“Firmalar henüz devlete geçmedi”

Şu anda henüz bu firmaların devlete geçmediğini belirten Canikli, “Mahkeme yargılama sonunda ya suçlu bulur, bu şirketler üzerinden terör örgütlerine finansman sağlandığı şeklinde karar verir; o zaman devlete geçer ve sonra satılır. Ya da şirketler üzerinden terör örgütlerine finansman sağlanmadığı şeklinde tespiti olur, o zaman da sahiplerine iade olur” diye konuştu.

858 şirketin aktif büyüklüğü 40.5 milyar

Canikli kendilerine gelen bilgilere göre kayyum atanan firmaların tamamı üzerinden terör örgütlerine kaynak aktarıldığını belirterek, mahkemenin de bu kanaatte olması durumunda bunların hepsinin devlete aktarılacağını kaydetti. Mali yapısı bozulmuş içi boşaltılmış, zarar eden ve faaliyetine devam etmesinde fayda umulmayan ya da bu şekilde yönetilmesi zor olan firmaların satılması gerektiğini belirten Canikli, “Ya da çok özel yönetilmesi gereken firmalar var, onları da bir an önce satmak gerekiyor” dedi. Canikli’nin Mart sonunda verdiği bilgilere göre, TMSF’nin bünyesinde 858 şirket bulunurken, devredilen şirketlerin aktif büyüklüğü 40.5 milyar lira, özkaynakları 18.1 milyar lira tutarında.

TMSF, 674 sayılı ve 15 Ağustos 2016 tarihli Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca; terör örgütlerine aidiyeti, iltisakı veya irtibatı nedeniyle satışa konu varlıklarda kayyum olarak görevlendirilmişti.

‘Mağduriyetleri gidereceğiz’

Dumankaya ve Fi Yapı gibi bazı inşaat firmalarında inşaatların yarım kaldığını, binlerce dairenin tamamlanmadığını belirten Canikli şunları söyledi:

“Ciddi mağduriyetler var. Normalde devraldığımız firmanın mali yapısı bu mağduriyetleri giderecek durumda değil, ama kayyum olarak yönetiliyor; mağdurlarda beklenti oluştu. Bazı modeller geliştirdik… Takvim olarak bir şey söylemeyeyim ama sonuç itibarıyla çözeceğiz. Mağduriyetleri giderecek birkaç modelimiz var.”

Bu inşaatların tamamlanıp sahiplerine verilmesi gerektiğini ifade eden Nurettin Canikli, “Birkaç proje üreterek oradan elde edilecek kaynakla bunları tamamlamak şeklinde (çözümler olabilir). Yarım kalmış projeler var. Onları kârlı hale getirip kaynak üretmeye çalışıyoruz. Kamuya da yük olmaması gerekiyor. Sonuç itibarıyla her ikisinin de problemini çözeceğiz” diye konuştu.

Dönüşüme kaynak sağlayacak

Bütün dönüşüm projelerinin tamamı için gayrimenkul sertifikası çıkartarak içeriden ve dışarıdan milyarlarca dolar finansman sağlanması imkanı olduğunu, bunun zamanla geniş bir alana yayılacağını ifade eden Canikli, konuşmasını şöyle sürdürdü:

“Bununla bağlantılı yine entegre diyebileceğimiz bir modeli, projeyi yakında hayata geçiriyoruz. Sayın Cumhurbaşkanımızın talimatıyla, ki geç kalındı, teknik bütün çalışmaları tamamladık. O da Uluslararası Gayrimenkul Borsası… İslam İşbirliği Teşkilatı Ekonomik ve Ticari İşbirliği Daimi Komitesi (İSEDAK) bünyesinde, İSEDAK ülkelerinin katılımıyla uluslararası bir gayrimenkul borsası… Aynen menkul kıymetler borsası gibi… Orada kağıtlar, hisseler el değiştiriyor, burada gayrimenkuller el değiştirecek.

Bütün güvenlik mekanizmaları sistemde var. Yani bir gayrimenkul satıcısı, konut, arazi, proje, AVM olabilir, borsaya fiyatıyla birlikte girecek. Aracı kurumlar vasıtasıyla… Fiyatını İSEDAK üyesi tüm ülkelere açık olacak şekilde gayrimenkulü satabilecek. Hiçbir risk içermiyor. Hem alıcı hem de satıcı açısından aracı kurumlar garanti ediyor güvenliği. Takasbank veya benzeri bir kuruluş devrede. Parayı tahsil etmeden, tahsil ettiği garanti edilmeden tapu verilmiyor. Aynı anda gerçekleşiyor veya tapu dijital ortamda, tapu dairesine gitmeden el değiştirebilir hale gelebiliyor. Bununla ilgili yasal düzenlemeleri önümüzdeki günlerde Meclis’e sevk edeceğiz. Çok çok önemli bir proje. Bu dünyada ilk olacak. Başka hiçbir uygulaması yok. Piyasa dijital olacağı için nerede kurulduğunun bir önemi yok. Ama Türkçe olarak bütün altyapı çalışmalarını yapıyoruz. İSEDAK ülkelerinin kurucusu olduğu, her ülkenin eşit oranda kurucu hissedarlığa sahip olduğu bir model olacak.”

