altında gerçekleşen, uygulamalı tasarım içeren projeler olduğunu, yeni nesil ofis tasarımlarında ise well-being yaklaşımları ile yol almanın mümkün olduğunu dile getiren Ayça Akkaya Kul ve Önder Kul, değişimin avantajlarını ise şöyle özetliyor: “Bir firma, mevcut iç mekanını değiştirmek ya da yeni bir yere taşınmak istediğinde zaten önünde makul bir zaman ve maliyet programı oluyor. O mekanın aydınlatmasına, havalandırmasına, elektrik ve mekanik alt yapısına, mobilyasına, akustiğine, tüm ince yapı bitiş malzemelerine ve sıralayabileceğimiz diğer tüm ihtiyaçlara zaten bir harcama yapacakken, biz bu harcamanın, kayda değer ek bir maliyet getirmeksizin, iyi bir zaman planı ve çalışan mutluluğu, esenliği üzerine geliştirilmiş bir proje ile daha hedefe yönelik yapılabileceğini anlatmaya ve algıları değiştirmeye çalışıyoruz. Zira yapılacak bu yatırımın, 3-5 yıllık kısa vadede kısıtlı avantaja değil, hem daha uzun süreye yayılan, hem de özellikle personel giderlerinde de tasarruf sağlayan bir adım olduğunu aktarıyoruz.”

Ofisler çalışanların verimliliğini etkiliyor

Çalışma kültürü ve mekanlarındaki değişim Ersa Mobilya tarafından düzenlenen etkinlikte tartışmaya açıldı. Bakırküre Mimarlık Kurucusu Gürhan Bakırküre moderatörlüğünde gerçekleştirilen “Çalışma Mekanları Nedir? Ne Değildir?” başlıklı oturumda Great Place To Work İletişim ve Pazarlama Müdürü Volkan Tarsus, British American Tobacco Türkiye Genel Müdürü Gökhan Bilgiç ile Joint Idea Kurucu Ortakları Eda Çarmıklı ve Markus Lehto konuşmacı olarak yer aldılar. Etkinliğin Keynote konuşmacısı Haworth Çalışma Alanı Stratejisti Stefan Kiss ise çalışma mekanı trendleri ve çalışma mekanlarında verimlilik üzerine değerlendirmelerde bulundu. Sürekli evden çalışmanın uzun vadede verimliliği düşürdüğüne dikkat çeken Bilgiç, çalışanların günde ortalama 8 saat ofiste bulunduğunun, çalışma ömrünün yaklaşık yüzde 35’inin ofislerde geçirildiğinin altını çizdi.

Mekanda farklılaşan şirketler yetenekli çalışanları çekiyor

Şirketlere mükemmel iş yerleri inşa etmeleri, geliştirmeleri konusunda destek veren bir araştırma ve danışmanlık kurumu olduklarını söyleyen Great Place To Work İletişim ve Pazarlama Müdürü Volkan Tarsus, şu değerlendirmede bulundu: “En iyi işveren şirketleri seçerken güvenilirlik, saygı, hakkaniyet, gurur ve takım ruhu gibi beş Great Place to Work felsefesine ait boyutu analiz ediyoruz. İnsani dokunuşu yüksek kurum kültürüne sahip şirketlerin ortak özellikleri, çalışan odaklı yönetim anlayışına sahip olmaları. Yenilikçilik, yoğun rekabet ortamında farklılaşmak isteyen şirketler için önemli bir faktör. Sabit kalıplardan uzaklaşan şirketler, yaratıcılığı beslemek için çalışanlarına yatırım yapıyor. Şirketlerin çalışanlardan beklediği ortak özellikler, potansiyellerini üst seviyede kullanmaları ve katkı sağlamaları. İş yeri mekânlarının yaratıcılığı beslediği ise kaçınılmaz bir gerçek. İnovasyon ekosistemine, üretkenliğe teşvik eden, rahatlık ve konfor sunan mekanlar, çalışanlar için cazibe merkezi konumunda.”

Mekan özellikle Y nesli için belirleyici

Mekân seçimlerinin çalışanlara ve şirket kültürüne göre değiştiğini belirten Tarsus, “Mekanlar için tek doğru bulunmuyor, şirketten şirkete değişkenlik gösteriyor. Çalışan deneyimi için öncelikle çalışan taleplerinin dikkate alınması gerekiyor. Geleneksel iş yeri kavramının değiştiği günümüzde, yeni çalışma şekillerine en uygun fiziksel çevrenin seçilmesi, verimsizliği ve durağanlığı aşmanın en iyi yollarından biri. Bu konunun mobilitenin de etkisiyle özellikle Y nesli için önemli olduğunu söyleyebiliriz.” dedi.

Kendilerini şirketin parçası olarak hisseden çalışanlar 5 kat daha azimli

Great Place to Work Enstitüsünün her yıl belirlediği Türkiye’nin En İyi İşverenleri araştırma sonuçlarına göre çalışanlar, iş yerlerini “çok iyi bir iş yeri” olarak tanımlayabilmek için öncelikle kendilerine şirketin bir parçası gibi davranılıp davranılmadığına bakıyor. Çalışanların diğer dikkat ettikleri faktörler arasında yeteneklerinin en iyi şekilde değerlendirilmesi ve takım ruhuna sahip olma beklentileri ön plana çıkıyor. Araştırmada dikkat çeken verilerden biri de kendilerini şirketin bir parçası olarak hisseden çalışanların yaptıkları işi tamamlamak için 5 kat daha gayretli olmaları. Çalışanların güven ve bağlılık duygularının güçlenmesi, şirketlerin yetenekli çalışan bulma şanslarını büyük ölçüde arttırıyor. En iyi işveren unvanına sahip şirketler, liste dışında kalan şirketlere göre yüzde 30 daha fazla iş başvurusu alıyor.

