Raporun yayınlandığı nisan ayında sahibinden.com sitesinde yer alan tüm kiralık daire ilanlarının fiyat ortalaması 17 bin 381 TL iken, eylül ayı itibariyle yüzde 23 artışla bu oran 21 bin 394 TL’ye ulaştı. Raporda, 6 bin TL’nin altında kiralık daire ilanı kalmaması dikkat çekti.

Rapora göre tam zamanlı çalışan bir asgari ücretlinin maaşının tamamını bir ev için vermeye hazır olsa da Kadıköy’de bir kiralık daire tutamıyor.

8 bin liraya da ‘yok’ gibi…

Eylül ayı raporunun bir diğer çıktısı ise, 8 bin TL altındaki daire sayısının hızla erimeye devam etmesi oldu.

Nisan ayından bugüne toplam kiralık daire sayısı neredeyse iki katına çıkmasına rağmen 8 bin TL altındaki kiralık daire sayısı 135’ten 24’e geriledi.

Konut fiyatlarındaki fahiş artışlarından sadece kiralık daire arayanlar etkilenmiyor. Fiyatlar arttıkça ev sahipleri mevcut kiracılar üzerinde baskıyı her geçen gün artırıyor.

Ev sahipleri yüzde 25 zam sınırlamasına rağmen 3-4 katı bulan zamlar talep ediyor, zammı kabul etmeyen kiracıları farklı gerekçeler ile tahliye etmeye çalışıyor.

Aşa: Bu fiyatla kiracı bulunmaz

Odatv’ye konuşan İstanbul Emlakçılar Odası Başkanı Nizamettin Aşa, oluşan fiyatlardan dolayı mülk sahiplerine uyarıda bulunduklarını belirterek, “Bu fiyatlara kiracı bulamayacaklarını kendilerine söylüyoruz. Bu sebeple evler boş kalıyor. Boş kalmaya devam ettikçe de kira fiyatları azalacaktır” dedi.

Kendi tahminlerini de söyleyen Aşa, kira fiyatlarının yılbaşı itibariyle azalışa geçeceğini ifade ederek, “3-4 aydır boş duran daireler var. Bundan dolayı bir fiyat düşüşü yaşanacaktır. Tabi eskisi gibi 2-3 bin bantlarına inmez tekrar ama ortalama yüzde 25 civarında bir düşüş bekliyoruz biz” diye konuştu.

Geçinemiyoruz Platformu adına yapılan açıklamada şu ifadeler kullanıldı:

“Yaşamı tehdit eder hale gelen kira artışlarına dair milyonlarca yurttaş çözüm beklerken iktidar seçim öncesi para toplamak, oy devşirmek adına halkın yaşadığı bu krizi istismar etme yoluna gitti.

TOKİ eliyle yapılacak sosyal konut projesi geçim sıkıntısı yaşayan milyonlarca asgari ücretli için değildir. Asgari ücretli çalışanların hem kira hem taksit ödeme ihtimali bulunmuyor.
Odatv

Peki aralık ayında ne oldu da satışlar bu kadar yükseldi?

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, konut satışları 2021 genelinde yüzde 0,5 azalırken, 2021 Aralık’ta bir önceki yılın aynı ayına kıyasla yüzde 113,7 birden arttı. Bu artış, ucuz kredilerin verildiği 2020’nin yaz aylarındaki aylık artışa benzer, dikkat çeken bir artış olarak öne çıktı.

Kredili satış olarak nitelendirilen ipotekli konut satışları da 2021 genelinde yıllık yüzde 48,6 azalsa da aralık ayında bir önceki yılın aynı ayına kıyasla yüzde 209,3 arttı.

Kurdaki oynaklık rotayı konuta çevirdi

İstanbul Emlakçılar Odası Başkanı Nizamettin Aşa, bunu 2021 Aralık’ta döviz kurunda yaşanan rekor artışlara bağlıyor.

Aşa, “Döviz birikimi olan vatandaşların, aralık ayında kurdaki artışa bağlı olarak mevcut birikimleri artınca konuta yöneldiklerini düşünüyorum. Yüksek fiyatlara alıcı olması için mutlaka elindeki paranın değer kazanmış olması lazım” değerlendirmesinde bulundu.

‘Para gayrimenkule kaydı’

Eva Gayrimenkul Değerleme Uzmanı Genel Müdürü Cansel Turgut Yazıcı da Aşa gibi, satışlardaki artışı kurdaki haraketliliğe bağladı.