“Dünyanın bu noktada merkezi olacak”

Başbakan Yardımcısı Canikli, İSEDAK üyesi 57 ülke bulunduğunu hatırlatarak, isteyen ülkenin gireceğini, katılmak isteyip de teknik altyapısı müsait olmayanlara her türlü desteği doğrudan o ülkelerde vereceklerini de bildirdi.

Canikli, “İnşallah bunu hayata geçirdikten kısa bir sonra, göreceksiniz, dünyanın bu noktada merkezi olacak. Dünyaya gayrimenkul pazarlayan ülkeler noktasında, gelişmiş ülkeler yani İngiltere, Fransa, İspanya, İtalya örnek olarak söylüyorum, göreceksiniz bu modele dahil olmak için çok büyük özel çaba sarf edecekler. Buradaki bir gayrimenkul, aynı anda dünyanın her yerinde satışa sunulabilecek.” ifadelerini kullandı.

AA

Gayrimenkul sertifikasının son derece önemli bir finansman aracı olduğunu ifade eden Canikli, uygulamanın eksik yönlerini de tamamlandığını ileri sürdü. Sistemin “mükemmel” olarak nitelendirilebilecek şekilde hayata geçirildiğini kaydeden Canikli, “Şu an için konut projeleri başta olmak üzere dönüşüm projeleri için düzenlendi, altyapı projeleri için mümkün değil ama ileride onlar da bir şekilde modele katılabilir.” diye konuştu.

Söz konusu yöntemle dönüşüm projeleri için çok ciddi kaynak sağlanabileceğinin altını çizen Canikli, şu anda dönüşümü gerçekleştirilmesi gereken milyonlarca konut bulunduğuna, bununla ilgili gelecek yıllarda çok ciddi bir kaynak ihtiyacının ortaya çıkacağına dikkati çekti.

TOKİ’nin başlatması iyi oldu

İlk uygulamayı TOKİ’nin başlatmasını önemli bir nokta olarak gören Canikli, “TOKİ’nin öncülük yapması iyi oldu. Sistemin uygulamada nasıl yürüyeceği noktasında TOKİ uygulaması iyi bir örnek teşkil edecek. Dolayısıyla talep daha da büyüyecek.” dedi.

Sertifika herkese kaynak olacak

Hem küçük yatırımcılar hem de dönüşüm projelerinde yer almak isteyen müteahhitlere kaynak sağlamak adına sistemin önemine işaret eden Canikli, şunları kaydetti:

“Konutun yapımına başlandığı tarihten tamamlandığı tarihe kadar çok ciddi fiyat artışı olduğunu gördük. İnşaatın başladığı tarih ile bittiği tarih arasında ciddi bir kar oranı ortaya çıkıyor. Amaçlardan biri de vatandaşımızı bu kardan, ranttan faydalandırmak. Hatta sermayesi ne kadar küçük olursa olsun, metrekare bazlı fiyatlama yapılacağı için bir vatandaşımız bu şekilde bir metrekarelik konutu temsil eden menkul kıymeti satın alabilecek. Bunları daha sonra biriktirip bittiğinde tamamını alabilecek, isterse satıp karını realize edebilecek. Gerçekten harika bir sistem.”

“Bütün güvenlik mekanizmalarını barındırıyor”

Başbakan Yardımcısı Canikli, gayrimenkul sertifikası sisteminin vatandaş tarafından kavranması gerektiğine işaret etti. Sistemin hiçbir riskinin bulunmadığına ve ilk uygulamanın TOKİ tarafından hayata geçirilmesinin de vatandaşa güven verdiğine dikkati çeken Canikli, “Sistem bütün güvenlik mekanizmalarını ilave maliyet getirmeden içerisinde barındırıyor. Vatandaşımız bu yatırımından ciddi gelir elde edecek. Konjonktür olarak da tam zamanı. Türkiye’de gayrimenkul fiyatlarında köpüğün alındığı özellikle dolar cinsinden fiyatların daha reel hale geldiği bir döneme girdik. Dolayısıyla bu tür finansman araçlarına yatırım yapmanın tam zamanı diyebiliriz.” diye konuştu.

Bu sistemin, vatandaşların her boyuttaki talebine cevap verebildiğini dile getiren Canikli, “Dönüşüm sektörüne çok ciddi finansman sağlayacak ve karı da tabana yayacak. Yatırım yapan açısından daha ucuz, faizsiz finansman modeli olacak. Parasını yatıran açısından da faizsiz olarak finansal piyasalarda kar elde etme imkanı ortaya çıkacak.” ifadelerini kullandı.