Yeni teknoloji ürünü

Geleneksel dekorasyon malzemelerinin yerini alan ve yeni bir teknolojinin ürünü olan Dekorawall duvar panelleri, yekpare görünümleriyle ofislere ferahlık katıyor. Panellerin kıvrımlı olmaları nedeniyle duvarlara zahmetsiz uygulanabilen Dekorawall, kolay kesilip eklenmesi sayesinde inşaat kirliliği ve boya işleriyle uğraşmayı da ortadan kaldırıyor.

İşyerleri için ideal seçenek

Dekorawall ürünleri ofis ve işyerlerinin yanı sıra butik kafeterya, restoran, spor salonu, fuar standı, hastane ve kış bahçesi gibi mekanların iç mimari tasarımında da tercih ediliyor. Dekoratif görünümün yanı sıra çalışma alanlarında ihtiyaç duyulan niteliklere de sahip olan Dekorawall duvar panelleri; ses ve ısı yalıtımı sağlıyor, su geçirmiyor, toksit madde içermiyor, koku yapmıyor, kolay temizleniyor ve antibakteriyel özelliğe sahip bulunuyor.

Her zevke uygun renkler

Dekorawall 1x50x100 cm boyutlarında, 10‘lu paket ve 32‘li paket, beyaz, sarı taş, tuğla rengi ve gri taş rengi seçenekleri ile satışa sunuluyor. Nihai tüketiciler için karma renk paketi seçeneği de sunuluyor.

Heyecan ve yüksek enerjiyi çağrıştıran kırmızı, bilinçaltını en fazla uyaran renklerden biridir. Bürotime Endüstriyel Tasarım Ekip Lideri Utkan Kızıltuğ, kırmızının dinamik ve dışa dönük bir yapıyı temsil etmesinin yanı sıra özellikle öne çıkması istenilen alanlarda, ofis mobilyası ya da aksesuar olarak kullanıldığında ofisler için ilham verici olabileceğine değindi.

Yaratıcı işler ile uğraşanlar için kırmızı olmazsa olmaz

Yapılan işe ve şirketin özelliğine göre renk seçimi yapılmasının daha doğru olduğunu ifade eden, Utkan Kızıltuğ:“Yöneticilerin ofislerin mimarileri doğrultusunda yeni konseptler belirlerken ürünlerin tasarımı kadar renklerini de titizlikle seçmeleri gerekiyor. Bürotime Mimari Projelendirme Ekibi’miz bu süreçte her türlü çalışma ortamı için farklı ve esnek çözümler sunabiliyor. Yeni yıla girmemize sayılı günler kala sıklıkla gündeme gelen kırmızının ofiste doğru kullanımı ise; sıcak ve dikkat çekici bir renk olduğundan oldukça önemlidir. İnsan psikolojisi üzerinde canlandırıcı, heyecan verici ve kışkırtıcı bir etkisi de olduğundan özellikle temelinde yaratıcılık bulunan işlerle uğraşan markaların, mutlaka ofislerinde en az bir kırmızı ürün bulundurmalarını tavsiye ediyoruz” açıklamasında bulundu.

Her amaca uygun bir kırmızı ürün var

Kızıltuğ, “Bürotime olarak biz de ürünlerimizi tasarlarken kırmızı ve tonlarını her türlü ihtiyaca uygun modellere adapte ediyoruz. Örneğin; yöneticiler kırmızıdan ziyade daha sıcak koyu kırmızı tonları ve bordo renklerini tercih ediyor. Bu nedenle Boss ve Diamond oturma gruplarını tasarlarken tasarımından renk seçimine kadar yöneticilerin seçkin misafirleri üzerinde olumlu etki bırakmalarını planladık. Aynı şekilde kişinin bireysel çalışmasına ve yaratıcılığına odaklanmasına imkan tanıyan, Design Turkey 2017 ödüllü Throne tasarımımızın da kırmızı renk alternatifli üretimini yaptık” ifadelerini kullandı.

“Sağlıklı iç mekanlar yaratılması en büyük önceliğimiz”

Bürotime olarak, üretilen ofis mobilyalarında en çok dikkat edilen hususun, dünya standartlarında sağlık koşullarına uygun üretim yapılması olduğunun altını çizen Efendioğlu; “Çalışanların en az 9 saatlerini geçirdikleri çalışma ortamında onların rahat ve konforlu bir sandalyede çalışması ve kullanışlı bir masada oturması büyük önem arz ediyor” açıklamasında bulundu.

Her türlü senaryoya uygun çalışma ortamı

Yapılan araştırmalarda, çalışanların hep aynı yerde saatlerce vakit geçirmesinin verimliliği ciddi oranda düşürdüğüne de dikkat çeken Efendioğlu; “Kullanıcıyı bulunduğu çalışma ortamında rahat hissettirmeye ve aidiyet duygusu oluşturmaya yönelik motive ve verimli çalışma alanları yaratıyoruz. Tüm bu ihtiyaç ve gereksinimlerden hareketle geliştirdiğimiz Elements isimli konseptimiz, Bürotime markasının portföyündeki tüm ürün gamını kullanarak hayal edilen kişiselleştirilebilir çalışma alanlarını farklı ihtiyaçlara uygun ürün seçenekleriyle yaratma imkanı sunuyor. Böylelikle yöneticiler hem tasarımın özgünlüğünden taviz vermiyor, hem de çalışanların daha verimli çalışmasına olanak sağlamış oluyor” diye konuştu.