Hatırlanacağı üzere, dolar/TL 2021 Aralık’ta 18,36’yı, Euro/TL ise 20 lirayı aşmış; Türk lirası tarihi değer kayıplarını yaşamıştı.

Her yılın aralık ayında satışların yüksek geldiğini, ancak 2021 Aralık’ta yüzde 113 kadar bir artış olmasını beklemediklerini aktaran Yazıcı, “Satışlarda zaten bir hareketlilik var. Ancak aralık ayında dolardaki hareketlilik nedeniyle para gayrimenkule kaydı” diye konuştu.

‘Konutlar tasarruf yapabilenin elinde toplandı’

Gayrimenkul Değerleme Uzmanı Celal Erdoğdu ise, “Aralık ayında dövizde yaşanan hareketlilik ile birçok satışın iptal edildiği konuşulurken, birikimlerini dövizde değerlendirenler koymuş oldukları hedefe ulaştıklarını gördüler. Birikimlerini rasyonel yönetenler ile konut fiyatlarının önünün kesilmeyeceğini düşünen potansiyel alıcılar hareket geçti ve tercihini konuttan yana yaptı” dedi.

Ancak Erdoğdu’nun vurgu yaptığı kısım, evlerin ne kadar satıldığından ziyade kimlerin satın alabildiği…

“Kira ve ulaşımın hane halklarının neredeyse gelirlerinin yüzde 40’ını oluşturması ile yüzde 20’lik dilimlerde en üstteki yüzde 20 dışındaki gruplar neredeyse tasarruf yapamaz hale geldi” diyen Erdoğdu, şöyle devam etti:

“Bunun sonucunda da Türkiye’deki konut sahipliği 13 yıl öncesine göre yüzde 3 azalarak yüzde 57,8’e geriledi. Bu da bize satılan konutların, tasarruf yapabilen grupların elinde toplandığını gösteriyor.”

Yabancıya satışta rekor

Öte yandan, TÜİK verileri 2021’de yabancılara yapılan konut satışlarında da rekor kırıldığını gösterdi.

Yabancılara yapılan konut satışları 2021’de bir önceki yıla göre yüzde 43,5 artarak 58 bin 576 oldu.

2021’de toplam konut satışları içinde yabancılara yapılan konut satışının payı yüzde 3,9 olurken, yabancılara yapılan konut satışlarında ilk sırayı 26 bin 469 konut satışı ile İstanbul aldı. İstanbul’u sırasıyla 12 bin 384 konut satışı ile Antalya, 3 bin 672 konut satışı ile Ankara izledi.

Gamze Bal-Sözcü

Aşa, şunları kaydetti:

“Anadolu Yakası’nda Kadıköy, Bostancı, Göztepe gibi semtlerde yüzde 50-60’lara varan, hatta daha fazla artış var. 1-2 sene önce 3 bin TL’ye bulduğunuz evi, şu anda 4-5 bin TL’den aşağı bulamıyorsunuz. 3 artı 1 evler zaten uçmuş durumda, 7 bin TL, 8 bin TL, 10 bin TL diye gidiyor. Avrupa Yakası’nda da bu hikaye Avcılar’da başladı. İki bölgede de kentsel dönüşüm var. İki bölgede de kentsel dönüşümden dolayı yaklaşık 30-50 bin hanehalkı bir anda ev aramaya başladı. Bölgede bunu karşılayacak potansiyel olmadığı için de bu sefer talep diğer bölgelere kaydı, oralarda da fiyatlar yükseldi.

Kiralardaki fahiş artışlar önce kentsel dönüşümle başladı. Merkez ilçeler bu artıştan o bölgelerdeki kadar etkilenmedi ama Avcılar’da 1.000 TL’lik ev, 2 bin 500 TL’ye çıktı, Suadiye’de, Bostancı’da kiralar 4-5 bin TL’ye çıktı ki bu bahsettiğim fiyatlar 2 artı 1 evler için geçerli. İnsanlar ev bulmak için bu sefer yakın semtlere gitmeye başladı. Bu sefer o semtlerde de kiralar yükseldi. Salgın dolayısıyla memleketine giden bazı aile ve öğrenciler dönüşe başladı. Üniversite sonuçlarıyla birlikte de bir talep oluştu. Yabancılar geliyor, onlar da piyasayı yükseltti. Hepsi üst üste gelince birkaç sebepten dolayı şu anda böyle bir tablo ortaya çıktı.”

“Yeni kiralamada yüzde 50-60’lara varan artışlar görüyoruz”

Nizameddin Aşa, şu anda eskisi kadar yeni inşaat yapılmadığını, bunun da artışlara etkisi olduğunu belirterek, artışların bölge bölge değiştiğini, verilere göre Türkiye genelinde ortalama kira artış oranının yüzde 26 olduğunu söyledi.