“İnanılmaz gelir getirici finansal ürün”

Canikli, Turkuaz Kart uygulamasını hayata geçirdiklerini anımsatarak, bu şekilde oturma izni ve vatandaşlık hakkı verileceğini anımsattı. Canikli, “İstanbul’da, büyükşehirlerde dönüşüm projelerinin değeri 1 milyar dolardan aşağı değil. Bunu, yurt dışından buralara, faizli finansman modellerine hassasiyeti olan, bulaşmak istemeyen küresel ölçekli yatırımcılar açısından da inanılmaz bir gelir getirici, finansal ürün olarak değerlendirmek mümkün.” ifadelerini kullandı.

Erdal Çelikel-Seval Ocak Adıyaman/AA

Lojmanlar şehir dışına taşınmayacak

Milliyet’ten Meriç Tafolar’ın haberine göre, kent merkezinde yer alan askeri lojman, idari birimler ve askerlik şubelerinin taşınmasının ise gündemde olmadığını kaydeden Canikli, şunları söyledi:

“Askeri alanların şehir merkezleri dışına taşınmasına ilişkin çalışmalar devam etmektedir. Kent merkezi dışına taşınacak askeri alanların seçiminde temel kriterler oluşturulmuş ve bu çerçevede bir değerlendirme yapılması planlanmıştır. Buna göre; askeri alanın kent merkezi içerisindeki konumu, yüz ölçümü-büyüklüğü, askeri alanın mevcut kullanımı gibi kriterlerin yanında yerel yönetimlerden gelen taleplerin de dikkate alınmasını sağlayacak bir yöntem üzerinde çalışmalar sürdürülmektedir.”

3 bakanlık komisyon oluşturacak

CHP İzmir Milletvekili Murat Bakan’ın konuya ilişkin soru önergesini yanıtlayan Canikli, kent merkezinde olmayan tanklı zırhlı birlikleri için mevcut altyapısı, konusu, yerleşmenin ihtiyacı ve kentsel dönüşüm çalışmaları çerçevesinde kamusal hizmetler ağırlıklı bir dönüşüm planlaması öngörüldüğünü söyledi. Canikli, kent merkezi dışına çıkarılması planlanan askeri alanların seçimine yönelik olarak çalışmaların ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Milli Savunma Bakanlığı ve Maliye Bakanlığı’ndan oluşan bir komisyonla yürütülmesinin amaçlandığını açıkladı.

Arsa malikleri sertifika alabilecek

Kentsel dönüşümün bu tebliğ ile yeni bir ivme kazanacağına dikkat çeken Canikli, “Kentsel dönüşümdeki gayrimenkul projelerinde hak sahiplerine kendi isteklerine bağlı olarak gayrimenkul sertifikalarını yolu açıldı. İsteyen hak sahibine sertifika, isteyene de konut alma hakkı sağlandı” dedi.

Sertifikalar borsada işlem görebilecek

Sertifikaların metrekare olarak tanımlandığına dikkat çeken Canikli, yeterli sertifikayı edilen, yani istediği konutu alabilecek kadar sertifikası olan, projeden konutunu alabilecek. İsterlerse Borsa’dan alacakları sertifikalarla konut alabilecek, satabilecek ve nakde dönüştürebilecekler” diye konuştu.

Geri alım garantisi periyodik olacak

Sertifikalara ihraççı tarafından belirli periyotlarda geri alım garantisine sahip olacağını altını çizen Canikli, “İhraç edilecek sertifikalar borsaya da kote edilecek olup, aynı zamanda isteğe bağlı olarak borsada da alınıp satılabilecek. İzahnamede belirtilecek periyotlarla ihraççıya veba borsaya geri satabilecek” ifadelerini kullandı.

“Proje bedelinin tamamı finanse edilebilecek”

Özel sektör şirketlerinin konut ve ticari alan projelerinde, proje değerinin en fazla yüzde 50’sinin sertifika ihracı yoluyla finanse edilebileceğini ifade eden Canikli, kentsel dönüşüm amaçlı projelerde ise proje bedelinin tamamının gayrimenkul sertifikası ihracı ile finanse edilebileceğini bildirdi.

Tebliğin tam metni

Hüseyin Karatepe/AA

Zaten çalışılıyordu

Başbakan Yardımcısı Canikli “Varlık barışı yoluyla sermayenin Türkiye’ye çekilmesi, altyapının İstanbul’da oluşturulması ve yatırım yapılabilecek yeni argümanların devreye sokulması sürecini şu anda yürütüyoruz” dedi.

Bir alan doğacaktır

İstanbul’un finans merkezi olma yolundaki potansiyelinin büyüdüğüne dikkat çeken Canikli, “İstanbul bu alanda geçen gün daha da iyileşiyor. Brexit’ten sonra İngiltere açısından ekonomik alanda bir boşluk olacağını ön görüyoruz. Londra, finans merkezi olma noktasında bir takım erozyonlarla karşı karşıya kalabilecek” diyerek fikrini aktardı.