Mezar taşı Üsküdar’a nakledilen Garabet Balyan’ın naaşı Beşiktaş Ermeni Mezarlığı’nın istimlaki sırasında yokolduğu için aile kabristanında yer almazken Hraç ve Hagop Kırmızıyan Kardeşlerin sponsorluğunda yaptırılan Balyan Anıt Mezarı projesinin mimar Tavit Aynalı’nın imzasını taşıdığı öğrenildi. Tavit Aynalı projeyi, yine bir Balyan eseri olan Beşiktaş Meryem Ana Kilisesesi’nin Horan (Sunak) bölümünden ilham alarak hayata geçirdi. Uygulamanın mühendislik işleri ise Nazar Binatlı tarafından üstlenildi.

Balyan Ailesi’nin eserlerinden bazıları

Balyan Ailesi, 18. ve 19. yüzyıllarda beş kuşak boyunca saray mimarları sıfatıyla camilerden kışlalara, saraylardan fabrikalara, pek çok anıtsal esere imza attılar. Osmanlı Sarayı’nın, Avrupai yaşam tarzına ayak uydurma arzusunu yansıtan büyük ve gösterişli saraylar, yalılar, av köşkleri inşa ettiler.

Dolmabahçe, Çırağan, Beylerbeyi ve Adile Sultan Sarayı, Kalender Köşkü, Aynalıkavak Kasrı bu yapıların en iyi bilinenleri arasında yer alır.

Boğaziçi fotoğraflarının vazgeçilmez unsuru olan Ortaköy Camisi, incecik minareleri ile Nusretiye Camisi ve Teşvikiye Camisi, Balyanlar’ın hayata geçirdiği bellibaşlı camiler arasında bulunuyor.

III. Selim’in orduda başlattığı yenileme hareketine paralel, modern kışlaları onlar inşa ederler. Rami Kışlası, Davut Paşa Kışlası, Tophane Arabacılar Kışlası, Taksim Topçular Kışlası’nın yanı sıra, Boğaziçi silüetinin baştacı olan Selimiye Kışlası ve masal dünyasından fırlamış gibi görünen Kuleli Kışlası da Balyan imzası taşır.

85 metre yüksekliğinde bir yangın kulesi olarak yapılan, İstanbul’un her yerinden görünen, kentin simgelerinden birine dönüşen Beyazıt Kulesi yine bir Balyan eseridir.

Beykoz Deri Fabrikası, Bakırköy Bez Fabrikası, Hereke Fabrikası, Zeytinburnu Barut Fabrikası, Darphane-i Amire Binaları, Maçka Silahhanesi yine Balyanlar’ın elinden çıkan, Osmanlı Devleti’nin sanayi ve ekonomi kurumlarını temsil eden yapılardır.

Hrac ve Hagop Kirmiziyan Kardeşler, Balyan Ailesi’nin anıt mezara kavuşması için hem konuyu takip etti hemde maddi olarak tüm desteği üstlendi.

5 kuşak mimar

Ailenin ilk iki kuşağı, yapı tasarımını babadan oğula geleneksel yöntemlerle öğrense de varlıklarını ve işlevlerini yüzyıllarca kaybetmeyen usta işi eserler meydana getirdiler. Üçüncü kuşaktan itibaren ise Avrupa’da, mimarlık alanının en yetkin üniversitelerinde öğrenim gördüler ve İstanbul’a dönerek birbiri ardına ölümsüz eserler ortaya çıkarmaya devam ettiler.Balyan ailesi mimari birikimini ve sürekliliğini korudu, gelenekselle moderni sentezleyen, Osmanlı tarzıyla Avrupai akımları birbiriyle buluşturan eklektik bir tarz ortaya koyarak anıtsal yapılarla İstanbul’un görünümüne damgasını vurdu.

Toprağına hizmet

Resmi Gazete’de yayınlanan, Bakırköy 7. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 25/06/2013 tarih ve E.2013/52, K.2013/299 sayılı kararı ile kurulan REVAK’ın amacı, “Rize ili ve çevresinin tarih, sanat, tabiat ve kültür varlıklarını ve değerlerini araştırarak elde ettiği bilgileri, belgeleri basılı hale getirmek, bunları görsel veya yazılı basında, internet ve dijital ortamda insanlığın hizmetine sunmak, bu sahada araştırma yapacak kişi ve kurumlarla birlikte çalışmak veya onları desteklemek, her kademedeki öğrencilere eğitim yardımında bulunarak topluma faydalı bireylerin yetişmesine katkı sağlamak” olarak tesbit edildi. Maddi varlığı 50 bin lira olan vakıf, bir şekilde tasfiye edildiğinde tüm maddi varlıkları İlim Yayma Vakfı ile Bilim ve Sanat Vakfına devredileceği yönünde vakıf senedinde karar alındı.

Vakfın yönetiminde, kuruculardan Ali Mahmutoğlu, Ömer Arısoy ve Ömer Erdoğan’a ilaveten Ramazan Minder ve Hasan Taşçı da görev aldı. Bilindiği üzere Taşçı, Esenler Belediyesi’nde başkan yardımcılığı görevini de yerine getiriyor.

Entelektüel kimliğiyle tanınır

Kültürel, edebî ve entelektüel kişiliği ile tanınan Müsteşar Arısoy, eğitim hayatını tamamladıktan sonra Zeytinburnu Belediyesi’nde 5 yıl başkan danışmanlığı ve 14 yıl kültür ve sanattan sorumlu başkan yardımcılığı görevini üstlendi. Bu dönemde Zeytinburnu’nun gecekondu bölgesi” algısının aşılarak ilçe kimliğine kavuşmasında önemli kültürel hizmetler sundu.

Emlaknews.com.tr