Bölgesel bazda son bir yılda artışların yüzde 100’lere vardığı semtler bulunduğunu aktaran Aşa, “Bunun dışında yeni kiralamada yüzde 50-60’lara varan artışlar görüyoruz. Bunun yanı sıra şu anda kiracıyı çıkarıp daha yüksek fiyattan vermek isteyen bazı mal sahipleri var, böyle bir hakları yok.” diye konuştu.

Kira zammının TÜFE’den fazla olamayacağını belirten Aşa, “En üst limit bu. Bunun üstünde yapamazsın, altında yapabilirsin. Eğer ev sahibi bunu yaparsa (TÜFE’nin üstünde zam), kiracı da yanlışlıkla öderse kiracının bunu geri isteme hakkı var. İki taraf anlaşmadığı sürece mal sahibinin TÜFE üstünde artış yapma hakkı yok.” dedi.

“Türkiye genelinde de kiralarda İstanbul ile benzer durumlar yaşanıyor”

İstanbul Emlakçılar Odası Başkanı Aşa, İstanbul’un yanı sıra Türkiye genelinde yaşanan kira artışlarına değinirken de, “Şu anda Türkiye genelinde de hemen hemen İstanbul ile benzer olaylar yaşanıyor. Kira zammında Türkiye ortalaması şu an yüzde 26 olduğuna göre, bölgesel olarak bunun yüzde 50-60’a çıktığı bölgeler olduğu kesin anlamına gelir.” ifadelerini kullandı.

Yeni projelerin başlaması gerekiyor

Artışların kentsel dönüşümle başladığı için kentsel dönüşümün tamamlanması ve yeni inşaat projelerinin gündeme gelmesi ile tablonun tersine döneceğini aktaran Aşa, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Bir anda ev arayışına giren 50-60 bin hanenin, kentsel dönüşümden dolayı 1,5-2 seneye kadar inşaatları tamamlanmış olacak, onlar kendi evlerine dönecek. Bu sefer boşta evler kalacak, kapasite artışı yaşanacak, yani bu artışlar en fazla 2 yıl devam eder. Bu bir furyaydı. Bundan sonra aynı şekilde kiralarda üst üste yükselme görmeyiz. Yıl sonuna kadar bu artış trendi devam eder ama daha düşük oranlarda devam eder. Yıl sonundan sonra bir duraksama yaşarız, 1,5-2 yıla kadar da tablo tersine döner.”

“Mutlaka bir denetime ve gözetime ihtiyaç var”

Tüketiciler Derneği (TÜDER) Genel Başkanı Levent Küçük de kira artışlarındaki yüksekliğe dikkati çekerek, kendilerine bu konuda çok sayıda şikayet geldiğini anlattı.
Kiralarda özellikle bazı bölgelerde fahiş fiyat artışı olduğunu vurgulayan Küçük, şunları kaydetti:

“Ev sahipleri TÜFE kuralına uymuyor, daha da arttırmak istiyor ve çeşitli bahanelerle mevcut kiracıyı çıkarıp daha yüksek kirayla evlerini kiraya vermek istiyor. Mevcut kiracıların, tüketicilerin karşılaştığı en büyük sorun bu. Piyasada herkes fiyatların artacağı beklentisine girdi. Yakın zamanda okullar açılıyor, üniversiteye yeni öğrenciler gelecek, tayinler var. Ev sahipleri, bunları da bahane yaparak kiraları artırıyorlar. Burada mutlaka bir denetime ve gözetime ihtiyaç var.”

Gelen göçlerle birlikte konut talebinin artması sonucu mevcut konutların ihtiyaca yanıt veremediğini, buradan kaynaklanan bir artış olduğunu aktaran Küçük, sebeplerin tamamı birleştiğinde ciddi bir şikayet yoğunluğunun kendilerine geldiğini söyledi.

İletilen şikayetlerle ilgili bilgi veren Küçük, “Öncelikle TÜFE oranına asla uyulmuyor, mevcut kiralarda en az yüzde 25-30’lara varan artışlar yapıldığı söyleniyor. Yeni kiralamalarda yüzde 40-45’lere varan artışlar var. Burada tüketicilere özellikle mevcut kiralarını zamanında ödemeleri uyarısında bulunmak istiyorum, ev sahibinin eline koz vermemek adına bu önemli. Yeni kiralayacak vatandaşlar da iyi araştırma yapsınlar. ” ifadelerini kullandı.

