Söz konusu dönemde konut satışları sürekli artış gösterirken geçen yıl 1 milyon 409 bin 314 ile son 5 yılın satış rekoru kırıldı. Bu yılın ocak-ağustos döneminde ise 875 bin 64 konut el değiştirdi.

Türkiye’de barınma ihtiyacının dışında yatırım aracı olarak da önemli bir yeri olan konut piyasasında fiyatlar önemli oranda artış gösterdi.

TCMB verilerine göre, Konut Fiyat Endeksi 2013 yılından bu yana yüzde 83 artarak 268,09’a yükseldi. Fiyat artışı, en fazla konut satışının gerçekleştiği İstanbul’da yüzde 91,2, Ankara’da yüzde 53,7, İzmir’de yüzde 103,7 olarak kayıtlara geçti.

Yabancı satışları 100 bini aştı

Özellikle Mütekabiliyet Yasası’nın çıkması ve Türkiye’de belli koşullarda konut alanlara vatandaşlık hakkı verilmesi gibi düzenlemelerin etkisiyle son yıllarda yabancılara yönelik konut satışları da hız kazandı.

Bu alanda yapılan satışlar 2013’te 12 bin 181 iken bu yılın ağustos ayı itibarıyla 18 bin 540’a ulaştı. Geride kalan yaklaşık 6 yılda ise yabancılar, Türkiye’de toplam 112 bin 933 konut edindi.

Yabancılar en fazla İstanbul ve Antalya’dan konut satın alırken, Bursa ve Yalova konut satışlarında ön plana çıkan diğer iller oldu.

Satın alanların uyruklarına göre değerlendirildiğinde ise Irak, Suudi Arabistan ve Kuveyt kökenliler konut alımında ilk sıralarda yer aldı. Rusya, Afganistan ve Azerbaycanlılar da üst sıralarda kendilerine yer buldu.

AA

Türkiye’nin Körfez’de arabuluculuk görevi üstlendiğini kaydeden Bakan Özhaseki, “Dünyada konjonktürden dolayı çok hızlı olumlu rüzgârlar esmese de Körfez’den iyi bir rüzgâr esiyor. Durağanlık geçecek. Kardeş ülkeler arasında hakemlik yapıyoruz. Ticari etki yok, yaşananlar psikolojik” dedi. Türk müteahhitlik firmalarının Körfez’de çok etkili olduğunu söyleyen Bakan Özhaseki, “Geçen yıl firmalarımız bölgede. 9.7 milyar dolarlık iş üstlendi. Hatta mevcut negatif durumu fırsata çevirebilecek firmalar var. Bölgede arsa fiyatlarının ucuzladığı için fırsatlar doğacaktır” diye konuştu.

Sürpriz tapu kararı

Mütekabiliyet Yasası sonrası Türkiye’nin 183 ülkeye gayrimenkul satar duruma geldiğini vurgulayan Bakan Özhaseki, “Bu dönemde 160 bin yabancı uyruklu gayrimenkul aldı. 77 bin 150 taşınmaz sattık. Diğer taraftan birçok ülke gayrimenkul satmak için çırpınıyor” dedi.

Bakan Özhaseki, geçen yıl Türkiye’den konut alan 160 bin kişinin 32 bin 300’ünün Körfez ülkelerinden olduğunu, ilk sırada ise Irak vatandaşlarının bulunduğunu sözlerine ekledi. Özhaseki, yabancılar tarafından en çok talep gören şehirleri ise İstanbul, Yalova, Bursa, Antalya ve Sakarya olarak sıraladı. Özhaseki, “Özellikle yeşilin ve suyun olduğu yerler ilgi görüyor. Bu arada konut edinme vasıtasıyla vatandaşlığa müracat edenlerin sayısında da önemli artış var” dedi. Çevre Bakanı, çok yakında hükümet cephesinden tapuyla ilgili sürpriz bir kararın açıklanacağını belirtti.

