Son 1,5-2 yıldır sürekli rekor kıran konut fiyatları, ilk kez 2022 Aralık’ta hız kesmeye başlamıştı. TCMB verilerine göre eylülde yıllık yüzde 190’a kadar yükselerek yeni rekorunu kıran konut fiyatları, ekimde yüzde 188’e gerileyerek hız kesmişti. Konut fiyatları 2023 Ocak’ta ise yıllık yüzde 153,1’e geriledi.

Kendi bloğunda ‘Konut fiyatları niçin eskisi kadar artmıyor?’ başlıklı bir yazı yazan Dr. Eğilmez, “Önümüzdeki aylarda faizlerin enflasyona yaklaşmaya devam ettiği her adımda hem konut satışlarındaki düşüşü hem de fiyat artışlarındaki gerilemeyi çok daha açık biçimde göreceğiz” değerlendirmesini yaptı.

‘Talep azaldı, fiyatlar eskisi kadar artmaz oldu’

Eğilmez’in aktardığına göre, konut fiyatlarında yaşanan çılgın artışın son dönemde yavaşlamasının birkaç nedeni var.

Bunlardan ilkinin ‘enflasyonun baz etkisiyle de olsa hız kesmesi’ olduğunu aktaran Eğilmez, ikinci ve asıl önemli nedenin ise ‘satışların düşmesi’ olduğunu aktardı.

“Normal koşullarda enflasyon yükselirse konut talebi düşer, fiyatlar da talep düşüklüğü nedeniyle enflasyon kadar hızlı yükselmez” diyen Dr. Eğilmez, “Bizde normal koşullar geçerli değil. Faiz enflasyonun 30 puan altında olunca insanlar birikimlerini koruyabilmek için bankaya veya tahvile yatırmak yerine konuta yatırıyor. Bu tercih, konuta talebi ve dolayısıyla konut fiyatlarını artırıyor. Son dönemde mevduat faizlerinde yavaş yavaş artış başladı. Bu gelişme konuta talebi azalttı ve fiyatlar da eskisi kadar artmaz oldu” dedi.

‘Satışlardaki düşüşü daha açık göreceğiz’

Öte yandan, mart sonu itibarıyla kur korumalı mevduatta faiz tavanı kaldırılınca mevduat faizleri ile tahvil faizlerindeki yükselmenin biraz daha hızlandığını anımsatan Eğilmez, yazısında şu öngörüye yer verdi:

“Önümüzdeki aylarda faizlerin enflasyona yaklaşmaya devam ettiği her adımda hem konut satışlarındaki düşüşü hem de fiyat artışlarındaki gerilemeyi çok daha açık biçimde göreceğiz.”

Eğilmez, şöyle devam etti:

“Türkiye, 2021’in ikinci yarısında büyüme modeli olarak faizi, enflasyonun çok altına düşürüp tüketimi körükleme yöntemini seçti. Bu model, yüksek enflasyon yaratarak bir yandan paradan kaçmaya yol açan öne çekilmiş talep, bir yandan da insanların ellerindeki varlıkların değerlerinin arttığını düşünmesine yol açan servet etkisiyle tüketimlerini artırmalarını ve bu yolla büyümenin yüksek kalmasını sağladı. Bu yaklaşım insanların zihninde bir yanılsama yarattı ve davranışlarını ona göre belirlemelerine yol açtı.”

sozcu.com.tr

‘Sektörün büyümesi tatmin edici değil’

Raporun sunumunu gerçekleştiren Ekonomist Dr. Can Fuat Gürlesel, Türkiye'de inşaat sektörünün 2015 yılında beklentilerin üzerinde büyümesine rağmen çok tatmin edici bir büyüme gerçekleştiremediğini söyledi. 2015’te GSYH’nın yüzde 3,4 oranında büyümesine karşılık yılın ilk 9 aylık döneminde inşaatta sadece yüzde 0,4, gayrimenkulde ise yüzde 3,3'lük büyüme görüldüğünü belirten Gürlesel, yakın ve komşu ülkelerle ilişkilerdeki bozulma ve ekonomik yavaşlamanın inşaat malzemeleri ihracatını da önemli ölçüde etkilediğini söyledi. Gürlesel, 2016’da inşaat sektörünün yüzde 2,5-3 oranında büyümesinin beklendiğini ifade etti. 