Küçük, özellikle yeni kiralama yapacak tüketicilerin aidat bedellerine dikkat etmesi gerektiği uyarısında da bulundu.

Fatma Eda Topcu-AA

Türkiye İstatistik Kurumu’nun açıkladığı verilere göre konut satışları şubat ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 31,6 azalarak 81 bin 222 oldu. İpotekli konut satışları ise bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 66,5 azalarak 14 bin 669 oldu. İstanbul Emlakçılar Odası Başkanı Nizamettin Aşa, açıklanan verileri değerlendirdi.

“Fiyatlar, satışlar düşmeye başladı”

Geçen yılın 2020 Şubat ayında konut kampanyası olduğunu hatırlatan Aşa, “O kampanya da faizler 0.98 ve 0.99’a düşmüştü. O sebeple yoğun bir satış dönemi yaşadık. İkinci bir kampanya dönemi yaşadık Mayıs ayında. Faizlerin düşmesi, 15 yıl vadeyle satış yapılması gibi bazı kampanyalar neticesinde yoğun talep olmuştu ve bu talepte kasıma kadar devam etti. Bunu o dönemde yaşadığımız hızın yavaşlaması diye de düşünebiliriz. Bir yangındı söndü, fiyatlar, satışlar düşmeye başladı. Genel ekonomiye yansıması çok olumlu olmaz. Çünkü emlak, inşaat piyasası Türkiye’nin en önemli sektöründen bir tanesi. 250 alt ve yan sanayiye istihdam sağlıyor. Bu sebepten dolayı da konut piyasasının düşüş yaşaması tüm ekonominin birçok dalına etkileyen bir sebep olur.” diye konuştu.

“En fazla satış Esenyurt, Pendik ve Sancaktepe’de”

Hem pandemi hem de deprem dolayısıyla fiyatı yükselen gayrimenkuller olduğunu belirten Aşa şunları söyledi:

“Müstakil, bahçeli evler, dubleks evler şu anda revaçta. Daha az katlı olan ve daha sağlam zeminde olan villa tipi, müstakil tipi evler revaçta. Birkaç gün önce Moda’da, Göztepe’de 0-10 yaş arasında genç yaşta olan evler hemen hemen bitmiş, satılmış. Olanların da fiyatı şu an oldukça yüksek.

Bölge bölge, gayrimenkul tipi ve ilçe ilçe ele alırsak daha sağlıklı bir sonuç elde ediliriz. Geçen yılın Şubat ayı ve bu yılın Şubat ayı arasında yüzde 33’lük bir düşüş var hatta ipotekli, kredili satışlarda yüzde 66 düşüş var. Tabi bu faiz oranlarından kaynaklanıyor. Geçen yıl faiz 0.98-0.99 iken şu an en düşük 1.5’e yakın. Bu büyük bir etken, özellikle ipotekli satışlarda en büyük etken faizin kendisi. Faizin 0,5 puan artması demek vatandaşın ödeyeceği paranın yüzde 50 artması demek. Bu yüzden cazibe yok şu anda. Talep olduğu anda mal sahibi, inşaatçı fiyatı yükseltti. Biz buna ‘balon sönecek’ dedik. Kısmen de sönmeye başladı.

10 yaşına kadar konutta düşüş olmaz

Satışlardaki düşüşü gördükten sonra fiyatların daha da düşeceğini var sayıyorum ama 0-10 yaş arası yapılan inşaatlarda bu düşüş olmayacak. Yüksek fiyatlı olanlar zaten satılamıyor, ikinci el konutların fiyatı daha fazla. Bunun da iki nedeni var; birincisi pandemiye bağlı. 80’li 90’lı yıllarda yapılan evlerin hemen hemen hepsinde balkon var. Çoğu da kapatmıştı o balkonları ama şimdi o balkonlar yeniden açılıyor. Bahçe katlarını kimse tercih etmezdi şimdi bahçe katları talep ediliyor. İkinci neden ise fiyat.

Aynı bölgede, aynı sokakta, aynı büyüklükte yan yana ev var. Bir tanesi 30 yıllık bina, diğeri yeni bina. Biri 500 ise diğeri 1 milyon. Mevcut ekonomik yapıya baktığınız zaman alıcı kitlesi 250-300 binden başlayıp 700-800 bin aralığında satılık evlere talip kitle mevcut.

Bunun daha üstü segmente olan konutların alıcısı yok. En fazla satış Esenyurt’ta yapılmış, ikincisi Pendik’te, Sancaktepe’de. Çünkü o bölgelerde çok fazla inşaat yapılıyor ve 150 bin, 200 binden 500 bine kadar değişik evler bulabiliyorsunuz. Hem fiyat ucuz hem seçenek çok. O yüzden bu bölgelerde çok fazla satış yapıldı.” ifadelerini kullandı.