250 bin konut için yer hazır

Bakan Özhaseki, Depreme Hazırlık Yasası kapsamında İstanbul’da ‘rezerv alanlarda, alan bazlı dönüşüm’ uygulayacaklarına dikkat çekerek, “Bu yasa sosyal donatı alanlarının yeniden düzenlenmesini içeriyor. Bunu belediyelerle birlikte yapacağız. Dönüşümün önünde 3 engel vardı. Bu engelleri aşacak formüller geliştirdik. Finansman sorununu aşmak için birinci yıl için 20 milyar TL bütçe ayırdık. Bunun yarısını bakanlığımız karşılayacak. Kalan kısmı için de Dünya Bankası’ndan çok düşük faizli kredi temin edeceğiz. Rezerv alan içinse İstanbul Avrupa Yakası’da bulduğumuz alan 25 milyon metrekareyi geçti. Bu da 250 bin konutluk alanı ifade ediyor” diye konuştu.

Kentsel dönüşüm tarih oluyor

600 bin civarında riskli yapımız olduğunu hatırlatan Bakan Özhaseki, “Olası bir depremde oluşacak zarar 100 milyar dolar. Bu konuda hazırlanan taslak önümüzdeki günlerde yasalayacak” dedi. Özhaseki, ‘kentsel dönüşüm’ adıyla anılan projenin yarattığı kötü intiba nedeniyle yeni yasayı da ‘Depreme Hazırlık Yasası’ olarak tanımladıklarını anlattı. Bakan Özhaseki, dönüşümde kullanılmak üzere belediyelere faizsiz kredi vereceklerinin altını çizdi. Özhaseki, dönüşümün Avrupa Yakası’ndaki en riskli yerlerden başlayacağını ve ilk etapta sahillerin ele anılacağını söyledi.

Yabancı 3’üncü havalimanı’nı soruyor

Türkiye’nin en büyük gayrimenkul yatırım ortaklığı olan Emlak Konut GYO, Cityscape Global’e 50 projesiyle çıkarma yaptı. Fuara Türkiye’nin tanıtımı için geldiklerini vurgulayan Emlak Konut GYO Genel Müdürü Murat Kurum, “Yatırımcılarla görüşüp yabancıya verilen teşvikleri anlatıyoruz. KDV muafiyeti ve vatandaşlık hakkı ilgi çekti. Mega projelerden de en çok 3’üncü Havalimanı hakkında soru alıyoruz” dedi. Emlak Konut projelerinde yabancıya satış oranının yüzde 10 olduğunu ifade eden Murat Kurum, yurtdışında yabancıya direkt satış için bir çalışmalarının olduğunu açıkladı. Kurum, şunları söyledi: “Dubai’de böyle bir talep var. Avrupa’da da birkaç ülkede satış ve tanıtım ofisi düşünüyoruz.” 15 milyar lık iş Emlak Konut GYO’nun bu yılki hedefinin 15 milyar liralık iş hacmi yaratmak olduğunu anlatan Kurum, Bizim Mahalle ve Kuzey Yakası adındaki iki projeyi tanıttıklarını hatırlattı. Kurum, yılsonuna kadar İstanbul’da Florya ve Nişantaşı’nın yanı sıra Ankara’daki Devlet Mahallesi ihalelerini yapacaklarını belirtti.

Üçüncü konut seferberliği başlıyor

Konut sektörünün 15 Eylül’den itibaren yeni bir kampanya başlatacağını belirten Murat Kurum, Emlak Konut’un tüm projeleriyle kampanyada yer aldığını bildirdi. Kurum, şu bilgileri verdi: “Kampanya kapsamında bugünden konut alıyorsunuz, ödemelere ise 2019’da başlıyorsunuz. Projelerimizde metrekare fiyatı 2 bin 800 liradan başlıyor. Daire alanlar en az yüzde 15-20 avantajlı olacak. Bu yatırımcılar için son fırsat olacak. Fiyatlar şu anda çok düşük seviyede. Bunun altına inmez.”

Bomonti Dubai’de görücüye çıktı

Tahincioğlu, Dubai’de gerçekleşen Cityscape Global 2017 Fuarı’nda bu yıl Nidapark Küçükyalı ve henüz Türkiye lansmanı yapılmayan Nidapark Bomonti projeleriyle yerini aldı.