‘Konuta talep devam edecek’

Ekonomist, yazar Mahfi Eğilmez, 2015 yılının dünya ve Türkiye için parlak bir yıl olmadığını belirterek Türkiye'nin 2016 yılında yüzde 4 civarında büyümesini beklediğini açıkladı. Asgari ücret artışının ekonomiyi canlandırıcı etkisinin olacağını ve bunun yapı sektörünü olumlu etkileyeceğini kaydeden Eğilmez, faizlerin düşmesiyle yatırım yapılacak alanın kalmadığını ve çoğu kişinin tasarruflarını çözüp bankadan kredi alarak gayrimenkule yöneldiğini söyledi. Eğilmez, faizlerin mevcut durumunu koruduğu sürece konuta olan talebin devam edeceği tahminini dile getirdi. 

‘Türkiye büyümesini yüzde 5-6’ya çıkarmalı’

Ekonomist, yazar Mustafa Sönmez de Türkiye’nin 2015 yılında gösterdiği yüzde 4 büyüme oranını mutlaka yüzde 5-6 seviyesine çıkarması gerektiğini söyledi. Yüzde 4’lük büyümede inşaatın önemli bir katkısı olduğunu da dile getiren Sönmez, “Yatırım ve şantiye aşamasında çok ciddi hareket olmasa bile stokların eritilmesi, satılması ve emlak hareketi açısından önemli yer tuttuğu kanısındayım” dedi. Sönmez, son yıllarda konutu yatırım aracı olarak görüp üzerinde getiri sağlamak isteyen yatırımcı tarafından ciddi bir talebin söz konusu olduğunu belirterek konut ve inşaat sektöründe yatırım amaçlı konut talebinin devam etmesini beklediğini dile getirdi. 

‘Belirsizliğin savunma aracı konut’

Ağaoğlu ‘Türk halkı için konutun hala en önde gelen ‘yatırım enstrümanı’ ve ekonomideki belirsizliklere karşın en iyi ‘savunma aracı’ olmasının 2015’te konut satış rekorunu getirdiğini söyledi. Ağaoğlu yurt dışı müteahhitlik hizmetlerinin ‘küresel büyüyememe’ sorunundan doğrudan etkilendiğini belirterek dış politikada yaşanan gerilimlerin de inşaat malzemeleri ihracatını olumsuz etkilediğini anlattı.

Sektörü analiz ediyor

Yatırımcılar, mimarlar,  yapı malzemesi üreticisi ve tedarikçileri, sektör profesyonelleri, sektör temsilcileri ve basının izleği toplantıda raporun sunumunu Dr. Can Fuat Gürlesel gerçekleştirilecek. Ekonomik gelişmeleri ulusal ve uluslararası ölçekte yapı sektörünün verileri ışığında kapsamlı şekilde sunan Türk Yapı Sektörü Raporu, Türkiye ekonomisini, küresel ekonomik göstergeleri inşaat sektörünü, gayrimenkul piyasaları, yurtiçi ve yurtdışı müteahhitlik hizmetlerini, yapı malzemesi sanayisini, üretim ve tüketim detaylarını, ihracat ve ithalat büyüklüklerine ilişkin verilerle sektörü analiz ediyor.

25 Şubat 2016 Perşembe
10.00 – 10.30 Kayıt ve Kahve İkramı
10.30 – 11.00 Türk Yapı Sektörü Raporu Sunumu – Dr. Can Fuat Gürlesel
11.00 – 12.00 Ekonomistler Türk Yapı Sektörünü Değerlendiriyor
Türk Yapı Sektörü 2015 Analizleri ve 2016 Öngörüleri
Ali Ağaoğlu – Finansal Piyasalar Uzmanı ve Yazarı
Mahfi Eğilmez – Ekonomist, Yazar
Mustafa Sönmez – İktisatçı, Yazar
12.00 – 12.30 Soru-Cevap
Yapı – Endüstri Merkezi