“Kiralık konutlarda fiyatlar 2018 seviyesinde”

“Kiralık daire fiyatları 2019’dan başlayarak bir düşüş eğilimi gösteriyordu” diyen Aşa sözlerini şöyle tamamladı:

“Düşmese bile yükselmemişti. Beşiktaş, Mecidiyeköy gibi semtte 2 bin 500, 3 bin liraya ev bulamazken 2019-2020 gibi bulmaya başladık. Pandemi girince işler daha da değişti. İstanbul’da öğrenci hareketleri konutta büyük bir katma değer sağlıyor. Yıllık yaklaşık 150 bin civarında İstanbul’da öğrenci hareketinden kaynaklanan gayrimenkul hareketleri var.

Öğrenci gelmedi, böyle oldu

Öğrenci gelmeyince veya mevcut çekip gidince yaklaşık 50-60 bin konut boşta kaldı. 100-150 bin hararet bir anda bitti. Eskiden Suriyeli faktörü vardı. Şimdi onlar da gelmiyor, giden gitti. Kentsel dönüşüm kısmen etkiliydi. Kentsel dönüşüm nedeniyle yatayda olsa geçişler vardı şimdi o da azaldı. Yani kiralık eve talep birkaç yönden azaldı. Şu an fiyatlar 2018 seviyesinde ve seçenekte çok. Kiralık evlerde fiyatlar da düşüş var.”

Fatma Vurgun-Sözcü

Kapora yalan oluyor

Aziz Koçal, “Burada zaman zaman gelen müşterilerden kapora isteniyor. Hatta bir daire için çok farklı kimselerden kapora alınabiliyor. Sonra emlakçı ortadan kayboluyor. Diğer yöntemde ise düşük fiyatlı ilanla müşteri çekiliyor. Sonra o tüketiciye evin satıldığı veya kiralandığı söyleniyor. Düşük fiyatlı ilanla ofise gelmesi sağlanılan tüketiciler, türlü bahanelerle başka konutları almaya ikna ediliyor” diye konuştu.

Bunu yapan emlak komisyoncularının tüketicileri aldattığını vurgulayan Koçal, “Ucuz ve cazip bir ürün ilanıyla tüketiciyi ofislerine çekerek portföylerinde bulunan daha yüksek tutarlı başka ürünleri pazarlamak kanun hükümlerine göre cezai işlem gerektirmektedir” ifadelerini kullandı.

Ev ucuz diye…

Koçal, tüketicinin yanıltıldığı ilanın yayınlandığı internet sitesinin Ticaret Bakanlığı’na veya Alo 175’e, emlakçının ise esnaf odasına şikayet edilebileceğini belirterek, şu uyarılarda bulundu: “Cazip ve ucuz ilanlı yerle ilgili mazeretler üretilip, tüketici başka gayrimenkullere yönlendirilmeye çalışılıyorsa tüketici tüketimden gelen gücünü kullanarak, o emlakçıyı terk etmelidir. Bu tür tüketiciyi istismar eden emlakçıların önüne geçmenin yolu etkin ve etkili denetimlerin yapılmasıdır.”

Kayıtlı emlakçılar da rahatsız

İstanbul Emlakçılar Odası Başkanı Nizameddin Aşa, bu asılsız ilanlarla yıllardır mücadele ettiklerini belirterek, şu anda önüne gelen herkesin, ülke çapında bilinen büyük ilan sitelerinde istediği emlak ilanını verebildiğini söyledi.

Aşa, “İlan vermek için bu sitelerde online mağaza açan kimselerden hiçbir belge, kayıt istenmiyor. Herhangi bir değerlendirmeden geçmeden yayınlanan ilanlar tüketiciye de sektöre de bu işi doğru yapan emlakçıya da büyük zarar veriyor” dedi.

Aşa, Türkiye’de neredeyse tekel olmuş bazı ilan portalları ile defalarca görüştüklerini ancak bir sonuç alamadıklarını da ekledi.