Tahincioğlu, fuar süresince yatırımcılara projelerini tanıttı ve önemli iş bağlantıları kurma fırsatı yakaladı. Cityscape Global’in Türkiye’nin emlak projelerinin başka coğrafyalara tanıtılması ve yeni işbirlikleri açısından önemli bir fuar olduğunu belirten Tahincioğlu Yönetim Kurulu Başkanı Özcan Tahincioğlu, “Türkiye ekonomisine değer kattığımız projelerimizle yurtdışında gerçekleşen pek çok organizasyonda yerimizi almaya ve ülkemizi en iyi şekilde temsil etmeye devam ediyoruz” dedi.

Kampanyaya katılacak

2017’yi kampanyalarla güzel ve verimli geçirdiklerini ifade eden Özcan Tahincioğlu, “Önümüzdeki dönemde de bu tarz kampanyaların içinde olarak ekonomimizi desteklemeye devam edeceğiz” dedi. Tahincioğlu, Emlak Konut yüklenicilerinin 15 Eylül’de başlatacağı kampanyada da yer alacak.

Sabah

Geçen yıl yabancıların aldığı 18 bin konutun yaklaşık üçte biri İstanbul’da satıldı. Yabancıya yapılan satışlarda İstanbul 5 bin 811 rakamı ile birinci olurken, 4 bin 352 konut ile Antalya ikinci, bin 318 konut satışı ile de Bursa üçüncü oldu. Türkiye’de konut sahibi olanlar arasında Iraklılar ilk sırada bulunurken, Suudi Arabistan, Kuveyt, Rusya ve İngiltere vatandaşları ilk beşte yer aldı.

Türkiye, yabancı yatırımcının gözdesi olmaya devam ederken, çok sayıda Türk ise ev sahibi olmak için ABD’yi tercih etti.

‘Ünlüler ve sosyete Miami’yi tercih ediyor’

ABD’de gayrimenkul brokerlığı işiyle uğraşan Ersan Songur, son yıllarda Türklerin ABD’de konut sahibi olma talebinde artış yaşandığını belirtti.

Geçen yıl yaklaşık bin-bin 500 Türk vatandaşının ABD’de konut sahibi olduğunu dile getiren Songur, bu ülkede Türkler için özellikle Miami ve New York’un gözde lokasyonlar görüldüğünü ifade etti.

Songur, “Acun Ilıcalı, Sibel Can, Hadise, Tolgahan Sayışman gibi ünlüler ve sosyete çevrelerinin Miami’de evinin olduğunu çıkan haberlerden biliyoruz. Türkler New York’u metropol, Miami’yi ise tatil kenti olması dolayısıyla tercih ediyor çünkü Miami, hem İstanbul’a hem de Antalya’ya çok benziyor. Bundan dolayı buradan ev alan Türkler iklim şartları açısından hiç çok zorluk çekmiyorlar” dedi.

İstanbul’dan daha ucuz

ABD’de konut sahibi olmanın hem maddi imkanlar hem de bürokratik işlemler bakımından çok da zor olmadığını bildiren Songur, şöyle konuştu:

“Mesela Miami’de 75-100 bin dolara ev bulmak mümkün. Bu evler istenirse kiraya da verilebiliyor. Kiraya verildiğinde ortalama 15 yılda kendisini kazanıyor. Bu bakımdan Miami’de ev almak hem keyif hem de yatırım özelliğini taşıyor ama bilinmelidir ki ABD’de ev almak vatandaşlık anlamına gelmiyor.”

Yabancıya satılan üç konuttan biri İstanbul’da

Gayrimenkul brokeri Ümit Demir de yabancıların Türkiye’den konut satın alma trendinin yaklaşık 10-15 yıl önce başladığını belirterek, İngilizlerin Didim ve Fethiye, Almanların Alanya, Rusların ise Kemer’i tercih ettiğini söyledi.

Irak’ta yaşanan iç karışıklıklar nedeniyle 4-5 yıldır bu ülke vatandaşlarının Türkiye’den konut satın almaya başladığını vurgulayan Demir, Türkiye’de konut sahibi olmak isteyen Iraklıların büyük oranda İstanbul’u tercih ettiğini kaydetti.