Karar

Bir emlak ofisinin ayakta kalabilmesi için her ay bir konut satması ve haftada bir tane de kiralama yapması gerektiğine işaret ederek, ancak aylardır ev satışlarının neredeyse durduğunu söyleyen Emlakçılar Odası Başkanı Nizameddin Aşa, şu anda emlak danışmanlığı yapan şirketlerin özellikle konut satışı noktasında ciddi sıkıntı yaşadığını belirtti. Aşa, “Gelirin büyük kısmı ev satışında elde ediliyor. Bir emlak ofisi ayda bir ev satamıyorsa büyük sıkıntı. Kiralama tarafında son dönemlerde hareketlenme var. Ev fiyatları olması gereken seviyeye indi” dedi.
Bazı emlak ofislerinin para kazanamadığı için ek işlere de yöneldiğini dile getiren Aşa, para kazanamadığı için kapanan şirketlerin de olduğunu ancak Haziran 2018’de değişen Emlak Yasası’nın şartlarını yerine getiremeyen bazı şirketlerin de kapandığını dile getirdi.

Yüksek zam yok

Şu anda konut piyasasında belirsizlik olduğunu o nedenle yurttaşın ev almayı ertelediğini aktaran Aşa, “Kimse 1 milyon TL verip lüks konut alma derdinde değil. Halkın aradığı konutun fiyat aralığı 300 ile 500 bin TL arasında değişiyor. Şu anda en büyük sorun finansman, konut kredisi faizleri biraz inerse satışlar canlanabilir. Yurttaş 300 bine ev bulsa kredi taksitleri de ayda 1500 TL ile 2 bin TL arasında değişse alacak. Şu anda piyasada lüks konut ihtiyacı yok, bu alana çok yatırım yapılırken de uyarmıştık” dedi.
Aşa, kiralık konutlarda da artık ev sahiplerinin eskisi gibi enflasyon oranında zamları dayatmadığını bu yıl çoğu ev sahibinin kiracısına ya zam yapmadığını ya da yüzde 10’un altında bir zam yaptığını kaydetti.

Şehriban Kıraç-Cumhuriyet

Paranın alım gücü arttı

Bunu rakamlarla hesapladığımızda da eldeki paranın bir yılda hatırı sayılır bir artış sergilediğini görmek mümkün. Bir yıl önce elinde 350 bin lirası olan biri parasıyla bin 458 adet çeyrek altın aldıysa parası şimdiki fiyatlarla yapılan hesaplamada tam 581 bin 742 liraya çıkmış durumda. Yine aynı tarihte aynı miktar parasını TL faizinde tutanlar parasını 397 bin liraya çıkardı. Bir yıl önce 350 bin lirayla o günkü kurdan 102 bin 193 dolar veya 85 bin 600 avro alanlar da paralarını dolarda bugünkü kurla 622 bin 212 liraya avro da 610 bin 29 liraya çıkarmış oldu.

Elindeki parayı çoğaltan gayrimenkul almaya başladı

İstanbul Emlak Komisyoncuları Derneği Başkanı Nizamettin Aşa, fiyatların aşağıya çekilmesinin elinde parası olan kişileri gayrimenkule yönlendirdiğini söyledi. Aşa, “Son dönemlerde emlak ofislerinin kapısını daha fazla alıcı çalmaya başladı. Bundan birkaç ay önce alım kararını öteleyenler ikinci elde düşen fiyatları görüp artık fırsata çevirmek istiyor. Parası dövizde olanlar da artık dolar daha fazla yükselmez yükselse de ben aldığım evden aradaki farkı zaten kapatabilirim diyerek ikinci el piyasayı canlandırmaya başladı” bilgisini verdi.

1+1 bakan şimdi ev tercihini büyüttü

Bir yıl önce elinde 350 bin lira nakiti olan kişiler ellerindeki parayla İstanbul’da 1+1 alabiliyor 2+1 tipi evlerde ise bütçeyi zorlamak durumunda kalıyorlardı. Bu durum birinci el için de ikinci el için de geçerliliğini koruyordu. Nizamettin Aşa, geçen yıl oturacağı evi alamayan, borca da girmek istemeyen vatandaşın yatırım amaçlı 1+1 almayı düşündüğünü ama şimdi beklentinin değiştiğini aktardı. Aşa, “Bu tür alıcılar o dönemde ev alamayınca parasını farklı yatırım araçlarında değerlendirdi. Aradan geçen zaman diliminde birikimleri daha da arttı. Paraları artarken ev fiyatlarının düşmesi alıcıyı hayalindeki eve yaklaştırdı. Geçen yıl 1+1 bakan şimdi 2+1 tipi ev alıyor” şeklinde konuştu.

Çeperlerden merkeze kaydı

Nizamettin Aşa elindeki parasının değerini artıran kişilerin tercihlerini çeperlerden merkeze doğru da çevirdiğini vurguladı. Birçok konut alıcısının daha önce elindeki parayla 2+1 tipi evi şehrin çeperlerinde satın alabildiğini belirtip şöyle konuştu: “Şimdi ise durum değişti. Sektördeki durgunluk nedeniyle evini acil satmak isteyen satıcılar merkezi lokasyonlarda ev fiyatlarını ciddi oranlarda aşağıya çekti. Bu da cebinde parası olanların merkezi noktalarda ev satın alıp gerek yüksek miktarda kira geliri elde etmesi gerekse piyasa normale döndüğünde evin değerinin yeniden yükseleceğini bilmesiyle merkezi bölgelerde ev talebini arttırdı.”

Emine Açar/Yeni Şafak

365 bin TL fark var

İnternette yayın yapan emlak sitelerinin ilanları bu durumu gözler önüne sererken, bir apartmandaki aynı özelliklere sahip aynı metrekaredeki bir ev için istenen fahiş fiyat farkı ise dudak uçuklatıyor. Başakşehir’de bir residancede 4+1 200 metrekare bir evin fiyatı 485 bin TL iken, aynı emlakçının aynı residencede yine 4+1 olan 200 metrekare diğer evinin ilan fiyatı ise 850 bin TL. Aradaki fark ise 365 bin TL “Bir dairenin çok ucuz olanı da şüpheli” diyen Nizamettin Aşa “Bir semtin fiyatı bellidir. Birbirinin aynı iki daireden biri aşırı ucuza satılıyorsa, vatandaşlar burada şüphelenmeliler. İşin ehliyeti olan emlakçıya sormalılar. Maalesef kimi ilanlarla vatandaştan ‘Bu ev hemen satılıyor’ diyerek peşinat alınıyor ve o çantacı olan kişiler bu parayı geri ödemiyor” dedi. Mecidiyeköy’deki ünlü bir rezidancede 223 metrekare olan bir evin fiyatı 1 milyon 100 bin dolar iken, aynı metrekarede aynı cepheye bakan bir başka dairenin fiyatı ise 1 milyon 200 bin dolar, aradaki fark 400 bin TL.

Kadıköy şişiriliyor

Fiyat farkının akıl almaz boyutlara ulaştığı bir başka yer ise kentsel dönüşümle birlikte yeni konut stokunun 20 bin rakamını aştığı bu nedenle de fiyatların aşağı doğru seyrettiği Kadıköy’de yaşanıyor. Kozyatağı’nda 118 metrekare büyüklüğündeki yeni bir apartmanda 3+1 dairenin emlakçıdan satış fiyatı 910 bin TL iken, aynı apartmanda aynı cephede ve aynı metrekaredeki bir başka 3+1 bir dairenin satış fiyatı ise 1 milyon 100 bin TL. Aradaki fark ise 190 bin TL. Aşa “Bu fark ev sahibinin kar etmek için emsal fiyatı dikkate almamasından, emlakçıyı da dinlememesinden kaynaklı” dedi.

Ataşehir’deki bir sitede ise 3+1 olan 120 metrekare büyüklüğündeki bir evin emlakçıdan satış fiyatı 760 bin TL iken, aynı sitedeki 3+1 olan 120 metrekare büyüklüğündeki diğer evin satış fiyatı ise 580 bin TL aradaki fark ise 180 bin TL.

Bu işin yasası çıkmalı

İstanbul Emlak Komisyoncuları Başkanı Nizamettin Aşa, şehirde odaya bağlı ve Maliye’de kaydı olan 10-15 bin emlakçı olduğunu belirtirken “Evin gerçek fiyatını emlakçı değerlendirir ama ev sahibi ‘Fiyat bu’ deyince o fiyata evi satacak emlakçıya iş veriliyor. Yüzde 3 komisyon vermemek için bu emlakçılara evin değerinden fazla para kaptıranlardan tutun da, simit kafede buluşup kimliğini de vererek 1 milyon TL’sini kaptıran sayısız mağdur her hafta bize şikayete geliyor. Bir an önce emlak yasasının çıkıp, piyasada balon oluşturan bu sistemin durdurulmasını istiyoruz” dedi.

İstanbul Emlak Komisyoncuları Odası Başkanı Nizamettin Aşa sozcu.com.tr’ye yaptığı açıklamada TEOG sınavının kaldırılmasından dolayı emlak piyasasında bir hareketliliğin olmadığını belirtti. Aşa konuşmasında “Şuan yoğun bir hareketlilik var diyemeyiz. Hem sınav sistemindeki değişiklik daha yeni olduğundan hemen bir tepki de görmüyoruz. Ancak ilerleyen dönemlerde böyle bir hareketliliğin olmasını bekliyoruz. Ayrıca kiralık daire fiyatlarında da herhangi bir değişiklik yok.” ifadelerini kullandı. TEOG’un ardından İstanbul’un ve Türkiye’nin gözde okullarının olduğu Beşiktaş, Nişantaşı ve Fatih semtlerinde emlak piyasasında bir sınav hareketliliği yok.