Bu yılın üç ayında yabancıların İstanbul’dan bin 478 konut satın aldığına dikkati çeken Demir, şu bilgileri verdi:

“Yabancılara konut satışında İstanbul’un payı her geçen yıl artıyor. Türkiye genelinde yabancılara satılan konutlar içinde İstanbul’un payı 2013’ün başında yüzde 16 iken bugün yüzde 35’ler civarında. İstanbul’daki satın almaları daha çok Araplar yapıyor. İstanbul’da her bütçeye uygun konutun bulunması, İstanbul’un kozmopolit bir şehir olması bu tercih başlıca nedenleri arasında.”

AA

Üç yıl satmama şartı

Gayrimenkul alımı karşılığında verilen vatandaşlıklarda taşınmazı üç yıl satmama şartı aranırken, En az 3 milyon dolar tutarında mevduat hesabı açanlardan ise bu parayı üç yıl hesapta tutmaları veya bu tutarda devlet borçlanma araçlarını üç yıl tutmak şartıyla satın almaları istenecek. Değişiklikle, en az 100 kişilik istihdam oluşturduğu belgelenen yabancıların da Türk vatandaşlığı almaya hak kazanacağı hüküm altına alındı.

Gayrimenkul sektörü heyecanla bekliyordu

Gayrimenkul alana yabancı yatırımcılara vatandaşlık verilmesi’ uygulaması gayrimenkul sektöründe heyecanla bekleniyordu. Mayıs 2012’de çıkan mütekabiliyet yasası ile yabancı gayrimenkul yatırımcısına gayrimenkul satışı kolaylaşmış, ancak gayrimenkul alan yabancılara vatandaşlık verilmemesi nedeniyle satışlarda beklenen artış yakalanamamıştı. Dünyanın pek çok ülkesinde bulunan bu uygulamanın, Türkiye’yi yabancıya gayrimenkul satışı alanında, uluslar arası arenada daha rekabet edebilir hale getirmesi bekleniyor.

En çok İstanbul’u tercih ediyorlar

İstanbul’daki markalı konut projelerine sıklıkla yatırım yapan yabancı yatırımcılar İstanbul’dan sonra en çok Antalya, Bursa, Yalova, Ankara ve Aydın’da gayrimenkul alıyorlar. Mütekabiliyet Yasası’nın çıkması ile Türkiye’deki yatırımlarına hız veren yabancıların, ülkeye ilgisini artıran en büyük etkenlerden biri de müteahhitlerin projelerinde yabancıların tercihlerine uygun hareket etmesi ve yurt dışında yapılan tanıtımlar geliyor. Irak, Kuveyt, Suudi Arabistan, Afganistan ve Rusya Federasyonu vatandaşları, Türkiye’de en çok gayrimenkul satın alan yatırımcıların başında geliyor.

En fazla 30 hektarlık taşınmaz alabiliyorlar

Yabancıların Türkiye’de gayrimenkul sahibi olabilmesi için ikamet izni alma şartı aranmıyor. Buna karşılık, Türkiye’de en fazla 30 hektar taşınmaz satın alabilen ve sınırlı ayni hak edinen yabancıların gayrimenkul sahibi olduğu ilçenin yüzölçümünün en çok yüzde 10’una kadar taşınmaz alabilmesi mümkün. Askeri yasak alanlar başta olmak üzere güvenlik bölgelerinde taşınmaz alamayan yabancılar ayrıca bu bölgelerde izin almadıkça kiralama da yapamıyor.

Tapu almak ortalama iki ay sürüyor

Yabancıların aldıkları arsa, tarla gibi taşınmazların üzerinde proje geliştirmek isterlerse projeyi arsayı aldıktan sonra iki yıl içerisinde ilgili bakanlığın onaya sunması şart. Taşınmaz mülkiyetinin devri tapu müdürlüklerinde imzalanacak resmi senet ve tescille mümkün oluyor. Tapu alma işlemi ise yaklaşık 1-2 ay sürüyor. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’ne ön başvurusuyla başlayan tapu işlemlerinde ödenmesi zorunlu olan harç ve vergilerde yabancılarla Türk vatandaşları arasında bir farklılık gözetilmiyor.