‘Elimizde kiralık daire yok’

Beşiktaş’ta emlakçılık yapan Yağmur Dönmez ise sozcu.com.tr’ye yaptığı açıklamada “Şuan Beşiktaş semtinde elimizde kiralık daire yok. Kiralık daire bulma konusunda sıkıntı yaşıyoruz. Bu tarzda daire bulamamamızın sebebi ise daha çok öğrenciler bu semtte yaşıyor. Şuan da TEOG ile ilgili ise her hangi bir kiralık daire arayışı söz konusu değil ” ifadelerini kullandı.

Diğer bir Emlakçı Alican Çelik ise sozcu.com.tr’ye yaptığı konuşmada “Şuan TEOG sınavının değişmesi emlak piyasasında bir hareketlilik yaratmadı. Bu durum ancak ilerleyen günlerde belli olur. Açıkçası biz bu konuyla ilgili ilerleyen aylarda bir hareketlilik bekliyoruz ” dedi.

Nişantaşı’ndaki ünlü liselerden bazıları:

Nişantaşı Anadolu Lisesi, Nişantaşı Nuri Akın Anadolu Lisesi

Beşiktaş’taki ünlü liselerden bazıları:

Kabataş Lisesi, Beşiktaş Sakıp Sabancı Anadolu Lisesi, Beşiktaş Anadolu Lisesi, Korkmaz Yiğit Anadolu Lisesi

Fatih’teki ünlü liselerden bazıları:

İstanbul Erkek Lisesi, Vefa Anadolu Lisesi, Cağaloğlu Anadolu Lisesi, Pertevniyal Anadolu Lisesi.

Sözcü

Emlak Vergisi için 2017 yılında Beşiktaş Levent’teki Ballı Sokak’ta 2 bin 800 TL olan metrekare birim fiyatı yüzde 622 artırıldı ve 2018 için 21 bin 800 TL’ye çıkarıldı. Beşiktaş’ta pek çok sokak için de benzer artışlar yapıldı. Beylikdüzü’ndeki Bayraktar Caddesi’nde 2017’de 429 TL olan emlak vergisi metrekare birim fiyatı ise, 2018 yılı için 2 bin TL olarak belirlendi. Artış yüzde 500’ü vatandaşı isyan ettirdi.

“Yargıya gidin çağrısı”

Emlak vergisindeki artışın yasadan kaynaklandığını savunan Beşiktaş Belediye Başkanı Murat Hazinedar, Beşiktaş’taki konutlarda emlak vergilerindeki ortalama artışın yüzde 50-60 oranında olduğunu belirtti. Tüketici Sorunları Derneği (TÜSODER) Emlak Komisyonu Başkanı Hatice Kolçak, ise derneğe emlak vergisi konusunda çok sayıda şikayet geldiğini açıkladı.

Kolçak, ”Vatandaş öncelikle bağlı olduğu belediye veya muhtarlığa giderek, adresini kontrol etsin ve sokağının yeni emlak vergi değerini öğrensin. Eski emlak vergi değeri ile yeni belirlenen emlak vergi değerini karşılaştırsın. Arada ki fark fahiş oranda artmış ise vatandaş hakkını kullanarak yargı yoluna gidebilir” ifadelerini kullandı.

“Sıkıntıyı belediyelere söyledik”

İstanbul’da iki ilçede büyük sıkıntı olduğunu söyleyen İstanbul Emlak Komisyoncuları Başkanı Nizamettin Aşa ise “Komisyon üyesiyim. Bize gelen değerler, belediyenin tespitlerinden oluşuyor. Komisyon olarak önümüze gelen değerlerin gerçekle uyuşup uyuşmadığına bakıyoruz. İstanbul’da emlak vergisi konusunda Beşiktaş ile Beylikdüzü için yükseliş sıkıntısı var. Bunu da kendilerine söyledik. Ama karar vermek belediyenin elinde. Bazı yerlerde de artış var ama orada metrekare bedeli 5 TL’den 25-30 TL’ye çıkmış. Beylikdüzü ile Beşiktaş’ta ise 500 ile bin TL rakamları 2 bin ile 17-18 bin TL’ye fırlamış durumda” dedi.

Star